wat is TEGENWOORDIG nog goede, gratis PCB ontwikkelsoftware

Op vrijdag 3 oktober 2025 14:05:10 schreef Arco:
Er zitten standaard 4 shapes voor TO92 in...
Voor iedere denkbare transistor een nieuwe entry maken maakt de libraries veel groter en heeft weinig zin.

Gewoon in het schema NPN kiezen met TO92 footprint en de naam erbij zetten (zo gaat 't bij de meeste programma's)

Dat kan inderdaad maar als je snel (voor de hobby) een Schema en PCB wilt maken dan wil je niet bezig zijn met het wiel opnieuw uit te vinden aka de Library te vullen met standaard gangbare onderdelen.
Er zitten veel exotische onderdelen in de Diptrace Library die misschien niemand ooit gebruikt.

Op vrijdag 3 oktober 2025 14:13:33 schreef PE9SMS:
[...]Dat regel je dan toch zelf? Symbol NPN BJT, footprint TO-xx. Wat is het probleem? Maar zie ook hier de kracht van Kicad en de community.

[...]En bijvoorbeeld collaborative design. Meerdere layouters die tegelijk aan verschillende delen van hetzelfde PCB design werken.

Tweede quote van Bobosje is niet mijn tekst maar van blurp. :)

Die delay traces vind ik mooi op een PCB. Doet de software dat zelf als je bijv. 2 IC's aan elkaar knoopt?

Op vrijdag 3 oktober 2025 14:47:33 schreef RAAF12:
Die delay traces vind ik mooi op een PCB. Doet de software dat zelf als je bijv. 2 IC's aan elkaar knoopt?

[bijlage]

Moet je opgeven. Diptrace heeft daarvoor differential pairs en length matching...
(voor standaard huis-tuin en keuken routing is het niet van belang)

[Bericht gewijzigd door Arco op (10%)]

Houd die software ook rekening met de capaciteit naar een onderliggende groundplane?

Voor differential pairs is het belangrijkste dat ze even lang zijn. (ik heb het nog nooit gebruikt)

Bij UHF (en hoger) tuners ect zag je vaak Lecher lines op de Teflon print zitten en dan is capaciteit wel belangrijk. Ik zal eens zoeken wat de mogelijkheden zijn. PCB met geprinte spoelen voor de FM band heb ik wel zelf gemaakt.

Looptijdverschillen (ofwel geen) in digitale electronica worden steeds belangrijker nu alles steeds sneller wordt en zelfs spoorlengte meetelt...

Op vrijdag 3 oktober 2025 16:07:34 schreef RAAF12:
Houd die software ook rekening met de capaciteit naar een onderliggende groundplane?

Meestal reken je apart uit welke configuratie (spoorbreedte/spoorafstand) je nodig hebt om de gewenste impedantie in je diff-pair te krijgen. Dat is inderdaad afhankelijk van de afstand tot je grondplane, maar dat is iets dat je met de PCB-fabrikant afspreekt (de stackup), en niet iets dat noodzakelijkerwijs in je layout-programma staat.

Als die impedantie kritisch is moet je het sowieso met je PCB-boer bespreken, want alhoewel de eigenschappen van je materiaal van te voren bekend zijn, is de persdruk waarmee de PCB gemaakt wordt dat niet. En die beinvloedt de impedantie ook.
Een goede PCB fabrikant kan je vertellen dat je in jouw stackup bijvoorbeeld 135um sporen op 105um afstand moet gebruiken voor 100E.

Je PCB software kan zo'n berekening ook maken (Kicad kan het, Altium kan het, Expedition kan het) maar die berekening is niet zo nauwkeurig als die van de PCB fabrikant. Hooguit een goed startpunt.

Grappig detail is dat voor differential pairs de lengte tussen twee paren (bijvoorbeeld tussen die 4 paren van een ethernet verbinding) meestal niet meer belangrijk is, omdat de ontvangers per paar clock-recovery doen, en zo lengte (=fase) verschillen compenseren.

Dat laatste werk dan denk ik toch alleen al de fase verschillen niet te groot zijn? Ik bedoel het mag geen halve clock achterlopen denk ik

Ik had net een een hele lap tekst getypt, maar mijn verbinding vond dat dat wel weg kon.
Klotezooi.

Ik wil alleen een programma om wat baantjes te trekken in een 2,54 raster zodat ik wat headers en connectoren op een print kwijt kan die ik op mijn arduino prik. (Nee, niet met alternatieve opties aankomen.)

Dit heb ik nu.
8000 notities na elke verplaatsing.
Dit is Designspark.

Sprint layout gebruikt ik nog wel eens, maar dat is tegenwoordig ook betaald,

Wat ik al eerder zei volgens mij is dat altijd betaald geweest. Dus dat oude programma zou ook gewoon nog moeten werken.
Sprint layout is een koop programma. Dus eenmalige betalen niks met een abonnement en eindeloos blijven gebruiken totdat eventueel een nieuwe windows versie het niet wil.
Als het een gratis programma was zou het dan ook layo geweest kunnen zijn.
Daarmee kon je toen ook heel eenvoudig enkel baantjes trekken ik weet niet eens of er ook footprints in een bibliotheek inzaten.

https://www.layo1.nl/layo1pcb/nl/index.html
Maar layo gaat nu ook via een abonnement.

https://www.electronic-software-shop.com/lng/en/electronic-software/sp…

Als je echt alleen maar baantje wilt trekken dan zou denk ik ook een tekenprogramma nog werken. Die printen tegenwoordig ook 1 op 1 op maat naar je printer. Maar in een tekenprogramma heb je dan geen hulpmiddelen geen layers, geen bijschriften die ook op de print komen.

Nee, niet met alternatieve opties aankomen.

Dat snap ik eigenlijk niet zo goed. Je vraagt toch om een pcb teken programma en gratis en ook de wens om zo simpel mogelijk.
Dan denk ik toch dat het weer sprint layout word of een vrij teken programma. IK weet verder ook geen opties.
Als je Sprint al hebt zou je het daarmee eens kunnen proberen. Daar kan je heel eenvoudige baantjes mee tekenen en dat kan je ook op een 2,54mm raster zetten. Hoewel ik dat nooit geprobeerd heb maar het raster is wel vrij in te stellen.
En je kan zelf footprints maken en die toevoegen aan de bibliotheek voor later gebruikt. Maar verder ook heel weinig hulpmiddelen voor pcb al helemaal niet.

Op vrijdag 3 oktober 2025 16:52:32 schreef Arco:
Voor differential pairs is het belangrijkste dat ze even lang zijn. (ik heb het nog nooit gebruikt)

Software zoals Altium, Cadence Allegro en Mentor kunnen dat. Je geeft je materiaal keuze op , laagdiktes, dK en dissipatie waardes en je gewenste impedantie in microstrip, stripline, diff strip. en de software doet de rest. ditto voor inter- en intra- pair length tuning. Je geeft dat op in je schema en de design rules transfereren direct naar je layout. Je kan ook interactief gaan tunen en trombones gaan insteken.

Die tools hebben field solvers aan boord, of als plugin. Altium gebruikt Symbeor intern als motor voor dat soort dingen. voor het echte RF werk kan je bidirectionaal naar ofwel Ansys of ADS. Voor power integrity kan je naar Keysight. Er iss een Keysight motor aan boord van Altium.

Wordt nu werkelijk mijn vraag tav een goed printplaat ontwikkel programma weggekaapt?

Iemand die toevallig weet hoe ik:
-Die hinderlijke rode markeringen/letters kan verwijderen van mijn PCB layout, zodat hij overzichtelijker wordt?
-De afstand tussen componenten precies kan afstemmen? Ik moet mijn pin headers natuurlijk precies uitgelijnd hebben.

Op zaterdag 4 oktober 2025 10:55:27 schreef Fantomaz:
Wordt nu werkelijk mijn vraag tav een goed printplaat ontwikkel programma weggekaapt?

Iemand die toevallig weet hoe ik:
-De afstand tussen componenten precies kan afstemmen?

Er lopen toch X-Y tellers mee voor de huidige locatie?

Op zaterdag 4 oktober 2025 11:13:52 schreef Arco:
[...]
Er lopen toch X-Y tellers mee voor de huidige locatie?

En de spatiebalk (Kicad) zet ze op 0

Op vrijdag 3 oktober 2025 23:25:06 schreef Fantomaz:
Ik had net een een hele lap tekst getypt, maar mijn verbinding vond dat dat wel weg kon.
Klotezooi.

Ik wil alleen een programma om wat baantjes te trekken in een 2,54 raster zodat ik wat headers en connectoren op een print kwijt kan die ik op mijn arduino prik. (Nee, niet met alternatieve opties aankomen.)

Dit heb ik nu.
8000 notities na elke verplaatsing.
Dit is Designspark.

[bijlage]

Tja, dan wordt het toch smARTWORK vrees ik. Een pcb teken programma geschreven in basic van het eerste uur. En beschikbaar voor de gewone hobbyist. Er was toen al betere software beschikbaar maar die zat in de catagory onbetaalbaar en had ook speciale supersnelle hardware nodig.

smARTWORK is eigenlijk een soort van tekenprogramma. Je begint niet met een schema maar gewoon direct je printje te tekenen. Je trekt direct de lijnen op je scherm. Precies wat je vraagt. Er zaten dacht ik alleen wat standaard footprints in.

Misschien kun je de software in een dosbox draaien?

Maar eerlijk gezegd: Ik heb smartwork vroeger gebruikt en ben nu heel tevreden met Kicad. Ik wil echt niet meer terug naar smartwork.

PS:
Ik kwam nog een advertentie tegen uit het tijdschrift Byte uit 1989:

Meeste programma's hebben ook een handige 'snap to grid' optie...

Kijk eens naar het gratis programma ExpressPCB.
De Classic 7.9 versie is te downloaden zonder je te hoeven registreren. Misschien dat deze versie al ruim voldoende en makkelijk voor je is.

Ik ben recent met KiCad begonnen en wou dat ik dat eerder gedaan had (nou ja, misschien ook niet, de eerdere versies hadden behoorlijk wat bugs).

Voor m'n batterij-chips in TSSOP behuizingen en dergelijke werd zelf etsen al moeilijk, maar omdat er minstens 3 lagen nodig zijn ging dat 'm echt niet worden in Eagle, wat ik tot dan toe gebruikt heb.

Maar ja, ik zag op tegen het zelf moeten ontwerpen van onderdelen, waar ik in Eagle steevast een handleiding voor nodig had en vaker fout dan goed ging.

Maar in KiCad had ik dat echt zo voor elkaar en waar Eagle voor m'n gevoel echt totaal onwetend is wat betreft het onderdeel wat je maakt, gaat KiCad er vanuit dat je bij het selecteren van een footprint vervolgens goed oplet bij het aanmaken van pinnen en pin nummer 1 ook gewoon automatisch overeenkomt met pin 1 van de footprint.

Voor ik het wist had ik een BQ78Z100 aangemaakt, evenals een BQ20Z65.

Daarna gaan routen en hoewel ik daar nog vaak tegen rariteiten aanloop (vooral het automatisch bochten leggen werkt niet zoals ik dat verwacht) heb ik nu wel een printje zoals ik dat ongeveer wil en moet ik nu goed uit gaan zoeken hoe alles moet staan om het bij een PCB-boer er doorheen te krijgen. Omdat dat m'n eerste keer wordt, is dat dus veel uitzoeken, waardoor de stap wat groter is dan normaliter het geval zou zijn als ik printjes vanuit Eagle professioneel zou laten maken.

Het is lullig, maar nieuwe software is altijd even wennen, al moet ik zeggen dat ik Eagle, waar ik 15, misschien wel 20 jaar geleden mee begon, altijd een programma met rare nukken heb gevonden. Maar daar wen je na al die jaren aan en dan ervaar je in KiCad hetzelfde ;)

Op zaterdag 4 oktober 2025 10:55:27 schreef Fantomaz:
Wordt nu werkelijk mijn vraag tav een goed printplaat ontwikkel programma weggekaapt?

Iemand die toevallig weet hoe ik:
-Die hinderlijke rode markeringen/letters kan verwijderen van mijn PCB layout, zodat hij overzichtelijker wordt?
-De afstand tussen componenten precies kan afstemmen? Ik moet mijn pin headers natuurlijk precies uitgelijnd hebben.

Ik heb maar 1 keer gewerkt met designspark dus weet er niet zoveel meer van.

Die hinderlijke rode markeringen komen denk van drc tool. Die kijkt op de achtergrond mee of er geen fouten worden gemaakt.

Dit is wat google Ai er over zegt. Lijkt mij verder wel te kloppen

To remove red markings in DesignSpark PCB, resolve the underlying issue causing the markings, which often indicate design errors. Common causes include:

Duplicate Component Designators:
Use Tools > Annotate > Annotate Quietly to assign unique identifiers to components like R1, C1, etc.

Design Rule Check (DRC) errors:
Run a design rule check from the Tools menu to see a list of errors in the Messages panel, which explains why the red lines are appearing.
Unused Nets:
Open Settings > Design Technology (Shift-T), go to the Nets tab, and click Delete Unused.
Gaps in NConnection:
Disconnect or reconnect the pins involved to resolve "gap in net" errors.
Off-grid Connections:
Adjust the grid using the "G" key and drag components to align them with grid lines.

Common Causes and Solutions

Duplicate Designators:
Problem: The red lines might indicate duplicate designators (like D?, R?, C?) on your schematic.

Solution: Go to Tools > Annotate > Annotate Quietly to give each component a unique designator (e.g., R1, R2, C1).

Design Rule Check (DRC) Errors:

Problem: Red lines often signal a Design Rule Check (DRC) error.

Solution:

Go to the Tools menu and select Design Rule Check.
Check the Messages panel for a list of errors and their explanations.

Common errors include component spacing issues or gaps in nets.

Unused Nets:

Problem: There may be nets that are not connected to any components, which can appear as red markings.

Solution:

Press Shift-T or go to Settings > Design Technology.

Select the Nets tab.
Click the Delete Unused button to remove them.

Gaps in Nets (Schematic or PCB):

Problem: You might see red lines indicating disconnected pins or "gaps in nets".

Solution:

Select the pins that are involved.

Right-click the selection and choose Disconnect From Net.
Alternatively, you can connect the nets properly to fix the issue.

Off-Grid Components:

Problem: Components not aligned to the grid can cause errors.

Solution:

Press the "G" key to change the grid size.

Drag the components onto the grid lines to align them properly.

Componenten uitlijnen doe je dan als volgt

To line up pin headers in DesignSpark PCB, use the Alignment Guides feature to create temporary lines for precise placement, the Move and Alignment tools for centering and positioning, and the Grid for regular spacing. You can also create a temporary component with a dimension line and align its position, or use a «!nav»reference component«» and align other headers to it, ensuring components are oriented and spaced according to design rules.
Using Alignment Guides:

Access the Alignment Guides:
In the PCB layout view, find and activate the Alignment Guide tool from the toolbar or menu.

Create Guides:
Click and drag on the PCB to create horizontal and vertical guides. These act as visual aids for positioning.
Align Pins:
Select the pin header you want to align and drag it so its pins snap to the intersection or position of the alignment guides.

Using the Move and Alignment Tools:

Select the Header: Use the selection tool to select the pin header component.

Activate Move Tool: Right-click and select "Move," or use the dedicated move tool.
Position and Align:

To center a hole with a post: Select the center of the hole and the center of the post, then use the alignment tool to center them.

To align sides: Use the alignment tool to match the edges of two components.

Using the Grid:

Set the Grid:
Go to the View menu or toolbar and adjust the grid settings to a value that matches the pin spacing, such as 2.54mm (0.1 inch).
Place Headers:
When you place pin headers, they will snap to the grid lines, helping to keep them evenly spaced and aligned.

Using a Reference Component:

Place a Reference: Place one pin header in its desired location.

Copy and Align: Copy this header, then use the Move and Alignment tools to align the other headers to the reference header, ensuring consistent spacing and orientation.

Tips for Success:

Check Component Spacing: Ensure there's sufficient clearance between headers for the mating connector.
Use Silkscreen for Markings: Add pin numbers to the silkscreen layer for clarity and easy checking.
Utilize Design Rules: Set up Design Rule Checks to catch spacing errors between components.

Maar het kan ook handmatig. Elk component en ook een header pin heeft eigenschappen (propperties) die je ook handmatig kan aanpassen. JE kan dan bij de x en y positie van het component dan direct een getal invullen.

Ik heb wel door dat ik aan de Kicad moet.
Al is het alleen al omdat hier al veel kennis is zodat ik niet vast hoef te lopen op simpele dingen.

Wat AI betreft... Ik had Chat GPT al gevraag om adviezen bij dat andere programma, maar wat daar uit kwam (tav die rode markeringen) sloeg nergens op.
Ik krijg advies, ik volg dat zonder succes, krijg een volgend advies, wat niet werkt, waarna ik weer het eerste advies krijg.
Steeds in een loopje, maar wel telkens leuk in een verhaaltje ingepakt. :-)

Ik ga me druk maken met Kicad.

OK... Inderdaad een verbluffend simpel programma, voor mijn applicatie iig.

Toch loop ik even vast nu.
Ik heb even snel wat componenten geplaatst en wil daar nu sporen tussen trekken, maar welke button laat me die sporen leggen?

Ik ben meteen met het PCB aan de slag gegaan. Geen noodzaak voor eerst een schema. Daarvoor is mijn projectje te simpel.
Of is het noodzakelijk om eerst een schema te maken, waarna het programma lijntje trekt die je dan zelf kunt ontwarren en de beoogde sporen daarvoor in de plaats kan leggen?

Bij kicad is er geen noodzaak voor een schema. Welke knop er is voor om de sporen (trace of network) te leggen weet ik niet. IK geef hier net de Engelse namen misschien vind je ze daarmee.

Wat AI betreft... Ik had Chat GPT al gevraag om adviezen bij dat andere programma[

Aangezien CAD keuze een persoonlijk iets is (iedereen vindt een ander programma fijn), heb je daarvoor niks aan AI.
(die lepelt alleen conclusies van anderen op en giet dat in een licht verteerbaar papje; niks AI daaraan)

Normaliter begin je wel altijd met het schema, da's duidelijk en je weet wat aan elkaar moet.

(zonder schema deed ik 't laatst zo'n 40 jaar geleden met smARTWORK... :) )