onlangs heb ik een print ter reperatie gekregen, een print die wordt gebruikt om wissels in de tramrails uit te lezen. Zo wordt er een soort reed-relais gebruikt om de wisselstand te detecteren. De print heeft in het water gelegen, dus ik wil hem opnieuw maken. Maar hoe ziet het schema eruit? Wie kan mij helpen?

Er zijn 4 magneetcontacten, waarvan er eentje is afgebeeld. Links de schakeling met 2 transistoren en 2 relais, rechts hetzelfde.

Als ik de print zie, enkelzijdig en zonder al teveel spannende componenten, is mijn eerste gedachte: zelf uittekenen.

Ander punt is dat storing zoeken op deze print toch geen al te grote opgave moet zijn, dus dan vraag ik me een beetje af wat je kennis en kunde is.

Dit zou de pinout van het relais moeten zijn :

Wat ik meestal doe is HiRes foto's maken van de print, ze omzetten naar z/w, en dan beginnen te tekenen, in eerste instantie gewoon op papier met wat gekleurde stiften.
Zo kom je wel tot een schema.

[Bericht gewijzigd door bprosman op (62%)]

Helaas zijn de printsporen gedeeltelijk weg. En heel eerlijk: mij ontbreekt de nodige met name praktische kennis om de schakeling te bedenken dan wel storing te zoeken.

Kun je HiRes fotos maken van de print, zo dicht mogelijk bij dat net de hele print er op staat van zowel de boven- als de onderkant ? En het typenummer van de sensor ? (zal aan de andere kant staan)

Wat komt er op die printkroonsteen, 24V voeding ?

Helaas zijn de printsporen gedeeltelijk weg.

Erger dan mijn "tellerprint" kan het niet zijn :+

[Bericht gewijzigd door bprosman op (10%)]

Donderdag kan ik aanvullende foto's maken. De voedingsspanning is 24V DC. De leds zullen zijn voor de uitlezing. Ik vermoed dat er op elke rail (links en rechts) van de wissel een sensor zit.

De sensor is aangesloten met een 4-polige kabel.

[Bericht gewijzigd door Herms op (11%)]

Van een tram, of van een modelspoorbaan?
Die sensoren zien er professioneel uit, maar dat printje is zelfbouw.

Inderdaad op een goede foto moet zichtbaar zijn waar de sporen gezeten hebben.

Het is een zelfgemaskte print, volgens mij gebruikt bij het echte tramspoor.

Als ik naar de 1e foto kijk, dan geeft de sensor 3 signalen af, nl
Wissel Rechtdoor
Wissel Linksaf (of Rechtsaf)
Wisselsensor/-kabel defect.
Je kan de stroom meten die de sensor opneemt.
Is deze laag, dan is het Wissel Linksaf (of Rechtsaf)
Is deze hoog, dan is het Wissel Rechtdoor
Is de stroom nul, dan is het Wisselsensor/-kabel defect (onderbreking)
Is de stroom extreem veel te hoog, dan is het Wisselsensor/-kabel defect (kortsluiting)
De weerstanden op de punten ´2' en '4' zullen onderling een verschillende waarde hebben.

Op zondag 14 december 2025 22:21:29 schreef Herms:
Ik vermoed dat er op elke rail (links en rechts) van de wissel een sensor zit....De sensor is aangesloten met een 4-polige kabel.

Even navragen bij de eigenaar/gebruiker van de sensor.

Op zondag 14 december 2025 20:34:50 schreef Herms:
onlangs heb ik een print ter reperatie gekregen, een print die wordt gebruikt om wissels in de tramrails uit te lezen. Zo wordt er een soort reed-relais gebruikt om de wisselstand te detecteren. De print heeft in het water gelegen, dus ik wil hem opnieuw maken.

Het water kan niet zoveel stukmaken. Ik zou de 4 zwarte relais en de grote dikke 100Ω-weerstand vervangen. Over de onderbroken/weggevreten spoortjes van de print zou ik blank vertind draad leggen en vastsolderen.
Dekseltje op het kastje en niemand die het ziet dat het amateuristisch gerepareerd is.

Het zou al een hoop schelen als duidelijk is wat die schakeling zou moeten doen... Die 'sensor' is een redelijk hapklare proximity sensor met een relais uitgang. Met die connector is dat spul redelijk hufter-proof - als zal er ongetwijfeld wel eens wat stuk gaan...

Zo maar een wilde gok: de wissel kan 'rechtdoor', 'afbuigend' of 'ergens er tussen' staan. Ik kan me zo voorstellen dat men met die relais en die proximity sensoren iets geklust heeft om dat de detecteren. Immers als de 'rechtuit' sensor niet meer aangesproken wordt, dan wil dat nog niet zeggen dat de wissel 'afbuigend' is (die kan ook halverwege staan).
De weerstandjes lijken vooral voorschakelweerstanden voor de LEDs en torren te zijn. Waar die torren voor zijn... deel van de logica?

De foto's zijn op zich niet slecht, maar geven nauwelijks informatie: de complete PCB ontbreekt. De achterkant ontbreekt. Een overzicht van de kast ontbreekt. Op zich allemaal niet heel spannend, maar soms geeft het net een klein stukje informatie wat er nu niet is.

Maar het belangrijkste: wat moet die PCB precies doen? De rest is er dan wel bij te verzinnen...

Heel veel kans dat de NO en NC uitgangen van de 2 inductieve schakelaars elk een relais aansturen en een geel ledje.
Wss vormen de dioden en transistoren een wired-or waarmee een onlogische toestand van een inductieve schakelaar wordt aangegeven via de rode led.
En de polariteit staat ook al op de draadgewonden R :9
Als je er in slaagt een duidelijke foto te maken van de boven- en onderkant zonder dat wij die nog moeten gaan draaien/kantelen is dat gauw duidelijk.

Er zijn 4 sensoren, dus ik neem aan 2 per wisseltongpositie. De 2 sensors behorende bij één positie zullen een AND relatie hebben: beide sensoren moeten de wisseltong "zien". De twee groepen (van elk 2 sensoren) zullen een XOR relatie hebben, of de tong ligt in de ene positie of in de andere. Maar niet in beide posities tegelijk of in geen positie. Als die XOR een 1 geeft weet je dat het wissel veilig te berijden is. Tot zover mijn hersenspinsel, geen idee of het in de buurt komt. Lang lang lang geleden stage gelopen bij de HTM, daar herken ik die sensors wel van, geen idee hoe het elektronisch verder zat.

Inderdaad heeft één print 4 sensoren. En het is een beveilingsschakeling, zodat gecontroleerd wordt of beide tongen goed staan. Het doosje met print ligt "in" de wisselbak. Is er dan een externe uitlezing middels de beide middelste contacten van de 4-polige aansluitstrip? En inderdaad ook: HTM. Donderdag maak ik extra foto's.

Deze print doet het dus niet, een andere (tweede) print doet het soms wel, soms niet of vertraagd. Kan dat is de sensoren zitten? Om dat na te gaan wil ik eerst een betrouwbare print en dat ik weet wat ik moet meten.

Die sensoren kun je heel makkelijk controleren. ff kijken in de datasheet waarmee je de uitgang mag belasten. Dat er op zetten. Voeding er op. En dan een stukkie metaal er tegen houden (of niet). Dan zie je meteen of het ding netjes schakelt of niet. Vanuit de 'gebruikers kant' is dat een heel simpel ding (het inwendige is wat ingewikkelder; Turck is een redelijk veel voorkomend merk; ik neem aan dat dat niet is omdat ze rommel produceren zeg maar....

Dank je voor de test-methode.

Op maandag 15 december 2025 10:38:21 schreef PE9SMS:
Er zijn 4 sensoren, dus ik neem aan 2 per wisseltongpositie. De 2 sensors behorende bij één positie zullen een AND relatie hebben: beide sensoren moeten de wisseltong "zien". De twee groepen (van elk 2 sensoren) zullen een XOR relatie hebben, of de tong ligt in de ene positie of in de andere.

Oh, Ik had ondertussen bedacht dat er in iedere tong een sensor zit aan beide kanten. Dus voor iedere tong moet je of links of rechts zien. En van de twee tongen wil je dezelfde waarde zien.

Bij trams en treinen is het foute boel als een wissen "half omgaat" Dat kan zijn "niet helemaal in de uiterste positie aangekomen" (omdat iemand z'n fietsband er tussen zit of zo), maar ook "de ene links de andere rechts is foute boel.

Dat klinkt logischer die plaatsing van de sensoren.

Op maandag 15 december 2025 18:11:48 schreef Herms:
Dat klinkt logischer die plaatsing van de sensoren.

Ja... mee eens inderdaad. Grappig dat dit van de HTM komt. Ik heb mijn oude stage verslag opgezocht, daar zitten zowaar een aantal schema's bij:
HFP Geber Stufe
HFP Empfängerstufe
Ortungskreissender HFK-G
Ortungskreisempfänger HFK-E
Schaltplan EWS-RA II
Allemaal van Hanning & Kahl uit Bielefeld. Dit heeft vooral te maken met de detectie van de tram voor en na het wissel. Ik geloof niet dat het schema van het hier besproken printje erbij zit helaas.

dank je voor het nakijken. Als ik de printjes bekijk, hebben ze een zeker hobby-gehalte, niet iets wat je van een professioneel bedrijf verwacht.
Ik denkk dat jouw printjes vooral gaan over het op afstand (draadloos) omzetten van wissels.

Definieer 'hobby gehalte'...
Mijn vader had een Amroh bandrecorder. Buizen versterker. Dat hele ding was 'dead bug' opgebouwd. Blijkbaar was dat in die tijd de manier hoe de industrie werkte.

Ergens in de 80-er jaren heb ik ooit gewoon in de keuken een serie PCBtjes staan etsen. Op de hand boren. Je moest wat om als scholier je hobby te betalen... De opdrachtgever, een bedrijf uit de buurt, was er erg blij mee: eindelijk hebben we een professionele print in plaats van vero-board...
Het was ff knoeien met afwrijf symbolen op een overhead sheet van school :)

Op maandag 15 december 2025 22:10:52 schreef EricP:
Definieer 'hobby gehalte'...
Mijn vader had een Amroh bandrecorder. Buizen versterker. Dat hele ding was 'dead bug' opgebouwd. Blijkbaar was dat in die tijd de manier hoe de industrie werkte.

Ergens in de 80-er jaren heb ik ooit gewoon in de keuken een serie PCBtjes staan etsen. Op de hand boren. Je moest wat om als scholier je hobby te betalen... De opdrachtgever, een bedrijf uit de buurt, was er erg blij mee: eindelijk hebben we een professionele print in plaats van vero-board...
Het was ff knoeien met afwrijf symbolen op een overhead sheet van school :)

Ha,ha,ha, Met het achterlaten van gele vlekken in het RVS werkblad en gootsteen zeker. Maar je kreeg inderdaad voor die tijd technisch hele mooie printen die erg professioneel aandeden.

Gelukkig kon ik 'omdat ik het op tijd zag' de gele vlekken wegkrijgen met rvs pannenspons. Ik had wat minder gelukkige klasgenoten die een lekkende gootsteen achter lieten. Met erg boze ouders tot gevolg en een absoluut verbod op de elektronica hobby.

Het grappige is dat we in het bedrijfsleven de mensen die vroeger deze vreselijk hobby hadden nu vreselijk gaan missen. Veel van deze mensen gaan er nu met pensioen en echt opvolgers zijn er niet. Mensen met een echte elektronica achtergrond worden er momenteel gewoon niet veel opgeleid.

Een elektronicus dus geen elektricien kan waarschijnlijk erg snel zien wat de schakeling geweest is, als hij het printje in zijn handen heeft.

Maar een paar hele scherpe foto's en als als je weet hoe dergelijke schakelingen meestal zijn opgebouwd kunnen ook wonderen doen hoor.

Ha,ha,ha, Met het achterlaten van gele vlekken in het RVS werkblad en gootsteen zeker.

:)
Gelukkig had ik voor die tijd al geleerd dat ijzer(III)chloride en RVS geen vrienden zijn. Kwestie van heel nauwkeurig werken en niet knoeien - dat had mijn moeder me echt niet in dank afgenomen.

Maar je kreeg inderdaad voor die tijd technisch hele mooie printen die erg professioneel aandeden.
Gelukkig kon ik 'omdat ik het op tijd zag' de gele vlekken wegkrijgen met rvs pannenspons. Ik had wat minder gelukkige klasgenoten die een lekkende gootsteen achter lieten. Met erg boze ouders tot gevolg en een absoluut verbod op de elektronica hobby.

Wij hadden op school een amanuensis die van alle markten thuis was. Dus als je met zoiets wilde beginnen, dan ging je bij Cees langs. En die vertelde je dan in een kwartiertje de do's en de don'ts, terug grijpend op reeds behandelde stof bij scheikunde en natuurkunde. Je weet wel, in de tijd dat je nog naar school ging om wat te leren en niet omdat het moest...

Het grappige is dat we in het bedrijfsleven de mensen die vroeger deze vreselijk hobby hadden nu vreselijk gaan missen. Veel van deze mensen gaan er nu met pensioen en echt opvolgers zijn er niet. Mensen met een echte elektronica achtergrond worden er momenteel gewoon niet veel opgeleid.

Vooral het 'knutsel gehalte' en experimenteren is niet actueel. Buiten de lijntjes kleuren mag niet meer (maar het leverde naast wat niet onverwachte 'collateral damage' vaak best leuke resultaten op...)

Een elektronicus dus geen elektricien kan waarschijnlijk erg snel zien wat de schakeling geweest is, als hij het printje in zijn handen heeft.

Vandaar dat ik schreef: wat moet het ding functioneel gedaan hebben? Dan kun je met een beetje component kennis en wat er op zit het schema waarschijnlijk binnen 5 minuten voor 98% tekenen.

Op dinsdag 16 december 2025 07:38:25 schreef EricP:
Vandaar dat ik schreef: wat moet het ding functioneel gedaan hebben? Dan kun je met een beetje component kennis en wat er op zit het schema waarschijnlijk binnen 5 minuten voor 98% tekenen.

Ik heb het vermoeden dat het een interfaceprintje is voor de galvanische scheiding tussen twee systemen, bijvoorbeeld om een galvanische scheiding te bereiken tussen de tramsignalering en signalering voor verkeersregelkasten (verkeerslichten).