Wie maakt nog zelf zijn/haar printjes?

deadbug met wat freeswerk. PCB zal zo'n 30cm lang zijn. Is een wideband AC+DC powermeter.

Proto's maak ik tegenwoordig zo:

Vroeger had mijn eerste pogingen op een spijkerplank. Ik zat nog op de lagere school toen. Later werden het gaatjes printen. De gaatjes printen met baantjes heb ik 1 keer gedaan. Dat beviel mij niet.

Gaatjes printen met eilandjes beviel mij beter. Eurokaarten met een heel cpu systeem er op vol.

Maar dat waren allemaal proto's of ik was gewoon te jong om meer mogelijkheden te hebben. Voor het echie was het toen ik de mogelijkheden had daarna de tekentafel en rotring pennen. Daarna de eerste ontwerpen met smArtwork op de dos ibm computers. Etsen eerst met ijzer(111)chloride. En dat was inderdaad een bende.

Nu maak ik proto's zoals op de foto's/ Gewoon kale print waarop ik op de juiste plaatsen een klein vierkantje met tweecomponenten metaallijm van bison plak.
Na een dag drogen zitten de vierkantjes zo vast dat ze ook met een hete bout er op echt niet loskomen. Die vierkantjes maak ik zelf door een strook van het printmateriaal af te knippen en die strook weer in kleine stukjes. Het mooie is dat alle soorten onderdelen er op gemonteerd kunnen worden. Buizen, smd of wat dan ook het kan allemaal op een of andere manier. Als doorverbindingsdraad gebruik ik meestal met teflon geïsoleerd wirewrapdraad.

Op zondag 11 augustus 2024 22:01:22 schreef nonius:
Het is meer dan 30 jaar geleden dat ik voor het laatst een printplaat heb geëtst. Een hoop gedoe: eerst de koperprint brandschoon maken, fotolak erop spuiten, (stofvrij) laten drogen in het donker, belichten, ontwikkelen, etsen (verdraaide kliederzooi met FeCl... de vlekken ervan kom ik nu nog steeds tegen bij tijd en wijle, later overgestapt naar salpeterzuur), en daarna het leukste van allemaal, de gaatjes boren. Het resultaat is een 'dwangbuis' van een print, die geen enkele flexibiliteit biedt om bijv. een weerstandje bij te plaatsen, nét even een ander formaat elco te gebruiken, etc.etc., of anderszins van het ontwerp af te wijken en verbeteringen aan te brengen, die het apparaat meer geschikt voor MIJ maken (i.p.v. voor de oorspronkelijke ontwerper).

.

En hier ben ik het niet helemaal mee eens. De gewenste flexibiliteit kun je gewoon in je printontwerp inbouwen. Voor een condensator plaats ik gewoon twee footprints van verschillende afmetingen over elkaar elkaar heen. In het schema teken ik ook twee condensatoren die parallel staan. Elke condensator geef je een eigen footprint. In je print ontwerp plaats je de footprints dan gewoon boven op elkaar.

Resultaat is dat als je handig doet je op die dubbele footprints drie modellen condensatoren kunt plaatsen. Als je dan op je silkscreen de overbodige texten en symbolen weghaalt ziet niemand dat.

Op deze manier heb ik ook wel eens een pcb gemaakt waarop een ic in zowel de sot8 als de dil8 uitvoering geplaatst kan worden.

Als je dit niet wil omdat je dan eigenlijk dubbele componenten op je print hebt staan, kun je natuurlijk ook je eigen footprint gaan ontwerpen. Een condensator geef je dan bijvoorbeeld 5 of 6 aansluitpunten die verschillende afstanden van elkaar staan. Dan kun je daar dus ook een reeks condensatoren van verschillende afmetingen in kwijt. Met dubbele onderdelen gaat het fout als je de print wilt laten bestucken. De print ontwerp en bestuck bedrijven doen dit volledig automatisch. De computers daar begrijpen dit soort van rarigheden nu eenmaal nog niet helemaal. En mensen zul je dit overigen ook eerst moeten uitleggen. Die denken in de eerste instantie ook dat dit een foutje is.

Ik vind het laten maken van de printen eigenlijk vooral ideaal omdat die via's kunnen plaatsen. Iets wat ikzelf nooit kon. Dat was altijd een gaatje boren en daar een draadje in solderen. Een draadje dat alleen al 10 keer zo dik is als een moderne via.

De laatste keer dat ik dat deed was voor een transistor. De oorspronkelijke transistor had een levertijd van twee jaar. Omdat dat natuurlijk niet echt een haalbare kaart is heb ik een vervangend exemplaar gezocht die helaas een heel ander model had. Ook in dit geval beide footprints parallel geplaatst zodat beide modellen geplaatst kunnen worden, mocht de oorspronkelijke transistor ooit weer wel geleverd worden. Uiteraard plaats je er maar 1. Gaatjes print of de deadbug methode was in dit geval overigens ook niet mogelijk.

Schema en brd tekenen met Eagle,daarna het ontwerp opsturen naar een printboer.voor experimentele schakelingen gebruik ik nog wel gaatjesbord.

Gebruik KiCad en ets nog proto PCB,s zelf met ammonium peroxydisulfaat (een beschrijving van de methode is te vinden op https://www.krynentechnology.eu). Voor audio FPGA-projecten zijn er modules te vinden op https://github.com/krynentechnology/soneo

Dit is een van mijn laatste zelf geëtste, uit 2007

Reden om een printje te maken voor deze RGB lampionnen was dat het er een heel aantal waren. Dan is het de moeite. Zoveel keer hetzelfde op gaatjesprint zetten wordt vervelend.

Dat is nog altijd hoe ik het doe. Mijn klokpulsers maak ik in enige hoeveelheid, dus had het zin er een print voor te ontwerpen.

Semi-permanente one-offs zoals deze sturing zijn gaatjesprint. Vaak ook een collectie losse printen op een montageplaat.
Het moderne spul vereist vaak toch maar weinig componenten, ik zou inderdaad ook niet graag nog eens een eurokaart vol prutsen ;)

Dit is een voorbeeld van mijn Posijn draad ontwerpen.
ruud

Ja, dat soort dingen inderdaad, ik heb ook wel eens een eurokaart voor cmos gedrukt.

Dat ga ik anno nu met de beschikbare tools en productiemogelijkheden echt niet meer doen.

Toen ik er mee begon, had je van die sticker vellen met lijntjes en pats. Dat spul kon je toen bij tandy kopen, dat plate ik op doorzichtige sheets. Was veel knip en plak werk, maar het werkte wel. Volgens mij was dat jaren 60 en 70 vorige eeuw.

Voel me wel oud nu ik dat zeg. :)

Bestond in de jaren 80 en 90 van vorige eeuw ook nog wel. Bij mijn toenmalige componenten shop hingen ze in alle soorten en maten. Vellen met 1x12 2x6 of 4x3 draaischakelaars. Vellen met alle mogelijke DIL configuraties, alleen eilandjes en traces in verschillende breedtes.

Op maandag 12 augustus 2024 11:17:30 schreef buckfast_beekeeper:
Bestond in de jaren 80 en 90 van vorige eeuw ook nog wel.

hoelang het bestaan heeft weet ik niet precies, ik had toen een hele voorraad van dat spul. De laatste 15 jaar frees ik mijn printen al.

Ik heb ook nog een poosje gatjesprint gebruikt, maar dat vind ik er persoonlijk niet zo mooi uitzien. Tegenwoordig laat ik ze ook wel eens maken, als ik er veel nodig heb. Maar de prototypes worden sowieso eerst gefreest.

De afwrijfsymbolen van Seno, wie kent ze nog? :)

Was dat niet Mecanorma?
Ik heb toevallig weer 2 printjes in de etsbak (Natriumpersulfaat) hangen nu. Als het om simpele enkelzijdig printjes gaat ets ik soms zelf nog.

Ex-fietser

RF proefpinten maak ik met een puntlasboor zit wel een gaatje maar werkt perfect.

Bij Herman Buitelaar (Of zoiets) zitten in een rood doosje (kost geen r**t) en je bent het plakken van kleine vierkantjes per direct vergeten.

Wel even een kolomboormachine gebruiken met diepte instelling.

M.v.g.
Marcel

Als iemand nou een relatief eenvoudige manier vind om via's te mentaliseren, dat zou een game changer zijn.

De afwrijfsymbolen van Seno

Was dat niet Mecanorma?

Seno, Mecanorma, Alfac, Lettraset... en nog wat anderen.

Ik heb verleden jaar nog iemand een plezier gedaan met mijn oude voorraad van die afstrijkdinges. Weggegeven, ik gebruik dit al lang niet meer.

Begin jaren '90 had ik een flatbed plotter, Ultiboard en Orcad, nu een deskjet en Kicad.

Groetjes,
eSe

RF proefpinten maak ik met een puntlasboor zit wel een gaatje maar werkt perfect. [...] Wel even een kolomboormachine gebruiken met diepte instelling.

Soms doe ik dat ook, maar dan met een diamant gatenboor (zoals eigenlijk bedoeld voor boren in tegels).

De correcte term is trouwens 'trepaneren', niet boren. Werkt in elk geval goed om snel kleine eilandjes in het kopervlak te maken, en vanwege de diamantcoating valt de slijtage van de trepaneerboor op glasvezelversterkte epoxy-print ook nog mee.

Bij de Lidl soms hele setjes ervan te koop voor een paar euro.

Een kolomboormachine werkt het prettigste, maar uit de hand boren (met accuboormachine) gaat ook goed wanneer eerst met dezelfde boor een gat wordt geboord in een dun houten plankje en dat dan als boorgeleider gebruiken. Dat voorkomt dat de boor de hele print 'rond danst'....

Ook wel gatenzaag genoemd.

Op maandag 12 augustus 2024 13:56:46 schreef SparkyGSX:
Als iemand nou een relatief eenvoudige manier vind om via's te mentaliseren, dat zou een game changer zijn.

Ga je nu de spirituele toer op? :-)

Op maandag 12 augustus 2024 13:56:46 schreef SparkyGSX:
Als iemand nou een relatief eenvoudige manier vind om via's te mentaliseren, dat zou een game changer zijn.

Je kunt toch aan beide kanten solderen. Zal niet altijd even makkelijk gaan, maar toch.

Proto's maak ik meetal op eilandjesprint, wel de dubbelzijdige dan kun je ook makkelijk SMD weerstandjes en condensators gebruiken. Bedraden met dun wikkeldraad (het type waar je 'doorheen' kunt solderen) aan de onderzijde voor alles waar geen stroom van betekenis door loopt en met harde kern geisoleerd de voedingslijnen aan de bovenkant.

Diverse analoge en digitale projectjes zo gemaakt. Bij mij komt het meestal toch niet uit het prototype stadium (meestal eigen gebruik).

Op maandag 12 augustus 2024 16:45:11 schreef Lambiek:
[...]
Je kunt toch aan beide kanten solderen. Zal niet altijd even makkelijk gaan, maar toch.

Dan is dat nog geen doormetaliseren maar gewoon geklooi met gaatjes boren en kleine draadjes.

Echte doormetaliseringen of via's zijn een halve of een kwart mm groot en er kunnen er een paar van onder een smd ic. In een printontwerp programma kun je de afmeting ook gewoon kiezen afhankelijk van de ruimte die je hebt op de print en de stroom die erdoor moet. Dat is op geen enkele manier te evenaren met de dubbelzijdig ge-etste print en gaatje met draadjes erdoor methode.

Op maandag 12 augustus 2024 16:54:04 schreef Ex-fietser:
Dan is dat nog geen doormetaliseren....

Weet ik. Maar het ging hier om beide zijdes frezen en dan kun je gewoon solderen aan beide kanten. Is wel veel werk en voor één prototype is dat wel te doen.

meer gekloot met gaatjes boren en kleine draadjes.

Die gaatjes boren doet de freesmachine voor je, je hoeft ze alleen maar te tekenen. :)

Was er in het verleden geen systeem met 'rivetjes' om de doormetaliseringen te maken?

Ik heb in het verleden wel eens holnietjes gebruikt, en ook adereindhulsjes (de versie zonder kunststof mof) als zodanig gebruikt.

Na het klinken heb ik ze daarna altijd wel gesoldeerd.

In de praktijk gebruik ik voor HF-prints gewoon altijd een flink aantal geboorde gaatjes met ingesoldeerde korte stukjes draad, om de bovenkant en onderkant van de massavlakken met elkaar te verbinden, bijv. bij een 1296MHz power-amp. Met te weinig 'doormetalliseringen' vormde dat een pracht van een power-oscillator, PRECIES op de juiste frequentie, wat voor mij een indicatie was dat de PCB-striplines de correcte afmetingen hadden :) Na aanbrengen van een berg extra via's was het hele zaakje netjes stabiel.)

Ik heb al jaren deze liggen, kleine pennetjes die wat conisch uitlopen. Passen in een gat van 0.8mm en je kan ze wat vastdrukken. Makkelijk om te solderen zonder dat ze uit de print vallen als je deze omdraait.

Heb ze ooit gekocht bij ABN electronika in Antwerpen (waar ik toen ook werkte) Weet niet of ze nog verkrijgbaar zijn en wat de naam is van deze pennetjes.

Groetjes,
eSe