Kabeldikte tussen accu en startmotor boot

Welke accuspanning?

Welnu, een 100Ah startaccu zal een inwendige weerstand van zeg 3 tot 5mΩ hebben. Dan ga ik uit van een 12V exemplaar.

Als je er vanuit zou gaan dat de kabel ongeveer dezelfde weerstand zou mogen hebben en je hebt 8 meter kabel (4m heen en 4m terug) en dan ook nog de aanname doet dat de schakelaar en de overgangen 'perfect' zijn, dan kun je er gewoon aan rekenen.

De soortelijke weerstand van koper is 1.75 x 10^-8Ωm (bron: wikipedia). Bij 8m heb je dan dus een doorsnede van 35mm² nodig. Bij 24V is de inwendige weerstand van de accu 2x zo groot (je zet er tenslotte 2 in serie...), waarmee de kabel dus gehalveerd kan worden (om dezelfde verhouding te hebben). Dat klopt dan ook weer mooi, want de stroom van de startmotor is ook de helft.

Even de andere kant op rekenen: 2.1kW op 12V doet iets van 175A. Bij 4mΩ is de spanningsval over de kabel 0,7V. Dat klinkt acceptabel.

35mm² is toevallig ook nog een handelsmaat. Nou houd ik altijd wel van een beetje overdimensioneren, dus... als het qua diameter past en het gaat niet om elk dubbeltje... zou ik denk ik 50mm² pakken. Met knap geperste ogen (dus niet in de bankschroef of met een vuistje op een aambeeld). Daartegen zal het met 25mm² ook wel werken, maar het wordt allemaal wat kritischer. Startmotor gaat wat minder makkelijk rond. Accu die wat ouder wordt doet wat meer pijn etc.

Dank voor je snelle reactie.

35mm² had ik aangeschaft nadat ik ergens een berekening had gezien.
Echter was die op basis van 2,5 meter naar de keuzeschakelaar.
Ik was de 1,5 vanaf de schakelaar vergeten...
Met die 4 meter heb ik verschillende formules gezien dat ie ruim boven de 35mm² moet zijn, ik begon dus te twijfelen.

Je zegt 35mm² is toevallig ook nog een handelsmaat.
Welke formule heb jij toegepast dat je op die 35 komt?

En andere vraag, je geeft aan 4 meter heen en ok terug.
Nu heb is "terug" maar een meter naar de accu's.
Of bedoel je met terug niet de min? (sorry ben een nitwit)

Mathieu

Ik ging er vanuit dat 'heen' en 'terug' hetzelfde traject volgen - dat is gebruikelijk. Als het korter is, dan is het alleen maart gunstiger natuurlijk.

Ik ben niet zo van 'ram maar in een formule en wat er uit komt is de absolute waarheid'. Vandaar dat ik ook de redenatie erachter kom (en eh... eigenlijk heb ik helemaal geen formule gebruikt... lees verder).
Op de Nederlandstalige Wikipedia staat best een hoop informatie (op anderstalige waarschijnlijk ook, maar deze kwam als eerste boven in startpage). Als je per se iets met formules wilt, dan staat dat daar ook wel ergens tussen. Beredeneren is ook niet zo ingewikkeld: lengte 2x zo groot, weerstand 2x zo groot (immers... 2 weerstanden in serie). Diameter 2x zo groot, weerstand de helft (immers... feitelijk 2 weerstanden parallel). Nou, dan zal er nog een constante tussen zitten die iets vertelt over het materiaal: soortelijke weerstand.
Met deze gegevens is de boel hoe dan ook lineair. En dan kun je met de eenheden van de grootheden en de constanten wel uitvogelen wat waar thuis hoort.

Dikkere kabel kan geen kwaad (wellicht in de portemonnee of mechanisch gezien wel, maar electrisch gezien is 'dikker' altijd 'beter'). En dit is het minimum gebaseerd op een reële inwendige weerstand van een accu. Welnu, je lengte is wat korter. Dat is gunstig.
Maar: zorg voor weinig overgangsweerstand. Dus goed geperste ogen en netjes met de momentsleutel aandraaien voor optimaal resultaat (de gemiddelde auto monteur begint nu hard te lachen... de moer waar een kabel onder zit met een momentsleutel aandraaien? Wat is dat voor onzin!? De gemiddelde sleutelaar die wel eens een stevige motor aansluit zegt: inderdaad. Mensen die dat niet doen, draaien de boel vaak te vast, het vervormt, overgangsweerstand, niet optimaal en het begint van een probleem). Overigens zal dat met een startmotor wel los lopen: die draait maar heel even, dus tijd om op te warmen heeft het spul niet...

Als een ander tot een andere conclusie komt... dan zal die andere parameters genomen hebben. Als die zegt: ik heb een dikke 'vrachtwagen accu' die een inwendige weerstand van 2mΩ heeft en daar wil ik niet overheen, dan kom je opeens op 70mm² uit (immers, halve weerstand, dubbele dikte).

Kortom: het is geen exacte wetenschap. Ik heb je uitgelegd hoe ik aan mijn antwoord kom (en wat ik er mee zou doen). Trek er zelf je conclusies uit.

Laat nu eerst eens weten of het over 12V= gaat of over 24V= of nog iets anders? (als ik er overheen gekeken heb: excuus)

[[ off-topic @EricP: het doet me deugd te zien dat ik niet de enige ben die startpage gebruikt in plaats van die ouwe viezerik van een G.]]

Och... 12V, 24V is voor de denkwijze niet zo heel relevant. Halve stroom, halve dikte voor dezelfde spanningsval.
Je zou ook nog verder kunnen gaan en zeggen: de spanningsval mag 2x zo hoog zijn om procentueel even veel pijn te doen: dan houd je een kwart van de dikte over.

Nogmaals: het is geen exacte wetenschap. Dus vandaar: methode uitgelegd. TS mag zelf zien wat-ie er mee doet.

G..... is al zeker 15 jaar een 'no-go' hier. Maar ja... 'het is zo makkelijk' he. Dus de kudde schaapjes blijft het gewoon gebruiken.

Ik zou eerst de schakelaar er tussenuit gooien.
Reden, veel overgangsweerstand in de regel.
Ofwel, voor je startmotor een kabel van accu naar starter.
Dat was een meter riep je al, dus is 35qmm voldoende.
Voor berekeningen en aannames zie de berichten hierboven.
Starter van 2100 Watt trekt op 12V een 175A.
Op 24V de helft.

Op 6 juni 2021 12:06:32 schreef EricP:
Overigens zal dat met een startmotor wel los lopen: die draait maar heel even, dus tijd om op te warmen heeft het spul niet...

2.1 Kw lijkt mij geen buitenboormotortje maar iets van een dikke inboard diesel. Loopt dan de laadstroom van de dynamo niet via diezelfde kabels? En die kan wel langere tijd wat fors zijn. Idem met voorgloeien als het i.d.d. een diesel betreft.

Vergeet niet dat de 175Amp de bedrijf stroom is, de start stroom kan bij wat kouder weer wel oplopen tot 700 a 1000Amp.
Dus 50 en nog beter 70mm² is een betere optie.

Dat laatste weet ik ook wel, wat EricP ook al zei, dikker is beter.
En de stroom vd dynamo kan sneller een ommetje maken dan de blokkerstroom vd seriemotor die een gelijkstroomstartmotor nu eenmaal is.
Ergo, de bekabeling van de accu naar de starter zo kort en dik mogelijk houden.
Van de B+ van de dynamo mag ook op de dezelfde dikke kabel worden aangesloten, tenzij de dynamo meerdere gescheiden accubanken moet verzorgen.
Dan wordt het verhaal anders.

En die kan wel langere tijd wat fors zijn. Idem met voorgloeien als het i.d.d. een diesel betreft.

Beiden niet interessant. Dynamo doet misschien wel 100A als het een forse is. Gedurende een paar minuten. Gloeien misschien wel 15A per gloeistift. Met slechts 2kW als startmotor zal het niet meer dan een 8 cilinder zijn (6 is al krap...). Da's 120A. Wederom: niet interessant.

de start stroom kan bij wat kouder weer wel oplopen tot 700 a 1000Amp.

Eens. Maar da's maar heel even. En de schakelaar gaat je zwakke punt zijn. Daarnaast... Die 35mm² is gebaseerd op 'zomaar' een willekeurige inwendige weerstand van een accu. De weerstand van een kabel heel veel lager maken, heeft niet erg veel zin. Het wordt een ander verhaal, zoals reeds opgemerkt, als het accutje opeens een 250Ah jongen wordt. Maar - wederom: zoals reeds opgemerkt - bij dergelijke motorten zit je al snel aan de 24V. Waardoor de stroom weer 'mee' valt en een beetje meer spanningsval gewoon minder pijn doet.
Overigens zie ik het vaker mis gaan door 'te dikke' kabels dan door te dunne. Uiteraard niet electrisch, maar wel mechanisch: het moest met geweld haaks de bocht om, want dit was echt nodig. Isolatie scheurt na verloop van tijd...

Maar zoals gezegd... Het is geen exacte wetenschap. Ik heb alleen maar een rekenvoorbeeld gegeven. TS zal op basis van hoe eea. daar in elkaar zit eea. kunnen beredeneren.

[off topic]Is heb meermaals (dezelfde) Maserati mogen helpen starten. Inderdaad, de brullende ding zit voor in. Een klein lullig accutje met een paar dunne veters achterin. In Italie, met warm weer zal dat meestal wel goed gaan. In Nederland in de winter... Ging dat dus meestal niet goed [/off topic]

En de schakelaar gaat je zwakke punt zijn.

Inderdaad. @Jinny zegde ook al zoiets. Die heeft dan ook wel zicht op varende tuigen.

dikkere kabel is beter, spanningsval met koude kan net de reden zijn dat je een hulpstart nodig hebt, en dat is met een boot minder makkelijk als een auto. die beruchte sleutelschakelaar eruit laten idd, startmotor direct op de accu, maar de draad vanaf het startrelais krijgt zijn voeding via de schakelaar.

Op 6 juni 2021 14:31:06 schreef harry64:
[...]
2.1 Kw lijkt mij geen buitenboormotortje maar iets van een dikke inboard diesel. Loopt dan de laadstroom van de dynamo niet via diezelfde kabels? En die kan wel langere tijd wat fors zijn. Idem met voorgloeien als het i.d.d. een diesel betreft.

Valt mee hoor, een BMC 1500 viercilinder. Dynamo loopt via dezelfde kabels en betreft 45A

Op 6 juni 2021 12:50:12 schreef big_fat_mama:
Laat nu eerst eens weten of het over 12V= gaat of over 24V= of nog iets anders? (als ik er overheen gekeken heb: excuus)

Betreft 12V

Die 45A is niet spannend.
Ik zou die schakelaar er domweg tussenuit gooien, daar krijg je alleen maar last mee.
Ik ken die motortjes wel, kleine dieseltjes.
Gewoon de accu en startmotor rechtstreeks aan elkaar koppelen, de B+ vd dynamo mag daar ook bij en een eventuele schakelaar in de stuurdraad vd startmotor zetten als je die schakelaar nog ergens wil behouden..

Dat gaat dan gewoon werken.

Op 7 juni 2021 18:07:34 schreef Mathieu79:
[...]

Valt mee hoor, een BMC 1500 viercilinder. Dynamo loopt via dezelfde kabels en betreft 45A

[...]

Betreft 12V

LOL, lijkt heel veel op de Marine Blauw Benzine die in m'n pa zijn naar 'jacht' omgebouwde reddingssloep had.

Iedereen roept wel 'mieter die schakelaar er tussen uit'... en op zich ben ik ook geen fan van die dingen. Maar voordat je het ding eruit mietert... Waarom zit die er eigenlijk?

Ik ken best wel wat bootjes met een klein beetje grotere motoren, nog wel 24V gestart... waar 2 van die schakelaars op zitten om 2 accupacks te kunnen selecteren: een noodstart. Dan kan het ding er botweg niet tussen uit (ff omschroeven wordt niet geaccepteerd).

Jij heb die tobbes pro in onderhoud toch?
Andere eisen.

Op een plezierjachtje is zo een ding niet nodig.
Er zitten vaak wel massaschakelaars tussen zodat je het schip dood kan zetten.
Ben ik ook geen voorstander van, alles wat er tussen zit levert op den duur ellende op.
Meer ellende dan dat het voorkomt.

Ik ben daar zo nu en dan meer de puinruimer . Uitgefikte maar optisch intacte massaschakelaar vervangen ofzo . Nadat de startmotor en de accuset al vervangen zijn uiteraard. En dan mag ik opdraven.

Over 'eisen' heb ik het nog helemaal niet - als je daarover een boom wilt opzetten, dan moet je eerst weten wat voor bootje het is en wie die eisen stelt...

Maar ik heb het op jachtjes toch ook al gezien dat men om kan schakelen. In Nederland is de noodzaak twijfelachtig (een stel accu's vind je op elke hoek van de straat). 'Elders' zou dat anders kunnen liggen en zou een backup in de zin van kunnen starten op een lichtset 'fijn' kunnen zijn.
TS geeft er geen uitsluitsel over, vandaar dat ik het eens vraag...

Voor een eventuele start op de lichtset heb ik iets dat men startkabels noemt of zo.
Heel simpel, even de rode van plus naar plus en gaaaaaannnn.
Als de motor loopt ding weer weghalen en een paar uur varen.

Op mijn eigen tobbe heb ik de kiss eis.
En bepaalde zaken moeten automatisch gaan.
Genset, walstroom en zo.

Op jachtjes zijn die omschakelaars vaak een 'ik wil deze accu laden' schakelaar.
Dat automatiseer ik met een diodebrug of gewoon twee dynamo's.

Ik ben het helemaal met je eens hoor. Maar ja... sommige mensen vinden 'stroom eng' en nog een hele riedel aan non-argumenten. Die komen niet verder dan 'eigenlijk wil ik alleen maar op 'doe' drukken en dan moet-ie het doen', nadenken verboden.

Op mijn eigen (niet bestaande) bootje zou het ook anders in elkaar zitten. Maar ja... als iemand het wil en het is betrouwbaar genoeg te krijgen dat ik het gez**k wat het vaak veroorzaakt niet over me heen krijg... Ach... Dan heet het gewoon 'overdimensioneren' met een knappe kwaliteit massasleutel (die plastic dingen kunnen niet tegen warmte, gasolie of smeerolie...).