Experimenteerdoos geschikt voor kinderen

Op dinsdag 1 juli 2025 13:02:50 schreef joopv:
[...]

CE Doos, ook van Philips. Die had ik ook. In die tijd kon je ook allerlei chemicalien kopen bij de drogist.
Als je nu een experimenteer doos koopt (Mad Science) zitten er alleen onschuldige dingen in. Geen waterglas om mooie chemische bomen te laten groeien b.v.

@joopv Bij een apotheek kon je op verzoek ook chemicaliën laten samenstellen.
Maar nitroglycerine zal zelfs toen een brug te ver zijn. Ik heb trouwens een mooi boek waarin precies beschreven staat hoe dat moet. Maar uit de school klappen kan niet wegens de forumregels.

Op dinsdag 1 juli 2025 14:53:35 schreef RAAF12:
Dingen als thinner zijn ook niet meer te koop voor de particuliere gebruiker, salpeterzuur, zwavelzuur al evenmin verkrijgbaar. Alles om de burger én het milleu tegen zichzelf (EU dwang) te beschermen.

Maar ondertussen mag iedereen met zijn houtkachel de omgeving vervuilen. En mag in de landbouw allerlei gif door elkaar heen gebruikt worden, waarvan veel tegenwoordig met PFAS. Want dan spoelt het niet zo snel van de planten af. Ook niet in je gootsteen dus.

Een wassen neus, heel dat gedoe.

En inderdaad wordt Alzheimer onder de boeren (oa. druiventeelt cq. wijnbouw) als beroepsziekte gezien in Frankrijk. En krijgen ze gezondheidschade financieël 'gecompenseerd' Een gotspe. net zoals die asbest en stoflong slachtoffers in de mijnbouw. Schildersziekte wegens oplosmiddelen ect.

Houtverbranden zouden ze als misdrijf moeten bestempelen (dood door schuld) voor omwonenden. Wat jammer dat ik geen politie of rechter ben ik zou ze wel een poepie laten ruiken.

Op dinsdag 1 juli 2025 12:55:20 schreef Roland van Leusden:
Dat gevoel deel ik niet, de lokale Tandy had destijds zeker 10 verschillende van die dozen staan. Van de kleine 10-in-one tot de destijds voor mij onbetaalbare 200-in-one

Wellicht was het er dan vroeger wel, maar had ik het niet. En dan is het maar goed dat ik als kind ook niet van het bestaan ervan wist...

Then again. Ik had als kind een microscoopje, een 'ontdek magnetisme' (met hele zwakke kindveilige magneetjes en wat constructiespul: paperclip aan een draadje onder een magneet laten 'zweven') en een 'ontdek wetenschap' (karretje maken met een ballon er op als aandrijving: actie = -reactie - en andere dergelijke proefjes), en natuurlijk die 'de kleine elektronicus' doos. Dus mijn ouders zorgden ook wat dat betreft goed voor me :) al was het dan geen philips EE doos of kosmos alles-in-1.

We deden wel proefjes als een diep bord vol water, daar wat peper op strooien, en dan 1 druppel afwasmiddel er in. Als demonstratie van oppervlaktespanning. Of zelf citroen-priklimonade maken. Dat is kinderveilige scheikunde, je kunt het zelfs opdrinken (de priklimonade, vooral). (Water, citroensap, suiker en een klein beetje natriumbicarbonaat)

Maargoed, dat is allemaal niet elektronisch. Op gegeven moment kwam er wel een breadboard in huis, maar voor die tijd waren het draadjes, lampjes, paperclips en een plat 4.5V blok waar die paperclips met een draadje er aan opgeschoven konden worden. Om zo bijvoorbeeld een bibberspiraal te maken.

[offtopic]
@Hoeben:
Er zit zelfs PFAS in cosmetica, ben ik even blij dat ik als man niet sociaal groepsdruksmatig geacht wordt dat te gebruiken! Ik stel me dan wel zo voor dat een 'keurig' be-lippenstift-te dame dan net haar teflonpan heeft weggedaan "voor het milieu". Omdat ze toch al geen eieren van de eigen kippen meer in bakte, vanwege datzelfde milieu maar dan in omgekeerde richting (vanwege milieu-invloed op haar in plaats van haar invloed op het milieu).

We lossen zo vaak een probleem keurig op om er dan achter te komen dat het het verkeerde probleem was.
[/offtopic]

[Bericht gewijzigd door Lucky Luke op (16%)]

Op dinsdag 1 juli 2025 14:58:05 schreef RAAF12:
[...]

@joopv Bij een apotheek kon je op verzoek ook chemicaliën laten samenstellen.
Maar nitroglycerine zal zelfs toen een brug te ver zijn. Ik heb trouwens een mooi boek waarin precies beschreven staat hoe dat moet. Maar uit de school klappen kan niet wegens de forumregels.

Ik heb regelmatig bij de apotheek chemicaliën gekocht, met een briefje van mijn ouders. En salpeterzuur 50% stond gewoon op de plank bij de drogist. Daarmee kon je koper oplossen en mooi gekleurde experimentjes doen.

Die fles rokende salpeterzuur staat hier ook nog steeds op het schap. Heb hem het laatste gebruikt om beitsvloeistof te maken, om RVS te beitsen na het lassen. En heb het vroeger, flink verdund, ook nog gebruikt om printplaten te etsen. Werkte lekker snel :)

En v.w.b. jeugdige experimenteerzucht: 'the radioactieve boyscout' ontbrak het in elk geval niet aan ambitie, die probeerde z'n eigen kernreactor te bouwen: https://en.wikipedia.org/wiki/David_Hahn

Ook op mijn middelbare school waren ze ondeugend, ze hadden daar allerlei dingen die ze eigenlijk niet mochten hebben (o.a. radioactieve materialen, maar ook bepaalde chemicaliën). De natuurkundeleraar trok zich daar volstrekt niets van aan. 'Je leven offeren voor de wetenschap' beschouwde hij als een nobel streven :) Vraag me af of Louis Slotin en Harold Daghlian er achteraf ook zo over zouden denken.... ;)

Madame Curie bezweek ook vroeg aan haar radium experimenten daar las ik voor eerst iets over pekblende, vreemd woord. Ik vroeg me nog af of er in die oude kwikmijnen in Spanje helemaal niks meer in de grond zit want ik zou een paar druppeltjes willen oogsten als ik in de buurt ben.

want voor een paar druppels kwik moet je een mijn in? marktplaats staat er nog vol mee

Maar dan is het geen souvenir, ik rijd wat af en met veel plezier door diverse landen en als ik dan toch ergens een bezoek plan, iets wat ik bijna nooit doe, zou ik dat zelf willen delven, ik ben af en toe een autonome auto zwerver ;-)

want ik zou een paar druppeltjes willen oogsten als ik in de buurt ben.

Werd kwik in vloeibare vorm gevonden in die mijn? Ik dacht dat het alleen maar in chemisch-gebonden (niet-metallische) vorm voorkwam? De naam van het erts wil me eventjes niet te binnen schieten.

[Edit: was Cinnaber. Heb eventjes vals moeten spelen en het op moeten zoeken in de 'Lexicon der non-ferro metalen'; volgens dezelfde Lexicon is de concentratie in de mijn Almaden gedaald van 70% naar 7% (maar het is een boekje uit de jaren '70, dus de concentratie zal nu zeker nog lager zijn]

Als het alleen maar om een paar druppeltjes kwik ging zou ik zeggen.... scoor ergens een oude Honeywell-thermostaat (die ronde, goudkleurige dingen die vroeger in elke woning hingen) en haal er de kwikschakelaar uit. Daar zit wel wat meer in dan een paar druppeltjes. En dat had iedereen gewoon in z'n woonkamer hangen >:)]

Tja dan heb ik eens een keer een doel (ipv naar een hotel rijden) en dan is het weer niet goed....

Zeggeh gentlepeople ... dit is niet de koffiecorner

Tsja, een 'stille hint' van de moderator.... :)

On-topic, voor OP: heb hier nog een (zeer incomplete) EE-2050 doos, en volgens mij grotendeels (?) complete EE-2004, EE-2005 en EE-2006 dozen, waar ik misschien toe bewogen kan worden om afscheid van te doen :)

Op dinsdag 1 juli 2025 14:58:05 schreef RAAF12:
[...]

@joopv Bij een apotheek kon je op verzoek ook chemicaliën laten samenstellen.
Maar nitroglycerine zal zelfs toen een brug te ver zijn. Ik heb trouwens een mooi boek waarin precies beschreven staat hoe dat moet. Maar uit de school klappen kan niet wegens de forumregels.

Ik had achteraf gezien een erg verstandige apotheker. Dat ik als 12 jarig ventje een flesje rokend salpeterzuur wilde kopen heeft de apotheker mij 'door me alles uit te leggen over de gevaren van dat spul' omgepraat. Daardoor heb ik dat spul toen maar niet gekocht. Dat vond ik dan wel weer jammer omdat ik mijn experiment niet kon doen. Dat experiment ging dus niet door. Maar ik was wel een stuk wijzer en blij dat ik niet op nare manier aan de mij door de apotheker kennis hoefde te komen.

Sorry Moderator. Maar dit topic vond ik eigenlijk best leuk.

Ja, off topic maar roept wel veel op

Mijn ouders (60ger jaren) vonden de scheikunde dozen wel erg duur voor wat er in zat (mijn vader kon dat als tandarts wel beoordelen). Zij regelden een kredietje bij de drogist en kochten een boek met honderden scheikundeproeven. Een oude witte jas van vader werd vermaakt en zo kon ik aan de slag....
Het boek bevatte geen proeven met ontplofbare stoffen of geconcentreerde zuren. Maar verder wel veel giftigs.

De EE dozen kwamen daarna.

Het boek bevatte geen proeven met ontplofbare stoffen

Een scheikundeboek waarin *niet* wordt uitgelegd hoe knalgas te maken?! Is dat eigenlijk wel de naam 'scheikundeboek' waardig....? >:)

Op woensdag 2 juli 2025 18:06:53 schreef nonius:
[...]

Een scheikundeboek waarin *niet* wordt uitgelegd hoe knalgas te maken?! Is dat eigenlijk wel de naam 'scheikundeboek' waardig....? >:)

Ja dat staat er wel in ;-) één reageerbuisje gas aansteken mocht. Voor meer werd in vette letters gewaarschuwd.
Salpeterzuur werd alleen in verdunde vorm gebruikt.
Het boek had zelfs een hoofdstuk met handleiding voor eenvoudige glasblaasbewerkingen (nooit zelf gedaan overigens).

Wat die elektronica dozen betreft. Ik zie er zelf niet zoveel heil in. Beginnen met een breadboard lijkt mij een stuk handiger. Maar vanaf welke leeftijd dat kan weet ik niet precies. Fijne motoriek moet wel ver genoeg ontwikkeld zijn.

En wat soldeerbouten betreft. Tja, er zit nogal veel verschil in wanneer een kind daar op een verantwoorde manier mee om kan gaan. En zo heel gevaarlijk vind ik die dingen ook niet. Als je hem aan de verkeerde kant vast pakt, dan doet dat flink zeer, maar je laat hem heel snel los, en kans op meer dan een onschuldige oppervakkige brandwond is erg klein. Grootste gevaar is denk ik als het ding niet in een houder staat, maar als je hem b.v. op tafel legt en dan koffie gaat drinken. Ik heb zelf nooit geprobeerd of het met een soldeerbout lukt om papier of ander spul op een tafel in de fik te steken, maar best kans dat dat niet eens lukt. (Schroei plekken kan wel).

Bij "de ontdekfabriek" wordt les gegeven met soldeerbouten vanaf groep 7.

https://deontdekfabriek.nl/school-activiteit-eindhoven/solderen-en-cod…

Wat die elektronica dozen betreft. Ik zie er zelf niet zoveel heil in. Beginnen met een breadboard lijkt mij een stuk handiger.

Met een breadboard moet er een 'vertaalslag' gemaakt worden, van schema naar breadboard-layout. Het is verre van 1:1.

Het voordeel van bijv. de Philips EE-bouwdozen was dat het ontwerp, zoals het op het bord werd opgebouwd, vrijwel perfect overeenkomt met het schema. Er is dus nauwelijks sprake van een vertaalslag. Dit maakt het veel eenvoudiger, en leerzamer, voor kinderen. Enfin, voor *mij* was het destijds in elk geval een grote hulp om de diverse onderdelen (weerstanden, condensators, transistors, etc.) beter te leren kennen.

Tot op de dag van vandaag vind ik breadboards trouwens onhandige rotdingen. Een snelle testschakeling soldeer ik liever in elkaar op gaatjesprint.

En uit de opmerking van Weardguy (https://www.circuitsonline.net/forum/view/message/2594860#2594860) blijkt ook dat een breadboard niet intuïtief is voor velen, gezien de moeite die het z'n medestudenten kostte om een schakeling op te bouwen.

Toch denk ik dat iemand die *werkelijk* in electronica geïnteresseerd is en gemotiveerd, met alle bovenstaande technieken wel z'n plan kan trekken (breadboard, Philips EE-boards met veertjes, gaatjesprint + soldeerbout). Maar voor kinderen en beginners is het wel goed dat er zo min mogelijk barrières opgeworpen worden.

Goede punten, @nonius! De overeenkomst tussen schema en bouwplan is inderdaad een groot voordeel. En ja, breadboards zijn ondingen, ik heb er ergens wel rondslingeren maar doe er nauwelijks iets mee. Ze hebben ook een zwakke reputatie aangaande slechte contacten.

Op woensdag 2 juli 2025 21:40:13 schreef Paulinha_B:
En ja, breadboards zijn ondingen, ik heb er ergens wel rondslingeren maar doe er nauwelijks iets mee. Ze hebben ook een zwakke reputatie aangaande slechte contacten.

Nou, ik heb toch echt andere ervaringen met een bread-board. Maar je moet wel een goede kwaliteit kopen en niet zo'n Ali ding.

Op dinsdag 1 juli 2025 11:31:56 schreef Sine:
Leuk spul, ik had deze ooit:

[bijlage]

Lijkt opvallend sterk op een aanbieding in onze "Vraag-en-aanbod". Welke EE-doos was dat? Dan weet die brave ziel ook wat zij/hij verkoopt...

De overeenkomst tussen schema en bouwplan is inderdaad een groot voordeel.

Klopt, wat dat betreft zijn die XXX-in-one dozen een soort breadbord met veertjes. De Philips EE-bouwdozen waren een stuk duurder dan de dozen van Tandy. En als vakkenvuller bij de Edah maak je dan keuzes.

In het kader van mijn afstudeerscriptie heb ik begin jaren 90 een leskist voor de basisschoolgroepen 5 t/m 8 (8-12 jaar) over de grondbeginselen van de elektronica gemaakt. In deze leskist waren ook enkele eenvoudige soldeeropdrachten verwerkt.
De leerlingen mochten daarbij (uiteraard onder toezicht) ook zelfstandig solderen. Na enig oefenen kregen ze een door mij geëtst en voorgeboord printplaatje waarop een knipperlicht of een geleidingstester gebouwd kon worden.
Het is alle kinderen (dus óók de jongsten) toen gelukt om zelfstandig een werkend toestelletje in elkaar te solderen. Ze vonden het bovendien heel leuk dat ze het ook nog mee naar huis mochten nemen.

Op maandag 30 juni 2025 12:07:19 schreef Vonkentrekker:
Beste forumleden,
Ik vroeg me af of er nog elektronica experimenteerdozen in de handel zijn.

Leuke kits zijn de 'Spektro'-kits die door 'Tucker’s Fun Factory' uit Enschede op de markt worden gebracht. Grote voordelen zijn de Nederlandstalige handleidingen en de compatibiliteit met de grote merken 'Boffin' en 'Betzold'.

Ik heb het systeem beschreven op mijn blog:
https://verstraten-elektronica.blogspot.com/p/spektro-elektro-leerbouw…