Circuits Online Voeding 2016 Deel 3


Oké, we zijn eindelijk verder nadat ik het stukje railkoper dat ik bewaard had om de elco's mee te verbinden, weer boven water kwam.

De V en A meter zijn van plek gewisseld omdat dit makkelijker uitkwam met het bedraden. Van de voltmeter kon ik immers zo door naar de A meter en van die weer door naar het uitgangsfilter op de banaanbussen.

De elco's zijn ook van plek gewisseld en zitten nu meer rechts in de behuizing onder een brugje van PVC-plaat, waar de print weer bovenop gemonteerd is. Hoewel er nog best wat ruimte is in de kast, kwam dit veel handiger uit.

Ik werd lui bij de printtrafo en heb die met een tie-wrap aan de basisplaat vastgesjord.

Nog even niet op die extreem lange bedrading letten, dat is alleen om even te testen.

En toen het testen. Gewoon de handleiding gevolgd, maar al snel ging er iets mis: de Volt-meter bleef raar heen en weer zwabberen en ook de belasting (een gloeilamp) ging steeds zwakker en weer feller branden.

Stroombegrenzing en spannings-regeling werkte wel, maar absoluut niet stabiel.

RV3 maar eens helemaal dichtgedraaid. Daarbij viel me op dat het draaien het gedrag nog erger maakte. Toen ik 'm verder opendraaide en de schroevendraaier weghaalde, knalde de spanning omhoog en schakelde ik onmiddelijk uit... hier was iets mis...

Eens even inspecteren...

Juist... 'during internal inspection found...' zoals ik op m'n werk zou moeten zeggen... Twee pootjes van de instelpot gewoon totaal NIET gesoldeerd...

@ Kruimel: Neuh, nóg groter werd een kostbaar geintje, want een trafo met die specificaties had ik niet liggen.
Mwah, dat valt toch wel mee? De brugcel die er nu in zit doet volgens datablad al snel iets van 1 Volt per diode bij een beetje stroom. De MBR10100G die ik had gekocht/liggen doet het veel beter, maar kan ongeveer de helft aan kwa maximumdoorlaatstroom (15 Ampère ten opzichte van de 30 of zo van die brugcel die ik gebruikt heb)
Misschien dat ik iets over het hoofd zie hoor ;)

Nu nog even de weerstanden aanpassen om het spanningsbereik iets te verhogen: Nu stokt de boel bij 28,2 Volt en precies 30 Volt zou wel leuk zijn.

http://www.m-voorloop.nl --- Ik? Welnee! Ik zit nog lang niet achter de germaniums.
Kruimel

Honourable Member

Haha, ja dat soort dingen gebeuren, maar dat maakt het leuk toch? Mooi dat je alles terug hebt gevonden in ieder geval. :)

Als je de Schottky-diodes al had zou ik ze zeker gebruiken, alleen als je nog moet kiezen en het niet genoeg uitmaakt om het verschil te maken tussen moeten koelen of niet, zou ik richting een brugcel neigen.

In een opwelling heb ik eens een discrete actieve gelijkrichter gebouwd, maar dat kost meer tijd en heeft zijn beperkingen: Actieve gelijkrichterbrug. Het scheelt aanzienlijk in de warmte en laat zelfs met heel alledaagse MOSFETs een ongekoelde brug toe. Er is wel een chipje voor (de LT4320), maar die is schreeuwend duur (iets van $10 p/s).

Oké...

In een iets te vermoeide staat boorde ik de gaten voor de LEDs in plaats van 6,5 of zo op naar 8... Daardoor bleven m'n mooie manchetjes niet meer zitten en moest ik wat anders verzinnen. Ik moest er even op wachten, maar kreeg dan uiteindelijk m'n rode 8 mm LEDs binnen die prima in die gaten pasten.

Nu heb ik iets eigenaardigs met deze aanpassing:

Op 14 maart 2022 12:42:17 schreef Sine:
Voor de spanning wordt R20 68k en R27 390k+47k. Uuit max is dan 35V, dus dat is iets meer dan je voltmeter kan aangeven.
Wil je bij max 30V blijven dan zul je R20 moeten verlagen tot 60k.

Bij het aanpassen van R20 naar 60k blijft de voltmeter steken bij 20 Volt en gaat de CV LED uit waarbij de CC LED gedoofd blijft. Het verder opendraaien van de potmeter voor de spanning is zinloos.

Ook het erbij aanpassen van R27 helpt niet om dit gedrag de nek om te draaien. Ik snap niet wat ik fout doe...

En een foto omdat dat altijd leuk is ;)

http://www.m-voorloop.nl --- Ik? Welnee! Ik zit nog lang niet achter de germaniums.

+ en - verwisseld van de CC-led of
CC-led geeft gewoon geen licht in doorlaat of
CC-led is doorgebrand

rob040

Golden Member

Nou, eerst de vraag hoe de voeding reageert als R20 68k is.

Ah, even duidelijker maken ;)

De CV-LED en CC-LED zijn allebei in prima staat ;). De CV LED brandt zolang de uitgangsspanning onder de 20 Volt is en de stroom-instelling zodanig staat dat de voeding onbelast niet meteen in stroombeveiliging staat.

Als ik onder de 20 Volt de stroom-instelling verdraai, reageert alles zoal het hoort als ik op m'n dummyload meer stroom vraag. De CV LED gaat dan uit en de CC LED gaat aan.

Maar of ik nu in stroombeveiliging of onbelast de spanning boven de 20 Volt draai: dan gaat de CV LED uit (onbelaste/niet stroombeperkte toestand) en blijft de CC LED gedoofd, óf gaat ook de CC LED uit (in stroombeperkte toestand).
De spanning is daarbij ook niet hoger te regelen dan die 20 Volt: het laatste instelbereik van de potmeter doet niets.

Vóór modificatie van R20 en R27 werkte de voeding probleemloos en gedroegen CC en CV LED zich zoals het hoort. Bij alleen wijzigen van R20 naar 60k begonnen de problemen. Omdat ik dacht dat R27 misschien ook aangepast moest worden (ook al wou ik geen hogere uitgangsspanning) heb ik die ook nog aangepast, maar dat hielp dus niet.

http://www.m-voorloop.nl --- Ik? Welnee! Ik zit nog lang niet achter de germaniums.

Als je terugwijzig naar de oorspronkelijke toestand, is dan het probleem over?
Het lijkt net dat de spanningsregeling buiten zijn regelbereik komt ondanks dat de stroombegrenzing niet ingrijpt.
Zijn alle voedingsspanningen in orde?
Meet de spanning over afvlakelco C104 in de fouttoestand.
Misschien levert Q4 te kort stroom, of is een van je eindtorren stuk.

Nou, de situatie herstellen zoals 'ie was, was nog niet zo gemakkelijk...

R20 en R28 lijken zo sterk op elkaar op de print-opdruk dat ik per ongeluk R28 wijzigde in plaats van R20. Bij het uitmeten van de weerstanden om te weten welke ook weer waar moest, snapte ik echt niet waarom R20, die op papier 56 kilo-Ohm moest zijn, ineens 120 Ohm opleverde op de meter. Dat was dus R28...

Met het plaatsen van R28 en R27 weer terugbrengen naar 330 k en de daadwerkelijke R20 vervangen naar 60k heb ik nu bijna 30 volt uitgangsspanning.

Korte tests hebben al opgeleverd dat de brugcel echt op een koelblok moet, of dat ik eens moet kijken of de Schottky's het toch beter doen.

http://www.m-voorloop.nl --- Ik? Welnee! Ik zit nog lang niet achter de germaniums.

Een beetje van gedachten wisselen met mede CO'ers en een nachtje over slapen heeft mede geholpen om de fout te vinden.
Het is mooi om te horen dat het nu werkt.
Tja, moet je de brugcel door Schottky diodes vervangen?
Als je met pijn en moeite de hoogst gewenste uitgangsspanning kan halen, dan zou ik zeggen, ja.
Red je dat gemakkelijk, dan zou ik de bestaande bruggelijkrichter laten zitten.
Als je de dioden door Schottky's vervangt, dan wordt de spanning over de bufferelco's 1 à 1,5V hoger, want het spanningsverlies over de Schottky's is lager. Maar nu zien de regeltorren ook een 1 à 1,5V hogere spanning tussen de collectoren en emittoren. Deze worden dus warmer. De winst is beperkt.

Nou, in werkelijkheid heb ik er geen nachtje over geslapen en ben ik vannacht al met foutzoeken begonnen, om bij het verhelpen tevreden alles uit te zetten en te gaan slapen.

Ik heb van de Schottky's afgezien en de brugcel van een koellichaam voorzien en aan de buitenkant van de kast gemonteerd. Die wordt nu tenminste niet meer over de 70 graden.

De regeltorren... die worden warm zeg! Hij staat nu al een tijdje in de slechts denkbare toestand (denk ik althans) vermogen weg te stoken in m'n dummyload. Net over de 12 Volt schakelt de wikkeling bij, dus wordt de overtollige spanning weggestookt. Bij 3,2 Ampere en na 15 minuten is de boel al boven de 70 graden en het einde lijkt nog niet in zicht... Dat koelblok is in ieder geval goed warm.
Ik vraag me ook zeker af wat dat wordt als de kast dicht is in plaats van nu, nog open.

http://www.m-voorloop.nl --- Ik? Welnee! Ik zit nog lang niet achter de germaniums.

Tijd voor geforceerde koeling of een (thyristor) voorregeling.

Sine

Moderator

Mooi dat je het probleem hebt kunnen fixen.

Vergis je inderdaad niet wat voor een koelblok je nodig hebt, zo op het oog lijkt het blokje wat je nu gebruikt wat krapjes uitgevoerd.
Hoewel 70 graden begint richting temperaturen te gaan waar ik ze niet graag meer zou bedrijven. Het silicium is een stuk warmer.

Een ventilator op het blokje maakt een ENORM verschil. Het liefst met iets van een thermostaat of regeling zodat het ding niet continu loopt te kachelen.

Een actieve thyristor voorregeling is leuk, maar bijna net zo'n groot project als de voeding zelf.
En dan moet je er eigenlijk nog een smoorspoel bij inbakken ook.

Dat het koelblok krap is zou best kunnen. Ik heb een pesthekel aan rekenen, dus trok gewoon het grootste blok uit m'n rommelvoorraad en gokte erop dat het goed zou gaan.

Met de meter rechtstreeks op de torren net op 82 graden ben ik maar gestopt ;) . Het was ook meer een test hoor, kijken of dat nog goed ging: ik vind zelf 70 graden ook veel te heet en de 82 graden echt erover. Er komt een kleine ventilator op het blok.

Dat die dingen goed helpen weet ik van m'n dummyload, waar een pittig model EBM-Papst op zit en waardoor het verstoken van 70 Watt geen probleem is.

Zo'n regeling met thyristors is leuk, maar inderdaad een heel project én de bijgeluiden die het veroorzaakt vind ik een minpunt (mijn Philips PE1540's zijn in ieder geval niet stil... misschien horen ze dat wel te zijn :D )

http://www.m-voorloop.nl --- Ik? Welnee! Ik zit nog lang niet achter de germaniums.

Op 3 juli 2022 20:20:00 schreef Sine:
Een ventilator op het blokje maakt een ENORM verschil. Het liefst met iets van een thermostaat of regeling zodat het ding niet continu loopt te kachelen.

Nou, dat heb ik nu ook eindelijk aan de gang. Ik had geen zin in zelf met gaatjesprint rommelen of een print tekenen en etsen en kocht een kitje van Velleman bij de elektronicazaak.

Ik ben een dag bezig geweest met pogingen daar leven in te krijgen, maar dat lukte pas met het flink in waarde verlagen van een weerstand. Pas toen kon ik eindelijk een punt vinden waarbij ook daadwerkelijk ingeschakeld werd: het tot 250 graden verwarmen van de NTC die bij de kit geleverd werd, zorgde niet voor inschakeling van het relais, in welke stand ik de potmeter ook draaide.

Met R6 verlaagd naar 47k geloof ik, werkt het nu eindelijk.

Maar dan nu de hamvraag: waar plaats ik de sensor? De meegeleverde sensor is zo'n 'klodder' geval dat niet uit zichzelf ergens op te monteren is. Dit in tegenstelling tot een NTC die ik heb liggen, met M4 schroefdraad.

Hoewel het natuurlijk eigenlijk om de temperatuur van de torren zelf gaat, wordt deze (vermoed ik) pas problematisch bij te ver opwarmen van het koelblok.
Daarom zegt mijn instinct de NTC precies tussen de twee torren op het koelblok te schroeven. Hij zit dan op pakweg 2,5 centimeter van het hart van elke tor en kan ik dan goed in het koelblok schroeven.

Maar misschien is de NTC echt rechtstreeks op het lichaam van een van de torren monteren wel beter.

http://www.m-voorloop.nl --- Ik? Welnee! Ik zit nog lang niet achter de germaniums.
rob040

Golden Member

Tussen de transistoren lijkt mij een prima plek.
Fan aan bij een graad of 50?

Nou, ik ben weer een stukje verder. Voor de ventilator moest ik toch nog even naar de elektronicazaak om afstandsbussen zónder schroefdraad te halen, daar de ribben nét niet genoeg ruimte boden voor bussen mét schroefdraad.
De ventilator, een 120mm Papst van mij ontschoten model (ik heb ergens aantekeningen...) wordt nu geschakeld door de aangepaste thermostaat van Velleman.
En dat werkt als een tierelier! Het oppervlak van de torren bereikt nu hooguit 53 graden bij 1,4 Ampère bij net 12 Volt. De ventilator pendelt daarbij denk ik in ongeveer een minuut aan en uit, blijft boven de 1,4 Ampère gewoon aan en daaronder uit. (althans, met de huidige omgevingstemperatuur).

Alleen bij inschakelen met volle stroom en 12 Volt worden ze korte tijd wat warmer (56 graden), maar eens de ventilator ingeschakeld wordt, zie ik de temperatuur op de meter duidelijk zakken naar een graad of 42 en kan ik het koelblok ook gewoon aan blijven raken. Heel wat beter dan die enorme kachel.

Ik denk nog over een ventilator-beveiliging die simpelweg door stroom te meten de boel uitschakelt als de ventilator om wat voor reden dan ook niet gaat draaien. Dat gaat nog wat experimenteren vergen, want wat er met de stroomopname gebeurt bij geblokkeerde ventilator, moet ik nog onderzoeken.

Dan de boel nog afzekeren.

Wat rest is de ventilatie van de kast zelf. Ik denk nog aan het boren van heel veel gaatjes of zo (apparatuur om netjes sleuven te frezen heb ik niet) en nog met aluminium-strips zorgen dat front en achterplaat samen met de montageplaat in z'n geheel uit de kast genomen kunnen worden (tegelijkertijd voorkomt dit dat het koelblok zich door de plastic achterplaat heen zou kunnen trekken).
Ik heb al een extra afstandsbus in de kast zitten die het deksel in het midden extra ondersteunt. Ik weet niet waarom, maar ik heb zo'n vermoeden dat ik er (zware) dingen bovenop ga plaatsen.

Daarna de frontplaat erop en dan vind ik het wel mooi geweest ;)

http://www.m-voorloop.nl --- Ik? Welnee! Ik zit nog lang niet achter de germaniums.
Jinny

Golden Member

Hmmmm, had je zus die niet ff kunnen printen voor je?
Die heeft zo een ding bij mijn weten..

Hoe doen vrouwen op TV dat toch? Wakker worden met prachtig glanzend haar en mooi gestifte lippen..... Wanneer ik wakker word heb ik een coupe 'Leeg geroofd vogelnest' en een incidenteel straaltje kwijl..

Denk vooral aan wat er gebeurt als de ventilator stuk gaat - ik heb daarmee ooit een kleine katastrofe meegemaakt. Beter meerdere kleine ventilatoren dan een grote, ook al is het rendement minder. Liefst hot-swappable ventilatortjes. En detecteren of de ventilatie draait als dat zou moeten, en detecteren of de boel te warm wordt.

hoe beter de vraag geschreven, zoveel te meer kans op goed antwoord

Op 17 juli 2022 20:51:09 schreef big_fat_mama:
Denk vooral aan wat er gebeurt als de ventilator stuk gaat - ik heb daarmee ooit een kleine katastrofe meegemaakt. Beter meerdere kleine ventilatoren dan een grote, ook al is het rendement minder. Liefst hot-swappable ventilatortjes. En detecteren of de ventilatie draait als dat zou moeten, en detecteren of de boel te warm wordt.

in meerdere zelfbouw toestellen heb ik een clickson verwerkt juist om dat probleem tegen te gaan. een fan hoeft niet eens stuk te zijn, de luchtstroom geblokkeerd komt nog vaker voor.

waar rook was, werkt nu iets niet meer

Het heet een "klixon" hoor (al is dat eigenlijk maar een merknaam, net als Bendix of Hoover of Xerox), maar inderdaad kunnen er vele oorzaken zijn.

hoe beter de vraag geschreven, zoveel te meer kans op goed antwoord

Ik heb van ali een ventilatorregeling gehaald voor een paar euro. Er zit een temperatuursensor bij. Ideaal, hij kan standaard uit staan maar ook op een instelbaar minimum draaien. klik

Every machine is a smoke machine if you operate it wrong enough

Op 17 juli 2022 20:25:57 schreef Jinny:
Hmmmm, had je zus die niet ff kunnen printen voor je?
Die heeft zo een ding bij mijn weten..

Uh, help me effe :P wat had zij voor mij moeten printen?

Op 17 juli 2022 20:51:09 schreef big_fat_mama:
Beter meerdere kleine ventilatoren dan een grote, ook al is het rendement minder.

Alsjeblieft zeg... als ik ergens een pesthekel aan heb is het het zingende geluid wat je krijgt van twee nooit-even-snel-draaiende ventilatoren.

Op 17 juli 2022 20:51:09 schreef big_fat_mama:
Liefst hot-swappable ventilatortjes.

Overdrijven is ook een vak. Het is een labvoeding die misschien 1 keer per week aan zal staan en sporadisch, 1-2 keer per jaar langduriger ingeschakeld zal zijn, geen labvoeding zoals die op m'n werk, waar ze gewoon 9 uur aan 1 stuk aan staan.

Er komt gewoon een klixon bij. Ik mag sinds kort op werkdagen buiten de spits en in het weekend 'gratis' (vast bedrag per maand) onbeperkt met de trein, dus even naar de elektronicazaak treinen is geen kostbare zaak meer.

Nog even een foto ;)

De klus waar ik het meest tegenop zag: ventilatie-gaten boren.
Ik heb zaterdag en zondag m'n brein maar even uitgeschakeld en ben gewoon begonnen.
Na het uit de hand (met de schroefmachine) boren van 932 gaten (466 keer voorboren en daarna opboren) én daarna precies 1864 keer met een verzinkboor uit de hand de bramen wegwerken vond ik het wel welletjes en hadden ook m'n handen er wel genoeg van.
De bovenkant heeft gaten van 2,5 mm als ik me dat goed herinner, de onderkant een maatje groter (daar het risico dat er iets in valt daar een stuk kleiner is)
Ik kan wel merken dat m'n nauwkeurigheid enorm toegenomen is in de loop der jaren ;) De laatste keer dat ik dit deed werd het... 'niet netjes' om het zo te zeggen.

De PVC-montage plaat pas ik nog aan om meer luchtstroom via deze gaatjes mogelijk te maken, want het grootste gedeelte wordt nu geblokkeerd.

http://www.m-voorloop.nl --- Ik? Welnee! Ik zit nog lang niet achter de germaniums.
Jinny

Golden Member

Op 25 juli 2022 21:19:28 schreef weardguy:
[...]
Uh, help me effe :P wat had zij voor mij moeten printen?

Geen idee meer...

[Bericht gewijzigd door Jinny op 25 juli 2022 22:42:07 (83%)]

Hoe doen vrouwen op TV dat toch? Wakker worden met prachtig glanzend haar en mooi gestifte lippen..... Wanneer ik wakker word heb ik een coupe 'Leeg geroofd vogelnest' en een incidenteel straaltje kwijl..
rob040

Golden Member

@Weardguy: Dat is mooi strak geworden. Heb je een boormalletje gemaakt of elk gaatje apart afgetekend?

Het heet een "klixon" hoor (al is dat eigenlijk maar een merknaam, net als Bendix of Hoover of Xerox), maar inderdaad kunnen er vele oorzaken zijn.

Even een beetje muggenziften...

Clixon.
Een clixon is een thermostatische schakelaar die bij het bereiken van een bepaalde temperatuur (vermeld in het opschrift) het elektrische circuit waarin het is aangebracht onderbreekt.

De clixon wordt toegepast om een apparaat of een verwarmingselement te beschermen tegen oververhitting. Ze worden aangewend in elektrische apparaten, zoals bij de wasmachine, de afwasmachine, de frituurpan of het koffiezetapparaat. De naam 'clixon' is afkomstig van de Amerikaanse fabrikant 'Klixon', inmiddels onderdeel van Sensata Technologies, die deze thermostaten maakt. In de volksmond heet deze speciale thermostaat 'clixon', en is van het type bimetaal thermostaat. Een veel gebruikte variant is een rond exemplaar met twee aansluitlippen, die in de bedrading wordt aangesloten met behulp van amp-vlakstekkers, of middels solderen.

Werking.
In tegenstelling tot een temperatuurzekering die bij een bepaalde temperatuur doorsmelt, hoeft een temperatuurschakelaar gewoonlijk niet vervangen te worden wanneer deze in werking treedt. Nadat de schakelaar een bepaalde temperatuur heeft bereikt wordt het schakelcontact geopend, waardoor de stroom wordt uitgeschakeld. Hierdoor krijgt de schakeling de tijd om af te koelen. Na het afkoelen sluit de schakelaar de stroomkring weer, en zal de stroom in het apparaat terug ingeschakeld worden.

Behalve clixons die zich zelf uit en in schakelen, zijn er ook modellen die handmatig gereset moeten worden als de temperatuur onder de schakeltemperatuur komt. Dit gebeurt door middel van het indrukken van een knopje op de clixon.