[NL] Hoe detecteren stopcontacttesters aardonderbreking?

Goedemorgen,

Recent heb ik een huis gekocht en aardig wat verbouwd. Nu wil ik eigenlijk de werken controleren, kijken of er nergens iets fout is gegaan wat betreft de aarding van de diverse stopcontacten.

Tot nu toe deed ik dit heel simpel: steek een multimeter in het stopcontact, en als er een spanning tussen nul en aarde (van ongeveer 0.5V o.i.d.) en/of tussen fase en aarde te zien is, dan is de aarde niet onderbroken.

Nu vraag ik me natuurlijk af: is dit afdoende of is er een manier die een betrouwbaarder resultaat oplevert?

Ik heb gezien dat er diverse stopcontacttesters te koop zijn, zoals bijvoorbeeld de UNI-T UT07B, Benning SDT-1, Voltcraft VC-40, Multimetrix VT 11, Wiha 45220. Ze lijken allemaal ongeveer hetzelfde te werken, en geen van allen kan detecteren dat de nul en aarde zijn omgewisseld. Heet iemand enig idee hoe deze dingen bepalen dat de aarde onderbroken is? Is dit betrouwbaarder dan het al dan niet meten van enige spanning tussen fase en aarde met een multimeter?

P.S. Ik dacht ook dat het testen van de aardlekschakelaars een goede indicatie gaf van het al dan niet functioneren van de aardpen, maar ik kwam er gisteren achter dat er op die dingen geen aarde is aangesloten, en dat ze testen met een lekstroom tussen vóór en achter de schakelaar. Tot op zekere hoogte heb ik dus geen idee of de aarding van mijn huis goed is.

je stelt verscheidene vragen ..

eerste puntje.. stel dat aarde en nul gewisseld zijn in een stopcontact.. en je hebt een lekstroomschakelaar, dan gaat er die toch uit als er een verbruiker aanhangt? dus daarvoor is een tester niet echt nodig, je ondervindt het vanzelf.

Hier staat het redelijk omschreven:
https://www.manua.ls/voltcraft/vc40/manual?p=43

Je ziet ook dat dat ding nul en aarde niet kan herkennen als ze gewisseld zijn. Dat probleem wordt mogelijk verderop met de ALS test bemerkt.

Je kan natuurlijk met een verlengsnoer een wcd testen, je meet zo goed als 0Ω met de aardklem in de meterkast.

Daarna is het handiger om met een verlengsnoer vanaf dat wcd naar andere wcds te gaan en moet je ook weer 0Ω meten, zo kan je het hele huis door.

[Bericht gewijzigd door K7Jz op (36%)]

Dan wel de betreffende groep uitschakelen. Zo vermijd je dat je de nul voor aarde aanziet.

Op maandag 10 juni 2024 09:12:10 schreef kris van damme:
stel dat aarde en nul gewisseld zijn in een stopcontact.. en je hebt een lekstroomschakelaar, dan gaat er die toch uit als er een verbruiker aanhangt? dus daarvoor is een tester niet echt nodig, je ondervindt het vanzelf.

Ja, lijkt me ook. Even met een lamp met een stekker eraan door je huis lopen en hem even in alle stopcontacten prikken...

Ik bedoelde de opmerking dat geen van de apparaten kan meten dat nul en aarde is omgewisseld meer als in "deze apparaten lijken op dezelfde manier te werken, want ze hebben dezelfde beperkingen". Aangezien ik nergens schema's kan vinden zijn het "black boxes" en dan kun je alleen onderling vergelijken op hun gedrag zeg maar.

De hoofdvraag blijft: hoe werken ze? Meer specifiek: hoe detecteren ze een onderbroken aarde? Is de manier waarop ze dat doen betrouwbaarder dan met een multimeter kijken of er een potentiaalverschil is tussen nul en aarde of nul en fase?

Ik gok dat de apparaatjes met ledjes tegelijk meten tussen fase-Nul plus Fase-Aarde. Bij een goede installatie moet hier min of meer het zelfde voltage uitkomen.
Als het voltage Fase-Nul xx% hoger is dan Fase-Aarde dan is de aarde niet in orde. Als het voltage Fase-Aarde xx% hoger is dan Fase-Nul dan is de Nul niet in orde.
Misschien zoiets?

Op maandag 10 juni 2024 13:00:22 schreef ktf:
Is de manier waarop ze dat doen betrouwbaarder dan met een multimeter kijken of er een potentiaalverschil is tussen nul en aarde of nul en fase?

met de multimeter spanning meten tussen aarde en nul is alvast onbetrouwbaar, althans, als methode om vast te stellen of je een goede aardverbinding hebt in dat stopcontact. Je kan beter tussen de faze en de aarde meten, dat zegt nog niet alles, maar toch veel meer.

Op maandag 10 juni 2024 13:00:22 schreef ktf:

De hoofdvraag blijft: hoe werken ze? Meer specifiek: hoe detecteren ze een onderbroken aarde?

Als de aarde onderbroken zit, dan kan er geen stroom lopen en gaat het desbetreffende lampje niet branden.

kruising aarde/ nul kom je achter via de testknop, normaal moet de verliestroom dan afslaan, en dat gaat niet gebeuren...

die wcd testers worden op t werk ook gebruikt vooral bij oplevering van woningen. voorheen werd dat met de dmm gedaan, maar kost veel meer tijd. heb er eens 1 zelf gebouwd, zat niet veel meer als een paar leds en weerstanden in. heb je geen fase brand er sowiso niks. de fouten waren meestal veroorzaakt door tussenvoedingen die vergeten waren. ook aardes die in de meterkast uit de klemmenstrook waren gekomen. zit de aarde met de nul geruild dan knalt de aardlek er uit als er stroom gaat lopen, de tester ziet dit niet. de wcd testers met een aardlek tester ingebouwd wel natuurlijk, die aardlek gaat er dan niet uit. een installatie tester is een heel ander verhaal, die doet in seconden allerhande metingen, max kortsluitstroom, circuit impedantie, spanning enz.

Ik heb de Voltcraft VC40 besteld. Ik ben wel benieuwd of het apparaat ook iets over de kwaliteit van de aarding kan zeggen. Stel bijvoorbeeld dat een aardelektrode in dit natte voorjaar is geslagen en na een lange droge zomer niet meer in het grondwater staat, dan is de aardverspreidingsweerstand misschien wel opgelopen naar meer dan een kilo-ohm. Zou fijn zijn als de aardlekschakelaartest dan niet meer slaagt.

Of dat zo is hangt natuurlijk af van de precieze manier waarop de test werkt: met een stroombron slaagt hij altijd (totdat de weerstand zo hoog oploopt dat er niet genoeg voltage meer geleverd kan worden), met een weerstand moet óf een ruime marge worden genomen óf is het resultaat afhankelijk van een stabiele netspanning... etc.

Nogmaals, ik ben heel benieuwd wat ik allemaal voor gedrag af kan leiden met wat testjes.

of het apparaat ook iets over de kwaliteit van de aarding kan zeggen.

Nee. Daar is een ander meetinstrument voor. HS uit, aarddraad losnemen en meten.

Edit: Ooit, in de tijd dat het GEB Rotterdam nog installatiekeurders had. Een meneer van Dijk van het steunpunt Vlaggemanstraat kwam de installatie nazien, dit ivm verzwaring naar 3x35. Ik had een RA wcd in de kelder gemaakt voor een wasmachine, in een ruimte waar al een ongeaard wcd zat. Die moest dus óók aangepast worden, wat nogal een ingrijpende bezigheid was, een plafond wat gesloopt moest worden ivm een weggewerkte lasdoos.
Enniewee, meneer van Dijk komt de zaak bekijken en haalt een stekkerapparaatje uit z'n binnenzak, stopt het in de wcd wat met zoveel moeite was aangepast, en de aardlek tript. Meneer van Dijk tevreden. :+

Dit verhaal heeft hier al drie of vier keer gestaan, sorry daarvoor.

Die methode "van Dijk" pas ik ook toe. Met een multimeter of spanningzoeker vaststellen waar de nul zit. Dan met een meetsnoertje verbinding maken tussen nul en aardcontact. Gaat de ALS er uit, dan is het ok.

Onze installatiekeurders hadden een apparaatje met een randaardestekker er aan. Met een druk op de knop werd een vermogensweerstand tussen fase en aarde geschakeld. Op een schaalverdeling konden ze dan de circuitweerstand aflezen.
Dat was voor de introductie van de aardlekschakelaar, toen die verplicht werd werkte deze meting niet meer.

Op woensdag 12 juni 2024 10:55:51 schreef ktf:
Ik heb de Voltcraft VC40 besteld. Ik ben wel benieuwd of het apparaat ook iets over de kwaliteit van de aarding kan zeggen. .

anderen schreven het al, dat kan dit testertje niet en is ook niet de bedoeling ervan.

Op woensdag 12 juni 2024 10:55:51 schreef ktf:
Stel bijvoorbeeld dat een aardelektrode in dit natte voorjaar is geslagen en na een lange droge zomer niet meer in het grondwater staat, dan is de aardverspreidingsweerstand misschien wel opgelopen naar meer dan een kilo-ohm. Zou fijn zijn als de aardlekschakelaartest dan niet meer slaagt.

Wat schrijf je nu? de aardlekschakelaar is net uitgevonden om je te beschermen als de aarde niet aan de gestelde normen voldoet.. dus ook bij een aardweerstand van 1kOhm gaat ie nog steeds trippen :-) (althans de 30mA versie)

Ik had een ALS testertje met een 7w/230v gloeilampje, gebruikt net iets meer als 30mA...

Op woensdag 12 juni 2024 12:36:49 schreef mvdk:
[...]
Nee. Daar is een ander meetinstrument voor. HS uit, aarddraad losnemen en meten.

Dat snap ik, maar voor zover ik weet zijn apparaten om circuitimpedantie mee te meten redelijk prijzig, en het op de reguliere manier meten van aardverspreidingsweerstand is behoorlijk bewerkelijk. Zeker als ik alleen een orde van grootte wil weten. Zou toch leuk zijn als zo'n apparaatje in 10 seconde een redelijk idee geeft? edit: en langs het stopcontact meet je ook meteen overgangsweerstanden e.d. mee.

Op woensdag 12 juni 2024 13:24:54 schreef kris van damme:
Wat schrijf je nu? de aardlekschakelaar is net uitgevonden om je te beschermen als de aarde niet aan de gestelde normen voldoet.. dus ook bij een aardweerstand van 1kOhm gaat ie nog steeds trippen :-) (althans de 30mA versie)

Stel dat je op een goed moment een aardweerstand hebt van 5 kOhm (door ouderdom gecombineert met extreme droogte), dan staat er bij een lekstroom van 20mA toch lekker 100V op de aarde. Dan kan een uitgebreide inspectie met meting in het voorjaar zeggen dat mijn installatie in orde is, terwijl hij dat in de zomer niet is. Daarom lijkt het me handig om zonder veel poespas te kunnen meten welke orde van grootte de aardverspreidingsweerstand is. Of zie ik onnodig beren op de weg?

Mocht ik inderdaad met die VC40 nou niet uit de voeten kunnen, dan zit ik aan het volgende te denken:

Neem een (kort) stapelbaar meetsnoer, knip het door en soldeer er een 22kOhm 3W weerstand tussen. Zet dit tussen de ingangen van een multimeter (nu heeft de voltmeter opeens een veel lagere ingangsweerstand). Klem de meetsnoeren tussen fase en aarde. Er gaat dan een lekstroom lopen van 10mA (220V over 22kOhm). Als je de spanning meet mét en zonder die 22 kOhm overbrugging, kun je afleiden hoeveel spanningsval je hebt over de aardpin. Bij een aardweerstand van 1kOhm zou je een verschil van 10V moeten zien.

Allicht is deze uitleg wat wazig indien niet geheel onbegrijpelijk, als ik de spullen binnen heb zal ik wel een video maken ter illustratie.

dat werkt, je meet uiteraard de weerstand van de fazedraad mee, maar het geeft alvast een idee dat de aaardweerstand niet véél te hoog is. Als ie onder de 100 Ohm zit wordt het lastig meten..want,
aangezien de netspanning wel wat schommelt moet je het enkele malen doen, of héél snel zijn, en voor kleine waarden van de aarde gaat de nauwkeurigheid onvoldoende zijn.
Je kan ook uitgebreid testen in de zomer.. Heb je gewoon enkele aardpinnen, of een aardlint onder het huis? die laatste zijn minder vochtafhankelijk, door het grote oppvervlak, en de plaats waar ze zich bevinden.

Ik controleer de aarde meestal simpel met de duspol, ik heb zo'n luxere benning die het voltage ook aan geeft.
Tussen fase en nul en fase en aarde is de spanning ongeveer gelijk.
Als ik de aardlek eenvoudig wil testen dan druk ik de knopjes even in op de duspol zodat het belastings magneetje met veertje er bij komt, tussen fase en nul gaat het goed, tussen fase en aarde "klik", weet je meteen of er geen wisseling is.
En anders gaat de installatietester ( ik heb de fluke 1664) er op uiteraard bij uitgebreid meten.

Zo'n installatietester kan je op bij meerdere bedrijven huren voor een dag, is niet zo heel duur.