Beste leden,

Ik ben in het bezit van een oude Technics SA-5760 receiver. Helaas speelt de versterker niet goed meer. Op het rechterkanaal speelt de versterker perfect (zowel de main als remote speakers). Op het linkerkanaal meet ik echter de hele tijd een DC offset die in tijd varieert (opnieuw zowel op de main als remote speakers). Deze kan gaan van een paar mV, tot een spanning zo hoog dat de versterker in beveiliging springt. Dit gebeurt dus op willekeurige momenten. De versterker springt dan na een tijdje terug uit beveiliging, omdat de DC offset op het linkerkanaal weer gezakt is. Het probleem is onafhankelijk van de source die geselecteerd is. Het maakt dus niet uit of ik de tuner selecteer, de phono of aux ingang.

Een service manual is gratis te vinden op deze locaties:
http://elektrotanya.com/technics_sa-5760_sm.pdf/download.html
(rechts onderaan, Get manual verschijnt na enkele seconden)
http://www.mediafire.com/?qvdmd5gbk7htf5j
(een ZIP bestand, daarin PDFs met schema)

Gezien dat de tuner goed werkt, vermoed ik dat het probleem in de eindtrap zit. Dit is wat ik reeds geprobeerd heb:
* voeding nagemeten, dit geeft mooi +70V en -70V
* de potmeters voor ruststroom en Vdc nagekeken, deze geven een goed contact

Dan ben ik componenten gaan uitwisselen tussen het linker en rechterkanaal:
* C601 en C602 gewisseld, blijft hetzelfde
* C629 en C630 gewisseld, blijft hetzelfde
* TR615/TR617 gewisseld met TR616/TR618, blijft hetzelfde
* TR619 en TR620 gewisseld, blijft hetzelfde

Gezien het feit dat hij soms wel goed speelt vermoed ik toch dat het probleem in de sturing zit, en dat de output transistoren in orde zijn. Ik weet niet goed wat ik best nog als eerste kan proberen. Kan het probleem toch voor de eindtrap zitten? En mag ik C601 en C602 gewoon eventjes eruit halen om te kijken of de DC offset dan weg is?

Bedankt alvast voor jullie moeite en tijd,
Kristof

Je pdf is kapot, niet te downloaden.

Ruststroom- en offsetpotmeters vervangen, ze kunnen goed meten en ondertussen toch zo nu en dan onderbreken.

Verder de print goed nakijken op slechte solderingen.

C601/602 mag je tijdelijk weghalen, maar er je kan even zo goed links daarvan meten. Voor deze elco's zitten weer elco's.

Henry,

Je hebt gelijk, de link was niet goed. Ik heb deze aangepast. De print is nagekeken op slechte solderingen, de verdachte zijn opnieuw gesoldeerd. Morgen zal ik C601/602 even weghalen, en kijken wat er met de DC offset gebeurt. Meten op die plek is moeilijk (niet veel ruimte). Alvast bedankt voor het meedenken.

Ik heb net even C601 en C602 weggehaald. Het probleem blijft. Ik vermoed dat ik hiermee kan besluiten dat het probleem zich sowieso in de eindtrap bevindt? IK ga nu even de potmeters vervangen, en zien wat dit geeft.

Edit: beide potmeters vervangen, geen resultaat. Bij nadere inspectie zie ik wel dat aan een van beide kanalen de differentiële ingangstrap (TR602) vervangen is door 2 aparte transistoren. Bij de andere trap zitten deze mooi in 1 behuizing.

Edit 2: ook deze differentiële trap blijkt niet de oorzaak te zijn, na uitwisseling.

Ik heb volgende zaken nog uitgeprobeerd zonder resultaat:

* TR601 en TR602 gewisseld
* TR607 en TR608 gewisseld
* de eindtransistoren gewisseld

Ik vermoed dat het probleem zich bevind in de bovenste trap (met ingang C601 en TR601). Iemand nog een idee dat ik kan proberen, of waar ik best kan meten om verder fout te zoeken?

[Bericht gewijzigd door Henry S. op (58%)]

De nieuwe download link werkt.

Op 10 april 2012 01:40:33 schreef Bvk:
Ik heb net even C601 en C602 weggehaald. Het probleem blijft. Ik vermoed dat ik hiermee kan besluiten dat het probleem zich sowieso in de eindtrap bevindt?

Dat klopt

Edit: beide potmeters vervangen, geen resultaat. Bij nadere inspectie zie ik wel dat aan een van beide kanalen de differentiële ingangstrap (TR602) vervangen is door 2 aparte transistoren. Bij de andere trap zitten deze mooi in 1 behuizing.

Edit 2: ook deze differentiële trap blijkt niet de oorzaak te zijn, na uitwisseling.

Ook dat hoeft op zich geen probleem te zijn, daarbij is het wel handig om de twee aparte transistors thermisch te koppelen (koelpasta en tyrapje of stukje koper).

Ik vermoed dat het probleem zich bevind in de bovenste trap (met ingang C601 en TR601). Iemand nog een idee dat ik kan proberen, of waar ik best kan meten om verder fout te zoeken?

Ik zou eens kijken naar TR603, 605, 607 en 609.

Ik heb je 3 posts even samengevoegd.

Ik zou eens kijken naar TR603, 605, 607 en 609.

Ik heb je 3 posts even samengevoegd.

Sorry voor mijn 3 aparte posts, ik zal er op letten. Ik ben even de transistors die je vermeld aan het bekijken, en mogelijk is inderdaad TR603 stuk. De manual heeft het over de 2SC1509-R transistor. Een datasheet vind je hier:

http://www.classiccmp.org/rtellason/transdata/2sc1509.pdf

Door welke gebruikelijke variant mag ik deze vervangen? Ik dacht eerst een gewone BC547, maar die zijn maximale collectorstroom is maar 100mA in plaats van 500mA. Of zou dat in deze applicatie niet veel uitmaken?

2SC1509

80V, 0,5A, 1W, 120MHz, een BC547 redt het niet.

Deze transistor en de vervangers zijn typische serviceonderdelen die via ASWO te krijgen zijn. Tegenwoordig zal je daar snel een MJE340 zien.

Op 10 april 2012 20:31:39 schreef Henry S.:
Deze transistor en de vervangers zijn typische serviceonderdelen die via ASWO te krijgen zijn. Tegenwoordig zal je daar snel een MJE340 zien.

Henry, bedankt voor de info. Wat bedoel je met ASWO?

Ik heb hier wel een aantal BD139 transistors liggen (datasheet). Deze voldoet aan de spannings- en stroomvereisten. Maar zijn Hfe is wel een pak lager, kan ik dit hier gebruiken? Of misschien beter toch een MJE340 bestellen?

ASWO is een groothandel voor serviceonderdelen, wit- en bruingoed.

Maar ik vond nog een leukere optie: De BC639! Die is heel gemakkelijk verkrijgbaar. 80V, 1A, 0.83W, 180MHz.

Neem wel een BC639-16.

De BC639-16 is belangrijk omdat de Hfe groot genoeg moet zijn? En het iets lagere maximale vermogen (0.83W tegen 1W) zal vermoedelijk ook geen probleem zijn? Bij Farnell is hij helaas niet meer beschikbaar. Ik zal morgen even langs de lokale elektrowinkel gaan. Ik heb daarnet ook nog even in de service manual gekeken. Standaard zit er een 2SC1509-R in, waarbij de Hfe tussen 130-220 ligt.

[Bericht gewijzigd door Bvk op (20%)]

Op 10 april 2012 22:51:33 schreef Bvk:
De BC639-16 is belangrijk omdat de Hfe groot genoeg moet zijn?

Klopt, 100 - 250 wat redelijk overeen komt, de hFE is afhankelijk van de collectorstroom en dus een richtwaarde. Schakelingen zijn meestal niet zo gevoelig voor hFE maar wordt een minimale en maximale waarde verwacht. In geval van nood kan je de BC639 nemen met een hFE van 63 - 250, deze moet je zelf met een testschakelingetje uitselecteren (ruim inkopen).

En het iets lagere maximale vermogen (0.83W tegen 1W) zal vermoedelijk ook geen probleem zijn?

vermoed ik niet.

Henry, ongelooflijk hard bedankt! Ik heb TR603 vervangen en hij speelt terug perfect! Geen DC spanning meer aan de uitgang, alles perfect regelbaar. Hoe wist je eigenlijk dat je best eerst die transistors nakijkt?

Nu moet ik enkel de ruststroom nog even afstellen. De emitterweerstanden zijn 0.33 ohm. Als ik deze afregel op 10mV heb ik een ruststroom van 30mA. Is dit voldoende, of ga ik beter iets hoger in ruststroom (50mA - 100mA)?

Rustroom kan je afstellen met een scope er bij dan zie je bij de nuldoorgang van de sinus een afplatting (cross-over)
bij te weinig bias. 20-50 mA is meestal wel voldoende. Je hebt componentstrooiing dus er is geen ijzeren wet die zegt dat je altijd aan zeg 30 mA voldoende hebt. Kan dus ook per kanaal iets verschillen.
Vaak schrijft de fabrikant een rustroom voor, maar na reparatie zelf meten met een scope is beter.

Op 11 april 2012 10:20:11 schreef Bvk:
Henry, ongelooflijk hard bedankt! Ik heb TR603 vervangen en hij speelt terug perfect! Geen DC spanning meer aan de uitgang, alles perfect regelbaar. Hoe wist je eigenlijk dat je best eerst die transistors nakijkt?

Reparatie en bouwervaringen, in grote lijnen zijn veel versterkers gelijk opgebouwd. Dan leer je ook de werking van de verschillende versterkerdelen herkennen. En veel boeken lezen. Self bijv is een schrijver met een duidelijke technische uitlegstijl.

Nu moet ik enkel de ruststroom nog even afstellen. De emitterweerstanden zijn 0.33 ohm. Als ik deze afregel op 10mV heb ik een ruststroom van 30mA. Is dit voldoende, of ga ik beter iets hoger in ruststroom (50mA - 100mA)?

In de servicemanual staat 7mV (ruim 21mA), dat zou dan genoeg moeten zijn maar het is niet erg om er 30mA van te maken. 100mA is al fors hoger, daarbij moet je de temperatuur van het koelprofiel in de gaten houden. Je verstookt dan in rust 14W per kanaal ipv de normale 3W, een ruststroom van 30mA zou op 4.2W per kanaal neerkomen wat in de marges blijft.

Rustroom afstellen met de scoop kan maar is niet een perfecte methode, vervormingen onder een paar procent zie je niet meer. Edit: Is niet waar, zie post van RAAF12 hieronder.

Wil je de versterker verder echt optimaal instellen op minimale THD dan heb je een vervormingsmeter, (oud model) nodig. Bedenk wel dat je voor wezelijke verschillen onderdelen moet gaan aanpassen,

Op 11 april 2012 18:28:11 schreef Henry S.:
In de servicemanual staat 7mV (ruim 21mA), dat zou dan genoeg moeten zijn maar het is niet erg om er 30mA van te maken.

Waar heb je dat ergens teruggevonden in de manual? Dan ga ik voor de 10mV gaan denk ik.

Edit: gevonden, natuurlijk bij de alignment instructions.

Ik zou me wel willen verdiepen hierin. Denken jullie dat dit een goed boek is?

Dat is een goed boek, maar... het moet wel bij je passen, het is een diepgaande pil van 600+ pagina's :). Het kan handig zijn om op zoek te gaan naar een pdf (ga ik niet posten) om te kijken of het leesbaar voor je is, en pas als het bevalt het boek te kopen (leest veel lekkerder). Analoge eletronica is taaie kost.

Edit, je hebt een emailtje.

Op 11 april 2012 18:28:11 schreef Henry S.:
Rustroom afstellen met de scoop kan maar is niet een perfecte methode, vervormingen onder een paar procent zie je niet meer. Wil je de versterker echt optimaal instellen dan heb je een vervormingsmeter, (oud model) nodig.

Volgens mij heb je het over harmonische vervorming. Cross-over van een sinus op 10 kHz bij 50mV uitput op de Rlast is met het oog goed vast te stellen met het beeld flink uitvergroot.
Uitgerekt een plat kantje van 4 cm horizontaal op een 6*10cm analoge bak is dan rond af te regelen.

[Bericht gewijzigd door Henry S. op (32%)]

Ik heb het ook onlangs gedownload.En ik moet zeggen dat het de moeite waard is.Ik vind het hoe en waarom erg goed uitgelegd.Ik overweeg inderdaad om een hardcopy aan te schaffen.

Op 11 april 2012 20:01:02 schreef RAAF12:
Volgens mij heb je het over harmonische vervorming. Cross-over van een sinus op 10 kHz bij 50mV uitput op de Rlast is met het oog goed vast te stellen met het beeld flink uitvergroot.
Uitgerekt een plat kantje van 4 cm horizontaal op een 6*10cm analoge bak is dan rond af te regelen.

Nu ik je post lees realiseer ik me dat ook, is idd goed te doen. Post wat aangepast.

Edit: Voor de bouwers kan ik ook "High-Power Audio Amplifier Construction Manual: 50 to 500 Watts for the Audio Perfectionist" van Randy Slone aanbevelen.

[Bericht gewijzigd door Henry S. op (23%)]

Nu bedenk ik mij, door de uitgangstransistoren te testen heb ik deze zitten wisselen. Momenteel zitten er nu 6 originele (3 2SD555 en 3 2SB600), en 2 vervang (MJ21193 en MJ21194) uitgangstransistoren in de eindtrap. Een van de twee kanalen stuurt dus zowel de originele als de vervangtransistoren. Zou dit voor iets niet goed zijn, als ik de versterker lang laat spelen? Bv. dat de ruststroom niet goed blijft, omdat de transistoren niet van hetzelfde type zijn?

Er zijn Hfe meters voor powertorren, Elektuur had zo'n ontwerp. Die meet bij hogere stromen.
Gepaarde transistors geselecteerd op gelijke Hfe is wel mooier in balansstrappen. Soms selecteert de fabriek al bij de ingangscontrole of laat het doen.
Bij veel endamps is ook een mogelijkheid om de balans op halve voedingsspanning in te stellen. Maar als de versterker goed werkt houden zo.

[Bericht gewijzigd door RAAF12 op (12%)]

Ik heb toch maar voor de goede orde de transistoren gewisseld. Nu zit er in het linkse kanaal de originele transistoren (2 x 2SD555 en 2 x 2SB600) en in het rechtse kanaal de vervangtransistoren (2 x MJ21193 en 2 x MJ21194). De ruststroom is mooi ingesteld op 8mV/0.33ohm=24mA per kanaal.

Wat mij nu opvalt is dat er een hoorbaar klankverschil is tussen het linker en rechterkanaal. Het verhogen van de ruststroom heeft hier geen invloed op. Kan dit komen omwille van het verschil in uitgangstransistoren? Of moet ik het toch eerder zoeken in bv. uitgedroogde elco's in de voorversterker/klankregeling?

Edit: het kan misschien eerder psychologisch zijn, want echt veel verschil hoor ik vanavond toch niet meer :). Ik ga hem terug in elkaar zetten en het hierbij laten denk ik. Ik ben al blij dat hij terug goed speelt. Bedankt iedereen!

En of dat kan met verschillende eindtransistoren.
Zelf had ik ooit eens een MARLUX ra 632 quadro versterker waar geen eindtransistoren van waren , 2sje5517. Niemand kende die dingen.
Leek een normaal B versterker ontwerp en de drivers waren dan ook niet zo moeilijk te vinden maar die eindtorren heb ik en andere nooit gevonden.
Uiteindelijk bleek een tip 41 heel te blijven alleen was het geluid zeker minder van de 2 herstelde kanalen.
OPM nedis heeft nu nog een laatste reeks liggen van grote dure SANKEN transistoren en die zijn dus wel origineel en NIET duur.
Het assortiment transistoren wordt daar steeds kleiner.
Ik heb er 12 besteld van het 2sc type just in case.
Bias bij mij standaard op 20 mv maar dat geeft temp problemen .
10 mv geeft waarschijnlijk crossover maar de versterker blijft wel heel(spanningen gemeten op testpunt)

Vandaag blijkt de balans potentiometer niet goed meer te werken. In de service manual staat dat het een 250K is, en er staat BH achter. Is dit een lineaire potentiometer, en slaagt daar de BH op? Balans potentiometers moeten toch niet logaritmisch zijn geloof ik? Misschien moet ik hem eens open halen en uitkuisen.

Op 14 april 2012 18:00:42 schreef Bvk:
Vandaag blijkt de balans potentiometer niet goed meer te werken. In de service manual staat dat het een 250K is, en er staat BH achter. Is dit een lineaire potentiometer, en slaagt daar de BH op?

Het lijkt me een speciale potmeter, als ik het schemasymbool goed begrijp is een deel zonder weerstand. Goed doormeten op verschillende standen.

Voor 'halve' potmeters kan je gerust 'hele' in de plaats zetten.

Balans potentiometers moeten toch niet logaritmisch zijn geloof ik?

Nee dat zijn ze meestal niet, en ik zie hier ook geen reden voor logs.

Misschien moet ik hem eens open halen en uitkuisen.

Dat is de beste manier om een potmeter schoon te krijgen, samen met een goede potmeterspray (als je Kontakt 60 wilt gebruiken (liever niet) dan altijd ook nabehandelen met IPA en Kontakt 61).

flips had balanspotmeters met een gedeelte zilver en kool.
Meen dat die de enige waren met zo'n construktie. Dan zou de loper bij jou van de koolbaan halverwege de middenstand naar de isolatie lopen.
Kan je checken door de pot open te maken.