Stroomuitval door bliksem

Op zaterdag 5 juli 2025 18:43:32 schreef evelo:
Onderafdeling 4.2.3.4 van boek 1 AREI:

b.4.TN-C-S-systeem
Indien de PEN-geleider vanaf een bepaald punt van het net ontdubbeld wordt volgens zijn twee functies
van nulgeleider en beschermingsgeleider, is het verboden deze beschermingsgeleider en deze nulgeleider
stroomafwaarts van dit punt opnieuw met elkaar te verbinden.
(...)

In geval van TS is deze volgend mij geen ’netbeheerder’ maar wel uitbater van een niet-huishoudelijke elektrische installatie ’algemene delen’.
Netbeheerder gebruiken boek 3 van het AREI maar daar ben ik zelf niet in thuis.

Een overspanningsbeveiliging moet voorzien zijn op de te verwachten kortsluitstroom.

OK. Een TN-C-S systeem is dus niet onbekend in België. Stel nu, dat we de nul en aarde splitsen in de cabine. Ik wil het anders stellen: in de cabine zijn alle metalen delen vereffend en geaard, met gebruikmaking van rails die een te verwachten kortsluitstroom aankunnen. Het geheel ligt met twee aardpennen aan aarde, een op elke punt van het gebouwtje. Er gaan kabels naar kasten. Hoe ziet het eruit in zo'n kast? Wat gebeurt er bij onverwachte overbelasting? Kan er niets verkolen? Kool geleid. Als de nulader in die kast geen deel uitmaakt van de aarding, komt de boel onder spanning te staan. Die grond daar is niet geleidend genoeg om een zodanige stroom te laten lopen dat er geen voelbare spanning op de buitenkant van de kast komt te staan. Kan me haast niet voorstellen dat de buitenboel anders dan TN-C is uitgevoerd.

De verdeling zou in TN-C kunnen uitgevoerd worden maar volgens TS gaat het hier over een TT-net en er wordt ook een 4x95mm² vermeldt, geen 4G95mm²

Ik maak de veronderstelling dat het hoofdbord vlakbij of in de cabine staat bij de transfo, dat de vertrekkende kabels van daaruit afdoende beveiligd zijn tegen overbelasting en dat de onderverdeelborden in de straten van het park uitgvoerd zijn in niet geleidend materiaal.

Maar het vermoeden bestaat dat doordat die nul-ader van elke straatkabel alleen maar in de cabine aan aarde ligt en niet aan de uiteinden, dat dáárdoor bij blikseminslag in de omgeving spanningspiekjes ontstaan. Want dat was waarover het allemaal ging. Wat is er griezelig aan om die nul-aders, (kabelmantels ontbreken) bij elk straatverdeelkastje met een aardpen te aarden? Bij ons bedrijf, tegenwoordig Stedin, is dat gewoon standaard procedure. Elke distributieverdeelkast zit aan een aardpen. Of het nou een kunstof kast of een stalen kast is. Op het metalen frame binnenin worden de nul-aders gemonteerd, en er zit een 25qmm aarddraad aan.

het is een 4x95 KAS kabel, met aardscherm dus. dit is bij alu kabel wel een alu mantel. immers heeft ts een 400V net liggen. anders zou elk huisje een eigen aarding moeten hebben, geen aarde vanuit de voeding krijgen.

en juist alleen de aarde vanuit de voeding is niet best. bij een storing op de kabel komt die storing ook bij elk huisje binnen. en dat tript ook aardlekken. als je huisje een goede aarding zou hebben, is dat beter als alleen de voedingsaarde gebruiken. dat zal echter een probleem zijn met rotsondergrond.

Dus mensen, hoe meer zure regen des te beter de aardverspreidings weerstand word.

Op zaterdag 5 juli 2025 19:15:51 schreef testman:
een 4x95mm2 in alu van 7km lang? ik neem aan dat er meerdere trafo's zijn daar?

is de waterleiding daar tyleenslang? en gas ook van kunststof? want dat kan idd, als die leidingen van metaal zijn geleiden ze beter als de voedingskabel doet.

Er zijn 3 cabines, die op strategische plaatsen gezet zijn.Waterleiding is tyleenslang. Er is geen aardgas.

Op zaterdag 5 juli 2025 20:09:34 schreef evelo:

Ik maak de veronderstelling dat het hoofdbord vlakbij of in de cabine staat bij de transfo, dat de vertrekkende kabels van daaruit afdoende beveiligd zijn tegen overbelasting en dat de onderverdeelborden in de straten van het park uitgvoerd zijn in niet geleidend materiaal.

De hoofdborden staan in de cabines. Vanuit de cabines vertrekken meerdere circuits, naar de straatkasten.

Op zaterdag 5 juli 2025 20:59:14 schreef mvdk:
Maar het vermoeden bestaat dat doordat die nul-ader van elke straatkabel alleen maar in de cabine aan aarde ligt en niet aan de uiteinden, dat dáárdoor bij blikseminslag in de omgeving spanningspiekjes ontstaan. Want dat was waarover het allemaal ging.

De nul ligt alleen aan de aarde in de cabine(s).

Op zaterdag 5 juli 2025 21:24:21 schreef testman:
het is een 4x95 KAS kabel, met aardscherm dus. dit is bij alu kabel wel een alu mantel. immers heeft ts een 400V net liggen. anders zou elk huisje een eigen aarding moeten hebben, geen aarde vanuit de voeding krijgen.

Elk huisje heeft zoals alle huizen in België een aarding die nooit met de nul is verbonden.

Op zaterdag 5 juli 2025 21:24:21 schreef testman:
als je huisje een goede aarding zou hebben, is dat beter als alleen de voedingsaarde gebruiken. dat zal echter een probleem zijn met rotsondergrond.

Bij mij mat een aardpin van 2m 1020ohm.
De aardlus onder de fundering 400ohm.

Ik heb veel aardingen en lussen moeten leggen alvorens ik aan 30ohm kwam.

Edit: ik ben zonder internet tot maandag ochtend.

Op zaterdag 5 juli 2025 21:24:21 schreef testman:
het is een 4x95 KAS kabel, met aardscherm dus.

Nou. Evarist zegt dat er géén aardscherm is in die distri kabel.
Geeft ook niet, zolang er niet elke week gegraven word, gaat dat meestal wel goed. Géén aarding naar binnen brengen. Dat TN stelsel eindigt in de huisaansluitkast. Belgische regelgeving schrijft voor TT aarding, met aardlus onder de fundering, Staat allemaal minutieus beschreven in het AREI.

En het advies van KlaasZ brengt je het dichtst bij een oplossing van het probleem.

Op zaterdag 5 juli 2025 20:59:14 schreef mvdk:
Maar het vermoeden bestaat dat doordat die nul-ader van elke straatkabel alleen maar in de cabine aan aarde ligt en niet aan de uiteinden, dat dáárdoor bij blikseminslag in de omgeving spanningspiekjes ontstaan. Want dat was waarover het allemaal ging. Wat is er griezelig aan om die nul-aders, (kabelmantels ontbreken) bij elk straatverdeelkastje met een aardpen te aarden? Bij ons bedrijf, tegenwoordig Stedin, is dat gewoon standaard procedure. Elke distributieverdeelkast zit aan een aardpen. Of het nou een kunstof kast of een stalen kast is. Op het metalen frame binnenin worden de nul-aders gemonteerd, en er zit een 25qmm aarddraad aan.

Maar als ik het goed heb dan lijkt er geen aardpen te zijn bij iedere straatkast?

Je zou in principe van het huidige tt-net naar tn-c kunnen gaan en de pengeleider bijkomend aarden door een extra aardpen te slaan per straatkast (ohmse waarde aardpen niet zo belangrijk) om het potentiaal van de pengeleider zo dicht mogelijk bij die van het aardpotentiaal te houden gezien de lange afstanden. En dan pas vanaf de straatkast overgaan naar tt-net.

Ware het niet dat in een 4x95mm² er geen geel/groene geleider zit die kan dienen als pen maar een blauwe.

En een pengeleider moet geel/groen zijn van kleur volgens het AREI.

Misschien valt er op dat vlak wel iets te regelen door als uitbater van de installatie een risicoanalyse op te maken voor wat betreft de kleur van de pengeleider maar daar zal het lokale keuringsorganisme dan wel mee akkoord moeten zijn.
Dan zullen er bijkomende maatregelen moeten getroffen worden zoals: bevoegde personen aanwezig, procedures opstellen, duidelijke waarschuwing in de verdeelborden,...

Zou dit helpen?
https://elec44.fr/parafoudres-legrand/113627-legrand-parafoudre-basse-…

NB. In BE kost identiek hetzelfde 200€.

Een voorbeeldje van een overspanningsbeveiliging, geplaatst vlak na de hoofdschakelaar.

Mijn link is allicht niet geschikt voor cabines maar voor thuis.

Op donderdag 10 juli 2025 14:56:36 schreef evelo:
[bijlage]

Een voorbeeldje van een overspanningsbeveiliging, geplaatst vlak na de hoofdschakelaar.

als dat een automaat is ( ken ook zekeringhouders die er zo uitzien, maar deze haalt de 20 jaar wel ) voor de OSB dan is dat zeker een 25kA model? anders mag je die niet direct van een rail van dergelijk vermogen aftakken.

Op donderdag 10 juli 2025 20:57:43 schreef testman:
[...]

als dat een automaat is ( ken ook zekeringhouders die er zo uitzien, maar deze haalt de 20 jaar wel ) voor de OSB dan is dat zeker een 25kA model? anders mag je die niet direct van een rail van dergelijk vermogen aftakken.

Het zijn smeltveiligheden, er staat een 2000kVA transfo aan de andere kant van de koperrails (2x 100x10). Kortsluitstroom zal iets van een 48kA zijn.

Op donderdag 10 juli 2025 21:03:03 schreef evelo:
[...]

Het zijn smeltveiligheden, er staat een 2000kVA transfo aan de andere kant van de koperrails (2x 100x10). Kortsluitstroom zal iets van een 48kA zijn.

heb in de praktijk gezien wat een 630kVA trafo al doet bij kortsluiting net boven de hoofd vermogensautomaat. de 10KV zekeringen waren even snel als de 1000A vermogensautomaat was, beiden konden ook vervangen worden.

OSB worden al wat jaren standaard gebruikt in grote kasten. ook al meermaals gezien dat er per verdeler een OSB storing uitlezing van was op het bedien/storingspaneel in een bedrijf.

Op vrijdag 4 juli 2025 13:56:51 schreef Evarist:
Als er een bliksem in de buurt valt, gaan veel automaten eruit.Maar ook veel differentiëelschakelaars.

Valt er iets te bedenken om dat minder erg te maken? Dus die spanningstoot op het net?

Wat zou er eigenlijk gebeuren dan, word de spanning tussen de 2 geleiders hoger of worden de 2 geleiders samen "opgetild" ? ( of een combinatie daar van ? )

Op vrijdag 4 juli 2025 13:56:51 schreef Evarist:
Enige oplossing?

Ik denk aan een scheidings trafo en dan een met een eigen aardpen aan een kant van de secundaire wikkeling.

Zijn al die diff's van het zelfde merk en type?, Het komt hier op het platteland ook regelmatig voor bij oudere merk en type . Het lijkt wel of ze oren en snorharen hebben ,en als de onweer dichterbij komt voor de zekerheid maar vast triggeren. Vervangen en de mensen hebben geen last meer van het triggeren.
Wat wel opgevallen is dat ze ook behoorlijk trilling gevoelig zijn, een tik op de achterwand deed de diff ook vaak triggeren. Dus vervang eens een paar en kijk of dat verbetering geeft.
Wat betreft de veiligheids aarde, is het bij een zeer slechte verspreidengsweerstand belangrijker een goede potentiaal vereffening te hebben dan een slechte aarde.

We hadden hier vroeger ook een oude differentieelschakelaar die heel gevoelig was voor de bliksem . Nu is diezelfde differentieelschakelaar niet meer gevoelig voor de bliksem sinds ik gevonden had dat er een slechte verbinding "voor" de diff-schakelaar in de toevoerleiding zat ( die uiteindelijk de diff. continu deed trippen zonder dat er verlies was en zo opspoorbaar werd ) .

Op vrijdag 11 juli 2025 23:24:21 schreef Hunebedbouwer:
Zijn al die diff's van het zelfde merk en type?, Het komt hier op het platteland ook regelmatig voor bij oudere merk en type . Het lijkt wel of ze oren en snorharen hebben ,en als de onweer dichterbij komt voor de zekerheid maar vast triggeren. Vervangen en de mensen hebben geen last meer van het triggeren.

Alle woningen zijn privaat, er zijn er van 70 jaar oud en nieuwe. Sinds de 'staycations' rijzen de nieuw woningen als paddenstoelen uit de grond.
Ieder huisje heeft zijn eigen merk, door de installateur gekozen.