Afregelen oude versterker

Hallo, ben nieuw hier

en heb een paar vragen ivm een versterker die ik 50 jaar geleden gebouwd heb volgens een schema dat denk ik uit Elektuur kwam. 50W gitaarversterker die ik gebruikte als eindversterker 2x50w. Nu dat ding weer bovengehaald en terug nieuw gebouwd ,ik heb niets meer van gegevens en heb het schema gemaakt volgens de oude print.
Nu zijn mijn vragen:
Hoeveel zou de ruststroom moeten zijn over de emitterweerstanden die trouwens 0,33ohm zijn ipv de 0,47 dat op het schema staat.
Met de 1k instelpotmeter regel ik de ruststroom maar waarvoor is de andere 100k, wat regel ik daar mee en welke waarde?
De voeding zou ik willen vervangen door 2x Meanwell 48V 150W, vanwege het hoge gewicht van de huidige enorme transfo, mag ik de 2 elco's van 4700uf dan weglaten, gaat dit werken?
Alvast bedankt voor alle hulp, grt Wilby

Hallo, ben nieuw hier

Zozo, welgekomen! En uw eerste vraag is helemaal niet slecht vanwege een nieuwkomer!

Compleet weglaten zou ik niet doen, wel vervangen door veel kleiner, bv. 47uF/100V, en met een niet-gepolariseerde parallel, bv. 100 nF keramisch of folie.

Dat gezegd zijnde: dat schema lijkt nergens naar, om een vettige gitaarklank te bekomen kan het misschien goed dienen maar voor de huiskamer lijkt me dit toch minder geschikt. Overweeg om de eindtorren en hun koeling te behouden (daar zit het geld in!), maar al de rest van het schema te vervangen door iets ietwat gesofistikeerder.

Ik mis ook iedere vorm van frekwentiestabilisatie, als die bak niet gaat oscillleren dan is het misschien enkel omdat die prehistorische transistors niet hoog in de frekwenties geraakten. Op zijn minst een Boucherotfilter aan de uitgang zou ik toch toevoegen, pakweg 100nF of 470 nF met 10 of 100 ohm in serie, vanaf de "hete" kant van de uitgangselco naar massa.

Detail: de eerste tor is getekend als PNP, hoewel de BC107 een NPN is.

De 100k trimpot dient om de symmetrie af te regelen. De spanning aan de hete kant van de uitgangselco moet netjes de helft zijn van de voedingspanning. Daarmee is de maximale uitsturing mogelijk; staat het "verkeerd" dan zal hij even goed spelen, maar reeds bij lager uitgangsvermogen beginnnen "clippen" ttz vastlopen tegen de voedingspanning.

Overweeg misschien ook om de schakelende voedingen te kiezen met een iets lagere spanning, het haalbare uitgangsvermogen wordt dan natuurlijk kleiner maar zal nog steeds ruim volstaan voor de huiskamer. In dat geval kan ook volstaan worden met heel wat minder vermogen, uw 2x150W was al erg ruim zelfs bij de voorziene voedingsspannning.

[Bericht gewijzigd door Paulinha_B op (17%)]

Dank u voor de uitleg, ik zal een en ander aanpassen volgens uw aanbevelingen.
Enig idee hoeveel de ruststroom zou moeten zijn?

Er zijn twee manieren: ofwel in het wilde weg, ofwel met een min of meer nauwkeurige meting. Voor die meting zijn er weer verschillende manieren, de beste vereisen (niet verrassend) het meeste materiaal...

Voor alle metodes: multimeter in bereik "millivolt" over een van de twee emitterweerstanden.

1) nauwkeurigst: toongenerator 1kHz aan de ingang, scoop aan de uitgang; idealiter ook een ohmse belasting aan de uitgang, om de luidspreker te simuleren. Ruststroom hoog genoeg (pakweg 100 mA), en hem dan terugregelen totdat op de scoop de crossoververvorming begint zichtbaar te worden; deze dan terug wegregelen.

2) bij gebrek aan scoop en/of toongenerator: stuk delicate muziek opzetten, niet te luid. Ook nu weer beginnen met de rustroom hoog genoeg, dan deze terugregelen tot dat de crossoververvorming hoorbaar wordt - en dat lukt het beste bij lage volumes, daarom - en terug wegregelen.

3) instellen volgens gegevens ontwerper - voorzover nog beschikbaar

4) er een slag door slaan. Met 40 of 50 mA zult ge niet veel verkeerd doen, wel eens checken of de boel niet te warm wordt.

PS het afregelen van zowel de symmetrie als de ruststroom doet men best nadat de versterker goed op temperatuur is, laat hem eerst een flinke poos spelen op redelijk hoog volume vooraleer eraan te beginnen.

ik zal een en ander aanpassen volgens uw aanbevelingen

Wacht maar beter wat af, ik denk en hoop dat er nog wel meer reacties komen. En, zoals grote meneer Raymond het ooit zo treffend stelde: "ik ben god niet" :)

PS bij een stevige verandering in voedingsspanning kan (zal?) het nodig zijn om de vaste weerstand te veranderen in serie met de trimmer van de symmetrie.

In de halfgeleidergids 2011 pag 54 staat ongeveer zo'n versterker omschreven, het artikel heet: 40-W-versterker 'in sixties-stijl'.
Op de website van elektormagazine kan je dat artikel ook vinden, je moet dan wel abonnee zijn om het ook te kunnen lezen: https://www.elektormagazine.nl/magazine/elektor-201107/16356

Op 2 september 2023 15:10:27 schreef Paulinha_B:

PS het afregelen van zowel de symmetrie als de ruststroom doet men best nadat de versterker goed op temperatuur is, laat hem eerst een flinke poos spelen op redelijk hoog volume vooraleer eraan te beginnen.

Misschien een kleine tip. Bij testen waarbij ik een versterker op volle kracht moet laten spelen wordt ik zelf altijd knettergek van de pokke herrie. En mijn mede bewoners ook. Dit soort van testen is dus altijd een probleem.

Ik heb een een vermogensweerstand aangeschaft van 5 Ohm 100 watt. Daaraan parallel heb ik serieschakeling van een een kleine luidspreker (bijvoorbeeld eentje uit een oud computerluidsprekerboxje) en een kleine regelbare vermogens weerstand van een paar 100 ohm ofzo geplaatst. Dat alles in een kastje met ook nog een externe aansluiting voor bijvoorbeeld een scoop.

Je kunt hiermee je versterker op vol vermogen spelend testen en het geluid op een prettig hoorbare manier beluisteren. Er zijn fouten die je minder goed op een scoop kunt zien maar die wel zeer goed waarneembaar zijn met het oor. Met dit testkastje kun je beide type fouten op een prettige manier testen. Voor een stereo versterker zou je twee van deze kastjes kunnen maken en in het luidspreker potmeter circuit zou je dan ook een schakelaar kunnen opnemen. Je kunt dan een van de speakers uitzetten om naar 1 kanaal tegelijk te luisteren. Met deze schakeling is je versterker ook altijd belast. Hetgeen voordelig kan zijn bij versterkers die er niet van houden om onbelast te spelen. Eigenlijk is het een soort dummyload voor audio versterkers met monitor functie.

Bedankt iedereen voor de tips, ga er mee aan de slag.

Het schema van Elektor in de halfgeleiders gids heb ik gezien maar kan de waardes niet lezen, afbeelding is te klein en wazig.

Als je je mail adres openbaar zet in je profiel stuur ik je de PDF van het artikel.

Groeten, Ron.

De brug klopt niet. Zal verkeerd overgetekend zijn vermoed ik. :)

Bij deze zou mijn mail adres zichtbaar moeten zijn, dus stuur maar door Ron.
Grt. Wilby

Op 3 september 2023 12:16:43 schreef Ex-fietser:
[...]

Misschien een kleine tip. Bij testen waarbij ik een versterker op volle kracht moet laten spelen wordt ik zelf altijd knettergek van de pokke herrie. En mijn mede bewoners ook. Dit soort van testen is dus altijd een probleem.

Ik heb een een vermogensweerstand aangeschaft van 5 Ohm 100 watt. Daaraan parallel heb ik serieschakeling van een een kleine luidspreker (bijvoorbeeld eentje uit een oud computerluidsprekerboxje) en een kleine regelbare vermogens weerstand van een paar 100 ohm ofzo geplaatst. Dat alles in een kastje met ook nog een externe aansluiting voor bijvoorbeeld een scoop.

Je kunt hiermee je versterker op vol vermogen spelend testen en het geluid op een prettig hoorbare manier beluisteren.

Zelfs circuits-online biedt hievoor een "dummy" met betere eigenschappen dan alleen een Ωse weerstand. :)

https://www.circuitsonline.net/schakelingen/90/audio/luidspreker-dummy…

Op 5 september 2023 08:18:09 schreef hardbass:
De brug klopt niet. Zal verkeerd overgetekend zijn vermoed ik. :)

De brug zelf moet een kwartslag (45°) linksom gedraaid worden, dan klopt het weer. :)