Gisteren mocht ik een zangeres versterken in een klein zaaltje, op zich geen probleem, doe ik al ruim dertig jaar.
Op een gegeven ogenblik hoorde ik dat het geluid uit de linkse speaker wegviel en terug kwam. Direct naar het kastje gaan kijken, en deze ging in de protect. Volume wat terug gedraaid op de kast en dit leek OK. Aangezien het optreden bijna gedaan was zo even verder gedaan.
Nu, deze ochtend thuis het kastje nagekeken en opengeschroefd:
Laag speaker lijkt me aan te lopen, weerstand is nog ok maar mogelijks ligt de wikkeling los.
De versterker op het laag geeft continue 80VDC op de uitgang (waardoor ik vrijwel zeker ben dat de speaker er ook aan is voor zijn moeite). Snel meten op de print leert dat er alleszins 1 Fet in sluiting ligt (Mosfet 1).
Iemand een idee van oorzaak - gevolg? Ik heb naar mijn idee geen gekke dingen gedaan.
Zou de versterker geen DC protectie moeten hebben of is hier ook wat gesneuveld?
Wil iemand meekijken in het schema (in bijlage), ik kan redelijk mijn plan trekken maar dit gaat voorlopig mijn petje te boven.
De speaker waarvan ik spreek is een Db-technologies Opera 412MKII kastje van ergens een 20 jaar oud. Herstel gaat meer kosten dan de dagwaarde maar wil het wel proberen.
Arco
Special Member
Arco - "Simplicity is a prerequisite for reliability" - hard-, firm-, en software ontwikkeling: www.arcovox.com
Of de speaker het overleefd heeft hangt ook van de interne opbouw af.
Als er een aluminium of titanium coilformer in zit, is de overlevingskans groter als bij een kunstof/papieren...
blackdog
Golden Member
Daar de mens het noodzakelijke niet kan volbrengen, streeft hij naar het overbodige (Goethe)
Hi staafken, 
Als de luidspreker aanloop, dan is hij overleden.
De mosfet is ook overleden, deze en zijn broertje zijn voor het "schakelen" van de voeding van de eindversterker.
Om de warmte in de kast te beperken draait de versterker voor een groot deel op de lagere voedingspanning.
Hierdoor dissiperen de eindtransistoren minder warmte.
De rede dat dit stuk gaat kan overbelasting zijn, dat hoeft niet de laatste avond te zijn dat het wel gewerkt heeft.
Ook kan het slijtage zijn, alles over tijd gaat stuk, vooral commercieele producten zoals deze active luidspreker
die gemaakt is voor gemiddeld 5 tot 10 jaar levenduur. Hij kan ook na 14 maanden de geest geven, er zijn veel variabelen in het spel. 
Waarom geen DC beveiliging, denk aan het verdienmodel van de fabrikant, zo vonden het niet nodig als het er niet inzit.
Wat info over clippen
Wanneer gaat het b.v. sneller mis met een active luidspreker.
Het laten rondzingen, het over langere tijd laten clippen van de eindversterker.
Je zal versteld staan over het volume van je systeem als het nooit clipt,
lijkt in eene het veel minder hard te gaan!
Ook in huiskamen situaties als HiFi systemen en Bluetooth rommel gaat veel minder hard zonder te clippen.
De HiFi malloten vinden hun 5-Watt versterker veel mooier klinken dan een goede transistor versterker.
Rede is vaak de vervorming van het klippen van buizenversterkers, deze heeft minder hogere harmonische.
Maar, voor een goed geluid laat je je versterker niet clippen!
Tegenwoordig is het voor PA werk vrij makkelijk grote versterkers te kopen die niet te duur zijn.
Dus clippen van versterkers is eigenlijk niet meer nodig.
Als jij de eindtransistoren vervangt en de twee Fets heb je kans dat de versterker weer gaat werken.
Meet ook de stuurtransistoren even door.
Maar als de versterker weer werkt, dan zit je nog steeds met een defecte luidspreker.
Denk dus na of dit echt voor jou rendabel is, tijd, geld en kennis van electronica, weeg netjes dat af.
Emotionele verbondenhied met een product gaat je vaak veel kosten. 
Groet,
Bram
Het is een eindtrap met twee voedingsspanningen, een hoge en een lage.
De hoge wordt geschakeld door de mosfets. Er is geen DC protectie.
Ik zou de hoge voedingsspanning weglaten en de eindtrap eerst op enkel de lage, liefst op een labvoeding, weer goed werkend maken.
Verder moet het wel je hobby zijn om dit te repareren. Voor een commerciële / PA toepassing is het normaal een vervangende kast te pakken en het alleen te laten repareren als dat uit kan.
[edit]
Te laat zie ik. Sorry!
Nu zijn de 412 en de 415 uitvoeringen niet hetzelfde, maar als jouw versterker ook een Mosfet 1 heeft zullen de schema's best wel op elkaar lijken.
Die Mosfet 1 is een schakelaar die bij hogere vermogens de voedingspanning omhoog schakelt van b.v. 40V naar 80V, dat is een heel veel gebruikt truukje om de dissipatie bij lagere vermogens beperkt te houden.
Als die FET kapot is dan is er nog niet veel aan de hand, het gaat er meer om wat de eindtorren doen, Q1 en Q2, die bepalen wat er naar de speaker gaat, de kans is redelijk aanwezig dat een van beiden of zelfs beiden kapot zijn. Meet ook de stuurtorren, en de weerstanden rond beide eindtorren, vaak gaan er daar ook enkele van kapot. Die FETs en torren kosten je de wereld niet, voor minder dan 25 Euro aan onderdelen speelt dat ding weer als de beste. De speaker zelf zal ook de wereld niet kosten, ik heb een aantal jaren geleden een 15 Inch exemplaar vervangen door een nieuwe, die kostte minder dan 100 Euro bij Bax Music.
Teruglezend zie ik dat er tijdens het maken van mijn berichtje al meerdere dezelfde antwoorden zijjn gegeven, maar kennelijk zijn we het wel eens over het oplossin er van, dit ding is weer redelijk snel aan de praat te maken.
[Bericht gewijzigd door benkr op (10%)]
De luidspreker zelf is alleszins defect, deze loopt aan.
Bedankt voor het inzicht dat de fet eigenlijk dient voor het schakelen van de voedingsspanningen, vandaar de LV en HV op het schema. Ik kijk zo ook nog even of ik iets kan mismeten op de transistoren, dat moet dan ook haast wel. Die 80V moet van ergens komen.
Wat me tegenhoud om deze kast af te schrijven is dat zijn broertje dan werkloos wordt.
De luidspreker of zelfs een reconekit kost al snel richting de 200€, dan is de versterker nog niet hersteld.
Met mijn tijd houd ik geen rekening ik beschouw het als hobby en je leert er steeds wat van.
Op zondag 13 september 2026 13:41:07 schreef staafken:
De luidspreker zelf is alleszins defect, deze loopt aan.
Bedankt voor het inzicht dat de fet eigenlijk dient voor het schakelen van de voedingsspanningen, vandaar de LV en HV op het schema. Ik kijk zo ook nog even of ik iets kan mismeten op de transistoren, dat moet dan ook haast wel. Die 80V moet van ergens komen.
Wat me tegenhoud om deze kast af te schrijven is dat zijn broertje dan werkloos wordt.
De luidspreker of zelfs een reconekit kost al snel richting de 200€, dan is de versterker nog niet hersteld.
Met mijn tijd houd ik geen rekening ik beschouw het als hobby en je leert er steeds wat van.
De overgebleven kast kun je toch als monitor in gaan zetten?
In de voeding zat een meer dan lekkende elco van 6800uF. Wat deze in de praktijk nog deed weet ik niet. Dient voor de voeding van het hoog voltage gedeelte.
Voor de rest nog drie barslechte solderingen gevonden, zie foto's. Ik begrijp zelfs niet hoe het ding nog werkte.
Van de transistoren lag geen enkele in sluiting. Van waar die 80V dan komt weet ik nog niet.
Mijn vermoeden dat die mosfet defect was klopt wss niet, had die conclusie getrokken omdat twee pennen van de mos[fets leken in sluiting te liggen, mogelijks is dit normaal, aangezien je een mosfet niet kan uitmeten zoals een transistor.
eerst de elco vervangen en de slechte solderingen herstellen. Dan verder kijken
nonius
set SCE to AUX.
Ik heb de defecte elco voorlopig vervangen door ééntje uit een sloopprint om te testen.
De slechte solderingen heb ik hersteld; en van een gelijkrichter (BR2), die dient voor het LV gedeelte was een pootje te kort / afgebroken /.... dat heb ik ook hersteld.
Heb de versterker opgestart met een lamp in serie en meet 10mV DC op de uitgang wat me ok lijkt.
Heb ook even getest met signaal en er beweegt toch één en ander op de fluke dus er is zeker leven.
Ik zie als max waarde 35V passeren, niet hoger. Maar dat vergelijk ik morgen wel eens met het goede exemplaar.
Vervang ik de condensatoren uit de voeding door een zwaardere uitvoering? Of valt daar geen winst te behalen?
vergeten
Golden Member
Doorgaans ben ik duidelijk met wat ik bedoel, toch wordt het wel anders begrepen.
Capaciteit hetzelfde houden, kies voor 105° C, werkspanning mag hoger liggen (langere levensduur) maar dat betekent ook vaak grotere afmetingen die soms niet passen.
Arco
Special Member
Arco - "Simplicity is a prerequisite for reliability" - hard-, firm-, en software ontwikkeling: www.arcovox.com
Op woensdag 16 september 2026 11:46:52 schreef staafken:
Vervang ik de condensatoren uit de voeding door een zwaardere uitvoering? Of valt daar geen winst te behalen?
Wat bedoel je met 'zwaarder'?
Hogere spanning kan nooit kwaad, hogere capaciteit is niet aan te raden... (zeker niet met de huidige hoge netspanning)