twee transistoren in eindtrap voor DC-motorsturing snelheidsregeling 1 draaizin

De gate capaciteit van de IRC540 varieert tussen min. 1250pF en max. 2250pF afhankelijk van de spanning over de drain en source van de FET.
Wil je de FET snel laten schakelen om de verliezen (warmteontwikkeling) in de FET te beperken dan zul je deze gate capaciteit snel moeten kunnen opladen en weer ontladen d.m.v. hoge laad en ontlaad stromen.

@TS,
Waar haal je het kromme tenen schema vandaan?
Het nut van zenerdiode ontgaat mij totaal. De voedingsspanning is 9V, dat is voldoende om de gate open te sturen, dus zal de zenerdiode nooit geleiden.
Het is niet elegant om twee transistoren tegelijk open te sturen. Met een beetje pech sneuvelt een of beide transistoren.
Je kan beter een gatedriver bijvoorbeeld een TC427 kopen. Dan ben je in één keer klaar.
Of je gebruikt deze schakeling:


------------------+-------------- +
                  | c
             ___|/    BC547
            | b |\
            |     | e   ____
Output >----+     +----|____|----> Gate
Op1         |     | e   220 ohm
CA3240      |___|/
              b |\    BC557
                  | c
------------------+--------------  -

Edit:
Het is geen 'kromme tenen schema' daar is over nagedacht. Zie de posts van deKees en maartenbakker hieronder.

Maar de opamp kan maar weinig stroom leveren/sinken. Dus dan schakelt de FET veel trager.

En dat is relevant want tijdens het omschakelen is de dissipatie het grootste, maw door die torren toe te voegen kan men de mosfet minder warm doen worden; of op een kleinere koelplaat monteren.

[ edit: hierboven stelde @Bobosje eigenlijk reeds hetzelfde, ik had eroverheen gekeken ]

[Bericht gewijzigd door Paulinha_B op (13%)]

Op 9 juni 2023 21:39:30 schreef ohm pi:
Waar haal je het kromme tenen schema vandaan?

Dit is het schema van een 10A motorregelaar, het schema is niet compleet, er hoort nog een stukje bij.

Hier wordt op een analoge manier een pwm signaal gemaakt, niets mis mee.

De twee transistoren zijn een push-pull driver om de fet aan te sturen.

En ja dat kan via een fet driver, maar het kan ook zo.

Zijn prima regelaars, Conrad had die dingen vroeger en misschien nog wel.

D6 beschermt de gate tegen spikes via de drain-gate capaciteit tijdens schakelen.

Bij deze regelaar kon je ook de stroom en de pwm frequentie instellen.

Dat stukje van de frequentie instelling staat er ook niet op. Net als de NE555, die mist ook op het schema.

Op 9 juni 2023 22:33:46 schreef deKees:
D6 beschermt de gate tegen spikes via de drain-gate capaciteit tijdens schakelen.

Dat is een goede reden voor D6.

Het lijkt me trouwens niet dat er tegelijk stroom loopt door T1 en T2, daar zou de "ruststroominstelling" met 3,9V zeners voor moeten zorgen. Of zie ik wat over het hoofd?

Op 10 juni 2023 00:44:46 schreef maartenbakker:
Het lijkt me trouwens niet dat er tegelijk stroom loopt door T1 en T2, daar zou de "ruststroominstelling" met 3,9V zeners voor moeten zorgen. Of zie ik wat over het hoofd?

Je hebt gelijk!

Dat viel mij ook al op.
De ontwerper had wellicht beter de beide emitters aan elkaar kunnen knopen, zodat de twee basis aansluitingen ook op elkaar aangesloten worden, de driver staat dan in klasse D.
Dan moet er nog een weerstand van de gezamenlijke basis aansluitingen naar de GND, zodat de PNP transistor in geleiding is wanneer er geen ingangssignaal is.
En in plaats van de CA3240 een echte comparator te gebruiken zoals de LM393.

Het idee van emitters aan elkaar en basis aan elkaar...
Dat overleven de BC547 en BC557 niet in deze schakeling...

Waarom niet? Het voordeel van emittervolgers is dat ze niet in verzadiging gaan. Dat moet bij deze schakeling maar net goed gaan. Men wint zo iets in uitsturing, maar als dat het verschil maakt had ik liever de 7809 weggelaten. En kritisch zou dat niet moeten zijn.

Ik vind het al met al een een vreemde schakeling, vermoedelijk wat ouder, jaren '80? Wat is de context?

Een gestabiliseerde voeding bij een 555, die dat juist niet nodig heeft, roept altijd vragen op.
Iets van 0,5V is wel een erg lage referentiespanning'kje voor de stroom instelling, en een diode als referentie minder nauwkeurig als gewoon een deler op de voeding.
Dan C5 èn C6, en C13,C10 èn C8. En tot slot de gate driver met de zenerdiodes.
Ook de FET met een extra source aansluiting voor het meten van de stroom is bij mijn weten een bijzonder component.

Op 10 juni 2023 03:24:10 schreef Bobosje:
Het idee van emitters aan elkaar en basis aan elkaar...
Dat overleven de BC547 en BC557 niet in deze schakeling...

OK. waarom niet? Ik zie hem even niet.

Op 10 juni 2023 09:02:14 schreef Aart:
... had ik liever de 7809 weggelaten.

Dat is met 24V op de input geen goed plan. Maar goed. Dan kan je er een 7812 in zetten.

[Bericht gewijzigd door rew op (31%)]

Daar heb je een punt, en ook een 7812 gaat niet als het van 12 tot 24 V moet werken.

Vermoedelijk gaat het dan hier een "losse" regelaar, allicht een bouwpakket opgebouwd uit wat in die tijd toevallig beschikbaar was, en toen behoorlijk modern. Ook wel weer leuk, zo een tijdsbeeld :)

Je zat er deze keer vrij dichtbij. Bron: Conrad.nl Schema overgenomen van artikel 196460 - 89. www.beneluxspoor.net
Zoek met ChatGPT of Google Lens en gij zult vinden :-)

Op 10 juni 2023 03:24:10 schreef Bobosje:
Het idee van emitters aan elkaar en basis aan elkaar...
Dat overleven de BC547 en BC557 niet in deze schakeling...

Het principe van een Mosfet driver ic is hetzelfde, daar worden kleine Mosfets ook zo in een halve brug gezet.
Je moet alleen zorgen dat je geen "cross over conduction" krijgt dat is het moment in een puls dat de beide transistoren tegelijk in geleiding gaan.
Maar dat is in deze simpele schakeling niet het geval dat dit voorkomt in de puls uit de comparator.

Dat zijn wel een hoop componenten om een gate aan te sturen.

Op 10 juni 2023 17:22:23 schreef Hoeben:
Dat zijn wel een hoop componenten om een gate aan te sturen.

Ja, nu kan het met een microcontroller, een fet driver en wat rand componenten.

En in de jaren 80 deden ze het zo, niets mis mee. Die regelaars werken verder prima. Heb er ooit een paar in een schip gebruikt als dimmer voor 24V verlichting. Zitten er nog steeds in, is zo'n 35 jaar geleden.

Op 10 juni 2023 03:24:10 schreef Bobosje:
Het idee van emitters aan elkaar en basis aan elkaar...
Dat overleven de BC547 en BC557 niet in deze schakeling...

Het werd in sommige FET-drivers toch wel zo opgelost in mijn herinnering.

Op 10 juni 2023 03:24:10 schreef Bobosje:
Het idee van emitters aan elkaar en basis aan elkaar...
Dat overleven de BC547 en BC557 niet in deze schakeling...

Er kan maximaal één transistor geleiden. De geleidende transistor 'ziet' een 220Ω weerstand of de gate. De maximale stroom is dan niet zodanig hoog dat de transistor sneuvelt. De basisspanning van de niet-geleidende transistor is altijd + of - 0,6V tov zijn emittorspanning, dus dat gaat altijd goed.
Als je kijkt naar de eindtrap van een klasse AB-versterker dan zie je ook deze configuratie, maar daar zijn extra componenten toegevoegd om bij de nuldoorgang beide transistoren in geleiding te houden via de ruststroominstelling. Hier is de ruststroom 0 mA en de crossoververvorming maximaal.

Het verschil dat hier de beide collectoren aan elkaar zijn verbonden is dat die een lagere stroom kunnen leveren als wanneer de beide emitters aan elkaar zijn verbonden.
Hoe dan ook ik vindt het een raar schema.

Dat zijn wel een hoop componenten om een gate aan te sturen.

Nee minder componenten als in dit schema zijn er nodig.

Nou als je echt rare 'schema's' wilt zien moet je eens verdiepen in Bob Widlars hersenspinsels. Die deed geniale dingen, misbruikte oa. het substraat in een IC op een creatieve manier. Dat is daarna niet meer overtroffen. Daar is transistortjes aan elkaar knopen kinderspel bij :-)
Veel over te vinden oa. https://www.electronicdesign.com/technologies/analog/article/21795678/…

Op 10 juni 2023 21:27:14 schreef Martin V:
Het verschil dat hier de beide collectoren aan elkaar zijn verbonden is dat die een lagere stroom kunnen leveren als wanneer de beide emitters aan elkaar zijn verbonden.

Hoe dat zo? De emitterstroom is nagenoeg gelijk aan de collectorstroom - dat scheelt maar de basisstroom, een half procent ofzo dus.

Qua spanning maakt het wél uit. Als je de collector als sturing gebruikt, zoals hier, dan kan de uitgang praktisch tot de voedingsspanning van de tor, dan wel tot massa voor de andere tor.
Gebruik je echter de emitter, dan blijf je altijd ruim een halve volt onder de stuurspanning hangen, dan wel boven massa; tot wel 0,7 V als je flink gatestroom moet leveren of sinken.

Bedankt voor jullie antwoorden.