VLF en lager ontvangen

Je kunt natuurlijk een echte afstemcondensator nemen. Die zijn nog wel te koop, en kosten héél veel minder dan 10 maal 6,95.
Vaak hebben ze twee secties. Zet je die parallel, dan kom je tot 900 à 1000pF. Met een schakelaar zou je er dan nog condensatoren aan parallel kunnen zetten: 1000pF, 1800pF, 2700pF, 3900pF... steeds iets minder dan 1000pF erbij. Zo maak je ook je bereik vol.
En misschien kun je nog een afstemmer van drie secties vinden; die gaat tot 1350 à 1500pF.

De windingen over elkaar heen is geen probleem. Het enige is dat de parasitaire capaciteit iets groter wordt, maar dat is geen probleem - vooral niet als je een gewone afstemcondensator gebruikt, want daarvan is de minimum capaciteit lekker klein, veel kleiner dan bij die varicaps in dit schema.

Trouwens die varicaps die jij noemt, die zullen ook wel gaan, maar hun minimum capaciteit is nog weer wat hoger. Bij welke spanning is dat trouwens, dat minimum? Je zou anders een hogere spanning voor de afstemming kunnen gebruiken, dan bereik je een lagere minimumcapaciteit.

[Bericht gewijzigd door Frederick E. Terman op dinsdag 1 maart 2011 23:47:29 (15%)]

Kijk even bij VanDijken voor goedkopere varicaps, helaas is de 3* 500pF afstemcondensator momenteel uitverkocht.

de 1SV149 kost op ebay 9 dollar voor 10 stuks.
denk dat je daar niet tegenop kan met afstemcondensatoren.
ik zat er zoiezo aan te denken om van de 10 9 varicaps aan eens schakelaar te hangen.
als je dan de schakelaar omzet is alleen nog de capaciteit van een varicap over.
goedkope simpele oplossing lijkt me

Om de meeste minimum-capaciteit kwijt te raken voor de hogere frequenties.. dat kan natuurlijk.

In dat artikel zie je trouwens een link naar http://www.vlf.it/. Daar moet je beslist eens wat rondneuzen, dat is erg interessant allemaal.

Ik heb ervaring met luisteren op die frequnties. Voor je heel veel werk er in gaat stoppen. Als het gaat om die leuke signalen als whistlers enz dan is 30 KHz volgens mij te hoog. Er is wel wat radiocommunicatie op die frequenties maar verwacht niet te veel. Er zijn twee dingen die je nodig hebt. Een antenne, een serieuze, een meter of 50 werkt wel. Je kan er ook wel wat horen mbv een aperiodisch raam, het tweede is een huis heel ver van de stad of andere bebouwing. Meestal het beste na 24:00 uur en het helpt als je alles met een schakelende voeding in huis uitzet.

Je kunt met twee bierblikjes ook een afstemcondensator maken. (van die grote schultenbrau-blikken)
Als je er twee doormidden knipt, en de ene in de andere schuift kun je een variabele condensator met redelijke capaciteit maken. (ik hoop dat je snapt wat ik bedoel)

@fred: Waarom aperiodisch? Je kunt een loop-antenne maken die je direct afstemt. Dat lijkt mij het eenvoudigst.

Interressante vraag: Waar woon je? In de stat of op het platteland? Want in de stad kun je het waarschijnlijk vergeten om veel interressants te ontvangen, er zit ERG veel storing in die banden.

Je hebt gelijk aperiodisch hoeft niet maar lijkt me makkelijker bij de bouw als je niet over veel meetapparatuur en of kennis beschikt. Als die loop er naast staat hoor je niks en dan weet je niet of het aan je preselectie, ontvanger of antenne ligt. ( of je moet een meetzender en scoop hebben want dan kun je dat gewoon checken)

ik woon inderdaad in een stad, wel vlak naast een bos/park maar of dat nu veel helpt.
ik heb een zolderkamer, de antenne kan dus iig op het dak worden geplaatst.
heb een extra gloeilamp liggen, dus led lamp (met schakelende voeding) eruit en gloeilamp erin, een stoorbron minder.
en als ik al een paar dingen kan ontvangen ben ik al blij
het is bedoelt als experiment, niet direct als goede ontvanger.

de varicaps zijn op ebay besteld, dit lijkt me een makkelijkere manier dan blikken vies bier van de aldi opdrinken en die gebruiken
maakt het uit of dit op een gaatjesprintje komt of is het beter op een stukje schoon koperprint te pakken?
en een J310, werkt dat als vervanging voor de antieke Jfet in het schema?

Ach, Grolsch wordt ook verkocht in die blikken...

Ik neem aan dat je de computergebruikt voor signaalverwerking? In dat geval zit je al snel goed op frequentie, want je ziet op de computer waarschijnlijk wel vrij duidelijk op welke frequentie de resonantie zit.

Je kan en klein versterkertje achter een afstembare antenne maken en dat je soundcard induwen. Er is een heleboel software voor dit soort werk, bv SDR, digimode of een spectrum analyse programma. De volgende stap kan dan een afstembare oscillator en mixer zijn. Dan kun je ook hoger dan 40 KHz ontvangen. Je kan ook een vaste frequentie nemen dmv kristallen. Dan zie je dus een 40 KHz window rondom die frequentie. Op dit soort frequenties gaat het toch meestal mbv software. Daardoor herken je de signalen. Meestal zie je een zogenaamde waterval.

Je hebt niet perse varicaps nodig. Je kan een vaste C nemen maar de spoel varieren door er bv ferriet in en uit te schuiven, twee spoelen in elkaar te draaien of met aftakkingen werken. Bij de enorme lucht spoelen voor deze frequentie kan je ook een soort sleepcontact maken wat langs de spoel schuift ala rolspoel alleen zonder dat hele zwengel gedoe. Er hoeft geen vermogen door tenslotte.
Je kan ook een spoel met inschroefbare kern gebruiken of de zelfinductie middels magneten veranderen. Keus genoeg.

Antenne, zoek op VLF of ELF antenne. Soms loops, bv een pvc hoepel van 1 m diameter welke je van begin tot eind omwikkeld met draad. ( trek er een weekje voor uit ) ik gebruik mijn dipool als T-antenne . Dat is dn alles bij elkaar 60 meter draad. Ook ging het aardig met een raam van ongeveer 80 cm diameter waarop ik 50 meter draad heb gewikkeld. Met een varco en wat extra condensators kun je hem afstemmen wat wel nodig is als je in de buurt van bv radio Maria zit.

[Bericht gewijzigd door fred101 op woensdag 2 maart 2011 15:30:14 (18%)]

ik heb toch liever Grolsch in een beugel moet ik zeggen.

op de site met het schema wordt ook gebruik gemaakt van een PC programma namelijk SpectrumLab.
ik denk dat de BVW11 wordt gebruikt als versterkertje, maar weet het niet zeker.
heb nog even verder gezocht, J310 heb ik liggen, elektroboer zoekt even of ze nog ergens een BVW11 hebben liggen, als iemand een waardige huidige vervanger weet zou dat fijn zijn.
het schema nog een keer:
http://members.home.nl/radiomorningstar/ELF_bestanden/elf1.GIF

ik ga er zoiezo mijn laptop voor gebruiken.
die kan van de accu werken (minder voedingen en storing) en portable, dus eventueel ook in bos of buiten de stad te gebruiken.
de varicaps zijn al besteld dus over 2 a 4 weken zijn die wel binnen (uit china he)

Ik snap eigenlijk nog niet helemaal waarom je een afgestemde kring wil gebruiken...

Ik heb zelf een SLF/ULF/VLF-ontvanger met breedbandige FET-ingang, gevolgd door een vrij stijl LC-highpass filter om storingen onder de ca. 500 Hz te onderdrukken, een opamp en lm386 als eindversterker.

Wat betreft antenne kom je een heel eind met een eenvoudige FM-spriet.

Mijn huidige ontvanger is veel te gevoelig voor nog langere antennes. Als ik het goed zeg heb ik de 2N3819 gebruikt. Ik moet een aantal km van de hoogspanningsmasten wegkomen, anders hoor ik veel te veel gebrom.

Indien je SprectrumLab gebruikt, heb je helemaal geen afstemming nodig.

Wat is de maximale frequentie van jouw geluidskaart?

Je loopt met deze opzet het risico altijd net iets te laat te zijn met het ontvangen van precies dat ene spannende signaaltje...je hoort het gewoon niet omdat het buiten het afstembereik valt.

En whistlers hebben niet één vaste frequentie, maar een dalende frequentie.

Maar als je "rare" signalen wilt ontvangen, tja, dan zou het kunnen. Ik heb zelf een aantal keren merkwaardige repetitieve singalen ontvangen waarvan ook Ewer mij niet vertellen kon wat het waren.

Dit jaar wil ik de Spectrum 1 ontvanger volgens deze Dave Ewer bouwen:

http://www.vlf.it/ewer3/spectrum1.html

Nu we het toch over de ingangstrap voor de ontvangst van lage frequenties hebben, wat te denken van een dergelijke oplossing?

Een OP27 is een uitstekende, ruisarme opamp.

Deze kan zowel breedbandig als ook afgestemd gemaakt worden??? Iemand een mening hierover?

En wat betreft de niet-inverterende ingang...wat is het effect van deze aan massa te leggen via een 10uF condensator? Dat heb ik in andere schema's gezien. Voordelen, nadelen, functie?

Deze schakeling is een deel van een EMF-sniffer, van DC tot 2,5 GHz:

http://detektors.org/wp-content/uploads/2010/05/detect.pdf

Je kan met opamps prima actieve filters maken.
Ik denk dat je met die condensator bootstrapping bedoeld. Heeft zover ik weet met de ingangsimpedantie te maken.

ik heb de spoel gewikkeld en de varicaps besteld.
de zender uit de startpost komt er dus zoiezo.

voor een niet afgestemde kring, is het dan zo simpel als een FM-spriet pakken, buffer erachter, filter om de 50 Hz weg te filteren en dan de PC in?

Nouja, een FM-spriet is weinig ideaal, maar het kan wel. Ik zou het filter wel voor de buffer plaatsen trouwens. En je kunt beter het magneetveld pakken dan het electrisch. Vaak pikt het magneetveld minder storing op.

Op 3 maart 2011 11:30:26 schreef Riktw:
voor een niet afgestemde kring, is het dan zo simpel als een FM-spriet pakken, buffer erachter, filter om de 50 Hz weg te filteren en dan de PC in?

Ja, in principe wel. De meeste schema's gaan uit van een niet-afgestemde ingangsversterker c.q. impedantie-aanpassing gevolgd door een of meerdere filter- en versterkertrappen. Zie de genoemde Spectrum 1 ontvanger van Ewer.

Met SpectrumLab ben je in staat allerlei software filters toe te passen en de door jou gewenste signalen te bestuderen. Maar het is misschien in het begin een klus om alle mogelijkheden te begrijpen en de instellingen correct toe te passen. Er is een speciaal forum voor SpectrumLab: SpectrumLab@yahoogroups.com

Ik was vooral geïnteresseerd in whistler-ontvangst en de eventuele mogelijkheid om EM-activiteit van het noorderlicht (Noorwegen!) op te vangen. Dat eerste ging perfect, dat tweede wordt nog aan gewerkt.

Voor mijn ontvanger is een spriet meer dan voldoende. Met een nieuwe ontvanger hoop ik een beter dynamisch bereik te krijgen, minder ruis en vooral VÉÉL betere filters ivm observaties in het veld. Zelfs op 3-4 km van hoogspanningsmasten op een afgeschermde plaats in de heuvels vang ik redelijk veel brom op. In dat geval betekend meer antenne ook meer brom. Zou mij dus niet helpen.

Denk wel aan de aarding! Een goede aarde is m.i. essentieel. Ik steek een ijzeren pin in het veen zodat deze contact maakt met het grondwater, en pas dan is de ontvangst optimaal.

dat klinkt leuk, ik heb nu die spoel voor het oorspronkelijke schema liggen, 750 wikkelingen (berekend, niet geteld )
een filter, zit je aan een T filter lijkt me.
NE5534 moet toch wel low noise genoeg zijn met 3.5nV.
ik hoor het al, er komt weer een heerlijk knutseldagje aan morgen

Je kunt anders als software eerst deze eens proberen (SAQrx).

Dat is maar één klein bestand, er valt niets te installeren of in te stellen: gewoon downloaden en runnen.
Het is bedoeld voor SAQ (17 kHz), maar werkt natuurlijk ook voor andere signalen.
Het gemak is dat het meteen werkt (hooguit even in de mixer je microfoon- of lijninput toewijzen, maar dat is altijd zo).

al leuk
ff multisim erbij gepakt, met een actief notch filter krijg ik een verzwakking van iets meer dan 50db.
lijkt me toch al aardig netjes
er wordt maandag toch weer bij farnell besteld, kunnen de rare waardes weerstanden en condensatoren meteen mee.

De grote uitdaging voor één van de gevorderde electronici hier op Circuitsonline zou erin bestaan een PIC dusdanig te programmeren dat deze eerst het signaal digitaliseert om dan de 50Hz en harmonischen eruit te filteren!

Maak er dan nog een leuke interface voor met display en wat drukknopjes waarmee je nog wat andere filters kan toepassen, en we hebben de ultieme SLF/ULF/VLF-ontvanger...

Die zou je zelfs naast je computer en bureaulamp moeten kunnen plaatsen zonder last te hebben van die rotbrom!

Ik probeerde zojuist voor de grap mijn eigen ontvanger vanuit mijn slaapkamer naar het noorden te richten aangezien er verhoogde noorderlicht activiteit is, maar alles wordt overschreeuwd door de 50Hz...

Qua ruis kun je met die NE5534 vast niet veel beter. De overige eigenschappen durf ik niet direct te vergelijken, maar het lijkt mij dat bij jou de begrenzende factor je geluidskaart zal zijn. En als je de LM386 als eindtrapje gebruikt, zal deze de hoofdmoot van de ruis produceren.

Stuur svp een berichtje met je ervaringen met de afgestemde kring! Daar ben ik wel benieuwd naar! Succes!

een OP27 zit op 3nV / \sqrt{Hz} en een NE5534 op 3.5nV / \sqrt{Hz} dus dat zal niet zoveel uitmaken.
het idee met een microcontroller zat ik zelf ook al aan te denken, DSPpic of een ARM moet het mee lukken

Op 4 maart 2011 00:29:30 schreef ronw:
De grote uitdaging voor één van de gevorderde electronici hier op Circuitsonline zou erin bestaan een PIC dusdanig te programmeren dat deze eerst het signaal digitaliseert om dan de 50Hz en harmonischen eruit te filteren!

NEE!
filtering van sterke signalen dient analoog te gebeuren en het liefst passief.

Je wilt zwakke signalen filteren uit hele sterke. Als er dan een beetje vervorming optreed in de schakeling, dan worden de zwakke gemixt met de sterke signalen. Dat heeft in dit geval tot gevolg dat alle zwakke signalen een 50Hz amplitude-modulatie krijgen. Als je het digitaliseerd worden er erg hoge eisen gesteld aan de lineariteit van de DA-converter.
Het is natuurlijk niet onmogelijk, maar je hebt met een paar onderdelen ook heel makkelijk een 1kHz high pass filter gemaakt. Liefst met alleen weerstanden en condensatoren.

Als je per se digitaal wilt filteren, dan kun je dat beter op de computer doen dan in een microcontroller.

Op 4 maart 2011 10:14:50 schreef (Z)weetvoetje:
[...]
NEE!
filtering van sterke signalen dient analoog te gebeuren en het liefst passief.
...Als je per se digitaal wilt filteren, dan kun je dat beter op de computer doen dan in een microcontroller.

Inderdaad. Een passief filter wordt niet overstuurt.