Beste forumleden,
Ik vroeg me af of er nog elektronica experimenteerdozen in de handel zijn. Ik weet dat de Philips niet meer (helaas) verkrijgbaar zijn.
Mijn kleinzoon van bijna 8 vind het zeer interessant bij opa in zijn lab(je) maar ik durf hem nog niet een soldeerbout in handen te geven. Vandaar mijn vraag.
Bij zo'n doos bevestig je de componenten met veertjes, dat is wél zo veilig.
Vrgr Ron

Tegenwoordig heb je a snel een arduino met een breadboard.

Of een breadboard zonder arduino, kan ook.

[Bericht gewijzigd door deKees op (28%)]

Je kunt natuurlijk op zoek naar oude EE-dozen. Als je die ergens redelijk compleet kunt vinden is dat een mooi begin. De basis elektronica is in de jaren niet veranderd.

Maar ze bestaan nog wel:
https://eu.robotshop.com/nl/collections/elektronische-experimenten

In Duitsland zijn er meer opties, maar dan zit je ook met een handleiding in het Duits, of dat nou zo handig is?

Zelfs Velleman heeft geloof ik weer wat.

Op maandag 30 juni 2025 12:07:19 schreef Vonkentrekker:
Beste forumleden,
Ik vroeg me af of er nog elektronica experimenteerdozen in de handel zijn. Ik weet dat de Philips niet meer (helaas) verkrijgbaar zijn.
Mijn kleinzoon van bijna 8 vind het zeer interessant bij opa in zijn lab(je) maar ik durf hem nog niet een soldeerbout in handen te geven. Vandaar mijn vraag.
Bij zo'n doos bevestig je de componenten met veertjes, dat is wél zo veilig.
Vrgr Ron

Ik kreeg mijn soldeerbout dat ik acht werd. Daar had ik zelf om gevraagd. Ik kreeg de soldeerbout met een goed gesprek over veiligheid, verantwoording en een beetje praktijk.

Als je dat op deze manier doet. Kan het prima. Kinderen van acht zijn wel pas acht maar niet gek of stom. En de vingers branden doen ze maar 1 keer.

Geef het kind behalve de bout ook heel gewichtig de verantwoording. En laat hem onder toezicht lekker solderen.

Electronica dozen zoals de EE's van Philips zijn er helaas niet meer. En zijn nu ook wel mega obsolete.

Moderne dozen zijn er echter wel degelijk. Wel wat beperkter dan die van Philips die echt een soort onderwijsprogramma volgden voor alle toenmalig gangbare electronica.

De modernere dozen zijn wat beperkter tot meestal een item zoals bijvoorbeeld versterker techniek of digitale techniek of aandrijftechniek. Maar leuk en leerzaam zijn ze nog steeds.

En de taal? Ik kreeg met een jaar of 10 een chemie doos met eigenlijk best wel wat gevaarlijke stofjes, maar met een duits boek. Mijn pa heeft dat hele boek toen voor me vertaald. Dus een schone taak hier voor de opvoeder (opa).

Ondanks mijn leeftijd, veel begreep ik niet, heb daarvan erg veel geleerd. En het belangrijkste is misschien wel veilig werken geweest. Niet dat ik nooit iets stoms deed natuurlijk. Maar nadenken over risico's is iets dat ik daardoor altijd wel deed en doe.

Op maandag 30 juni 2025 13:52:23 schreef Ex-fietser:
[...]

Ik kreeg mijn soldeerbout dat ik acht werd. Daar had ik zelf om gevraagd. Ik kreeg de soldeerbout met een goed gesprek over veiligheid, verantwoording en een beetje praktijk.

Dan moet je al wat kennis hebben om andere dingen te doen dan donald duck figuurtjes te solderen van gebogen installatiedraad.

Electronica dozen zoals de EE's van Philips zijn er helaas niet meer. En zijn nu ook wel mega obsolete.

Een transistor blijft een transistor. De basis is echt niet veranderd in 40 jaar.

En de emitter en collector ook niet. ;)

Een chemiedoos geven. er zit vast wel spul bij dat een grote klap kan geven.. O-) >:)

Op Marktplaats vond ik dit:

https://www.marktplaats.nl/v/hobby-en-vrije-tijd/elektronica-component…

Ik heb de X4000 zelf en mijn hemel, daar ben je een hele tijd zoet mee als je alle proefjes wil doen. En ook niet onbelangrijk: een zeer goede, Nederlandstalige handleiding.
Ook zijn de gebruikte onderdelen nog altijd te krijgen mocht er wat stuk gaan (tipje: voorzie de IC's van een voetje...)

Wat gedateerd hier en daar, maar de meeste zaken zijn nog steeds actueel.

125 euro is misschien veel geld (in de jaren '80, toen deze dozen uit kwamen, moest er 750 GULDEN voor neergeteld worden), maar het naar mijn mening dubbel en dwars waard: zo goed als deze maken ze ze niet meer naar mijn mening.

Je kunt zelf vrij makkelijk zo'n Philips doos namaken met een paar breadboards. Dat is makkelijker dan veertjes. Er is hier op CO iemand die daarvoor allerlei PCBtjes met 1 onderdeel heeft gemaakt. Er zijn vast digitale kopieën van de boeken uit zo'n Philips doos te vinden (kun je zelf dan uitprinten)

Voor 8 jaar is ook zo'n echte Philips doos waarschijnlijk te vroeg. Maar samen met opa waarschijnlijk goed te doen want die kan het vertalen naar een 8 jaar nivo (waarbij alleen al het verschil tussen stroom en spanning uitleggen al een uitdaging is en de wet van Ohm meer wiskunde bevat dan hij op die leeftijd waarschijnlijk kent. Ja, ik weet het, het halve forum hier bouwde al zijn eerste scoop toen hij 4 was maar de meeste kinderen hebben dan nog geen idee hoe bv een gloeilamp werkt.

Je kunt zo ook makkelijk uitbreiden met bv een arduino (als hij zo oud is dat hij Engels kan) of welke andere interesse hij ontwikkeld.

Science Action Lab Kit
Voor het begrijpen van de absolute basis van de elektriciteit en het magnetisme leveren de Chinezen de 'Science Action Lab Kit' in diverse samenstellingen.

Ik heb het systeem uitgebreid beschreven:
https://verstraten-elektronica.blogspot.com/p/science-action-lab-kit.h…

Voor de (nog) niet elektronicus is dat best leuk, maar er zit geen actieve halfgeleider bij ..

Leuk kitje, Jeever. Halfgeleiders zijn niet nodig. Feeling voor fysica is veel belangrijker dan componenten leren kennen. En leuker.

Ik had vroeger (lang geleden) zo'n kitje met een houten plankjes met deurbel, schakelaar, lampje, drukknop etc. Geen idee hoe dat heette.

Ik was vroeger veel meer geïnteresseerd in bouwen met lego. IK vind het dan wel grappig dat die verschillen dan ook doorwerken in je latere leven. Voor mij is elektronica meer iets als wat er nodig is om iets anders te laten werken maar geen doel op zich.

Op maandag 30 juni 2025 13:52:23 schreef Ex-fietser:

Ik kreeg mijn soldeerbout dat ik acht werd. Daar had ik zelf om gevraagd. Ik kreeg de soldeerbout met een goed gesprek over veiligheid, verantwoording en een beetje praktijk.

Ik was ook acht jaar oud toen ik mijn eerste soldeerbout kreeg (een felblauw exemplaar Philips). Ook kreeg ik er een kartonnen wikkel met harskernsoldeer bij.
"Rosin core solder" stond op het felgele wikkel. Ik had geen idee wat dat betekende, maar bij (toen nog) Radio Okaphone vertelde men mij dat je met met "gewoon" soldeertin helemaal geen elektronica kon solderen. Ik mocht zelfstandig solderen, maar ik moest mijn ouders wel beloven dat ik hen eerst zou inlichten alvorens ik de soldeerbout ter hand zou nemen. Zij hielden dan (uiteraard) een extra oogje in het zeil. Afgezien van wat kleine brandwondjes is er eigenlijk nooit iets bijzonders gebeurd.

Op mijn 12e verjaardag kreeg ik mijn eerste scheikundedoos. Achteraf bezien was dat een stuk gevaarlijker, want daar zaten behalve (verdund) zout- en zwavelzuur ook ook lood-, koper- en antimoonverbindingen in.

Tegenwoordig zijn zelfs "scheikundedozen" in de handel die helemaal geen chemicaliën meer bevatten! ;-)

Voor de (nog) niet elektronicus is dat best leuk, maar er zit geen actieve halfgeleider bij ..

De actieve halfgeleiders die bij m'n Philips EE2050-setje zaten, hebben het volgens mij niet lang volgehouden. Toen ik jaren later (met de nodige achtergrondkennis en ervaring) 'voor de lol' de transistors in die experimenteerdoos had getest, bleek dat er exact één transistor tussen zat die nog werkte....

Dat verklaart in elk geval wel waarom ik destijds veel schakelingen nooit werkend heb gekregen.

Net als Benleentje was het bij mij vroeger Technisch Lego waar ik me volledig op kon uitleven. En onbedoeld behoorlijk veel van geleerd, waardoor er een 'intuïtie' is ontstaan/gegroeid/geactiveerd voor allerlei mechanische contrapties. Maar de andere grote passie was (en is) electronica. Kreeg m'n eerste soldeerbout toen ik 8 jaar was (pa leerde me solderen aan de keukentafel toen ik 7 was.... spijkertjes aan elkaar solderen. Eerst schoonschuren, daarna beetje soldeervet erop, vertinnen, en tenslotte aan elkaar solderen). Sindsdien heeft er altijd een soldeerbout op m'n bureau gestaan.

Met het Technisch Lego daarentegen speel ik niet meer :) Toch krijg ik het niet over m'n hart om het weg te doen - teveel goede herinneringen eraan.

Ik vind 8 trouwens een mooie leeftijd om te leren solderen. Hangt uiteraard wel een beetje af van de instelling/mentaliteit van het kind. Heb ooit als ca. 11-jarige wel een keer m'n hand flink verbrand, omdat ik dacht genoeg routine te hebben om de soldeerbout *zonder* te kijken beet te pakken. Tsja, dat ging altijd goed, tot het die ene keer *niet* goed ging en ik hem vol in het hete gedeelte vastpakte. Vervelend, deed pijn, maar was ook weer niet het einde van de wereld. Je leert er van.

Op maandag 30 juni 2025 17:30:22 schreef nonius:
[...]Heb ooit als ca. 11-jarige wel een keer m'n hand flink verbrand, omdat ik dacht genoeg routine te hebben om de soldeerbout *zonder* te kijken beet te pakken. Tsja, dat ging altijd goed, tot het die ene keer *niet* goed ging en ik hem vol in het hete gedeelte vastpakte. Vervelend, deed pijn, maar was ook weer niet het einde van de wereld. Je leert er van.

Mijn soldeerbout hing aan het netsnoer over de rand van m'n werktafel en kon ik altijd blindelings pakken. Totdat ik het netsnoer een keer heb moeten inkorten.

Op maandag 30 juni 2025 15:02:31 schreef fred101:
Je kunt zelf vrij makkelijk zo'n Philips doos namaken met een paar breadboards. Dat is makkelijker dan veertjes.

Hmm... sinds ik op m'n werk als onderdeel van een opleidingstraject een opleiding met praktische kant volg (je krijgt een onderdelenpakket met breadboard) weet ik niet of ik het daar mee eens ben.
De andere jongens hadden de grootste moeite de breadboards überhaupt te begrijpen. En nou weet ik het wel, dat is een stukje technisch inzicht wat de een wel heeft en de ander niet, maar als ik zag hoeveel moeite het de rest kostte (en de leraar zelfs zei dat het hem verbaasde hoeveel meer tijd de praktijk-proeven kosten) zou ik een breadboard toch echt niet aanraden. Voor de anderen ben ik een soort magiër, binnen 10 minuten had ik 4 meet-oefeningen of zo afgewerkt en was de rest nog aan het worstelen de eerste meetopdracht überhaupt aan de gang te krijgen.

Op maandag 30 juni 2025 15:59:07 schreef Hoeben:
Leuk kitje, Jeever. Halfgeleiders zijn niet nodig. Feeling voor fysica is veel belangrijker dan componenten leren kennen. En leuker.

Ik had vroeger (lang geleden) zo'n kitje met een houten plankjes met deurbel, schakelaar, lampje, drukknop etc. Geen idee hoe dat heette.

Ook niet eens. Ik heb zo'n soort doos (de kleine elektronieker heette dat ding of zoiets) op m'n achtste gekregen en was er snel op uitgekeken.

Het voordeel van de Kosmos doos vind ik dat je de schakeling helemaal niet hoeft te begrijpen. Gewoon door het volgen en opbouwen volgens de afbeeldingen krijg je een werkende schakeling, waar bij vrij veel ook nog experimenteer-tips gegeven worden om eens met de waardes van weerstanden en condensatoren te spelen.

Wil je later weten hoe iets werkt, dan kan je altijd de volledige theorie nog eens doornemen.

Ik ben zelf overigens ook op m'n achtste begonnen met solderen. Volgens mij kreeg ik op m'n tiende of elfde pas m'n eigen, toen het vele lenen van die van m'n pa hem wat te gortig werd...

Kort gezegd: Een kind van acht kan onder toezicht prima leren solderen als het daar interesse in heeft.

Zelfs gevaarlijke chemie dozen zijn mogelijk. In mijn chemie doos zaten achteraf echt wel wat gevaarlijke stoffen en achteraf gezien heb ik later dat ik een jaar of 14 was ook wel gevaarlijke dingen gedaan. Ik was bezig om glas te blazen en was er in geslaagd om een destilleer toestel te maken. Nee geen drank dat interesseerde me echt helemaal niets. Maar wel spiritus destilleren. Iets dat uiteindelijk resulteerde in een serieuze zelf van glas gemaakte vlammen werper. Glasblazen deed ik gewoon op het fornuis van moeders. Alleen die vlammen waren heet genoeg. Ik zelf zag toen de gevaren absoluut niet. Veel later had ik op het werk een collega die van boven helemaal onder de genezen brandwonden zat. Dat was dus gebeurt bij een andere werkgever met het destilleren van alcohol. Op dat werk een vaker voorkomende procedure. Door een foutje was de hele boel ontploft terwijl ze ervoor stond. Brandende alcohol spatte over haar heen.

Toen ik haar echt meer als tien jaar later na mijn eigen experimenten tegen kwam realiseerde ik me pas hoe veel geluk ik had gehad dat met mijn primitieve geknutsel alles eigenlijk goed altijd gegaan is.

Bij mij viel het eigenlijk nog wel mee. Ik had een vriendje die zelf stiekem nitroglycerine gemaakt had. Dat was helemaal goed gegaan totdat hij betrapt dreigde te worden, Toen moest hij het snel verstoppen. Een beetje te snel helaas. Hij was net het tuinschuurtje net uitgelopen om te alsof er niets aan de hand was. Een grote knal, en weg was het schuurtje en de helft van de tuin.
Dat heeft geresulteerd in een paar nachten cel en onderzoek naar de oorzaak en en strafblad met een aantekening dat hij niet mocht werken in bepaalde vertrouwwens functies of voor defensie. Hij was 16 jaar dat hij de schuur opblies en dus gelukkig niet gewond maar wel een aantekening voor het leven in zijn dossier.

Als je erg jong onervaren en experimenteerlustig bent kan het op die manier zomaar gevaarlijk worden.

Of te wel, met kinderen kan veel maar wel onder toezicht en een paar lessen over veiligheid.

[Bericht gewijzigd door Ex-fietser op (20%)]

[Fred101] Ja, ik weet het, het halve forum hier bouwde al zijn eerste scoop toen hij 4 was

Dat waren dan waarschijnlijk de laatbloeiers. Geeft niet, niet iedereen is begiftigd met een technische knobbel!

Ex-fietser: indrukwekkend verhaal. En moet toegeven, ook ik heb in m'n leven erg veel geluk gehad met dingen die erg verkeerd hadden kunnen aflopen. Het geluk is met de domme, zullen we maar denken....

'Angels fear to tread where fools rush in'.

[Edit: hieronder:

Ik heb niets verzonnen aan mijn verhaal.

Ik geloof u grif!

En v.w.b. nitroglycerine <big grin>. Ikzelf hield het bij nitrocellulose.... tsja, je bent jong, je hebt een fles rokend salpeterzuur, en je wilt wat.....

Mijn grote geluk als jonge snaak was trouwens dat de lokale drogist, toen ik kaliumnitraat en zwavel ging kopen (in de juiste verhouding, uiteraard. Koolstof had ik niet nodig, dat maakte ik zelf wel), deze vroeg 'wat ga je ermee doen', waarop mijn antwoord (om u ongetwijfeld bekende redenen) wat vaag en ontwijkend was, hij antwoordde, 'sorry, maar dat heb ik niet voorradig'. Pas decennia later realiseerde ik me dat zwart kruit zéér gevaarlijk was, omdat het zo makkelijk kan ontsteken.

Ik heb in elk geval al mijn vingers nog. Dat kan Charlie McMahon (experimenteerde met modelraketten) helaas *niet* zeggen....

En zelfs bij de lokale munitiefabriek, Franerex, waren toch af en toe luide explosies tot in de verre omtrek te horen.]

[Bericht gewijzigd door nonius op (51%)]

Op maandag 30 juni 2025 20:17:15 schreef nonius:
[...]

Dat waren dan waarschijnlijk de laatbloeiers. Geeft niet, niet iedereen is begiftigd met een technische knobbel!

Ex-fietser: indrukwekkend verhaal. En moet toegeven, ook ik heb in m'n leven erg veel geluk gehad met dingen die erg verkeerd hadden kunnen aflopen. Het geluk is met de domme, zullen we maar denken....

'Angels fear to tread where fools rush in'.

Ik heb niets verzonnen aan mijn verhaal. Ik ken toevallig best veel mensen die een beetje van experimenteer spanning houden. Het erg gezellig om met deze mensen wat te drinken. De meeste zijn ouder dan vijftig, sommige boven de zestig en allemaal hebben ze nog altijd een schuur of zolder vol met gevaarlijke soms onzinnige experimenten staan.

En ze zijn allemaal heel jong begonnen met klooien. Dus jonge mensen absoluut niet belemmeren in de experimenteerdrang. Maar gewoon laten knoeien, onder een beetje toezicht.

En als je kijkt naar de de grote geleerden uit het verleden dan hebben ook die allemaal rare mad scientist experimenten gedaan. Edison heeft verschillende werkplaatsen en treinen opgeblazen. Nobel een aantal fabrieken enz.