lekkende transformator

Wie kan me helpen?

Ik heb een transformator uit een Sony DAT recorder die wat bruine smurrie lekt.
Het ruikt ook erg bakeliet achtig.
Het zal de hars zijn waar de wikkelingen in verpakt zijn.
De speler werkt perfect en de trafo schijnt normaal te functioneren.

Maar wat zou die hars problemen geven als er nog meer uit loopt.
De trafo word overigens niet warm en heb de uitgangen gemeten en kloppen met de uitgang voltages.

Zou het enkel een slecht ontwerp van de trafo kunnen zijn?

Graag een reactie. bvd

Als hij niet warm wordt kan er geen hars uitlopen. Ik denk dat hij zo gemonteerd is om mogelijk brommen te voorkomen.

Is dat echt 'smurrie', of gewoon vaste lak?
Als het uitgeharde lak is komt dat gewoon van het productieproces en 'lekt' dus niet...

Niets aan den. De trafo is na samenstelling geheel in een dompelbad geweest om hem tropen bestendig te maken.
Ook Philips deed dat. De trafo's werden daar vacuum geimpregneerd, alleen gebruikten ze daar een ander zwart goedje voor.

Je repareert waarschijnlijk zelden of nooit, anders had je deze vraag niet gesteld. Het dompelen is een veelgebruikt proces.

Impregneren is ook om een beter thermisch geheel te krijgen.
Zonder impregneren kun je 'hotspots' krijgen binnenin de trafo. (plekjes waar de wikkeldraad los in de lucht hangt en daardoor heter wordt)

Allen hartelijk dank voor de informatie.

Echter is er hars op de onderliggende print gekomen wat de printbanen wat heeft aangetast.
Het is dus een redelijk aggressief goedje.

De hars is dus vloeibaar geweest.
Als je goed op de foto kijkt zie je dat er hars uitgelopen is over en uit het chassis van de trafo.

Mijn zorg is dat de hars ook gebruikt word als scheiding in de wikkelingen. De hars dient ter koeling van de wikkelingen?

Hoor het graag. bvd

Op dinsdag 6 augustus 2024 12:54:16 schreef Enrico12:
Allen hartelijk dank voor de informatie.

Echter is er hars op de onderliggende print gekomen wat de printbanen wat heeft aangetast.
Het is dus een redelijk aggressief goedje.

De hars is dus vloeibaar geweest.
Als je goed op de foto kijkt zie je dat er hars uitgelopen is over en uit het chassis van de trafo.

Mijn zorg is dat de hars ook gebruikt word als scheiding in de wikkelingen. De hars dient ter koeling van de wikkelingen?

Hoor het graag. bvd

Ik zou de elco's in de directe omgeving eens aan de tand voelen. Zoals je ook op de foto's kunt zien heeft de "agressieve" hars geen enkel oxidatiespoor op de transformator veroorzaakt. Het koperdaad zou al lang bezweken zijn. Het metaal van de bevestigingsbeugel en ook de rest heeft de normale kleur die het nieuw ook heeft. Niet alle harsen zijn reukloos. Ik gebruik soms versterkers van Monacor. De productie komt uit India. Als ze even aan staan ruik je ook het impregneermiddel. Kennelijk gebruiken andere fabrikanten een ander soort impregneermiddel, dat vrijwel reukloos is.
In geval van electrolyt op de print, deze goed uitwassen met spriritus en een sopje. Goed laten drogen en weggevreten sporen herstellen.
Maak eens een duidelijke foto van de mogelijk aangetaste print?
Electrolyt is geleidend en kan allerlei vreemde fouten veroorzaken. Het tast ook uitlopertjes van weerstanden aan etc.
Dat zou je op een duidelijke foto wel goed moeten zien.

Op dinsdag 6 augustus 2024 11:57:52 schreef Arco:
Impregneren is ook om een beter thermisch geheel te krijgen.
Zonder impregneren kun je 'hotspots' krijgen binnenin de trafo. (plekjes waar de wikkeldraad los in de lucht hangt en daardoor heter wordt)

Evenwel zijn er miljoenen trafo's, die helemaal niet geïmpregneerd zijn en ze worden ook nog steeds geproduceerd.

Als een trafo niet 'op zijn tandvlees' hoeft te lopen heb je ook niet gauw problemen zonder impregnatie...
Als 'ie continu op zijn nominale belasting moet draaien wel...

Op dinsdag 6 augustus 2024 12:54:16 schreef Enrico12:
Allen hartelijk dank voor de informatie.

Echter is er hars op de onderliggende print gekomen wat de printbanen wat heeft aangetast.
Het is dus een redelijk aggressief goedje.

Ik vermoed dat de 'hars' op de print óf de bekende bruin wordende polyurethaanlijm is die soms gebruikt wordt om componenten te fixeren, óf dat er inderdaad ergens een elco lekt. Zeg nooit nooit, maar ik heb nog nooit trafolak gezien die corrosief is.

Als test of het kan lekken, kun je een schilfer verwarmen met je soldeerbout. Ik denk dat het verbrandt.

Het zou in theorie de trafo kunnen zijn als dat 2 componenten epoxy ofzo is en er iets fout is gegaan bij het mengen. Maar zover ik weet tast dat niks aan.

Maar ik verdenk eerder lekkende elco's. Dat spul stinkt en tast wel koperen sporen aan.
Bruine prut op een printplaat is meestal aangebrachte lijm.

Allemaal hartelijk dank!

Ik heb de elco,s nagezien en geen zichtbare lekkage gezien.
Ook met een LCR tester de elco,s gemeten en waren allen binnen aannemelijke waarde.
Mijn LCR testmeter is geen raketwetenschap model maar geeft een redelijke inschatting.

Maar de elco,s maken zich wel verdacht omdat het elktroliet wel agressief is en de hars blijkbaar niet.

Ik ga voor optie alle elco,s vervangen en er van uit gaan dat de trafo geen probleem is.

Nogmaals allen bedankt voor de input.

Ik zie niks 'agressiefs' op die foto's?...
Is die hars uitgehard of niet?

[Bericht gewijzigd door Arco op (28%)]

Het is inderdaad mogelijk dat de giethars van een trafo weer zacht wordt.
Ik heb het een paar keer gezien bij Quad 405's. Een van de mijne heeft dat, die trafo is van 1978. Gelukkig zijn die 405 trafo's ingegoten in een rechtopstaande bak. Dus daar kon het niet veel kwaad.

Waarschijnlijk een oude samenstelling die weer uit elkaar valt, of verkeerde mengverhouding.

Ik denk niet dat het kwaad kan. De gietmassa wordt niet opeens geleidend of zo.

Maar als de giethars er uitlekt, kan dat onhandig zijn. Wellicht is toekomstig lekken te voorkomen door die opening af te dichten?

groet, Gertjan.

Zoals iedereen al zei, de trafo lijkt me normaal, is gewoon wat exces 'vernis' waarmee de trafo geïmpregneerd is om hem stabieler te maken.

Evenwel zijn er miljoenen trafo's, die helemaal niet geïmpregneerd zijn en ze worden ook nog steeds geproduceerd.

Zelfs bij zelfgebouwde trafo's en herwikkelde motoren impregneer ik de wikkelingen wel opnieuw, het maakt het geheel stabieler, duurzamer en betrouwbaarder. Een lokaal wikkelbedrijf is altijd erg behulpzaam met het leveren van de materialen en het drogen/impregneren/drogen daarna.

In noodgevallen gebruik ik soms een spuitbus met Dolph's Synthite AC-43, 'clear air drying varnish', maar ik heb niet de illusie dat dat ook tot in het diepste van de wikkelingen doordringt.

Ook zonder impregnatie kan het inderdaad prima, foto's als bewijs hieronder. Ik bekijk ze met een mengeling van horror en bewondering. Denk niet dat ik genoeg vingers heb om alle veiligheids-inbreuken te kunnen tellen.... maar ja, als het werkt, dan werkt het!

D'r zal wel een flink brommetje uit die lastrafo komen....

Edit, en nu wat meer on-topic:

Echter is er hars op de onderliggende print gekomen wat de printbanen wat heeft aangetast. Het is dus een redelijk aggressief goedje.

Op uw foto zie ik geen 'hars' (wat dus eigenlijk vernis/impregneerlak is) op de printplaat. Ook is de vernis niet agressief: het staal van de transformator ziet er zo goed als nieuw uit, geen spoortje van oxidatie. U kunt het zelf controleren: breek een stukje van de vernis af, en u zult zien dat het staal blinkt als nieuw daaronder, omdat de vernis het staal heeft afgeschermd van de lucht.

De hars is dus vloeibaar geweest.

De impregneerlak was vloeibaar toen hij werd aangebracht. Daarna heeft men hem laten drogen. Men had de trafo wat beter mogen laten uitlekken (lelijke druppels erop), maar dat is meer een cosmetische kwestie dan functioneel. Ik heb veel oude trafo's die er exact uitzien zoals de uwe, en waar niets aan mankeert.

Als je goed op de foto kijkt zie je dat er hars uitgelopen is over en uit het chassis van de trafo.

Ik zie niets, maar zoals Maarten hieronder zegt, maak anders een paar goede foto's en post ze hier.

Mijn zorg is dat de hars ook gebruikt word als scheiding in de wikkelingen. De hars dient ter koeling van de wikkelingen?

De vernis dient voor fixering van de wikkelingen en de platen transformatorblik. Het voorkomt brommen van de wikkelingen en platen, en voorkomt doorschuren van de isolatie van de wikkeldraad, doordat de draden niet meer kunnen bewegen ten opzichte van elkaar.

Uw zorgen zijn ongegrond :)

Mocht er op de printplaat evt. toch iets 'vreemds' zitten, post dan een foto ervan. De trafo lijkt mij in elk geval 100% gezond.

Misschien brengen een paar foto's van de oxidatie op de printplaat uitkomst. Tussen alle meelezende forumdeelnemers hebben we alles wel een keer gezien.

Wederom dank aan iedereen om te helpen.

Inmiddels de oorzaak gevonden.
Jawel zoals door jullie aangegeven een lekke elco die ik over het hoofd heb gezien.
De elco lekte niet zichtbaar boven op de print.Het elektroliet is langst het gaatje in de print naar onder uitgevloeid.

Dit veroorzaakte de stank en uiteraard beschadiging aan de printplaat.
Zie foto,s.

Gelukkig goed te repareren.

Dus ik ben prima geholpen hier.

Nogmaals bedankt!

Elna... Ja die waren berucht en een tijdlang het lievelingsmerk van ZoNiet. Het ging om bepaalde types. Als er meer van dat type (reeks) op zitten zou je die preventief kunnen vervangen.

Op dinsdag 6 augustus 2024 18:56:16 schreef Enrico12:
Wederom dank aan iedereen om te helpen.

Inmiddels de oorzaak gevonden.
Jawel zoals door jullie aangegeven een lekke elco die ik over het hoofd heb gezien.
De elco lekte niet zichtbaar boven op de print.Het elektroliet is langst het gaatje in de print naar onder uitgevloeid.

Dit veroorzaakte de stank en uiteraard beschadiging aan de printplaat.
Zie foto,s.

Gelukkig goed te repareren.

Dus ik ben prima geholpen hier.

Nogmaals bedankt!

De aangetaste print wel goed schoonmaken (wassen). Electrolyt is geleidend en kan voor nare problemen zorgen, zoals onverklaarbare afwijkingen in transistorinstellingen.
Ooit een versterker hersteld, waarbij een dergelijke vloeistof in de print was getrokken. De enige mogelijkheid om te repareren was een aantal componenten in een zgn luchtmontage terug te zetten.

Even inkwasten met baking soda/zuiveringszout (NaHCO3) om het zuur te neutraliseren...

Top, gaan we doen!!

Op dinsdag 6 augustus 2024 19:09:15 schreef maartenbakker:
Elna... Ja die waren berucht en een tijdlang het lievelingsmerk van ZoNiet. Het ging om bepaalde types. Als er meer van dat type (reeks) op zitten zou je die preventief kunnen vervangen.

en dat is dan nog een oud toestel, heeft zijn normale levensduur iig lang overschreden. de laatste tijd heb ik niks als apparaten waar de elco's primair van stuk gaan en veelal haalt dat spul geeneens de 5 jaar. heb het met led drivers gehad, en nog steeds. eerst gingen er 3 stuk, lekkende elco's primair welke sluiting maken door dat lekken, bam en steekvlam boven je hoofd en weg is er weer 1. ik zei toen al vervang al die drivers maar want ze komen toch allemaal aan de beurt. idd alle 14 binnen t jaar gelijk stuk. dingen van 3 jaar oud die echt niet op hun tenen draaien.

Ja maar dat is ook de 'survival bias': de dingen die na 40 jaar nog reparabel zijn "bewijzen" dat het vroeger allemaal beter was, maar niemand vraagt zich af hoeveel dingen hij recent niet heeft hoeven repareren en misschien over 40 jaar nog wel gewoon werken.

Op woensdag 7 augustus 2024 13:58:48 schreef Arco:
Even inkwasten met baking soda/zuiveringszout (NaHCO3) om het zuur te neutraliseren...

Is elektrolyt zuur? Volgens mij is deze remedie voor lekkende zink-koolbatterijen wat totaal iets anders is. Afpoetsen met (bij voorkeur) gedestilleerd water en naspoelen met wat IPA lijkt me ruim voldoende. Niet de hele kruidenkast op je printje lozen. Koper is gelukkig niet heel corrosiegevoelig en overleeft wel als dat elektrolyt weg is.

[Bericht gewijzigd door Kruimel op (29%)]

Is elektrolyt zuur? Volgens mij is deze remedie voor lekkende zink-koolbatterijen wat totaal iets anders is.

Yep, is wel degelijk een zuur wat in elco's zit, ik meen boorzuur. Weet alleen niet zeker of het altijd in alle elco's zit trouwens.

Edit: voor de zekerheid toch nog even nagekeken op wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Electrolytic_capacitor#Types_and_feature… Het correcte antwoord is, 'het varieert'....

[Bericht gewijzigd door nonius op (30%)]

Op woensdag 7 augustus 2024 22:55:01 schreef Kruimel:
Is elektrolyt zuur?

vroeger wel, ja. Boorzuur was de basis. Wat Elna er in stopt weet ik niet, maar zal niet veel afwijken.