Goed geluid uit minispeakers

ik merk toch wel een groot verschil of ik de laptop speakers gebruik of een goede koptelefoon..

een klassieke luidspreker geeft een goed respons bij een vlakke weergavecurve, omdat de versterker een apart iets was en de twee moeten samenwerken, ook bij verschillende versterkers en luidsprekers.

bij PC, kleine speakers etc zit de versterker mee in het geheel . daar kan je de weergavecurve van de versterker aanpassen naar de onvolkomendheden van de speaker en de behuizing om het maximum uit het geheel te halen.

Ik had 'van vroeger' begrepen dat het beneden de fundamentele resonantie (luidspreker in kast) afgelopen is, dat je daar electronisch niets (niet veel) aan kan doen.
Als dat toch het geheim is, hoe ziet die schakeling er dan uit? Het zal toch niet een simpele equaliser zijn?

Die Karlsson box is ontworpen in de tijd dat luidsprekers nog geen flexibele conusophanging van rubber hadden; de conus was geheel van papier.
De rubberrand luidsprekers zijn ontworpen voor een maximale inhoud, in een afgesloten (akoestische) box, om een bepaalde tegendruk te geven. Soms met een (kleine) opening.

Volgens mij zijn de speaker gewoon zoveel beter geworden dat ze kleiner kunnen zijn en goede lage tonen kunnen weergeven. En ook wat kris van damme zegt dat er technieken zijn om het geluid te optimaliseren.

of neem nou die mini bluetooth boxjes van soms minder dan 1/4 liter.

De behuizing is dan ook op maat gemaakt voor de speaker die erin zit en er word behoorlijk wat gecompenseerd in de versterker zelf

Ik denk dat je je erg verkijkt op hoe goed die kleine speakers zijn. Ja, een telefoon klinkt best aardig, maar kijk bv maar eens naar het spectrum. Da's enorm beperkt. Daar krijg je echt geen 50Hz op nivo uit (geldt voor veel full size boxen ook al trouwens). En tot 20kHz kom je ook niet zonder enorme vervorming.

Maar de gemiddelde telefoon klinkt al beter dan de ouderwetse 6 transistor radiootjes met die eenvoudige speakertjes er in.
Echt goed? Nee. Maar we hebben het over een speakertje van misschien 5 bij 10mm, in een mini-labyrinth van misschien 10mm lang.

Er spelen meerdere zaken:
- Vermogen is goedkoop en compact geworden. De oude portable radio's moesten efficiënte speakers hebben, omdat de batterijcapaciteit klein was, en je met 2 TO92 transistortjes nog een acceptabel geluidsniveau moest kunnen bereiken. Misschien had je 200mW om mee te werken.
In eenderwelke portable speaker is het tienvoudige daarvan het laagste wat je kan verwachten.
In telefoons zit regelmatig een temperatuurssensor voor de spreekspoel, omdat er dusdanig veel vermogen beschikbaar is, dat de speaker kan doorbranden. Het gemiddeld vermogen wordt op die manier automatisch begrenst terwijl er nog wel dynamiek beschikbaar is.
- De speakertechniek is beter geworden. Lagetonendrivers in laptops met 'subwoofers' hebben een kunstig labyrinth om de lage tonen te verbeteren.
- Er is enorme digitale signaalprocessing techniek te krijgen in een mini IC'tje. Hierdoor kan je het signaal A. precies aanpassen aan de karakteristiek van de speaker en B. door psychoakoestiek de illusie wekken dat het laag beter is dan dat het lijkt.

Die kleine systeempjes gaan niet hard, misschien verkijk ik mij op effect van lagere geluidsdruk vereisten. Als je die accepteert kan je wellicht toch goed downscalen?
Een conus van 2cm ipv 20cm scheelt een factor 100 in oppervlak.
Volgens deze resulteert de factor 100 (bij dezelfde conusuitslag) in 20dB verzwakking. Als je op 1/10 van de referentieafstand gaat zitten win je 20dB.
@Ledlover
-Wat voor mini IC'tjes zijn dat. (Bijvoorbeeld?)
-"Lagetonendrivers in laptops met 'subwoofers' hebben een kunstig labyrinth om de lage tonen te verbeteren."
De vereiste lengte van zo'n labyrinth zou naar mijn idee veel te groot zijn voor een passende lagetonen weergave. In laptopspeakers zijn ze maar 'npaar cm.

Vind het nog steeds belabberd klinken maar het kan wel.

Honey, I shrunk the subwoofer
https://youtu.be/A1xJ-G3iVKI

Op zondag 24 november 2024 17:23:13 schreef Spog2:
Die kleine systeempjes gaan niet hard, misschien verkijk ik mij op effect van lagere geluidsdruk vereisten. Als je die accepteert kan je wellicht toch goed downscalen?
Een conus van 2cm ipv 20cm scheelt een factor 100 in oppervlak.
Volgens deze resulteert de factor 100 (bij dezelfde conusuitslag) in 20dB verzwakking. Als je op 1/10 van de referentieafstand gaat zitten win je 20dB.
@Ledlover
-Wat voor mini IC'tjes zijn dat. (Bijvoorbeeld?)
-"Lagetonendrivers in laptops met 'subwoofers' hebben een kunstig labyrinth om de lage tonen te verbeteren."
De vereiste lengte van zo'n labyrinth zou naar mijn idee veel te groot zijn voor een passende lagetonen weergave. In laptopspeakers zijn ze maar 'npaar cm.

Ik heb eens een laptop open gehad waarbij er grofweg 10cm aan rechthoekige plastic buis aan zo'n speakertje zat.

Voorbeelden voor die ic's heb ik niet, maar je kan zoeken naar programmeerbare DSP's voor portable audio.

Appels en peren vergelijking.

Afstand.
Hoe ver zijn je oren verwijderd van de betreffende speaker? Waarom denk je dat die oorpluggen zo'n verbazingwekkend goed geluid kunnen geven.

Huiskamer = vele meters. Reflecties. De wanden en plafond doen ook mee. Je luistert met je hele lichaam.

Laptop = max 1 meter

Smartphone = centimeters tot een paar decimeters

Oorplug = millimeters

Psychologische factoren : Verwachtingspatronen spelen mee

Signaalprocessing : het stereosignaal wordt b.v. uit elkaar getrokken

Kortom, die kleine speakertjes maken helemaal niet zo'n goed geluid. Als je dat echt denkt dan stel ik voor dat je een keer Jurassic Parc kijkt in een bioscoop of een goede hometheaterset, en daarna op je laptop

* joopv heeft 4 vloerstaanders waarvan 2 x FB825 staan

Er is een verschil tussen hard en goed klinken. In een bioscoop kan misschien een heel goede installaties staan, voor mij staat die 99% van de tijd veel te hard. Ik kom er buiten met oorsuizen. Het kan toch niet de bedoeling zijn er te gaan zitten met oordopjes.

Home theater geen behoefte aan. Tenzij je een een speciale kamer maakt als home cinema is een normale woonkamer nooit perfect te krijgen.

Nog steeds content met mijn Infinity RS4001 en Klipsch RP-600M.

In de kleine Bluetooth speakers van een goed merk zitten relatief kleine conussen maar de magneten er achter zijn boven normaal groot. Mogelijk dat dit mee zal spelen in een bepaald vermogen c.q. de geluidssterkte.

Daarnaast zitten er vaak passieve membranen voor of naast de speakers die groter zijn dan de speakers zelf en reager op de luchtdruk. Dit zal er voor zorgen dat lagere tonen beter hoorbaar zijn.

Daarnaast worden er vaak kleine maar krachtige klasse D versterkers gebruikt welke via DSP signaalbewerking het maximale uit een speaker kunnen halen.
Ik zie dit een beetje als de "Loudness War" in de digtiale muziek. Het hele audiospectrum vol gas open waar zaken als dynamiek volledig ondergeschikt zijn.

Op zondag 24 november 2024 22:32:41 schreef joopv:
Appels en peren vergelijking.

Afstand.
Hoe ver zijn je oren verwijderd van de betreffende speaker? Waarom denk je dat die oorpluggen zo'n verbazingwekkend goed geluid kunnen geven.

Huiskamer = vele meters. Reflecties. De wanden en plafond doen ook mee. Je luistert met je hele lichaam.

Laptop = max 1 meter

Smartphone = centimeters tot een paar decimeters

Oorplug = millimeters

Psychologische factoren : Verwachtingspatronen spelen mee

Signaalprocessing : het stereosignaal wordt b.v. uit elkaar getrokken

Kortom, die kleine speakertjes maken helemaal niet zo'n goed geluid. Als je dat echt denkt dan stel ik voor dat je een keer Jurassic Parc kijkt in een bioscoop of een goede hometheaterset, en daarna op je laptop

* joopv heeft 4 vloerstaanders waarvan 2 x FB825 staan

Nonsens.
Je kan prima de weergavekwaliteit van geluidsbronnen in hun toepassing vergelijken. Telefoons op speaker, laptops en mobiele speakers worden allemaal op korte afstand gebruikt.

Je kan niet negeren dat een telefoon, portable speaker (radio) of laptop uit de jaren 90-2000 veel slechter klinkt dan eentje van tegenwoordig.
Uit een portable speaker formaat halveliterblik krijgen ze tegenwoordig een laagweergave waar je vroeger zowat een volwaardige boekenplankspeaker voor moest hebben.
Begin jaren 2000 had m'n vader een Creative speakertje, opklapbaar, voor gebruik bij laptops. Die kwaliteit koop je nu bij de Action.

Het spreekt voor zich dat een goede hifi set veel beter klinkt (ik heb AR2ax'en met ieder hun eigen gemodificeerde EL6415), maar als je niet in staat bent om je referentie even te verschuiven naar ouderwetse PORTABLE audio ben je verkeerd bezig.
Deze discussie hier gaat over PORTABLE audio, niet over woonkamerspul.

Pak even een willekeurige portable radio uit de periode 1960 tot 2000 met zo'n plat 0,25w speakertje en gebruik dát als referentie.
Van die platte cassetterecordertjes zijn ook een redelijke doorsnee.

Dikke Grundig Sattelit beesten klinken natuurlijk mooi maar overstijgen de categorie 'klein' weer een beetje

Op zondag 24 november 2024 22:19:56 schreef Ledlover:
[...]
Voorbeelden voor die ic's heb ik niet, maar je kan zoeken naar programmeerbare DSP's voor portable audio.

Dan kom ik terecht bij Elektor en die hebben een ontwerp met ADAU1701

Op zondag 24 november 2024 22:19:56 schreef Ledlover:
[...]
Ik heb eens een laptop open gehad waarbij er grofweg 10cm aan rechthoekige plastic buis aan zo'n speakertje zat.

Die 0,1m relateer ik dan aan een 1/4...1/2 golflengte, wat 850...1700 Hz oplevert, hoezo bass...?

ook in TV's heb je tegenwoordig toch echt kabaal en bass.
en als je die speakers eruit haalt, is dat een plat stuk plastic met kleine speaker erin.

verwonderd mij toch altijd dat die zo goed kabaal maken.
het kan niet op tegen een surround systeem, maar vroeger had je een grote tv in houten kast met 2 speakers erin, en die klonken idd niet zoals je nu hebt met een platte led tv.

Ik heb me ook vaak verbaasd over de *schijnbare* kwaliteit van kleine luidsprekers.

Ik heb in mijn werkkamer een systeem van Infinity (inmiddels iets meer dan 25 jaar oud) bestaande uit een subwoofer en 2 kleinere kastjes. Ik luister daar altijd met veel plezier naar; ondanks de compacte afmetingen. Kostte destijds 1100 gulden, dus nog "echt" geld.

In mijn vakantiehuis heb ik iets van Logitech of zo Creative; subwoofer met 2 hele kleine "satellieten". En daarvan *denk* ik altijd dat het mooi klinkt, maar als ik weer thuis in Nederland naar mijn JBL Monitors in de woonkamer luister, dan weet ik weer hoe het echt hoort...

Het is volgens mij echt een kwestie van beleving en psychologie op dat moment. Want zet je al die sets naast elkaar bij "echte" luidsprekers, dan vallen ze direct door de mand.
Maar ik zou me daar niet al te druk om maken; het gaat tenslotte om de muziek.

Logitech en Creative zijn soort van Actionmerken als het aankomt op luidsprekers. Logitech is beter in muizen, Creative heeft opzich wel ervaring met geluid.

Van Bose weten we al dat je de meeste tekortkomingen van boxen wel min of meer recht kunt trekken in het voortraject.

@fcapri: o.a. Philips en Grundig gebruikten al grotere versies van zulke speakers in hun CRT televisies en dat klonk behoorlijk goed. Grundig koos er zelfs voor om de televisie als versterker en luidsprekerset te laten werken in hun Monolith (vergelijk Matchline) reeks. Daar konden natuurlijk wel externe boxen op, maar het was niet echt nodig.

[Bericht gewijzigd door maartenbakker op maandag 25 november 2024 13:02:47 (39%)]

Die tv speakers van Philips met basreflexkast ken ik wel. Die hadden i.d.d. een mooie laag weergave voor een speakertje van +/- 15 cm.

Ik kan me herinneren dat ik lang geleden (1991?) een Philips Matchline kocht, even gezocht: waarschijnlijk type 28PW9521.
https://www.leboncoin.fr/ad/photo_audio_video/2875247432

Dat ding had een prachtig beeld (100 Hz met toen al mogelijkheid voor stilstaand beeld!), maar ik werd gevloerd door de geluidskwaliteit! Fenomenaal.
Zoiets moois heb ik nooit meer uit een televisie horen komen...
Circa 3400 Echte Guldens bij Stafhorst Utrecht...
De prijs per kilo viel nog best mee, want dat ding was niet te tillen.

We hebben 'm een jaar of 20 gehad en toen ging ie kaduuk. Met mijn kennis van elektronica zag ik helaas geen andere mogelijkheid dan een LCD televisie te kopen. Wat een teleurstellend geluid!

Ik begin me opeens erg oud te voelen...

Mijn ouders hadden vroeger ook zo'n Philips matchline breedbeeld TV, met die rotte beeldbuis helaas, met ingebouwde subwoofer en daar kan geen enkele platte TV tegenop, ik heb persoonlijk nog nooit een platte TV gehoord met goede bas of vol geluid, de oude grote kasten vond ik vaak toch beter klinken.

Ik heb hier ook nog zo'n 3 weg labyrint met passieve radiator zetje liggen van een dure grote platte TV, was gevallen dus LCD gebarsten, en ik vind het geluid aardig, maar bas dat zit er niet in, rendement valt ook aardig tegen.
Naar mijn idee hoe je het ook EQed, het wordt nooit wat.

Op maandag 25 november 2024 14:31:43 schreef Boudie:
Ik kan me herinneren dat ik lang geleden (1991?) een Philips Matchline kocht, even gezocht: waarschijnlijk type 28PW9521.
https://www.leboncoin.fr/ad/photo_audio_video/2875247432

Dat ding had een prachtig beeld (100 Hz met toen al mogelijkheid voor stilstaand beeld!), maar ik werd gevloerd door de geluidskwaliteit! Fenomenaal.
Zoiets moois heb ik nooit meer uit een televisie horen komen...
Circa 3400 Echte Guldens bij Stafhorst Utrecht...
De prijs per kilo viel nog best mee, want dat ding was niet te tillen.

We hebben 'm een jaar of 20 gehad en toen ging ie kaduuk. Met mijn kennis van elektronica zag ik helaas geen andere mogelijkheid dan een LCD televisie te kopen. Wat een teleurstellend geluid!

Ik begin me opeens erg oud te voelen...

Tsja, nog uit de tijd dat alles beter werd. Nu moet alleen alles goedkoper worden en meer bling-factor hebben.

Ik heb nog ontwikkeld aan een systeem dat deze TV's automatisch afregelde. Met een camera kijkend naar het schrem, ik had de software voor de lenscorrectie gemaakt, fouten van meerdere pixels (SBIP kaart 512x512 8 bit pixels) gereduceerd tot 0,1 à 0,2 pixel.

Die TV's werden in België gebouwd. En daar is de vakbond machtig. Die kwam er achter dat de dames die handmatig afregelden dan geen werk meer hadden en toen mocht er nog maar 1 systeem geleverd worden om het handmatige werk van de dames te controleren. En toen hield het werk in Eindhoven dus op.

En die Philips TV-afdeling is uiteindelijk natuurlijk dicht gegaan. Maar met zo'n vakbond vind ik dat niet gek.

[Bericht gewijzigd door Hoeben op maandag 25 november 2024 17:39:23 (26%)]

Op maandag 25 november 2024 10:31:32 schreef fcapri:
ook in TV's heb je tegenwoordig toch echt kabaal en bass.
en als je die speakers eruit haalt, is dat een plat stuk plastic met kleine speaker erin.
[afbeelding]

verwonderd mij toch altijd dat die zo goed kabaal maken.
het kan niet op tegen een surround systeem, maar vroeger had je een grote tv in houten kast met 2 speakers erin, en die klonken idd niet zoals je nu hebt met een platte led tv.

Dit bedoel ik dus. Ovale speakertjes van dat formaat zitten al sinds jaar en dag in TV's. Maar nu haal je een zeer behoorlijk geluid uit zo'n klein dingetje, waar je vroeger zo'n grote ovalen 'brievenbusspeaker' voor nodig had.