Ik heb ooit, lang geleden, enkele mini-trafo's gekocht aan dumpprijs. Uitgang = 20V~.
En nu liggen die dingen hier nog steeds te niksen. Eén van de redenen is die 20V~. Een onbehoorlijk hoge spanning voor iemand die meestal met 5V-spul werkt. Maar er is meer: er komt helemaal geen 20V~ uit, maar 36V~ (34V~ als ik de trafo belast met 1k). Ja zeg, dan zit je, na gelijkrichting, met 50V opgescheept. Wat moet je daar nu mee? Als je daar 5V van wil maken, zet je 10 x het verbruik van de schakeling om in warmte. En het is al zo warm... :-)

Edoch, wat experimenteren levert het volgende op: als ik een R van 22k in serie met de primaire wikkeling zet, en de secundaire belast met 560R, komt er nog een dikke 14V~ uit. De (1/4W) 22k weerstand wordt een klein beetje warm, er staat 116V~ over. Maar voor een praktische toepassing zou ik sowieso meerdere weerstanden in serie plaatsen.

Voor gelijkmatige belastingen moet het dus mogelijk zijn om de secundaire trafospanning bij te stellen door enkele weerstanden in de primaire kring op te nemen, en dat met een veel kleiner vermogensverlies dan wanneer ik dit aan de secundaire zijde zou doen.
Of zie ik wat over het hoofd?

Oh, ja, je kan ook een C in de primaire kring opnemen. Maar dat levert rare golfvormen op...

Dat is me een bekend fenomeen - en als je zelf schakelingen bouwt steek je er veel tijd en moeite in, dus moeten de componenten ook "kloppen" en dan investeer je liever een paar cent extra en koop je een "mooie" of "juiste" oplossing. Je zou het mentaal niet kunnen verdragen om er een suboptimale oplossing in te hebben zitten. En dan ben je weer aan af, en de transformatoren (of lelijke schakelaars, grote luidsprekers, potmeterknoppen, en dergelijke) blijven liggen :)

In jouw geval zou ik aan symmetrische voedingen denken, met opamps die +/-15V voor ontbijt lusten. Halve brug en een 78/7915 en je bent er. Nu doe ik zelf ook niet veel met audio en dergelijke, maar heb je toevallig geen nieuwe functiegenerator nodig? :)

Ook afwikkelen en er een paar rondjes opleggen voor 5VDC?

Of heb je er 15 gekocht?

Weerstand in het primaire circuit kan natuurlijk, maar tenzij je er een deler van maakt ga je nog steeds met een hoge openklemspanning op de secundaire zitten. En ik vind het maar niks, weerstanden in de primaire :)

/klein editje: wat voor gelijkmatige belastingen heb je in gedachte die je NIET met 50VDC kan voeden?

/als je er een paar componenten tegenaan wil gooien, kan je een simpele buck regulator maken met een 555, twee weerstanden, condensator, transistor, diode, spoel :)

[Bericht gewijzigd door Bert_mc op (12%)]

Dit heb ik ook wel eens bij 220V trafo's gedaan die op 230V aangesloten zijn.

Heb je er 3 stuks?
Zet van 3 stuks de primaire kant in serie.
Van de secundaire kant zet je twee in serie en de 3e in "anti" serie.
Dan komt er 12V~ uit de twee overgebleven draadjes. Is een gunstigere spanning om 5V te maken.

Hey, over vuile truuken gesproken - waarom doe je niet gewoon een 1n4007 in serie met de primaire? Je netkwaliteit gaat er niet beter op worden maar na gelijkrichting merk je daar in je schakeling niks meer van.'

/edit: dit slaat nergens op, je kern gaat satureren. Ik dacht dat ik een flyback systeem had uitgevonden :)

[Bericht gewijzigd door Bert_mc op (21%)]

Hmmm, gek. Ik zou toch zeggen dat er 0.611W in die weerstand nu wordt verstookt.

Je gaat nu dus van 34V (ongeveer) naar 14V. Dan zou je dus 800 ohm + 560 ohm in serie moeten zetten voor hetzelfde effect. Dat is dus (34-14)^2/800 = 0.5W.

Nog vreemder resultaat eigenlijk, misschien zometeen even een simulatietje tegen aan gooien..

Op 9 juli 2010 21:31:48 schreef Bert_mc:
Hey, over vuile truuken gesproken - waarom doe je niet gewoon een 1n4007 in serie met de primaire? Je netkwaliteit gaat er niet beter op worden maar na gelijkrichting merk je daar in je schakeling niks meer van.

Trafo's werken niet op gelijkspanning?

Trafo's werken inderdaad niet op gelijkspanning, maar met enkel een diode in serie blijft er nog genoeg spanningswisseling over om de primaire in de waan te laten. Het rendement zou wel minder dan optimaal kunnen zijn.

@pros
Dat er 36V uit een 20V trafootje komt is een vrij veel voorkomend verschijnsel. Zulke kleine trafo's komen vaak pas aan hun nominale spanning als ze nominaal belast worden.
Zelfde verschijnsel als bij een fietsdynamo, daar komt onbelast soms meer dan 20V uit.

Op 9 juli 2010 21:27:59 schreef rbeckers:
Dit heb ik ook wel eens bij 220V trafo's gedaan die op 230V aangesloten zijn.

Waar is dat dan voor nodig? Een 220V trafo kan je probleemloos op 230V aansluiten.

Op 9 juli 2010 21:26:02 schreef Bert_mc:
wat voor gelijkmatige belastingen heb je in gedachte die je NIET met 50VDC kan voeden?

Galvanisch-gescheiden RS232-interfaces. Ik heb de onhebbelijke gewoonte om zelfbouw-spul van een RS232 interface te voorzien. Erg leuk, en soms handig. Maar het kan mislopen.
Stel dat je een tor aanstuurt met een PWM-signaal, afkomstig uit een pulsgenerator met RS232-interface. Wil je het signaal op de scoop bekijken door de massa v/d probe met GND te verbinden, en diens meetpunt met collector of drain, dan is er niets aan de hand. Maar zodra je op het idee komt om het spanningsverloop over de belasting te meten (GND v/d scoop aan collector of drain) krijg je plots geen signaal meer te zien. Hoe kan dat nu? :-)

Daarom, dus.

@ohm pi: ik heb zo 't idee dat er dan gewoon weer 36V~ uit komt...

In principe kan een 220V trafo probleemloos op 230V aangesloten worden.
Maar trafo wordt wat warmer, secundaire spanning wat hoger en inschakelstroom wordt ook groter.
Verder gaf in een geval dit minder storingen in mijn 1mV volle schaal 10MHz TRMS meter.

Op 9 juli 2010 21:45:31 schreef pros:
[...]
Galvanisch-gescheiden RS232-interfaces.

Gesnopen.

Maar zelfs die kunnen wat varieren als je al dan niet 20mA door je opto stuurt?

Gezien het lage vermogensverbruik kan je dan toch een quick & dirty buck converter overwegen.

Of als we dan toch netvervuiling aan het veroorzaken zijn, een simpel triac/diac/weerstandsdelertje in de primaire werkt ook wel.

@rbeckers
over de overgang van 220 naar 230V bestaan veel misverstanden.
Feitelijk is niet de spanning veranderd,maar het tolerantiegebied is verkleind. Oorspronkelijk was het 220V +10%/-10%, nu is het 230V +6%/-6%.
Ga je daaraan rekenen dan zie je dat de ondergrens omhoog is gegaan, en dat de bovengrens praktisch gelijk is gebleven.
In het 220V tijdperk zat mij mij in huis de spanning al heel dicht tegen de 240V aan, bijna de bovengrens, en nu is dat nog zo. Dus praktisch is er weinig veranderd.
Daarom is mijn stelling dat het niet veel uitmaakt. Die trafo moest vroeger ook tegen 240V kunnen.

@ Pros,

Hey die snap ik niet.

Je zet drie trafo's in serie, dus ze krijgen 1/3 van de spanning. en geven ze ook maar 1/3 van de spanning. 12V dus. Een zet je anti parallel dus 12 + 12 = 24 dan weer - 12 want een staat anti parallel, dan komt er toch 12 V uit?

"Voor gelijkmatige belastingen moet het dus mogelijk zijn om de secundaire trafospanning bij te stellen door enkele weerstanden in de primaire kring op te nemen, en dat met een veel kleiner vermogensverlies dan wanneer ik dit aan de secundaire zijde zou doen.
Of zie ik wat over het hoofd?"

Eigenlijk moet dat niet kunnen ... of je nou prim of sec een weerstand zet, je zou even veel moeten verstoken ( wat verschil door trafoverliezen daargelaten )

@Bert: Die 20mA is maar 5mA voor de zender en 9mA (aan PC-kant). Dat zal geen probleem worden. Heb een tijdje geleden van ome Dick 100 1000µF-elco's gekocht, Die strooi ik nu rijkelijk over m'n printen heen... :-)

@hans1990: je gedachtengang lijkt me correct. Nu ik er over nadenk: die weerstand had veel warmer moeten zijn bij zulke spanning. 'k Ga morgen wat nauwkeuriger meten...

@Tinus016 & ohm pi: domme opmerking van me. Ik kruip maar in bed... :-)

Op 9 juli 2010 21:58:05 schreef KlaasZ:
... Die trafo moest vroeger ook tegen 240V kunnen.

Klopt natuurlijk ook.
Dat is ook de reden dat 230V gekozen is.
Maar in dat geval van die TRMS meter was er een meetbaar verschil met een weerstand voor de primaire wikkeling.

Zou een spoeltje in serie nog wat uitmaken? Ik denk eigenlijk niet veel meer dan een weerstand...

De mooie oplossing is natuurlijk er een +/- 15V voeding van te maken (bert_mc was eerder).

Maar aangezien dit om vuile truken gaat: gebruik ze als contragewicht in 't een of ander. Of elektronischer: als "hoogspanningstrafo" in een nixievoeding oid. Met een 555 (of een mooie sinusoscilator) een wisselspanning op de secundaire zetten, en de spanning op de primaire gebruiken voor de nixies.

Bij een constante belasting is een serieweerstand goed te doen.
Je zou, als je de voedingsspanning die je gaat maken wilt stabiliseren, een parallelstabilisatie kunnen maken. In dit geval kost dat niks extra, en het zou juist prima werken - constante stroomafname uit de trafo verzekerd.

Een seriespoel is wel erg chic, die dissipeert veel minder en doet toch hetzelde. Maar is wel duur.
Een seriecondensator kan ook nog, dat is goedkoper maar weer iets enger: in theorie zou je resonantie kunnen krijgen met je trafo (maar dat zou heel toevallig zijn, en kun je controleren), en spikes worden niet verzwakt.

@big_fat_mama: Een diode in serie met de primaire van de trafo lijkt me wel koddig, maar ik ga er niet dichtbij staan. Hoewel, de zekering knalt er wel uit.
Er gaan in de primaire al enorme stromen lopen als het net maar een enkele volt uit het lood staat; nu zou je 103V gemiddeld op je trafo zetten. ;)

Een primaire serieweerstand moet inderdaad evenveel dissiperen als een secundaire, als de rest hetzelfde blijft.

een c in de voeding van een trafo geeft rare bijwerkingen . ik had het onlangs gedaan bij een oplader met trafo bij de schakelaar , om de storing tegen te gaan bij schakelen . als het ding uitstond zonder belasting kwam er ipv 21v ineens 35 volt van de brug af , ik snapte er eerst niks van maar zette de schakelaar om en het was weg....

Een primaire serie weerstand gaat pas dissiperen als er belasting is. Als er geen belasting is blijft de spanning op de secondaire nog steeds hoog.

Eigenlijk heeft de primaire een eigenweerstand die gaat dissiperen, en nu komen we terug op nomiale spanning bij nominaal gebruik.

Ik drink mijn biertje op en ga naar bed, en het is genoeg geweest voor vandaag.

Op 9 juli 2010 23:21:48 schreef Giox:
Een primaire serie weerstand gaat pas dissiperen als er belasting is.

Een secundaire weerstand gaat ook pas dissiperen als er belasting is.

Een seriecondensator kan ook nog, dat is goedkoper maar weer iets enger: in theorie zou je resonantie kunnen krijgen...

Dat heb ik ooit eens bewust gepoogd, om de uitgangsspanning te verhogen. Dat leek prima te gaan - tot ik tot de ontdekking kwam dat de trafo na een minuutje niet meer aan te raken was van de hitte... :-)

Ik lag in bed en toen schoot me ineens iets te binnen.

Zet er eens twee achter elkaar (36 * 36)/230 = 5,6V

:-)

Op 9 juli 2010 21:45:31 schreef pros:
Stel dat je een tor aanstuurt met een PWM-signaal, afkomstig uit een pulsgenerator met RS232-interface. Wil je het signaal op de scoop bekijken door de massa v/d probe met GND te verbinden, en diens meetpunt met collector of drain, dan is er niets aan de hand. Maar zodra je op het idee komt om het spanningsverloop over de belasting te meten (GND v/d scoop aan collector of drain) krijg je plots geen signaal meer te zien. Hoe kan dat nu? :-)

Dit komt omdat je scoop en je pulsgenerator een gemeenschappelijke massa hebben. Via de aarding van de toestellen wordt de massa met elkaar verbonden. Als je nu de massa van de scoop op de collector of drain aansluit maak je eigenlijk (via de pulsgenerator) een soort van kortsluiting en daarom zie je niks op je scherm.