fase volgorde bewakingsrelais maar dan voor 1 fase en nul

PE/aarde is beschikbaar, maar ik ben benieuwd of dit probleem kan worden opgelost zonder hiervan gebruik te maken.

Nee. Wat 'NUL' is, wordt bepaald door wat er aan 'aarde' hangt.

Dit heeft natuurlijk geen moer met 'fase volgorde' te maken - je hebt maar 1 fase. Of, als je de boel bij een oud net bij onze zuiderburen zou gebruiken... 2 fasen, maar geen nul.

Maar... waarom is het zo belangrijk?? Het feit dat zoiets niet zomaar hapklaar beschikbaar is, geeft al aan dat jij een probleem hebt wat de rest van de wereld (blijkbaar) niet grootschalig heeft...

Bedankt voor je reactie. Ik dacht dat de vergelijking met een fase volgorde bewaking niet helemaal onredelijk was.
Er zijn tal van (vast bedrade) schakelingen die wel degelijk afhankelijk zijn van een correcte aansluiting, nul op nul en fase op fase.
Als alles vast is opgesteld kan je het van te voren prima door meten en correct aansluiten. Maar het is nu geen vaste opstelling en er is ook geen CEE stekker waarbij de nul wel op een vaste plek zit.

Ik zoek een component of anders schakeling die altijd de fase op een specifieke uitgang levert ongeacht de ingang (schuko stekker).

Ik vraag me af waarom dit nodig is.

Bedankt voor je reactie. Ik dacht dat de vergelijking met een fase volgorde bewaking niet helemaal onredelijk was.

Ik zie de parallel niet. Fase volgorde relais zijn vooral van belang indien motoren de juiste kant op moeten lopen. Ze worden ook wel gebruikt om te controleren of alle fasen er zijn. Maar wat dat met het omdraaien van N en P te maken heeft?? ALS het 3-fasen net al een N aangesloten heeft...

Er zijn tal van (vast bedrade) schakelingen die wel degelijk afhankelijk zijn van een correcte aansluiting, nul op nul en fase op fase.

Wat dan? Ik ben ze nog nooit tegen gekomen, op een enkele CV ketel na (iets met ionisatie stroom meten)

Ik zoek een component of anders schakeling die altijd de fase op een specifieke uitgang levert ongeacht de ingang (schuko stekker).

Dat was duidelijk. Ga je hapklaar niet vinden. Je bent blijkbaar de enige met dat probleem. Voor de rest van de wereld is het blijkbaar allemaal niet zo relevant...

Er bestaan eenpolige capacitieve spanningsmeters. Dan zou je het signaal met een stukje logica moeten verwerken naar een relais-schakeling of iets dergelijks.

Een dubbelpolig relais waar de spoel tussen nul /fase en pe is aangsloten. Dit relais zal dan alleen schakelen als de fase verbonden is. De contacten kunnen dan fase en nul omwisselen. Maar je hebt dan wel een lekstroom naar pe....

Hier https://www.circuitsonline.net/forum/view/154031 staat een en ander uitgelegd en ook een schema'tje van iets wat kan werken.

een led trekt < 5 mA, dus led met juiste weerstand en een diode tussen de fase en aarde en nul en aarde: degene die oplicht is je fase, degeen die niet oplicht je nul.

Moet natuurlijk wel beetje stroombegrenzing. Werkt overigens zonder elektronica ook PRIMA met neonlampjes. Heb je verder niets voor nodig.

Dit werkt overigens niet lekker in een 3x230 V netwerk, zeker niet als deze in driehoek staat. Overigens werkt het ook niet in een IT systeem.

[Bericht gewijzigd door High met Henk op maandag 28 september 2026 11:19:21 (19%)]

Als eerste moet je natuurlijk weten wat de fase en wat de nul is.
Het enige verschil is dat er tussen de fase en de aarde >200 volt staat, en tussen de nul en de aarde <5 volt staat.

Je wilt de aardlek niet laten uitschakelen, dus dat wordt een hoogohmige spanningsmeting.

Mogelijk kan je iets met een paar H11AA1 Optocouplers
https://www.vishay.com/docs/83608/h11aa1.pdf

{code}
230 V AC
L
?
[F1]
?
100 kΩ
?
100 kΩ
?
?
???????????
? 1 ?
? H11AA1 ?
? 2 ?
???????????
?
?
PE

Edit:
Hierbij de schets die wel te zien is

Als het voor een vaste positie is zou je een belgische stekker met aardpen kunnen gebruiken. Dan kun je de stekker maar op 1 manier insteken.

Zoals hier het topic al aan gehaald door SDK. Ik heb deze van Arco ( 2x ) nagebouwd en het werkt tot op heden nog steeds goed. Een van de twee heeft wel een andere optocoupler, weet alleen niet meer welke precies ( zag ergens in een BOM lijstje de HS WSSOP, maar weet niet of het deze was. Printje laten maken bij JLCPCB en het was een vervanger ervan. )

Heb een aparte boiler met twee elementen die aan het brommen is als de stekker er verkeerd in zat. Nu niet meer.

Gebruik er ook een voor een hydroponics regeling die eigenlijk een vaste aansluiting moet hebben en nu op een wcd zit.

De reden dat er veel gevraagd wordt naar de toepassing, is dat je het niet persé moeilijker is om de fase-afhankelijkheid kwijt te raken in plaats van een schakeling toe te voegen om die te omzeilen. Dat vergroot de toepasbaarheid van je product sowieso.

[Bericht gewijzigd door maartenbakker op maandag 28 september 2026 12:41:21 (14%)]

WAT is er dan zo fase afhankelijk?
Het is natuurlijk niet zo moeilijk om te maken. Maar zoals reeds meermaals opgemerkt: ALS het echt bruikbaar zou zijn, dan zou het gewoon op elke straathoek in DIN rail housing verkrijgbaar zijn zoals netwachters of fasevolgorde bewaking. Dat is het niet...

De reden dat het niet te koop is is simpel: Er is eigenlijk geen veilig, goed ontworpen product waarvoor het relevant is.

Als het relevant is hoe je de steker in het stopcontact steekt dan is het apparaat gewoon stuk. Of slecht ontworpen. Of allebei.

Uiteraard kan het voor de hobbyist aantrekkelijker zijn om de steker om te draaien dan om het apparaat te repareren/vervangen. Maar het belangrijkste woord in voorgaande zin is "hobbyist"

Op maandag 28 september 2026 09:21:58 schreef netwes:
Ik zoek een oplossing om gegarandeerd de fase op bruin te krijgen in een apparaat ongeacht hoe de schuko in de wandcontactdoos wordt gestoken.

Ik heb niet zo lang geleden zoiets gemaakt voor een Dali dimmer, die dingen zijn ook fase gevoelig ze dimmen niet goed als fase en nul gedraaid zijn, plus dat ze stuk gaan. Is een kastje om lichtlijnen te testen.

Als je een schema wil kan ik die hier plaatsen.

Op maandag 28 september 2026 12:48:27 schreef EricP:
WAT is er dan zo fase afhankelijk?
Het is natuurlijk niet zo moeilijk om te maken. Maar zoals reeds meermaals opgemerkt: ALS het echt bruikbaar zou zijn, dan zou het gewoon op elke straathoek in DIN rail housing verkrijgbaar zijn zoals netwachters of fasevolgorde bewaking. Dat is het niet...

Bij vast gemonteerde triac lichtdimmers wordt vaak aangegeven waar de nul en de fase op wordt aangesloten. Dan komt de ontstoorspoel in de fase aansluiting wat een betere onderdrukking geeft.

Er was ook een Siemens touch dimmer IC waarin werd voorgeschreven waar de fase aan moest. edit: Lambiek heeft ook een item, tussendoor

[Bericht gewijzigd door RAAF12 op maandag 28 september 2026 15:04:29 (11%)]

De reden dat het niet te koop is is simpel: Er is eigenlijk geen veilig, goed ontworpen product waarvoor het relevant is.

Dat is precies wat ik ook zeg...

Als het relevant is hoe je de steker in het stopcontact steekt dan is het apparaat gewoon stuk. Of slecht ontworpen. Of allebei.

die dingen zijn ook fase gevoelig ze dimmen niet goed als fase en nul gedraaid zijn, plus dat ze stuk gaan.

Dat dus. Vuilbak open. Ding erin. Vuilbak dicht.

Er was ook een Siemens touch dimmer IC waarin werd voorgeschreven waar de fase aan moest.

Daar kan ik me nog iets bij voorstellen... De 'brom' van een 'mens' tov. de nul meten. Makkelijker. Maar toch... als je het netjes maakt, dan zou het niet hoeven.

Ondertussen hult TS zich in stilzwijgen - zeker weer een ultra-geheim project.

Je zou 2 spanningsrelais kunnen nemen, die aanspreken bij zeg maar wat 100V
De ene tussen de fase(?) en aarde en de andere tussen nul(?) en aarde.
Die laat je allebei een magneetschakelaar inschakelen, waarvan bij de ene magneetschakelaar de fase en nul gewisseld zijn.
Als het om kleine stromen gaat dan kan het simpeler, met 1 spanningsrelais en een relais met wisselkontakten.

Op maandag 28 september 2026 15:26:00 schreef EricP:
Vuilbak open. Ding erin. Vuilbak dicht.

Ja dat kan, maar daar zijn ze iets te duur voor.

En normaal worden ze goed aan gesloten, maar aan de testkast zit een stekker en dan heb je 50% kans.

Op maandag 28 september 2026 15:31:21 schreef Toeternietoe:
Je zou 2 spanningsrelais kunnen nemen, die aanspreken bij zeg maar wat 100V
De ene tussen de fase(?) en aarde en de andere tussen nul(?) en aarde.
Die laat je allebei een magneetschakelaar inschakelen, waarvan bij de ene magneetschakelaar de fase en nul gewisseld zijn.
Als het om kleine stromen gaat dan kan het simpeler, met 1 spanningsrelais en een relais met wisselkontakten.

Je zit ook met je aardlekschakelaar, zoals ik het gedaan heb loopt er max 3mA zolang je de startknop indrukt, daarna loopt er geen stroom meer.

Als het voor een enkel mobiel ding van jezelf is: Aan het draad bij de stekker een touwtje knopen waaraan nog een stekker hangt met daarin een neonlampje plus 470k weerstand tussen een pen en de aarde. Stekkers markeren zodat je weet waar de fase moet. Dan kijk je eerst met de teststekker waar de fase is en sluit je het apparaat daarna goed aan.

Oei, wat heb ik gevraagd. Ik had niet verwacht dat dit zo tegen het zere been van sommigen was.
Wat is er onredelijk dat aan een apparaat wat VAST is aangesloten dat fase en nul op de juiste klemmen worden aangesloten? Terwijl het blijkbaar wel heel redelijk is dat een apparaat specifiek een rechts veld vereist bij aansluiten.
Dimmers en schakelaars op de nul doorgang zijn voorbeelden die op de fase aansluiting dat ook verwachten. Wel zijn dit allemaal vast aangesloten apparaten.

Zo geheim is het allemaal niet, net als Lambiek, moet ik een batch van deze schakelingen testen. De tester is niet vast aangesloten en vandaar dat de stekker "verkeerd" kan worden ingestoken. Ipv elke keer dit door te meten of via een drie standenschakelaar en indicator lampjes handmatig in te stellen was ik op zoek naar een oplossing die dit automatisch doet.

Ik ken best veel componenten maar ken niet iedere catalogus uit mijn hoofd. Beter om hulp te vragen dan eigenwijs te zijn en te denken dat je alles weet.

Dus wil je dat schema?

@LordAnubis, bedankt voor je goede tip. Zoiets ben ik naar opzoek. Het topic is precies dezelfde vraag als ik heb, alleen kreeg ik het niet gevonden.
De ontwerper gaf het in het schema ook goed weer, qua input en output.
Weet jij nog wat voor zener je gebruikt hebt?
Wat is de functie van Ry2? Is dat alleen een veiligheid? Die alleen inschakelt als daadwerkelijk op de fase spanning staat?

Bedankt voor je input!

Op maandag 28 september 2026 12:05:12 schreef Lord Anubis:
Zoals hier het topic al aan gehaald door SDK. Ik heb deze van Arco ( 2x ) nagebouwd en het werkt tot op heden nog steeds goed. Een van de twee heeft wel een andere optocoupler, weet alleen niet meer welke precies ( zag ergens in een BOM lijstje de HS WSSOP, maar weet niet of het deze was. Printje laten maken bij JLCPCB en het was een vervanger ervan. )

Heb een aparte boiler met twee elementen die aan het brommen is als de stekker er verkeerd in zat. Nu niet meer.

Gebruik er ook een voor een hydroponics regeling die eigenlijk een vaste aansluiting moet hebben en nu op een wcd zit.

Op maandag 28 september 2026 17:11:23 schreef Lambiek:
Dus wil je dat schema?

Heel graag! En jij ook bedankt voor je input en begrip.