Dag medeforummers,
Ik probeer de NEN1010 te begrijpen m.b.t. een aardelektrode. Ik wil een elektrische installatie aanleggen voor mijn woning. Er komt een nieuwe aansluiting, ik moet zelf voor de aarding zorgen. TT stelsel dus. Nu heb ik een proef gedaan met 10mm draadeindes, kreeg met gemak de draadeindes 5 meter de grond in. Dan heb ik een aardspreidingsweerstand van 15,1 ohm, gemeten met een Fluke installatietester. Er komen ALS-en in het systeem, dus zit dit ruim onder de 166 ohm.
Ik snap niet alleen niet wat hier mee bedoeld wordt in de NEN1010:
Een enkele onderbreking in de aardingsvoorziening mag in de elektrische installatie (die verbonden is met deze aardingsvoorziening) niet leiden tot een aanraakspanning die niet voldoet aan het bepaalde in rubriek 4 1 1 .
Dit snap ik ook niet helemaal:
Voor gangbare materialen staan in tabel 54A de gebruikelijke minimale afmetingen van in de grond gelegde aardelektrodes met het oog op corrosie en mechanische sterkte.
In de tabel staat bij staal, verticaal, 16mm doorsnede. Tenzij die elektrolytisch verkoperd is, dan kan 16mm doosnede. Maar als ik bij de groothandels op internet kijk, kom ik bijna alleen maar 12,5mm tegen. Is dit misschien geen strikte norm?
mvdk
Golden Member
Wat kost dat, zo'n huis bouwen? Waarom laat je niet door een Hommema of weet ik veel wat voor aardingsboer een aardelektrode slaan? Krijg je een mooi meetbriefje, is dus goed.
Zij slaan ijzeren staven in de grond met een klopboor. Aan de eerste staaf zit een vorkje, de aarddraad zit daar omheen gevouwen. Niks geen zorgen om de ijzeren staven of die corroderen, de aarddraad is de elektrode.
Dat doehetzelven is niet verantwoord. En op de kosten van een heel huis, waar gaat 't over?
Op 29 mei 2019 12:52:00 schreef GjvdH:
In de tabel staat bij staal, verticaal, 16mm doorsnede.
Wat is het nou, 16 mm diameter of 16 mm2 doorsnede?
Stalen draadeinden is knoeien, hoe koppel je die aan elkaar en hoe betrouwbaar blijft die verbinding? Koop op zijn minst een echte aardpen
Op 29 mei 2019 13:09:34 schreef KlaasZ:
[...]Wat is het nou, 16 mm diameter of 16 mm2 doorsnede?Stalen draadeinden is knoeien, hoe koppel je die aan elkaar en hoe betrouwbaar blijft die verbinding? Koop op zijn minst een echte aardpen
diameter. Middellijn staat er in de tabel. Maar waarschijnlijk gebruikt men de elektrode dus als slagpin tijdens het drijven met de boorhamer en de leiding als echte geleider. In dezelfde tabel staat namelijk dat "Geslagen draad" vertint of niet, 25mm2 dikte moet hebben.
Die draadeinden was een testje, een proef. Alleen om te kijken hoe diep ik wat kan bereiken en of ik dat ding de grond in krijg.
Ik wil ook weten hoe het zit. Ik test met een Fluke 1653, dus dan weet ik ook dat het goed zit. Wil ik ook nog wel op een papiertje schrijven, wordt het alleen niet veiliger op.
mvdk
Golden Member
Zoals de professionals het doen, zoals ik in m'n vorige post uitgelegd heb, dat is niet voor niets dat er zo gewerkt word. KlaasZ heeft het al aangestipt, die stalen pennen maken geen goede verbinding, en dat word alleen maar erger. Er moet een koperdraad de grond in. Je kan ook een boorgat maken, voor een bronpomp. In plaats van de bronpomp je aardelektrode erin. Maar waarom zou je dat doen als je die aarddraad ook met doorverbonden pennen de grond in kan drijven?
Die minimale draaddoorsnede's hebben te maken met de mechanische sterkte. Als je een aardingsbedrijf laat komen slaan die meestal minimaal 16qmm
En 15 ohm is maar dunnetjes...
ja, ik snap die draad nu ook nog gedaan wordt vanwege de koppelstukken. Denk dat die draad ook nog wel mee de grond in gaat. Ik gebruik een sds-max breekhamer.
15 ohm is met maar 5 meter. Had het liefst ook nog onder de 1,6 ohm (? weet ik niet meer zeker), dan is de automaat er als backup voor de ALS. Maar ruim onder de 1,6 zal niet meevallen.
Jammer, ging met niet om het geld, maar vind het domweg veel leuker. Goedkoper valt trouwens wel mee hoor, die elektrodes en aardedraad kost ook nog wat.
Snap allen die opmerking uit de NEN1010 met enkele onderbreking nog niet. Wat bedoelen ze toch.
Edit: Welke waarde verwacht je dan eigenlijk en waarom?
mvdk
Golden Member
Nou, ik zie een aardlekschakelaar als backup. De automaat hoort eruit te gaan bij een sluiting naar aarde.
Maar, zo zie ik dat.
testman
waar rook was, werkt nu iets niet meer
als je een tt stelsel hebt dan loopt er amper stroom als de aarding een te hoge weerstand heeft, immers is er geen fysieke verbinding tussen sterpunt trafo en je aarding, de grondweerstand moet dit verzorgen.
nu heb je 15ohm en over 2 jaar is het nog 25 ohm, aardweerstand wordt zeer zelden juist beter met de jaren. een aardelektrode is van staal, maar wel gealvaniseerd. standaard zijn die elektroden 12mm dik.
omdat je op een bouw vaak geen stroom hebt als de aard elektrode nog geslagen moet worden heb ik daar een adapter voor bedacht die in een accu sds+ machine kan..
als een extern bedrijf ervoor komt, slaan die vaak meerdere pinnen aanelkaar de grond in, vlot 30 meter diep.
Toeternietoe
Dubbelgeïsoleerd
Daar waar een schakeling rookt, vloeit de meeste stroom (1e hoofdwet van Toeternietoe)
Uit welk artikel van de NEN1010 komt je eerst opmerking?
Dan kan ik het even nakijken hoe het zit.
Het 2e artikel heeft te maken met de eisen qua sterkte en corrosie.
Een aardpin wordt doorgaans minimaal voor 30 jaar geslagen, liever nog langer. Zo lang moet de elektrode dus mee gaan.
Je kunt je voorstellen dat als je een draadeind de grond injast deze niet zolang mee gaat, die gaat roesten en wordt onbetrouwbaar. Het verzinken van draadeinden is tegenwoordig nu niet zo vreselijk goed.
Daarintegen een verzinkte stalen pen gaat veel langer mee, daar is de beschermende laagdikte ook veel dikker (beter) van.
De elektrode moet ook mechanisch wel wat aankunnen. Als je een 2,5 qmm draadje in de grond leg dan zou je daar met een beetje graven makkelijk doorheen kunnen steken (boompje planten oid) zonder dat je het in de gaten hebt.
Vandaar dat er mechanische eisen aan de elektrode(n) gesteld zijn.
Daarbij maakt het ook nog uit of je elektrode in zandgrond of in veenachtige grond gebruikt.
Het komt uit de NEN1010 2007 versie. Het staat onder 542.2.1 Aardelektroden.
Die draadeinde is een alleen maar een test. Het is niet de elektrode die ik ga gebruiken in de installatie. Ik wil eigenlijk een aardelektrode met een koperlaagje. Die lijkt me iets beter bestand tegen het hoge grondwater hier.
Martin V
Telefunken Sender Systeme Berlin
Het laten slaan van aardelektrode is helemaal niet zo duur, een paar honderd euro gedaan op een professionele manier.
Daar heb je veel jaren plezier van.
Ga niet zelf lopen stuntellen.
Toeternietoe
Dubbelgeïsoleerd
Daar waar een schakeling rookt, vloeit de meeste stroom (1e hoofdwet van Toeternietoe)
Het komt uit de NEN1010 2007 versie. Het staat onder 542.2.1 Aardelektroden.
Ik bedoelde het artikel van je 1e opmerking
Ik wil eigenlijk een aardelektrode met een koperlaagje. Die lijkt me iets beter bestand tegen het hoge grondwater hier.
Een (dun) koperlaagje? dat maakt niets beter.
Koper oxydeert vrij snel, en een dun laagje is zo weg.
Minimaal 25qmm koper de grond in, en dan liefst vertind koper.
Ga niet zelf lopen stuntelen.
Soms is het best zelf te doen. heb wel elektrodes de grond in geduwd (ja met de hand) en dan al op een paar ohm Ra zitten. Het is natuurlijk heel afhankelijk van de plaatselijke omstandigheden. Heb ook wel eens een bedrijf gezien dat met de grootste moeite op 160 Ohm kam (>30 meter diep)
Maar enige (elektrotechnische) kennis van materialen en toepassingen is natuurlijk wel vereist
[Bericht gewijzigd door Toeternietoe op (33%)]
testman
waar rook was, werkt nu iets niet meer
een aardpin met koperlaagje is dezelfde stalen pin maar met koperlaagje, als je die gebruikt dan heb je ook de koper aardpinklem nodig. blanke koper draad zou ik niet door de grond leggen, die raakt ook aangetast.
als het water hoog staat heb je ook goede geleiding, droge grond is juist een probleem..
eeh, dat is ook mijn plan met 25mm2 ernaast. koper, vertint. Zoals mvdk omschreef.
Ik doelde ook op het eerste artikel / citaat uit de nen1010.
Toeternietoe
Dubbelgeïsoleerd
Daar waar een schakeling rookt, vloeit de meeste stroom (1e hoofdwet van Toeternietoe)
Ik doelde ook op het eerste artikel / citaat uit de nen1010.
Welk artikelnummer uit de NEN1010 is dat citaat?
542.2.1 Aardelektroden
Onder 54 Aardingsvoorzieningen, beschermingsleidingen en beschermende
vereffeningsleidingen.
Nen1010 2007 gebruik ik, andere heb ik niet.
Edit: tweede ‘n’ in de kantlijn.
[Bericht gewijzigd door GjvdH op (13%)]
Toeternietoe
Dubbelgeïsoleerd
Daar waar een schakeling rookt, vloeit de meeste stroom (1e hoofdwet van Toeternietoe)
Bij mij staat in dat artikel van alles over aardelektroden, maar niets over ...... een enkele onderbreking in de aardleiding mag.......
testman
waar rook was, werkt nu iets niet meer
als de hoofdaarding onderbroken is, dan is alles wat nog rest maar net hoe de wind waait, waterleidingen, betonijzer oid die nog contact met de aarde maken. ik vraag me dus wel af of die enkele onderbreking slaat op een onderbroken aarde van een eindgroep.
als men de fundering aard, kom je bij grote panden niet zelden al aan de juiste waarden omdat je een erg groot geleidend oppervlak hebt gemaakt wat in de grond ligt..
Aarden aan de fundering is toegestaan, mits de wapening is doorgelast, en de verspreidingsweerstand een minimum betreft.
Maar ik zou gewoon een aarde laten slaan, die mensen meten de verspreidingswerstand, en zorgen er voor dat het gewoon goed is.
Een Aardlekschakelaar is GEEN VERVANGER voor een veiligheidsaarde !
Blijkbaar staat deze tekst met betrekking tot de onderbreking niet meer in de laatste versie NEN
NEN1010:2007
542.2 Aardelektroden
542.2.1 Materiaal en afmetingen van de aardelektroden moeten zo zijn gekozen dat zij bestand
zijn tegen corrosie en dat zij voldoende mechanische sterkte hebben. Voor nieuwe gebouwen wordt het aanbrengen van een fundatieaardelektrode sterk aanbevolen. Wanneer deze elektrode wordt ingegoten in beton, om corrosie te voorkomen, wordt bovendien aanbevolen aandacht te besteden aan de kwaliteit van het beton en een afstand van ten minste 5 cm aan te houden tussen aardelektrode en betonoppervlak.n Aardingsvoorzieningen en bijbehorende leidingen moeten worden aangelegd op een diepte van ten minste 0,6 m. De leidingen van een aardingsvoorziening in de vorm van een lus of ring moeten worden aangelegd met een onderlinge afstand van ten minste 1 m.
n Een enkele onderbreking in de aardingsvoorziening mag in de elektrische installatie (die verbonden is met deze aardingsvoorziening) niet leiden tot een aanraakspanning die niet voldoet aan het bepaalde in rubriek 411.
Voor gangbare materialen staan in tabel 54A de gebruikelijke minimale afmetingen van in de grond gelegde aardelektrodes met het oog op corrosie en mechanische sterkte.
T Wanneer een bliksembeveiligingssysteem aanwezig is, is NEN-EN-IEC 62305-1 van toepassing.n Indien de afstand tussen twee tegenover elkaar liggende delen ten minste 1 m bedraagt is het op twee plaatsen gelijktijdig optreden van een beschadiging van de ring of lus, bijvoorbeeld bij graafwerkzaamheden, vrijwel uitgesloten.
NEN1010:2015
542.2 Aardelektroden
542.2.1 Het type, de materialen en de afmetingen van aardelektroden moeten zo zijn gekozen dat zij bestand zijn tegen corrosie en dat zij voldoende mechanische sterkte hebben voor de bedoelde levensduur.
OPMERKING 1 Wat betreft corrosie kunnen de volgende parameters in overweging worden genomen: de plaatselijke zuurgraad van de grond, de weerstand van de grond, de vochtigheidsgraad van de grond, AC- en DC-zwerfstromen en -lekstromen, chemische vervuiling, en de aanwezigheid van conflicterende materialen.
Voor materialen die in het algemeen worden gebruikt voor aardelektroden moeten de minimale afmetingen bij aanleg in de grond of in beton voldoen aan de waarden in tabel 54.1 met het oog op corrosie en mechanische sterkte.
OPMERKING 2 De minimale dikte van een beschermende deklaag of mantel is groter voor verticale aardelektroden dan voor horizontale aardelektroden vanwege de grotere blootstelling aan mechanische krachten bij de aanleg van deze aardelektroden.
Indien een bliksembeveiligingssysteem noodzakelijk is, is NEN-EN-IEC 62305-3 van toepassing
Als je een lokale aardingsboer vraagt die weten over het algemeen de grondsamenstelling en de grondwaterstand. Afhankelijk daarvan wordt de diameter en lengte gekozen. Bij agressievere grondlagen/water nemen ze een dikkere pen. Normale levensduur is 30 jaar.
Afhankelijk van hierboven kost die pen meestal tussen 100-300 euro inclusief met rapport. Op een huis van 200K verwaarloosbaar.
In mijn kruipruimte zit ook een geslagen pen + 25 mm2 naar wapening. Binnenkort maar weer eens meten met apparaat van het werk.
ah, de opmerking is geschrapt, dat vermoeden had ik al toen Toeternietoe het niet kon vinden. Bedankt Toeternietoe en WAB voor het opzoeken.
Jinny
Golden Member
Hoe doen vrouwen op TV dat toch? Wakker worden met prachtig glanzend haar en mooi gestifte lippen..... Wanneer ik wakker word heb ik een coupe 'Leeg geroofd vogelnest' en een incidenteel straaltje kwijl.. Gaat ook door voor 'Wilt wief' naar horen zeggen
Als je hier in de buurt woont (West Friesland) dan kan ik ook nog een elektrode voor je slaan...
Met een keurige waarde..
Ik doe dat wel vaker, heb daar ook de spullen voor..
Nope, niet in de buurt. Bedankt voor het aanbod.
Ik heb ook de spullen, bezuinig ook niet op materiaal. Ik ram dat ding gewoon verder dan die 5 meter erin, schat 15 meter, lukt prima. Misschien gebruik ik er wel 2 als in niet tevreden ben.
Ik houd me aan de NEN 1010, houd zoveel mogelijk rekening met corrosie, meet zeer zorgvuldig, met de juiste meter.Vind ik veilig genoeg. Kan zijn dat ik er iets langer over doe, maar dat maakt me niks uit.
Ik vraag me nog af of zo'n hele lage waarde na een jaar nog zou werken. Dus dat een automaat eruit zo knallen in het geval de ALS een slechte maandag heeft. Wel een veilig idee. Check natuurlijk straks de schakeltijden en diff uitschakelstromen van de ALS-en, maar toch. Wat denken jullie?
testman
waar rook was, werkt nu iets niet meer
op t werk word aarding voor woonhuizen altijd door eigen monteurs geslagen, dat aardingspul bestel ik geregeld bij. alleen bij grote panden met dito voeding is de aardpin slaan uitbesteed, 400A voeding trek je niet met 3 pennen van 3 meter. gelukkig telt de funderingsaarding die met 50mm2 gekoppeld is ook nog mee in de totaalsom van de aardweerstand.