LPAM - wat hoor jij allemaal? Wat hoor je verder nog?

Op woensdag 5 juni 2024 21:45:24 schreef Ledlover:
Toen ik nabij Wuppertal op vakantie was, was de middengolf overdag echter geheel leeg. In Duitsland is LPAM blijkbaar niet ter sprake. Beetje zonde, wellicht is daar de 'privezender' cultuur niet zo groot maar als die ruimte toch vrij is, waarom dan niet gebruiken?

Duitsland heeft heeft van oudsher ook geen middengolf zenders. Na de oorlog mocht Duitsland geen gebruik gaan maken van het middengolf frequentie gebied. De geallieerde bevrijders Europa vonden het vanwege mogelijke propaganda te gevaarlijk om dat toe te staan.

De Duitsers gingen andere wegen zoeken en uitzenden op de toen ongebruikte 100MHz band in FM mode. Dat bestond nog niet en voor die frequentie waren nog geen regels, verboden of toewijzingen.

Daarom waren de Duitse radio fabrikanten ook de de eerste die met FM ontvangers op de 100MHz band op de markt kwamen. Waarschijnlijk is dat ook de reden dat er nog altijd geen Duitse AM stations zijn.

Hilversum:
648K Caroline
747K MCB
1098K Seabreeze

Waarbij opgemerkt dat de LPAM stations vaak met 12K of breder uitzenden dan de 9K. Wat in de avonduren vet spettert op de naast gelegen kanalen. Wat enerzijds een beetje zinloos breed is omdat de meeste radio's met MG maar 9K breed doorlaten.

[Bericht gewijzigd door harry64 op woensdag 5 juni 2024 23:42:02 (70%)]

Zou het kunnen dat Nederland de uitzondering is - samen met Engeland/UK misschien - met wel middengolfzenders? Ik ben er slecht van op de hoogte, maar denk niet dat er in Vlaanderen (of in de rest van Belgie) wel zijn. Frankrijk? Zwitserland?

In NL bestaat de vrees dat de 'verlaten' MG ingenomen zou worden door piraten. Dus is er e.e.a. opgetuigd voor de lokale plaatjesdraaiers. Voor buurtzendertjes is er dan 1485K met een max. zender output van 1W.

Met de legale regeltjes komen er uiteraard nog wat andere instanties bij die graantjes (of graanveldjes) uit je budget komen pikken naast de kosten voor een vergunning waardoor je dus commercieel moet gaan als je geen 10 miljoen in een loterij hebt gewonnen.

[Bericht gewijzigd door harry64 op woensdag 5 juni 2024 23:51:17 (11%)]

Op woensdag 5 juni 2024 23:48:33 schreef harry64:
In NL bestaat de vrees dat de 'verlaten' MG ingenomen zou worden door piraten. Dus is er e.e.a. opgetuigd voor de lokale plaatjesdraaiers. Voor buurtzendertjes is er dan 1485K met een max. zender output van 1W.

Met de legale regeltjes komen er uiteraard nog wat andere instanties bij die graantjes (of graanveldjes) uit je budget komen pikken naast de kosten voor een vergunning waardoor je dus commercieel moet gaan als je geen 10 miljoen in een loterij hebt gewonnen.

Ik weet niet waar je dit vandaan haalt. Maar hieronder ene stukje text van het Rijksinspectie Digitale Infrastructuur:

Laagvermogen middengolf

U kunt een vergunning aanvragen voor laagvermogen middengolf voor hobbyradio, kleine omroep en evenementen.

Aanvragen vergunning

U kunt een nieuwe vergunning of een wijziging van uw huidige vergunning aanvragen. De aanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst. Alleen volledige en juist ingevulde aanvragen tellen mee in het bepalen van de volgorde van binnenkomst van de aanvragen. Hierop is ook een uitvoeringskader van toepassing. Dit uitvoeringskader is gewijzigd per 1 januari 2023.

In het document frequentierechten middengolf in Nederland staat per vermelde frequentie op het aanvraagformulier waar deze inzetbaar is in Nederland. Indien de frequentie niet wordt vermeld in het document, is deze in heel Nederland inzetbaar.

Bij een aanvraag voor een nieuwe vergunning stuurt u een geldige toestemming (het gehele besluit) van het Commissariaat voor de Media op naam van de aanvrager mee. Bij een wijziging is dit niet nodig.

Tijdens de looptijd van uw vergunning moet u er zelf voor zorgen dat u een geldige toestemming van het Commissariaat voor de Media houdt. Heeft u deze toestemming niet meer, dan kan uw vergunning worden ingetrokken.

Bekijk het overzicht van de actuele vergunningen.
Bereik van middengolf

Het bereik van een middengolfzender is afhankelijk van veel factoren, waaronder het tijdstip van de dag, de atmosferische omstandigheden, het weer, de onmiddellijke omgeving van de zender, de aanwezigheid van omliggende zenders en de omgeving van de ontvanger. Daarom geeft de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) geen indicatie van het bereik.
Tarieven voor de vergunning

Voor de vergunning brengen wij kosten in rekening. In 2024 gelden de volgende tarieven:
Tarieven laagvermogen middengolf Laagvermogen middengolf €192 Uitvoering Per vergunning
€205 Toezicht Per vergunning met een vermogen van ≤ 1 watt
€543 Toezicht Per vergunning met een vermogen van 50 - 100 watt
Uitleg over de tarieven

Het tarief voor de uitvoering (vergunningverlening) wordt eenmalig in rekening gebracht. Het tarief voor toezicht betaalt u jaarlijks. De tarieven worden elk jaar vastgesteld en zijn vastgelegd in de Regeling vergoedingen Rijksinspectie Digitale Infrastructuur. Deze regeling wordt op onze website gepubliceerd. Dit betreft alleen de kosten voor de vergunning van de RDI. Er zijn ook andere instanties waar u mee te maken hebt en die kosten in rekening brengen, zoals het Commissariaat voor de Media. U betaalt per vergunning, ongeacht wat het aantal uitzenduren is. Voor het wijzigen van een vergunning wordt een vergoeding op basis van uurtarieven in rekening gebracht.

Als je alleen maar leutert over niets zijn dit echt geen onoverkomelijke kosten. En zeker geen miljoenen. Als je echter muziek gaat draaien enzo zul je buma rechten moeten gaan betalen.

Hieronder het verhaaltje van de BUMA:

Online radiostation of -zender
Licentie
Online radiostation of -zender

Altijd en overal muziek, zonder gedoe. Wat je muziekkeuze ook is, met een licentie bij BumaStemra kun je ongelimiteerd muziek gebruiken, uit binnen- en buitenland. Wij helpen je aan de licentie die bij jouw gebruik past. Dat doen we zonder winstoogmerk. Zodat muziekmakers een vergoeding krijgen voor hun liedjes en zodat jij je 100% kan focussen op jouw business.

Goed voor muziekmakers. Goed voor jouw resultaten.

Online radio

Maak je online radio en gebruik je daarbij muziek? Dan heb je daar toestemming voor nodig. Die toestemming regel je via twee licenties: bij BumaStemra én Sena. We leggen uit waarom en hoe dit werkt.
Kosten

Wat je licenties kosten hangt af van of je een hobby-station bent of niet. Een licentie voor hobby-stations kost € 26,- per maand, inclusief btw. Deze licentie is bedoeld voor beginnende stations en hobbyisten die af en toe willen draaien. Je hebt met deze licentie toestemming om 24 uur per dag alle muziek te draaien die je wil.

Een bedrijfsmatige licentie is er ook. Je betaalt dan 13% van de inkomsten van je zender, met een minimum van € 65,- per maand. Beiden zijn exclusief 13% btw. Deze licentie is voor online radiostations waarmee je ook reclame maakt, sponsors werft.

26 euro per maand voor een hobby licentie dus. Ook geen miljoenen.

Of je het nu eens bent met dit allemaal of niet. Bepaald onbetaalbaar is dit echt niet.

Ik ben best wel blij met de regelingen zoals die nu zijn. En ook dat er nog steeds gehandhaafd wordt. Als er niets geregeld zou zijn zou de aether gewoon onbruikbaar soepzooitje zijn geweest.

Laatst is er hier toch een draadloze internetzender door de opsporingsambtenaren uit de lucht gehaald. Het nationale noodnummer kon in heel Kennemerland niet gebruikt worden. De reden was een verkeerd ingestelde of misschien defecte draadloze router. De router mits niet defect stond dan waarschijnlijk ingesteld op de Amerikaanse frequentie verdeling. Dus dat apparaat de hele tijd lopen gillen roepen in onze waarschijnlijk 5G band en nooit antwoord krijgen natuurlijk, Maar wel de hele band platgooien.

Je zal meer net ergens hulpbehoevend naar een ambulance liggen te bellen en je krijgt nooit verbinding. Dan was dat misschien je laatste telefoonpoging wel. De veroorzaker van dit had zelf niets in gaten. Het bedrijf waar hij voor werkte had de draadloze verbinding geregeld en die functioneerde ook gewoon waarschijnlijk op 3G ofzo. En het apparaat lekker goedkoop via de grijze import ergens aangeschaft.

Maar ja voor die platendraaier radiopiraten waarbij alles gratis moet en de RDI-ers er maar alleen zijn om piraten te pesten is dit uiteraard allemaal niet waar.

Bereik MG is niet zo groot. Qua huishoudens minimaal wegens het gros tegenwoordig digitaal luistert. Autoradio's met MG zie je ook steeds minder. Dan vind ik tussen de 750 tot 800 euro p/j wel veel geld voor een 1W zendertje.

Plaats en vergunning voor een antenne is ook nog wel een dingetje. Dus ben je aangewezen op een antenne met veel verlies, blijft er helemaal weinig over van je 1W qua uitstraling.

Stevig routertje wel als die zo een heel groot gebied plat gooit.

Op donderdag 6 juni 2024 01:11:40 schreef harry64:...Autoradio's met MG zie je ook steeds minder...

Pfff, bestaan die nog? Mijn laatste was in een auto van de jaren 90, en dat was al een late. Wel MG in stereo, dat wel (voor die twee MG stereo stations in Europa)

Harry, de vergunningen die je kan krijgen zijn 1w en 100w.

De 1w'er in Amsterdam bestrijkt zomaar 300.000 mensen. Buitenshuis goed te horen over een afstand van grofweg 3 a 4km, met een halvegolf CB spriet op het dak van een halfhoogflatje. Prima voor buurtradio dus.
Eenzelfde bereik in mijn stad zou ongeveer 75.000 mensen bestrijken.
Hoeveel er daadwerkelijk luisteren is een heel ander verhaal natuurlijk.

De 100w'ers komen tientallen kilometers, afhankelijk van de antenne en het daadwerkelijk toegepaste zendervermogen. MCB Radio in Alphen a.d. Rijn is hier in Zaandam buitenhuis nog goed te horen. Binnenshuis veel bijgeluiden door de zonnepanelen enzo. Radio Monique (velsen noord, halvegolf dipool op het dak van een groot bedrijfspand) is hier sterk genoeg om ook geheel storingsvrij te zijn in de pauzes tussen woorden.
Heb niet gekeken hoe ver ik Backyard AM kan ontvanger. Maar dat zal grofweg 20km zijn, ze hebben een zelfde soort antenne (ca. 12m hoog met topcapaciteit) als Extra AM (Amsterdam) had en die begon in Zaandam langzaamaan een beetje te 'rafelen' binnenshuis.

Kortom: je kan er meer mee dan je wellicht denkt, en er zijn heel wat stationnetjes die hun antenne op een bedrijfspand hebben gezet.

AM in auto's - de hybride toyota van m'n ouders uit 2020 heeft gewoon nog AM. Werkt prima, geheel storingsvrij ondanks de vermogenselektronica die er vlakbij hangt.

Op donderdag 6 juni 2024 01:16:52 schreef harry64:
Stevig routertje wel als die zo een heel groot gebied plat gooit.

Dat routertje of accespoint was een heel normaal exemplaar dat aan alle regels had moeten voldoen. Geen illegaal extra sterk speciaal ding dus. Alleen een paar instellingen verkeerd. Het probleem werd een stuk groter doordat de een paar umts ontvangststations ongeveer zo reageerden als providers op een ddos aanval. Door het voortdurend roepen op de frequentie van de ingang van de umts server zakte server gewoon door zijn hoeven. Andere stations proberen het netwerk dan nog te redden maar zakken vervolgens ook door hun hoeven. Enz, enz. Dan heb je dus ineens een probleem.

Ik geloof niet dat er veel mensen zijn die begrijpen hoe kwetsbaar onze digitale infrastructuur eigenlijk is

@Ledlover
Wat ik tot nu toe begrepen heb van het MG zender gebeuren is dat lokale ontvangst via de grondgolf gaat. Daarvoor optimaal effect moet je antenne op een hoogte staan die mede bepaald wordt door de golflengte.

Die ontvangst antenne is wel een leuk ding, is daar meer over bekend?

@Ex-fietser
Eigenlijk zou je je dan eerder zorgen moeten maken over dat een professioneel systeem zo eenvoudig lam te leggen is. Ik vind het onbedoelde routertje ook niet goed vergelijkbaar met een klungelende piraat die een soort blokgolf de lucht in slingert. Met dat soort piraten ben ik er wel voor dat ze zsm uit de lucht worden gehaald.

Op donderdag 6 juni 2024 12:21:02 schreef harry64:
@Ledlover
Wat ik tot nu toe begrepen heb van het MG zender gebeuren is dat lokale ontvangst via de grondgolf gaat. Daarvoor optimaal effect moet je antenne op een hoogte staan die mede bepaald wordt door de golflengte.

Die ontvangst antenne is wel een leuk ding, is daar meer over bekend?

Uiteraard zijn de meeste LPAM antennes verre van ideaal, maar dat betekent niet dat ze in het geheel niet functioneel zijn. Omdat ze vaak door hobbyisten gemaakt worden, is de ene een stuk beter dan de ander. De een heeft een willekeurig stukje draad in de tuin gehangen (Radio Revox) en de ander weer een mast zo hoog als de gemeente toelaat (Backyard AM).
3km met 1w met een sprietje van 5,5m lang op het dak voor Amsterdam 1485, vind ik geen slecht resultaat.
De dipool van Radio Monique zal ook grotendeels omhoog stralen omdat ie op hooguit 40m hoogte staat. Maar toch komt dat signaal flink hard binnen hier.
Kortom: het werkt ondanks alles goed genoeg voor het beoogde doel, en dat is radio in de wijk/het dorp (1w) of in de gehele stad en de dorpen er omheen (100w) met soms wat bonussteden als je genoeg ruimte hebt (radio monique)

De ontvangstantenne is een actieve magloop antenne, met een EF80 buisje er in en wat spoeltjes om het kleine raampje extra inductiviteit te geven, zodat de boel afgestemd kan worden op de ontvangstfrequentie met een 500pf afstemcondensatortje.
Die antennes werden vooral verkocht in België en Frankrijk onder bijvoorbeeld de naam Capte of Itax. De prestaties zijn zeer goed op de middengolf en prima op de langegolf. Kortegolf is 'mwah'.
Mogelijk waren in nederland minder populair omdat A. ons land erg klein is en B. Philips dominant was, en Philips had al erg vroeg de ferrietantennes en vermoedelijk ook een patent op het ferroxcube materiaal. Ferrietantennes leveren minder signaal maar als je ontvanger gevoelig genoeg is, is dat geen issue (of als je er een versterkertje achter zet)

Een passieve afgestemde magloop werkt ook prima met buizenradio's, doch moet je dan een wat groter raam gebruiken om een grotere signaalsterkte te krijgen.
Je kan eentje berekenen met het dos programma'tje RJELOOP - daarin kan je ook de gewenste impedantie (neem 300 ohm voor het voeden van een buizenradio via lintlijn) invoeren.
Hier heb ik mijn simpele buizen omroepdoos aangesloten op mijn loop die ik voor 20m amateurgebruik had gemaakt, jaren geleden: https://www.youtube.com/watch?v=NohA_Ye-Qkk

Mooi.

Dit is wat een scan op dit tijdstip oplevert aan LPAM zenders. Antenne is een/de loop van van Dijken.

Bereik MG is niet zo groot

Dat valt best mee, Radio2 was tot aan de Zwitsers-Duitse grens te horen...

Hi,

Deze middag even wezen luisteren met een ferriet antenne op het balkon op de SDRPlay RSP1B.

Dit is een kort lijstje van muziek stations in Amsterdam omgeving Westerpark.

1602 KHz Lastig te achterhalen, hoor er een paar, nog geen kaas van kunnen maken.
1485 KHz AMsterdam dat op het ogenblik een ander station in relais uitzend.
1332 KHz Radio Monique
819 KHz Impact Radio
801 KHz Radio Jong Europa
747 KHz MCB Radio
648 KHz Radio Caroline <= geen LPAM

Er zijn nog meer zenders beschikbaar, maar het kost nogal wat tijd en gedult om de station call te achterhalen.

Groet,
Bram

Wat ook belangrijk is om te weten, is dat diverse stations alleen in het weekend uitzenden.

Hi,

Arco,
De oude middengolf zenders, dus niet die in de Flevopolders, waren in zuid Frankrijk en Italie beter te horen dan de zenders in de Flevo polders.
Tenminste toen ik er was, zeg de grens bij Menton en Florence.

Die Lopik zender pruttelde altijd lekker als ze ingeschakeld werden.

De Flevo zenders gaven mij hier in Amsterdam met ongeveer 25M draad op dak bijna 1mW aan vermogen bij een afgestemde antenne.

Groet,
Bram

Op donderdag 6 juni 2024 12:45:17 schreef Ledlover:
De dipool van Radio Monique zal ook grotendeels omhoog stralen omdat ie op hooguit 40m hoogte staat. Maar toch komt dat signaal flink hard binnen hier.

Ik lees dat op veel plaatsen. Maar het is gewoon een verticale straler, hoor. Wat sommigen voor een dipool aanzien, zijn de twee draden die samen de topcapaciteit vormen.
(Voor alle zekerheid ben ik eens gaan meten: het signaal is echt verticaal gepolariseerd, in alle richtingen. Alleen heel dichtbij (als je dus duidelijk dichter bij de éne dan bij de andere poot van de topload staat; en schuin, dus niét in het verlengde van of dwars op de draden), merk je wat 'skew' in het polarisatievlak. Maar na een paar honderd meter is dat helemaal weg.)

Het metalen geraamte van de industriehal waarop de antenne staat doet natuurlijk óók geen kwaad aan het signaal.

Als ik daar de chef was, zou ik dat soort info op de site of op facebook zetten. Ingewikkeld hoeft dat niet te zijn, maar erg leuk voor de lezers.

Aha. Dan is het een relatief klein stralertje!
Ik dacht gezien te hebben dat ze over de hele lengte van die hal liepen, maar de uiteinden kon ik niet zien, dus deels een aanname.

Binnen een paar honderd meter ging m'n sony portable volledig over de zeik en moest ik 'm verstemmen om te peilen op basis van het gespetter.

Op donderdag 6 juni 2024 16:35:56 schreef blackdog:

De Flevo zenders gaven mij hier in Amsterdam met ongeveer 25M draad op dak bijna 1mW aan vermogen bij een afgestemde antenne.

Groet,
Bram

Ja, daar kwam een beste berg energie van af. Ik had ooit een hifi speaker met hoog rendement aan de kristalontvanger verbonden, en dat was door heel de woonkamer goed hoorbaar. En dat was met ca. 7m draad in de tuin.

Backyard AM heeft wel foto's van zender en antenne beschikbaar, wel soms op facebook wat tegenwoordig een account vereist.

Maar meer info over de zender is te vinden op https://www.backyard-am.nl/
Ze hadden open dag tijdens de braderie ooit, ziet er allemaal keurig verzorgd uit. Buizenzendertje kost tegenwoordig wel een beetje om op te stoken, maar voor die 2 dagen per week...

[Bericht gewijzigd door Ledlover op donderdag 6 juni 2024 17:33:41 (13%)]

Onlangs op de autoradio bij Utrecht Paradise 1467 khz sterk en nog zo'n 6 stuks zwakker. Onder de luifel A28 bij Zeist viel alles weg.
Ook onder viaducten heel even.

Precieze verklaring, nog geen idee.

Ik heb voor de gelegenheid maar eens m'n Audiosonic TK-333 tevoorschijn gehaald. Veel zenders te ontvangen. Veel (overduidelijk) piraten. Maar ook veel zenders uit het verre zuiden en oosten. Spaans, Italiaans, Arabisch en Russisch (of wat er op lijkt)

Maar op de 41m band bij ongeveer 7,05MHz krijg ik 2 afwisselende zenders met alleen maar vreemd geluid. Eén zender is wat zwakker, maar bij de ander gaat het tuninglampje vol branden. (Er zit een andere zender heel zwak op de achtergrond) Dit hoor ik al enkele dagen. Overdag zeer zwak, maar 's avonds laat komt dit goed door. Gewoon in huis met de standaard telescoopantenne.

Video ervan in de link naar mijn OneDrive (120MB)
https://1drv.ms/v/s!AisgqwlKs2WZgwak00isa89HN8n4?e=Bi3IcO

Iemand enig idee wat er op die frequentie zit, of wat het zou kunnen zijn?

Dat is 40 meter amateurband. Klinkt als soort SSTV (slow scan tele visie, soort van fax)

Dat is een horde (5 a 10 schat ik) FT-8 amateurzenders. Die zenden allemaal tegelijkertijd in een vast stramien hun data uit. Het is een zeer efficiente mode, met 10w kom je al de halve wereld rond. Bandbreedte per zenders is gering, er passen tientallen op een stukje van 5kHz. Vergelijkbaar met morse in snelheid en bandbreedte, maar veel beter decodeerbaar bij slechte signaal/ruisverhoudingen door een computer dan morse.
Je hoort ze alleen op jouw AM ontvanger omdat ze zo dicht bij elkaar zitten en je de zwevingstonen tussen de verschillende zenders hoort.

[Bericht gewijzigd door Ledlover op vrijdag 7 juni 2024 09:49:54 (15%)]

Computercommunicatie over CB dus.
Het is wel iets dat 24 uur per dag door gaat. Welke tijd ik ook de radio aanzet, hoor ik het. Alleen is het overdag zeer zwak.