PCL82 versterker

Bij zo'n versterker is een trafo nodig waarvan de E-I blikken niet omgestapeld zijn zoals bij een nettrafo, dus met een luchtspleet want anders magnetiseert de kern. Maar je kan het proberen of een gewone trafo werkt maar verwacht geen wonderen

Zoiets bijv. een nettrafo uit een portable radio. Toevallig lag deze net open om de luidsprekers eruit te halen!

Boost modules is al niet optimaal, een voedingstrafo als uitgangstafo kan. Maar verwacht er geen hifi van.

Burkhard Kainka gebruikt ook voedingstrafo's als uitgangstrafo.Met een buisje van een paar Watt gaat dat prima.Hij heeft er een artikel over geschreven.
https://b-kainka.de/roehren/trafos.htm

Zie ook:https://b-kainka.de/roehrenexp.htm

Geen Hi-Fi merkte Sine al op,klopt,maar meestal is dat ook niet nodig.

Allen bedankt voor de info
Ik ga de pagina van kainka bestuderen

Er zijn wel eens experimenten gedaan met een ringkern trafoals ugt. Dit is beter dan een gewone 230V trafo.

Dit is ook een goed schema. Van origine zitten hier twee mini ugt's in.
Trafo's kan je ook bij Ali kopen. Die zijn niet eens zo slecht.

Ik moet ergens een foto hebben van die amp.

Dat schema van HugoWelther is een balans-eindtrap, in die toepassing schijnen voedingstrafo's beter te werken, met minder kans op verzadigingsproblemen.

Single-ended versterkers zijn wat dat betreft minder gunstig.

Zelf heb ik voor m'n zelfbouw non-HiFi stereo buizenversterkertje (single-ended met PL508's en ECC81/83) gewoon 100V-audiotrafootjes gebruikt. Dat werkte voor mijn toepassing prima. Een echte HiFi-liefhebber gruwt er waarschijnlijk van. Toch zeker als hij hoort dat PL508's gebruikt zijn

Ach, het ziet er leuk uit 's avonds in het schemerdonker en er komt ook best wat lawaai uit.

(hm, ik was vorige week bij een zendamateurkennis en daar stond buiten tussen al het oud-ijzer ook het chassis van een oude, grote Philips buizenradio. Daar zal de uitgangstrafo best nog op hebben gezeten. De buizen zaten er in elk geval nog wel gewoon in. Ik vond het zelf een beetje zonde, maar niet zonde genoeg dat ik het ding mee naar huis nam, ondanks zijn genereuze aanbod

Met een beetje rondkijken moet je nog best ergens een uitgangstrafootje kunnen opscharrelen).

Voor ± 2 tientjes heb je een echte (china) SE-ugt of een 100 V trafo.

Ik heb nog wel 5k -> 800ohm (100v) Philips trafootjes liggen.

Op maandag 17 augustus 2026 14:38:37 schreef Hugo Welther:
Er zijn wel eens experimenten gedaan met een ringkern trafoals ugt. Dit is beter dan een gewone 230V trafo

Voor push/pull zeker. En SE-trapje met een ringkern zal niet zo geweldig gaan. Die dingen verzadigen bij de minste DC.

Op maandag 17 augustus 2026 14:52:00 schreef Hubie:
Voor ± 2 tientjes heb je een echte (china) ugt of een 100 V trafo.

Die 100V trafo's zijn dan wel geschikt voor audio, maar ook niet heel bestand tegen DC stroompjes. Want die hoeven ze normaal gezien niet te verwerken.

[Bericht gewijzigd door Sine op maandag 17 augustus 2026 15:10:27 (33%)]

Ik heb nog wel een SE trafootje uit een kleine buizenradio. Er zat een EL84 in, op lagere stroom. De luidspreker zal rond de 5 Ohm geweest zijn. Gratis bij ophalen (Alblasserdam); eventueel verzenden totaal 10,- euro.

Piet

Kijk eens voor een Visaton TR 84 transformator:
https://www.visaton.de/sites/default/files/dd_product/TRs_1801_1803_18…

€ 15,00 - € 20,00 excl. verzenden.

@Erik,
Dat zijn weer 100V trafo's, niet geschikt voor de DC anodestroom door een buis.
En let op! Die trafo's bestaan ook in autotrafo variant.
En dat is vaak niet te zien aan de opdruk of omschrijving. Die TR 10.16 bijvoorbeeld is niet gescheiden.

Dan kun je voor hetzelfde geld wellicht beter meteen een "echte" UGT kopen
https://www.amazon.nl/Single-Ended-Transformator-Apparaten-Compatibel-…

edit: @piet1950 Dat is een goede trafo gezien de grootte doet die zeker 80Hz-16kHz. Een top trafo als de U72 gaat lager. https://www.circuitsonline.net/forum/view/98182/2?query=trafo&mode… er wordt wat afgebabbeld, niet te zuinig

Op maandag 17 augustus 2026 16:26:00 schreef Sine:
@Erik,
Dat zijn weer 100V trafo's, niet geschikt voor de DC anodestroom door een buis.

Ik zit even niet te snappen. Simpele gedachte, de primaire kant heeft toch gewoon een 5K spoel, wat is er dan anders ? Je zal wel gelijk hebben, en je vind in ieder geval eentje specifiek genoemd voor een buis eindtrap, maar ik mis dat inzicht nu. Het gaat om ~ 35mA DC toch ?

Op maandag 17 augustus 2026 10:03:09 schreef jwb:
Ik heb een interessant schema gevonden voor het bouwen van een simpele versterker met een PCL82 buis. . .

Met een 30kHz schakelvoeding... ik hoop dat je geen huisdieren hebt en/of dat het goed gefilterd is.

n. Simpele gedachte, de primaire kant heeft toch gewoon een 5K spoel, wat is er dan anders ?

Eindtrafo's voor audio buizenversterkers zijn geconstrueerd met een air-gap, zodat ze geen last hebben van de DC anodestroom die óók door de windingen loopt en de kern kan verzadigen, met alle bijbehorende problemen. Gewone trafo's kunnen eigenlijk alleen AC aan. Maar zoals gezegd, bij mijn PL508-versterkertje kom ik er mee weg, waarschijnlijk omdat de anode ruststroom erg laag is.

Met een 30kHz schakelvoeding... ik hoop dat je geen huisdieren hebt en/of dat het goed gefilterd is.

Is geen enkel probleem hoor. Heb hier een hoofdtelefoonversterker met buizen gemaakt, gevoed uit een 18V/1.1A HP schakelende voeding; de gloeidraden worden rechtstreeks uit de DC gevoed, en de hoogspanning wordt met een klein invertertje o.b.v. een TL494 opgewekt. Ik hoor geen onrechtmatigheden in elk geval.

En als het daarnaast ook zwerfkatten en muizen uit de buurt houdt, des te beter!

35 a 70mA DC is al genoeg om een net-trafo of 100v trafo zonder luchtspleet erg dichtbij verzadiging te krijgen, zo niet al in verzadiging te duwen.

Als experimentje of voor een AM radiootje met klein speakertje dat sowieso niets doet onder de 150hz, geheel acceptabel.

Als je er echt wil van kunnen genieten, gewoon een uitgangstrafootje opscharrelen. Er zijn er genoeg te krijgen, op iedere radiobeurs word je er nog net niet mee doodgegooid.

Op maandag 17 augustus 2026 17:18:49 schreef nonius:
Eindtrafo's voor audio buizenversterkers zijn geconstrueerd met een air-gap, zodat ze geen last hebben van de DC anodestroom die óók door de windingen loopt en de kern kan verzadigen, met alle bijbehorende problemen. Gewone trafo's kunnen eigenlijk alleen AC aan.

Begrepen. Ik wist niet van het bestaan van "100V netwerken", daar heb je dus alleen AC die naar beneden moet.

Op maandag 17 augustus 2026 17:18:49 schreef nonius:
Ik hoor geen onrechtmatigheden in elk geval.

En als het daarnaast ook zwerfkatten en muizen uit de buurt houdt, des te beter!

Nee jij hoort geen onregelmatigheden, maar als je wel huisdieren hebt kan je het ze misschien erg irritant maken. Je zal maar to 50kHz kunnen waarnemen.
Maar goed, het staat nog niet vast dat de 30 kHz ook ergens uit kan komen.

Je zal maar to 50kHz kunnen waarnemen.

Da's geen probleem om waar te nemen met m'n simpele ultrasoondetector/converter (heterodyne). En een akoustische camera staat hier reeds op m'n verlanglijstje. Misschien over een paar jaar als de prijzen wat redelijker zijn geworden. Wanneer je met zo'n camera gaat rondkijken dan zie je dat zo'n beetje alle electrische apparatuur in huis lawaai maakt in het ultrasoongebied:

https://www.youtube.com/watch?v=CKJT_ECOsK4

Over nóg een apparaatje zoals m'n buizenversterkertje maak ik me volstrekt geen zorgen, ook niet voor hypothetische huisdieren die ik niet heb

(Oh, als hij met z'n vingers wrijft, dat maakt bijna oorverdovend lawaai in m'n ultrasoondetector. Onhoorbaar in het audiobereik maar zeer luid in het ultrasoon. Idem met héél zachtjes rinkelen met je sleutelbos.)

Sowieso is alles boven 12kHz 'ultrasoon' voor mij ; de tijd dat ik aan het piepen van de lijntrafo kon horen of er ergens in de buurt een TV aan stond ligt *lang* achter me....

Hi,

Even iets duidelijk maken over transformatoren in audio versterkers.

Een trafo is niet 5K => 8Ω! voor zeg een EL84.

Een trafo is geoptimaliseerd voor een bepaalde impedantie, zodat de vervorming, frequentie response en fase verschuiving,
optimaal is voor de gekozen toepassing.

Je past de Anode impedantie aan naar de luidspreker, de EL84 heeft bij optimale instelling ongeveer 5K2 nodig aan de Anode als belasting.
De Luidspreker aansluiting van de gekozen trafo is b.v. 4Ω en belast je deze trafo ook echt met 4Ω met de voorgestelde Anodestroom voedingspanning enz. dan komt er ongeveer een krappe 6-Watt uit, met 10% vervorming.

Neem je nu geen 4Ω als belasting maar 8Ω dan komt er maar ongeveer de helft van het vermogen uit,
want nu ziet de buis geen 5K2 maar 10K4 als belasting en dan kan je nooit het vermogen wat de buis kan leveren in de 8Ω belasting krijgen.

Het maximale vermogen is alleen mogelijk als de Ri en de belasting gelijk aan elkaar zijn.
Bij weer de EL84 is dat bij 250V Anode spanning en 48mA Anode stroom rond de 5K2 volgens de Wet van Ω

De hier aangehaalde waarden variëren natuurlijk een beetje, iedere EL84 is anders ook de instelling varieert en de veroudering speelt ook mee.
Maar waar het hier om gaat is dit, een trafo is een impedantie tool A naar B en binnen een bepaald impedantie gebied, kan je daar handig gebruik van maken.

De hier gestelde trafo is niet 5K2 en 4Ω dat is ongeveer de impedantie dat het optimaal is voor die betreffende trafo.
Als je luidspreker 6Ω is doet hij het nog steeds uitstekend, en als de 6Ω luidspreker een hoger rendement heeft,
dan speelt hij ook nog harder! Ondanks dat er een lager vermogen wordt opgenomen.

Voor de kleine buizen versterkers wordt ook nog wel eens een kleine nettrafo gebruikt, werkt dat,
natuurlijk wel, maar de eigenschappen van de voeding trafo als eind trafo zijn zonder meer slecht, de trafo heeft geen spleet i.v.m. verzadiging
en de koppeling tussen de wikkelingen is voor de hogere frequenties slecht.
Dus minder hoge tonen en een veel grotere fase verschuiving, dus als er tegenkoppeling wordt gebruikt gaat hij snel genereren.

Denk ook hier nog even over na, welke luidspreker is 4, 8 of 16Ω...
Bij meerweg luidsprekers zwabbert het alle kanten op en bij een enkele luidspreker loopt de impedantie meestal snel op boven de 2KHz en in de lagere frequenties hebben we natuurlijk de resonantiefrequentie.

Door de resonantie frequentie en een enkele luidspreker heb je dus tegenkoppeling nodig om de uitgang impedantie van de versterker laag te maken.
Dan reflecteert de luidspreker belasting nog steeds naar de Anode impedantie.

Ik heb heel veel goede buizen radio's in handen gehad en eigenlijk bij allemaal was er tegenkoppeling toegepast van de luidsprekeruitgang
naar de stuurtrap van de eindbuis.
Buizen versterkers zonder tegenkoppeling leveren nooit een goed strakke basweergave, ook al vinden veel HiFi malloten het mooi, mag van mij, het is hun emotie.

Hopelijk maakt dit het een en ander wat duidelijk.
Mijn eerste ervaring hiermee was in de 60 jaren en ik dacht dat het stond in Radio Blan,
maar daar kon ik het net niet in vinden, dus het zal wel een Radio Bulletin zijn geweest.
Hierin werd uitgelegd, dat een transformator een impedantie omzet naar een andere impedantie,
hierin werd dus duidelijk gemaakt dat de luidspreker impedantie omgezet naar de impedantie die de Anode ziet en de trafo zelf "geen" impedantie heeft maar een vrij groot gebied waarin hij bruikbaar is.

Groet,
Bram

PS
Hier een link naar mijn eerste EL84 versterker in een AMROH kastje dat ik gebouwd heb, later nog de Tremmelo schakeling er bij gebouwd, niet dat ik een guitar had,
maar omdat er nog een halve triode vrij was, de schakeling staan in deze Radio Blan op pagina-6.

https://www.bramcam.nl/Diversen/BLAN_0B.pdf