Ooit heb ik weleens een topic geopend over het hacken van een Action lamp. Die gaf problemen omdat de LED zijn stroom direct van de 2 AA cellen kreeg en de lichtopbrengst ver voor het echt leeg zijn van de cellen onacceptabel laag werd. Ook was de lichtbundel zeer smal en gericht en daardoor heb ik dat ding toen in een doos gemikt en van een andere oplossing gebruik gemaakt.

Een paar weken terug (dat het zo regende) heb ik hem bij gebrek aan beter toch op een fiets gemonteerd omdat het toch wel snel donker werd. Toen bleek dat deze lamp ook niet al te best tegen buiten in de regen staan kon en kreeg ik hem na een zekere rit niet meer uit. Een behandeling met wat contactspray, een borsteltje en wat siliconenolie heeft hem wel een beter leven gegeven, maar het is wel duidelijk geworden dat ik niet mijn gereedschap van de 4e verdieping wil hoeven halen als ik in de regen thuis kom, dus deze gaat wel vervangen worden. Het bleek ook dat andere lichten van mij en familieleden nu het donker wordt niet meer (lekker) werkten en mij werd advies gevraagd.

Nu ben ik op zoek gegaan naar goedkope/betaalbare alternatieven. Goedkoop is vaak recept voor problemen, maar niet per definitie. Het nadeel is dat je telkens het risico loopt dat het rommel is en je uiteindelijk toch duurder uit bent dan wanneer je een beter artikel had gekocht. Daarom dacht ik mijn ervaringen met jullie te delen zodat een toekomstige lezer in elk geval een paar slechte opties kan uitsluiten mocht dat dan nog relevant zijn. Ik heb een aantal lampen gekocht bij budgetfietsonderdelen.nl om die dan eens te testen. De site verkoopt veel goedkope onderdelen, maar de eerste (en enige) review die ik er typte is nooit verschenen (mag je je eigen conclusies over trekken). Ik heb geen band met deze site anders dan dat ik er wat heb gekocht. De links zijn direct naar de productpagina's van deze producten om informatieve redenen.

De kandidaten die ik heb gekocht:

Union koplamp UN-4980 (€2,95)

Eerste oordeel: Goed Matig <- Aangepast naar aanleiding van het stuk zijn van één exemplaar. De ingebouwde stroomregelaar bleek slecht, net als één van de 4 batterijen.
Pros:

  • Erg goedkoop
  • 4 cellen, dus niet meteen uit als de spanning lager wordt en geschikt voor oplaadbaar
  • Komt met batterijen, en ook nog eens alkaline, dus geen zink-koolrommel die meteen leeg raken en lekken
  • Rubberen verzegeling rond de sluiting dus er valt niet meteen water in (kan tegen je werken als het er dan ook niet meer uit kan)
  • Fatsoenlijk uitstraalpatroon voor een voertuig, al is de bundel (zoals bij bijna elk fietslicht) erg smal
  • Veel elektronische functies: er lijkt functionaliteit te zijn voor een batterij leeg indicator, een bewegingssensor en het PWM'men van de LED. Niets is gedocumenteerd, dus de details moet ik nog ontdekken

Cons:

  • Blijkbaar een vorm van oppervlakte-corrosie op de contacten waardoor de cellen geen lekker contact maken (misschien het gevolg van de onderste twee problemen)
  • Volledig van goedkoop plastic gemaakt, ik verwacht weinig bestendigheid tegen fysieke schade
  • Hij PWM't wel, maar gebruikt geen inductor waardoor de lamp niet efficiënter wordt
  • AAA cellen, die net zo veel kosten als AA, maar een derde van de capaciteit hebben
  • Defect in de stroomregelaar
  • Eén slechte cel in de set van vier

Spanninga Trendo XB (€5,95)

Eerste oordeel: Goed
Pros:

  • Goed te betalen (al is de lamp op de foto in de advertentie de nieuwere versie)
  • Werkt op 3 AA batterijen, perfect want het is AA en niet meer of minder dan nodig, voldoende om op Ni-MH te werken
  • Komt met een set alkaline batterijen
  • Afgedicht met een siliconen ring tegen water
  • Metalen beugel voor montage (maar de rest is plastic)

Cons:

  • Geen enkele functie behalve aan en uit, er zit geen uitschakeltimer op
  • De lichtbundel is erg smal en rond, de lamp heeft een LED die in een concave spiegel schijnt zonder enige optimalisering

Union Marwi UN-4460 (€5,95)

Eerste oordeel: Zeer goed
pros:

  • Werkt op 2 AA batterijen (voor rode LEDs is 2 stuks ruim genoeg wegens de lagere spanning)
  • Je krijgt er alkaline cellen bij
  • Rubberen afdichting
  • Zonder gereedschap te openen
  • Lijkt een bewegingssensor te hebben om uit te schakelen bij lang stil staan

Cons:

  • Lastig de klemmen open te krijgen zelfs zonder koude handen

Falkx achterlicht bagagedrager (€4,95)

Eerste oordeel: Matig
Pros:

  • Werkt op AA batterijen (al is dat voor achterlichten minder een issue omdat die minder licht hoeven te geven om bruikbaar te zijn)

Cons:

  • Geleverd met zinkbatterijen die lekken als ze leeg raken en slecht werken in kou
  • Open schuifschakelaar met de batterijcontacten als contactpunten, dat gaat bij het eerste teken van vocht corroderen
  • Zelftappende schroef zonder retentie
  • Geen afdichting tegen vocht

Falkx spatbord achterlicht (€2,45)

Eerste oordeel: Zeer goed
pros:

  • Erg goedkoop
  • Rubber afdichting rondom
  • Schroef in messing insteek ipv zelftapper
  • Past op de plek van een ouderwets dynamolicht op het spatbord
  • Lijkt relatief degelijk materiaal, voelt niet goedkoop aan

cons:

  • AAA batterijen (kleinigheid)
  • Zink-koolbatterijen

De tweede en laatste opties heb ik al ergens op fietsen gemonteerd en ervaring mee. De Spanninga koplamp lijkt vrij duurzaam te zijn. Daar heb ik eens het contact van het bedieningsbord opnieuw vertind en gereinigd (al was dat laatste alleen waarschijnlijk voldoende), maar die heeft verder altijd gewerkt en doet lang met een set batterijen. Ik gebruik en 1900mAh Ikea Ladda batterijen bij die indertijd €4,00 kostten en kan me maar één keer laden herinneren in een jaar. Die kunnen aardig tegen kou, lekken niet en hebben verwaarloosbare zelfontlading. Het Falkx achterspatbordlicht moet ik even navragen of dat nog werkt, maar dat leek zich initieel redelijk te houden (maar is pas dit jaar gemonteerd).

Aparte batterijen in het achterlicht vind ik lastig (je moet 2x zoveel batterijen vervangen)
Ik sluit de achterlichtled direct op de koplamp aan met een draadje via een serieweeratand, dan werkt alles op dezelfde batterijen.

In de koplamp zit meestal een CC driver. Als je achterlichtled over de koplampled heen zet gaat dat prima en je merkt er niets van.
(de koplamp krijgt iets minder stroom omdat er wat naar achteren gaat, maar dat merk je niet)

Mijn ervaring met het aanbrengen van kabels op fietsen die die niet al hadden is matig: het voegt alleen extra werk een extra stukje onbetrouwbaarheid toe. Als je dan ook nog eens een gat in je koplamp moet boren om daar bij de batterijen te kunnen dan koop ik wel een extra set batterijen. Bovendien hoeven batterijen niet zo vaak te worden vervangen als de lichten gewoon goed zijn om mee te beginnen, twee keer per jaar is in het geval van dat Spanninga koplicht voldoende gebleken. Anderzijds ben ik wel nieuwsgierig als je daar een fototje van hebt hoe je dat hebt geïmplementeerd. Misschien zie ik handigheden over het hoofd voor volgende keer.

In deze koplampen zat alleen in de Union iets dat leek op een CC driver. Geen spoel of iets dergelijks, maar een PWM signaal. Dat is niet super, want je gooit dan nog steeds een deel van de energie weg in een weerstand ergens. Op 6V verlies je minstens 2,5V. Waarschijnlijk is dat een budgetding, houd er rekening mee dat alles hier ≤€6 was. In het geval van de Spanninga lamp en Ni-MH cellen gooi je relatief weinig energie weg, en omdat die spanning relatief stabiel en dicht bij de LED spanning is (3,6V voor een ~3V LED) heb je er lang baat van. Ik heb wel een opvolger van die Action lamp in handen gehad en daar zat (blijkbaar) een heuse buck-boost in, maar die kan je nu (net als de oude) niet meer krijgen.

In deze koplampen zat alleen in de Union iets dat leek op een CC driver. Geen spoel of iets dergelijks, maar een PWM signaal. Dat is niet super, want je gooit dan nog steeds een deel van de energie weg in een weerstand ergens. Op 6V verlies je minstens 2,5V.

Je testen zijn leuk maar je opmerking over dat pwm signaal en de noodzaak van een spoel en het weggooien van spanning begrijp ik niet helemaal.

In een buck converter maken ze vaak gebruik van een spoel om de spanning naar een andere waarde te brengen. Iets dat ook kan met condensatoren. Ze maken op die manier een spanning die gemiddeld de juiste voedingspanning is voor een led. Dat kan bijvoorbeeld 3 volt zijn voor een witte led. Zakt de spanning doordat de baterijen leeg raken dan zal de converter zijn regeling zo aanpassen dat die drie volt behouden blijft. En een goede converter kan het omzetten van die batterij spanning heel efficiënt doen. Veel efficiënter dan bijvoorbeeld een lineaire regelaar dat zou doen.

Maar je hoeft het niet zo te doen. Je kunt ook de batterij spanning direct op leds zetten. Bij een batterijspanning van 6 volt zet je dus direct die 6 volt batterijspanning op de led. Normaal gesproken geeft de led dan vrijwel meteen rooksignalen. En dan is de led dus stuk.

Als je echter maar heel kort die veel te hoge spanning op die led zet geeft de led heel kort een enorme lichtflits. Daarna kan de led afkoelen en kun je de led weer een enorme flits laten geven. Ga je dit aan en uit zetten nu snel achter elkaar doen dan lijkt de led continu te branden, gaat niet stuk en is zeer zuinig Deze techniek wordt dus pwm'en genoemd. Er wordt dus in geen geval spanning weggegooid.

In de uitgebreide data sheets van de leds wordt ook netjes beschreven hoe je dit moet doen en aan welke tijden stromen en vermogens je je moet houden. Het is zelfs zo dat veel leds op deze manier efficiënter werken dan op de continu stroom methode. Het flitsen geeft meer licht bij minder stroom gebruik.

En dan heb je nog de discussie over die buck converters. Mij is de efficiëntie van die dingen best wel tegen gevallen. Bij die hele goedkope dingen van ome ali word het ferriet in de spoel erg heet als je een beetje stroom wil trekken. En dan bedoel ik een stroom die binnen de specs valt. De kwaliteit van die ferrieten valt dus tegen. Maar dat is niet heel raar als je naar de prijs van die dingen kijkt. het zou best eens kunnen pwm-wn efficiënter is dan werken met een buck converter.

Persoonlijk heb ik liever een naafdynamo en gewoon draden naar de lampen. Dat gedoe in het donker om batterijen te vervangen, waarvoor dan eerst vervelend kleine schroefjes los en vast gemaakt moeten worden. Schroefjes die uiteraard uit je koude vingers glippen zodat je ze in het donker nooit meer terug kunt vinden. Drama's vind ik dat :(

Op 14 november 2023 19:30:08 schreef Ex-fietser:
In een buck converter maken ze vaak gebruik van een spoel om de spanning naar een andere waarde te brengen. Iets dat ook kan met condensatoren.

Kan dat ook met condensatoren? Volgens mij kan dat alleen omhoog namelijk, ik zou de schakeling die dat kan weleens willen zien namelijk.

Als je echter maar heel kort die veel te hoge spanning op die led zet geeft de led heel kort een enorme lichtflits. Daarna kan de led afkoelen en kun je de led weer een enorme flits laten geven. Ga je dit aan en uit zetten nu snel achter elkaar doen dan lijkt de led continu te branden, gaat niet stuk en is zeer zuinig Deze techniek wordt dus pwm'en genoemd. Er wordt dus in geen geval spanning weggegooid.

Dat is dus niet waar. De lichtopbrengst van een LED wordt bepaald door de stroom en alleen de stroom. De verhoging van de spanning over de LED is resistief en onafhankelijk van de duur van de puls en de verliezen worden er niet minder van. Je verplaatst ze alleen naar de interne weerstand van de LED en niet meer de externe. Je merkt dan minder van dezelfde verliezen. De Dubai lamp is een mooi voorbeeld daarvan. Daar gebruiken ze gewoon meer LED's op een lage stroom, en die krengen zijn tweemaal zo efficiënt als de reguliere LED's die hier te krijgen waren (al zijn er nu ook hier efficiëntere te koop).

In de uitgebreide data sheets van de leds wordt ook netjes beschreven hoe je dit moet doen en aan welke tijden stromen en vermogens je je moet houden. Het is zelfs zo dat veel leds op deze manier efficiënter werken dan op de continu stroom methode. Het flitsen geeft meer licht bij minder stroom gebruik.

Niet waar, het menselijk oog is alleen gevoeliger voor bepaalde frequenties van het knipperen en daar kan je gebruik van maken, maar dat is geen spectaculair effect. Zelfs deze informatie ben ik overigens maar één keer tegen gekomen, dus ik zou er niet eens heel erg verbaasd over zijn als dat een marginaal effect of zelfs een broodje aap verhaal zou blijken.

Persoonlijk heb ik liever een naafdynamo en gewoon draden naar de lampen. Dat gedoe in het donker om batterijen te vervangen, waarvoor dan eerst vervelend kleine schroefjes los en vast gemaakt moeten worden. Schroefjes die uiteraard uit je koude vingers glippen zodat je ze in het donker nooit meer terug kunt vinden. Drama's vind ik dat :(

Mee eens, zeker slecht gemaakte lampen (die ik nu wil filteren dus) hebben bruikbaarheidsproblemen, maar het uitgangspunt is nu eenmaal een fiets die de naafdynamo niet al heeft. Laatst had ik in een ander topic ook al zo een discussie over hoe geweldig een naafdynamo is en daar sta ik zeker achter, maar als het een nieuwe fiets betrof met alle toeters en bellen was dit onderzoek natuurlijk nooit begonnen. Als een familielid naar me toe komt met een kapotte lamp raad ik die niet gewoon een nieuwe fiets aan, dan verlaat ik mijn ivoren toren met geldpakhuis in de achtertuin en probeer ik het probleem op een praktische en efficiënte wijze op te lossen.

Lijkt erg op de set die ik een tijd geleden bij de Aldi kocht. Op zich niks mis mee, maar de bevestiging van de koplamp wordt vrij snel slapper door het voortdurende getril van de koplamp. Dát komt weer omdat het ding vrij hoog op het stuur zit. Ik moest al snel met extra vulmateriaal gaan werken om 'm nog vast te krijgen. Dan nog staat ie nog steeds niet erg stil.
Achterlicht (als dat idd ook hetzelfde is) is prima. Op de knop drukken zet 'm aan of uit. Knop is goed blind te vinden, maar niet met handschoenen aan. De mijne heeft een automatische remlichtfunctie die goed lijkt te werken. Niet dat me ooit iemand achterop reed in het donker, maar toch leuk voor d'r bij. :D

Op zich leuk om een remlichtfunctie te hebben, maar ik ben (als automobilist) geen fan van allerhande opties om lampjes te laten knipperen, zeker als de functionaliteit slecht geïmplementeerd is. Je monopoliseert zo IMHO de aandacht van andere weggebruikers, en dan wordt het zo een race naar de top waar iedereen steeds fellere en opvallender lichten moet hebben om niet weg te vallen tussen de anderen die dat eerder hadden. Als fietser heb ik weleens een aanrijding gehad met een andere fietser omdat hij erg hard remde (die nieuwe elektrische fietsen met schijfremmen kunnen best snel stoppen), en dat was niet verholpen geweest met een remlicht.

Op 14 november 2023 22:18:49 schreef maus0611:
https://www.action.com/nl-nl/p/3009059/walfort-oplaadbare-fietslampens…

Voor nog geen 10 euro proberen waard, usb oplaadbaar.

Op zich te doen inderdaad, maar ik vind die los te nemen lampen alleen handig voor mountainbikes, want op een gewone fiets kan ik ze niet echt laten zitten en moet ik onthouden als ik vertrek (reminder: ik woon op de 4e verdieping). Ik heb de voorganger van deze lamp wel gehad en er waren goede eigenschappen aan. Er gingen 4 AA's in en er was een goed uitstraalpatroon aan en de waterbestendigheid was goed. Ik heb hem nog even als losse zaklamp gebruikt nadat de bevestiging afbrak en vervolgens weggegeven toen ik in Afrika was.

Intussen heb ik verdere tests gedaan met het Union achterlicht, en daar zat een klein spoeltje in waarvan ik dacht dat die deel was van een buck-regelaar, maar die de stroom niet regelt. Op 3V gaat er 70mA in en dat daalt met de voedingsspanning. Er zit ook een indicator op voor het leeg raken van de batterijen: een geel LEDje achter de schakelaar gaat knipperen als hij aan is met lage batterijspanning. Helaas is de drempelspanning ergens (vlak) boven de 2,5V en kan je daardoor geen oplaadbare batterijen gebruiken en zien of ze leeg raken. De interne schakeling is me wel complex voor de functies die ik herken:

Dat witte buisje op de achterkant van de PCB is volgens mij een soort simpele bewegingssensor: hij rammelt een beetje alsof er een metalen balletje in zit. (Continuïteitsmetingen bevestigen een wisselende weerstand bij beweging).

Ook had ik nog een foto van een lamp liggen van AliExpress die al ergens op een fiets zit:

Artikellink: Retro Classic Bike Headlight Bicycle Retro Head Light Front Fog Safety Lamp Bicycle Light LED

Voor €4,62 te duur voor wat het is (is nu blijkbaar iets goedkoper). Dit is één van de weinige keren dat ik met een AliExpress artikel lokaal een aanzienlijk betere prijs voor iets beters heb gevonden. Goedkope bouw, zwak plastic en werkt op 3xAAA die je er niet bij krijgt. Deze heeft uiteindelijk een gelijk ogend model vervangen waar de sluitclip afbrak. Dat zal hier ook een issue worden denk ik, want het plastic voelt niet degelijk. Dat andere exemplaar was echter nog functioneel tot het laatste moment, dus wie weet is dit exemplaar net een betere revisie. Er zit wel een metalen beugel op, lijkt redelijk waterdicht en geeft een acceptabele hoeveelheid licht, maar wel met een "standaard" conisch uitstraalprofiel. Batterijduur weet ik (nog) niet.

Net ook even de Union voorlamp open gehad en het stroomverbruik gemeten: 182mA. Vind ik wel een beetje veel, maar wel gestabiliseerd. Met Ni-MH doet hij het ook en loopt er 181mA aan stroom, maar protesteert hij tegen de iets lagere batterijspanning. Blijkbaar is 5,2V niet genoeg en gaat er een rood LED'je knipperen, dat vind ik wel jammer, want dan zijn alkalines ook nog niet echt leeg. Het zou kunnen zijn omdat mijn meter er tussen zat. Misschien ga ik dit ding nog hacken voor een lagere stroom.

Eén van de Union koplampen lijkt een probleem te hebben: de lamp gaat intermitterend knipperen als hij een korte tijd aan heeft gestaan. Dat is wel jammer (en misschien de reden dat hij zo goedkoop was). In elk geval heb ik hem even open geschroefd en het probleem herleid naar een SOT-89 component:

Dit component bleek een AMC7135 'constant current source' te zijn. Die is met de kathode van de LED en massa verbonden, en krijgt zijn VCC ge-PWM'med vanuit wat een microcontroller lijkt te zijn. De PWM frequentie is ongeveer 170Hz.

Gelukkig was het defect niet de microcontroller zelf, want nu had ik de gelegenheid om zelf een kleine schakeling te bouwen rond een BC550 en wat simpele componentjes die ik mooi kwijt kon in die regio:

Het schema is als volgt:

(edit: Tussen VCC en de BC550 zit nog een LED natuurlijk)

Gevolg is dat de lamp weer werkt. De stroom is nu iets van 85mA gemiddeld omdat de stroom van de stroombron nu kleiner is. Ik had iets van 130mA berekend, maar ik ging uit van een 'duty cycle' van 50% en heb niet verder gezocht.

De lamp had ook problemen met één van de cellen, die op één of andere manier een aanzienlijk lagere spanning had dan de andere twee. De data er op waren allemaal gelijk, maar wel september 2023. Lijkt me niet de oorzaak, maar deze dingen zullen even hebben gelegen. Nu lijkt de regeling ook geen problemen meer te hebben met oplaadbare batterijen. Ik weet niet of dit komt door een set nieuwe cellen (Ni-MH, met een lagere interne weerstand) of omdat de stroomregelaar nu niet meer haperde.

In elk geval heb ik mijn oordeel over de lamp verlaagd naar matig: als het niet werkt is dat nogal een dooddoener voor me. Een tweede nadeel is dat hij op 4 cellen werkt met een lineaire stroombron, wat eigenlijk gewoon verspilling is van alle spanning boven wat de LED nodig heeft. Met een cel minder had hij net zo fel kunnen zijn.

Ik heb nog wel even met het idee gespeeld er een kleine switcher met een enable voor te gebruiken om zo het stroomverbruik te verminderen, maar dat is meteen wel weer een bak werk om weinig.

Ook heb ik ontdekt dat er een timer in zit die de lamp uitschakelt als hij een paar minuten niet beweegt. De exacte tijd heb ik niet opgemeten, maar is best redelijk: niet genoeg om de cellen leeg te trekken, maar genoeg om bij oponthoud niet meteen zonder licht te zitten.