hi
na belichten hoe krijg je printplaatje "?
ik belicht 10-15 minuut met 2x15waat zonnebank lampen
na belichten schema is duidelijk op print maar bijna niet te zien zo als met een stif getekent is moet dat ook zo ?
kan iemand photo`s laten zien van een print die alleen belicht is !
alvast bedankt
Op 22 februari 2003 13:34:36 schreef talebe:
hi
na belichten hoe krijg je printplaatje "?
ik belicht 10-15 minuut met 2x15waat zonnebank lampen
na belichten schema is duidelijk op print maar bijna niet te zien zo als met een stif getekent is moet dat ook zo ?kan iemand photo`s laten zien van een print die alleen belicht is !
alvast bedankt
Lees het artikel op deze site maar 's. Een print die alleen belicht is ziet er overgens net zo uit als een print die niet belicht is. Pas bij het ontwikkelen zie je de print naar voren komen.
Als je een belichte print goed bekijkt met strijklicht kun je het verschil wel zien. De sporen hebben een iets afwijkende kleur. Ik denk niet dat dat op een foto te zien is Talebe.
Je moet nu het printje gaan ontwikkelen. De fotolaag die belicht is lost op in de ontwikkelaar en de sporen worden dan veel duidelijker zichtbaar. Daarna komt dan het etsproces waarbij al het koper waarop géén fotolaag zit langzaam oplost en er alleen de gewenste sporen overblijven. Dan poets je met spiritus of wasbenzine de fotolaag van de sporen en kun je gaan solderen. Lees hierover uitvoerig in het artikel waarop Tristan je ook al wees.
bedankt
dus ik heb wel goed belicht ( na 10 minuut )
ontwikkelen moet dat ook met warme water van 40c
en hoe lang is best voor ontwikkelen hoe lang moet ik dat doen
en na ontwikkelen maag ik gelijk etsen of moet wachten etc..?
bedankt
Erik
In order to succeed you must fail, so that you know what not to do the next time.
ik vond een foto op het forum van een printplaat die belicht en ontwikkeld is
en tristan dat is niet waar hoor wat je zegt dat het niet te zien is dat je printplaat niet belicht is... die bungard print houd die maar es scheef in het licht dan zie je het tochwel(ook met andere printen)
k.p.meinesz
Een schizofreen is nooit alleen!
Op 22 februari 2003 14:41:57 schreef talebe:
bedankt
dus ik heb wel goed belicht ( na 10 minuut )
ontwikkelen moet dat ook met warme water van 40c
en hoe lang is best voor ontwikkelen hoe lang moet ik dat doen
en na ontwikkelen maag ik gelijk etsen of moet wachten etc..?bedankt
na het ontwikkelen de print afspoelen onder de kraan
en dan mag je meteen gaan etsen
ontwikkelaar hoef je niet warm te maken 20 graden is ruim voldoende
Niet langer ontwikkelen dar nodig is. Je kunt heel goed zien dat de belichte fotolaag oplost. Meestal is het paarsachtig van kleur. Als alles is opgelost behalve de sporen moet je stoppen. Kijk wel goed of er geen hele lichte sluierlaag achterblijft. Meestal grbuik ik een langharig penceel en waaier ik daarmeee heel voorzichtig over de print om de losgeweekte fotolaag op te laten lossen in de ontwikkelaar. Als je de print te lang in de ontwikkelaar laat liggen lossen misschien ook de sporen op en dat is niet de bedoeling.
(wordt toch zo langzamerhand de tutorial herhaald. Nou ja, als je maar iemand kan helpen)
Afhangend van je type ontwikkelaar (Ik gebruik NaOH ofwel natronloog, ook wel caustic soda genoemd) gebeurt het ontwikkelen redelijk (Lees razend) snel. Ik houdt hem er meestal niet langer dan 5 tot 10 seconden in. Vervolgens ga je etsen, hoe lang dat duurt hangt sterk van je etsmiddel af... Haal de print er pas uit als de achtergrond dezelfde kleur heeft als de achterkant van het printje! Anders zit er namelijk nog koper op.
Even een offtopic vraagje:
Welke lampen gebruiken jullie om te belichten.
ik zou ook een lichtbak maken, maar ik hoor hier alle types van lampen van 10 tot 50W. Zijn er verschillende soorten UV?
Op 22 februari 2003 15:47:13 schreef pol:
Even een offtopic vraagje:
Welke lampen gebruiken jullie om te belichten.
ik zou ook een lichtbak maken, maar ik hoor hier alle types van lampen van 10 tot 50W. Zijn er verschillende soorten UV?
Yep, je hebt UV-A, UV-B en UV-C, nu is UV-C de gevaarlijkste soort UV licht (Meest kankerverwekkend) en dit licht moet je ook niet hebben, wat je wel moet hebben is UV-A licht, dit komt gewoon uit een gezichtsbruiner. Ik heb persoonlijk vier lampen van 15 W = 60W in totaal. Op een afstand van print tot lampen 24 cm duurt het ongeveer 3 tot 4 minuten. Maar ik ga mijn belichtingsbak drastisch verkleinen, ik wil de resultaten hier wel posten als je 't wil.
Op 22 februari 2003 17:59:35 schreef Tristan:
[...]
...
ik wil de resultaten hier wel posten als je 't wil.
Interessant als je dit wil doen!
Eventueel met maten van de lichtbak enz.
Zijn er beperkingen bv. minimale afstand printplaat-lichtbron?
Ik kijk uit naar het resultaat.
Frits Kieftenbelt
Ohm sweet Ohm | www.picbasic.nl
Me dunkt dat als je de print maar 5 tot 10 seconden in de ontwikkelaar (NaOH (= caustic soda = gootsteenontstopper, verkrijgbaar bij o.a. bouwmarkten)) hoeft te doen dat je de ontwikkelaar veel te sterk hebt aangemaakt.
Iets te lang in de ontwikkelaar en de fotolaag van je print is kaduuk.
Als het ontwikkelen zo'n 30 tot 60 seconden duurt heb je het volgens mij goed.
By the way: als je de ontwikkelaar in een luchtdicht afgesloten bak doet blijft het lange tijd goed.
Een platte bak voor vleeswaren v.d. Marskramer bijvoorbeeld, de enige keer dat je het moet vervangen is omdat het gewoon te smerig is geworden van alle inkt die erin is gekomen.
Wie weet overigens waar je fotogevoelige printplaten van het merk Seno nog te verkrijgen is?
De printplaten van bijv. Conrad hebben een lang zo'n fijne (=mooie) fotolaag niet. Seno does.
Frits
Bastiaan
Bachelor of Engineering -- Microcontrollers AVR, PIC (asm, C), PC applicaties (C, C++), Webpages (HTML, CSS, PHP, SQL), Rail-infra engineer
Op 22 februari 2003 17:59:35 schreef Tristan:
[...]
Maar ik ga mijn belichtingsbak drastisch verkleinen
Hoe dan?
Nou, ik ga 'm verkleinen tot scanner formaat, hij was nu namelijk heel groot en log (Ongeveer 75x50x50)
Bastiaan
Bachelor of Engineering -- Microcontrollers AVR, PIC (asm, C), PC applicaties (C, C++), Webpages (HTML, CSS, PHP, SQL), Rail-infra engineer
Op 22 februari 2003 23:15:51 schreef Tristan:
[...]
Nou, ik ga 'm verkleinen tot scanner formaat, hij was nu namelijk heel groot en log (Ongeveer 75x50x50)
Dus hij blijft eigenlijk hetzelfde qua hardware alleen de behuizing wordt kleiner, ok. Ik dacht dat je andere lampen ging gebruiken ofzo 
Op 23 februari 2003 01:50:25 schreef Bastiaan:
Dus hij blijft eigenlijk hetzelfde qua hardware alleen de behuizing wordt kleiner, ok. Ik dacht dat je andere lampen ging gebruiken ofzo
Is misschien ook wel een idee...
Zou je UV-spaarlampen hebben? 
Bastiaan
Bachelor of Engineering -- Microcontrollers AVR, PIC (asm, C), PC applicaties (C, C++), Webpages (HTML, CSS, PHP, SQL), Rail-infra engineer
Op 23 februari 2003 10:47:19 schreef Tristan:
[...]
Is misschien ook wel een idee...Zou je UV-spaarlampen hebben?
Hehe, ik weet dat er blacklight spaarlampen bestaan, duz.
Je kunt ook CCFL-lampen gaan gebruiken. 4mm doorsnede, lekker dun.
hi
ik heb nog 2 vraagjes
eerste is ik heb gisteren nieuw print plaatjes gekocht in belgie dat zijn enkelzijdig epoxy printplaten
en vanmorgen ik had geprobeerd voor belichten maar dat is niet gelukt ?
na 10 minuten belichten printplaatje is nog steeds zelfde helemaal niks gebeurd op print ?
weet jullie waar ik fout gedaan heb ?
en volgende vraag is kan ik nog deze printjes gebruiken ?
en met express pcb software kan ik zonder puntjes mijn schema uitprinten ?
alvast bedankt
Frits Kieftenbelt
Ohm sweet Ohm | www.picbasic.nl
Als ze echt belicht zijn zie je vrijwel niets.
Je zal ze eerst moeten ontwikkelen.
Op printplaten die eenmaal zijn (over)belicht kun je eventueel nieuwe fotolak spuiten met fotolak van Kontakt Chemie. (Heb daar niet zo'n beste ervaring mee omdat de lak nooit precies even dik is overal en daardoor de belichting steeds verschilt, weet overigens ook niet of het nog in de handel is.)
Als je de print echt nog wil gebruiken kun je ook nog rechtstreeks met wrijfsymbolen of DALO (pen met etsbestendige inkt) tekenen. (Onhandig)
Dit betekent wel dat je niets hebt aan een layout, die zal je dus na moeten tekenen, maar misschien is het een klein printje?
Frits Kieftenbelt
Ohm sweet Ohm | www.picbasic.nl
Ik heb een stuk of wat e-mails gekregen van mensen die niet wisten dat gewone gootsteenontstopper vrijwel hetzelfde is als de (duurdere) ontwikkelaar.
Daarom ff hier voor anderen:
Gootsteenontstopper = NaOH = Caustic soda = Ontwikkelaar
Allemaal hetzelfde!
Je kunt bij de doe-het-zelf-maar zaak een flesje gootsteenontstopper van zo'n 500 gram voor zo'n 2 Euro halen.
Dat is een flesje met korrels (kun je horen als je schud met het flesje).
Doe nu het volgende voor 1 liter ontwikkelaar:
Zaag een stuk van 50mm van een 3/4 inch PVC buis (elektriciteits buis met een doorsnede van 19mm) af en plak daar een bodempje onder.
Vul het buisje met gootsteenontstopper tot precies de bovenkant van je maatbuisje en doe dat in een platte afsluitbare bak (een zacht kunststoffen bak met deksel voor vleeswaren bijvoorbeeld).
Vul hierbij een kwart liter heet water (zo'n 80 - 90 graden, net niet kokend).
LET OP VOOR SPETTEREN (brandwonden!) lees daarvoor gebruiksaanwijzing op het flesje.
Door het hete water zijn de korrels nu opgelost.
Vul nu met 3/4 liter KOUD water bij om het te verdunnen en af te koelen.
Goed roeren met schroevendraaier ofzo en je ontwikkelaar is klaar.
Bij sommige merken gootsteenontstopper drijft er nog een vies wit vliesje op het ontwikkelaar, dit kun je met een papiertje naar de kant toe scheppen en eruit vissen.
Als je de ontwikkelaar nu zoveel mogelijk afschermt van de buitenlucht d.m.v. de deksel op de bak, blijft het lange tijd (lees jaren!) goed.
De enige keer dat ik het vervang is als er op een gegeven moment zoveel inkt in zit dat de ontwikkelaar helemaal zwart is geworden.
De sterkte is verder afhankelijk van de temperatuur van de ontwikkelaar.
Als het erg koud is kun je de bak in een magnetron zetten en zo'n minuut op vol vermogen (1000W) per liter ontwikkelaar, om de vloeistof iets op te warmen.
Verder is het nog afhankelijk van het merk printplaat hoe sterk als de ontwikkelaar moet zijn.
Ik heb goede resultaten met Seno printen, maar met printen van Conrad e.d. gaat het ook al duurt het ontwikkelen veel langer (soms wel 10 minuten), misschien dat de ontwikkelaar dan sterker moet zijn, dat weet ik zo niet, beetje expirimenteren dus.
Succes!
ik heb vande week mijn eerste test gedaan, onder de zonnehemel. Onder een krukje gelegd, en meerdere testen gedaan van 1 minuut tot 6 minuten.
Daarna in de ontwikkelaar en wat denk je.... je ziet de banen inderdaad opkomen maar deze verdwijnen langzaam weer in de ontwikkelaar. ik heb em eruit gehaald totdat alle banen zichtbaar waren maar voordat een andere baan pas oploste verdween een andere baan weer die al was ontwikkeld.
zou het kunnen dat hier de ontwikkelaar te sterk was ?. heb ook een proefstrookje gemaakt. een baan en telkens een centimeter belicht. Na 6 minuten waren alle strookjes belicht. het eerst dus 6 en het laatste 1 minuut. in de ontwikkelaar gedaan... en uiteindelijk verdwenen alle banen, Niet helemaal maar ze vervaagden wel. dus geen mooie print.
Dit is het type zonehemel met zon 8 buizen erin (nieuwe buizen) afstand tot print zon 30 centimeter. heb gehoord dat te lang belichten niet zo erg was... te kort zou alles verdwijnen.... wat is met dit type zonnebank een gemiddelde tijd om em te belichten ? en zou het kunnen dat de ontwikkelaar te sterk was ????
Niet zo ingewikkeld doen Frits, gewoon 10 gram (dessertlepeltje) korrels in één liter lauw water uit de kraan doen en roeren tot alles opgelost is. Als je het zo heet maakt dan is de reactie navenant. Wat jij beschrijft is de toepassing voor het ontstoppen van een afvoerbuis. Dat verhaal staat op de bus, maar is niet van toepassing voor ons hobbydoel.
Verwarmen van de ontwikkelaar tijdens gebruik lijkt mij helemaal uit den boze. Ik doe dat nooit. Misschien dat het bij jou nodig is omdat je een verzadigde oplossing gebruikt (?).
Tommyboy
Zo goed als het vroeger was, is het nooit geweest.
Op 24 februari 2003 02:01:17 schreef Frits Kieftenbelt:
Als het erg koud is kun je de bak in een magnetron zetten en zo'n minuut op vol vermogen (1000W) per liter ontwikkelaar, om de vloeistof iets op te warmen.
Het is erg gevaarlijk om vloeistoffen in een magnetron te verwarmen, omdat ze dan kunnen "exploderen". De vloeistof kan dan warmer worden dan 100 graden zonder te koken. Als je er dan iets in legt, begint het accuut te koken en "ontploft" die vloeistof.
Bastiaan
Bachelor of Engineering -- Microcontrollers AVR, PIC (asm, C), PC applicaties (C, C++), Webpages (HTML, CSS, PHP, SQL), Rail-infra engineer
Op 24 februari 2003 02:01:17 schreef Frits Kieftenbelt:
Ik heb goede resultaten met Seno printen, maar met printen van Conrad e.d. gaat het ook al duurt het ontwikkelen veel langer (soms wel 10 minuten), misschien dat de ontwikkelaar dan sterker moet zijn, dat weet ik zo niet, beetje expirimenteren dus.
Succes!
Ik heb zo'n 15gr van dat spul in 1 ltr water opgelost. En ik ontwikkel in 1 minuut printjes van Conrad zonder te verwarmen. Gaat perfect allemaal.