'gewone' luidsprekers versus elektrostaten

Hallo,

kan iemand mij vertellen wat de verschillen zijn tussen elektrostaten en 'gewone' luidsprekers. voor- nadelen, werking etc.

groet Wiltoyo

een "gewonne" luidspreker laat met behulp van een spoel in een magnetisch huis de conus bewegen.

een elektrostaat laat een membraam bewegen door middel van een hoge spanning (hoe het precies zit weet ik niet)

maar bij een elektrostaat moet je de membramen nog al eens vervangen, maar het geluid schijnt beter te zijn..................

Op 14 oktober 2005 10:57:17 schreef WilToyo:
Hallo,

kan iemand mij vertellen wat de verschillen zijn tussen elektrostaten en 'gewone' luidsprekers. voor- nadelen, werking etc.

groet Wiltoyo

Voordelen: transparant geluid, bijzonder helder en groot diepte beeld. Erg mooi om te zien.

Nadelen: duur en niet erg makkelijk om te bouwen. Zijn vaan erg duur om te kopen. Nogal zware elektrische belasting van e.a. Geen laag van de elektrostaaat alleen, dus moet los laag kastje bij,afgestemd op de elektrostaat. Ook zijn ze fysiek vaak nogal groot uitgevallen.

Werking en bouw staat erg goed beschreven in een luidsprekerboek van elektuur..

Deze vraag past beter op een hifi enthousiastelingen forum. Op dit forum houden we ons vooral bezig met de praktische, electrotechnische kant van zaken, niet zozeer met geluidskwaliteit op zich.

Mijn mening omtrent electrostatische luidsprekers: een uitgesproken "dun" maar wel zeer accuraat geluid. De plaatsing van de panelen schijnt zeer nauwkeurig te moeten gebeuren i.v.m. het grote stralende oppervlak en het bijna bidirectionele afstraalgedrag. Het gebruik van een additionele electrodynamische (sub)bas is eigenlijk onontbeerlijk.

een kennis van mij heeft een paar elektrostaten staan zonder extra laag speakers. ik vind het geluid wel goed ook laag laat niet echt te wensen over.

ze zijn dan ook wel vrij groot

Plasma speakers zijn echt ultra helder!

Plasma...
Als iedereen in NL op plasma speakers over gaat schakelen, dan hebben we waarschijnlijk nog wel een paar extra kerncentrales nodig...
Die dingen hebben een ontzettend laag rendement, nog slechter dan electrostaten (die toch ook al snel zo'n 500W nodig hebben)

Op 14 oktober 2005 16:53:16 schreef zweetvoetje:
Plasma...
Als iedereen in NL op plasma speakers over gaat schakelen, dan hebben we waarschijnlijk nog wel een paar extra kerncentrales nodig...
Die dingen hebben een ontzettend laag rendement, nog slechter dan electrostaten (die toch ook al snel zo'n 500W nodig hebben)

Ik weet dat het rendement niet echt super is(helemaal niet), maar het geluid is echt wel uber zuiver...

Het is bovendien goed voor het gat in de ozonlaag!

eb je ze ooit gehoord dan? Ik vind het eigenlijk raar dat dergelijke dingen zo goed zijn, want de versterkers zijn vrij gecompliceerd, en ik kan me moeilijk voorstellen dat de hoogspanninstrafo erg mooi lineair is...
Ik heb altijd het idee dat het bij die dingen vooral om het uiterlijk gaat, maar dat kan aan mij liggen/

Op 14 oktober 2005 17:06:26 schreef zweetvoetje:
eb je ze ooit gehoord dan? Ik vind het eigenlijk raar dat dergelijke dingen zo goed zijn, want de versterkers zijn vrij gecompliceerd, en ik kan me moeilijk voorstellen dat de hoogspanninstrafo erg mooi lineair is...
Ik heb altijd het idee dat het bij die dingen vooral om het uiterlijk gaat, maar dat kan aan mij liggen/

ooit gehoord, helaas niet, en zoiets zou ik ook nie tmogen bouwen. Maar je kunt een gewone trafo met luchtkern gebruiken, dat valt wel mee kwa lineariteit...

Eigenlijk is het toch gewoon een AM zender met een antenne tuner die afgestemt is op een heel hoge impedantie, dat moet toch lineair te doen zijn?

Op 14 oktober 2005 12:25:49 schreef Fuzzbass:
Deze vraag past beter op een hifi enthousiastelingen forum. Op dit forum houden we ons vooral bezig met de praktische, electrotechnische kant van zaken, niet zozeer met geluidskwaliteit op zich.

het gaat mij niet alleen om de geluidskwaliteit, maar vooral ook om het technische verhaal van de luidsprekers. rendement, mate van zelf ontwerpen enz.

de bedoeling is om uiteindelijk een zelfontworpen, zo goed als perfecte geluidsinstallatie te maken.

begin al maar te sparen..... als je zegt nagenoeg perfecte.... zucht

Als je zelf iets nagenoeg perfects wilt bouwen op audio-weergavegebied is een electrostatische hoofdtelefoon + hoogspanningsversterker misschien een leuk en redelijk haalbaar idee ?

Staat nog steeds op mijn persoonlijke `verlanglijstje'.. :)

Ik denk dat je abities anders vrij hoog gestelt zijn, hoe wil je met een beperkt budget op kunnen tegen uitgekiende bestaande ontwerpen en producten ?
Voor een paar kE heb je tegenwoordig een heel redelijke set studiomonitoren. Verder worden luidsprekers in de markt imo vooral duurder, niet beter. - tenzij je een bepaalde klank juist lekker vind, maar dat is een kwestie van smaak, niet van kwaliteit.

De kans dat je bij toeval zelfs maar een aardig eind in de richting komt lijkt me nihil.

Het rendement van electrostaten is vrij slecht. Het probleem is namelijk dat de electrostaten een vrij grote capaciteit hebben. Bij hoge frequenties is de impedantie dus vrij klein. En dan heb je enorme vermogens nodig om toch genoeg spanning te krijgen over de ESL. De ESL reageert namelijk alleen op spanning, en heeft een heel erg hoge ingangsimpedantie. Daarom moet je dus een wisselspanning van zo'n 500-1000V uit je versterker moet halen. Ook moet er nog een 6kV DC-spanning op de luidsprekers, dit vergroot het rendement.
Je kan een capaciteit van enkele nF verwachten tussen de platen van de ESL. Dat wil zeggen dat je voor 20kHz al een flink vermogen nodig heb (ben toevallig te lui om het nu uit te rekenen :))

Op 14 oktober 2005 19:12:59 schreef beertje_01:
begin al maar te sparen..... als je zegt nagenoeg perfecte.... zucht

dit is een project niet 123 af hoeft. tmag ook wat langer duren. eigenlijk is het een project om iedere keer met stukjes en beetjes wat te doen.

geld speelt geen rol (tis uitgesmeert over een paar jaar).
en heb geen auto meer, je wilt niet weten wat je overhoud,
:9 wordt zo nog es een rijke student :9

maar moet natuurlijk wel ideeen hebben, anders verzandt in een weet ik veel wat. :)

Nou een electrostatische koptelefoon geeft (als je een goede hebt) fantastisch geluid.
Mijn vader heeft nog een Pioneer SE-100, dat geeft echt super geluid.
Je moet alleen even opletten als je weer overschakeld op luidspreker, dat je het volume omlaag zet, anders liggen de conussen van de speakers aan de andere kant van de kamer.
Voor de electrostatische koptelefoon moet je het volume namelijk flink openschroeven.

die electrostatische luidsprekers hebben ook geen hoogspanningstrafo. Die laten alles gewoon op de uitgangspanning van de versterker werken. En dat kan dan ook wel...
Maar ik vind het toch nog altijd iets engs om iets met 5kV DC op je kop te hebben. Toch is dit zeker een project waar je mee kan beginnen, je hoeft nog geen aparte versterker te bouwen enzo, (of voor 1000 euro trafo's kopen). Je hoeft alleen twee kleine electrostaat-elementjes te maken, en een hoogspanningsbronnetje. Maar dat is zeer goed te doen met een flybacktrafo uit een TV.

Erg leuk zo'n elektrostatische koptelefoon op je kop. Als er een klein beetje te veel voltjes op staan, heb je geroosterde brains.

idd, maar je kan natuurlijk een stroombegrenzing op de hoogspanning zetten. als je enkele 10MOhm weerstandjes in serie zet, zodat je bijv. 50MOHm hebt, dan is bij 5kV de max stroom die kan lopen maar 0.1mA. Dit is dus ongevaarlijk.
Je zal er wel voor moeten zorgen dat er dan geen grote condensatoren opgeladen kunnen worden. Bijvoorbeeld condensatoren die het audio-signaal op een dc-hoogspanning zetten.

Op 15 oktober 2005 11:05:40 schreef zweetvoetje:
idd, maar je kan natuurlijk een stroombegrenzing op de hoogspanning zetten. als je enkele 10MOhm weerstandjes in serie zet, zodat je bijv. 50MOHm hebt, dan is bij 5kV de max stroom die kan lopen maar 0.1mA. Dit is dus ongevaarlijk.
Je zal er wel voor moeten zorgen dat er dan geen grote condensatoren opgeladen kunnen worden. Bijvoorbeeld condensatoren die het audio-signaal op een dc-hoogspanning zetten.

Ja, maar die 0.1mA zal toch nog steeds een leuk vonkje geven dat je voelt hoor ;)

Het moet natuurlijk wel veilig, maar dat is niet ondoenlijk.

Het lijkt me inderdaad misschien geen goed beginnersproject.

ESL' zijn zogenaamde dipool luidsprekers, waar tegenover 'gewone' luidsprekers monopool luidsprekers zijn. Het voordeel van dipool luidsprekers is het afstraalgedrag (vraag me niet naar details), maar dat moet stukken beter zijn. Een oorzaak daarvan is dat een dipool de ruimte in de lage frequentie niet 'op druk' zet. Nadeel is dat je door de zogenaamde akoestische kortsluiteing tussen voorzijde en achterzijde van het membraam ofwel veel vermogen nodig hebt om een beetje druk in het laag te kunnen geven, ofwel een heel groot oppervlak.
Een goed laag uit een ESL kan dus wel, echter worden ze dan automatisch erg groot. Op DDIY2005 stond een stel ESL te spelen die makkelijk in staat waren een voelbare bas weer te geven. Een paukenslag die je in je maag voelt dus. Erg byzonder. Echter deze speakers waren wel ruim twee meter hoog, en ik schat bijna een meter breed.

Een ander voordeel zit 'm in het gerbuik van een zeer licht membraam. Dit 'koppelt' zeer goed met de lucht, juist omdat het veel lichter is dan de lucht die het in beweging zet. dit komt het vervormingsgedrag ten goede.

Laagweergave is te ondersteunen met subwoofers uiteraard. Vanwege het afstraalgedrag van de dipool is dit echter niet simpel. Een eenvoudig bassreflex-kastje zal heel lastig zijn om goed te laten integreren. Beter is een gesloten kast, maar nog beter een dipool-subwoofer. Maar die neemt dan weer erg veel ruimte in.

Er zijn veel hobbyisten met ESL's bezig. Wat ik van hen begrijp, is dat je nooit slechts een paar bouwt, zoiets vergt een evolutie en 'voortschrijdend inzicht'. Maar het voordeel is wel dat je vaak onderdelen kunt hergebruiken. Een HV voeding is makkelijk voor meerdere projecten te gebruiken, evenals een setje step-up trafo's. En juist die componenten zijn de duurste. Volgens mij levert amplimo trafo's, echter met een wat lage wikkelverhouding, een ook Sowther levert blijkbaar zeer goede trafo's. Trek hiervoor een paar honderd euro uit.
Overige materialen zijn vaak hout, kunstof, eenvoudig draad etc, en hoeven dus maar zeer weinig te kosten.

Er is binnen nederland een zogenaamde ESL-club actief (volgens mij iets van esl.hifi.nl). Deze houden regelmatig bijeenkomsten met mogelijkheden tot luisteren. Volgens mij is via hun website (weet ik niet zeker, anders even googlen) het ESL-boek van Fikier te vinden. Een nederlandstalig boek met theorie maar vooral veel praktijk over het bouwen van ESL's. En als ik me niet vergis kun je via die club zelfs trafo's kopen. Het merk Audio4 schiet me te binnen.

Op 15 oktober 2005 17:42:25 schreef daniel56:

Laagweergave is te ondersteunen met subwoofers uiteraard. Vanwege het afstraalgedrag van de dipool is dit echter niet simpel. Een eenvoudig bassreflex-kastje zal heel lastig zijn om goed te laten integreren. Beter is een gesloten kast, maar nog beter een dipool-subwoofer. Maar die neemt dan weer erg veel ruimte in.

Hoe bedoel je dat een subwoofer moeilijk te integreren is?

Op 15 oktober 2005 20:19:46 schreef diode:
[...]

Hoe bedoel je dat een subwoofer moeilijk te integreren is?

heeft te maken met wat mensen de 'snelheid' van een subwoofer noemen. Ik heb er zelf geen ervaring mee, want heb geen esl's, is dus alleen van horen zeggen. Waar het volgens mij o.a. op neer komt is faseverschillen in het overgangsgebied, en het afstraalgedrag.
In de praktijk zal je dan altijd een wat rommelige bass overhouden, en geen mooie overgang horen tussen sub en esl.

Het faseverschil tussen sub en sat heb je bij elke sub+sat opstelling. De beste remedie is het wisselfilter zo steil mogelijk te maken.

Maar ik heb eigenlijk nog nooit een sub+sat systeem gehoord waarbij ik het gevoel had dat de bas uit de satellieten kwam.

Bij een geïntegreede sub is het natuurlijk een koud kunstje de sub de zelfde fase te geven als de ESL. Kwestie van een looptijdfilter of digitale delay.