Kruipafstand

Kan je weghalen met een freesje of boortje van 3 a 4mm. Minimale kruipafstand bij 230V is 3mm volgens https://www.elektormagazine.nl/articles/zelfbouw-en-veiligheid klasse 2 6mm

De trafo zelf heeft genoeg kruipafstand maar op dit gaatje bord zal je daar zelf het beste 2 rijen met koper moet wegfrezen. Want de afstand tussen het koper is wel te klein.

Of nog makkelijker, haal koperen eilandjes weg met de hete punt van een soldeerbout om zo de isolatie afstand te vergroten op plaatsen waar dat nodig is op het breadboard.

Je kan tussen de 230v pinnen ook een sleufje zagen/frezen dan ontstaat er een veel langer kruipspoor, namelijk om de sleuf heen.
Lucht is een goede isolator.

[Bericht gewijzigd door vergeten op zaterdag 16 mei 2026 22:28:18 (28%)]

Voor netspanning is het geloof ik 6mm isolatie afstand tusssen net spanning sporen, en 12mm voor "dubbel geisoleerd". Vroeger was er een blz in elke elektuur waar dat in stond.

Printsporen verwijden van gaatjes (of banen) print gaat het gemakkelijste met een hete soldeerbout en een beetje soldeer voor goede warmte overdracht naar het koper. Dan een mespuntje onder het koper wippen en afpellen.

Bij mijn weten is dat 3 en 6mm. Geen enkele moderne voeding heeft 12mm afstand tussen primair en secundair, zie ook de afmetingen van conventionele condensatoren en optocouplers.

Ik doe het met een boortje als het om enkele gaatjes gaat, of gewoon een dremel met slijpschijfje voor grotere vlakken.

Frezen? Dat kan. Maar gewoon met een (4 of 5mm) boortje tussen de vingers kun je die eilandjes er zo af draaien.

Een conventionele opto 3e pitch is te klein kwa kruipafstand. Die moet je uitbuigen of een 4e pitch gebruiken.

Waarom die gammele boel nog steeds gebruiken? (bij pertinax kun je de eilandjes bijna van de print af kijken... )
Epoxy kost niet meer tegenwoordig, vaak zelfs goedkoper...

+1!

Op zondag 17 mei 2026 00:00:00 schreef Kortsluiting_Online:
Voor netspanning is het geloof ik 6mm isolatie afstand tusssen net spanning sporen, en 12mm voor "dubbel geisoleerd". Vroeger was er een blz in elke elektuur waar dat in stond.

Voor de liefhebber: https://www.circuitsonline.net/forum/view/message/2563939#2563939

Duimpje omhoog voor de Ledlover. Dus toch 3 en 6mm.

Ik heb eigenlijk nooit goed begrepen waarom elektuur daar een hele bladzijde voor nodig heeft.

Oh, ook nog een duimpje voor Henry z'n link.

Omdat veel elektuur ontwerpen netspanningsvoeding hadden. In onze tijd is het heel gebruikelijk dat je dat even online opzoekt. Maar het papieren tijdperk moest je daar 'helemaal' voor naar een bibliotheek die daar een boekje over had (en dan kom je weer terug met allemaal andere boeken die je dan gaat zitten doorbladeren en dan komt er weer niets van je project terecht...)

Het ontbreekt wel eens aan dergelijke kennis. Een van de voorgangers in mijn werk heeft een naaimachinemotor in een bepaald wetenschappelijk apparaat vervangen, en heeft daarbij nagelaten om de aardverbinding toe te voegen zoals gebruikelijk is voor apparatuur met aanraakbare metalen delen in de moderne tijd. Toen die motor lekker warm werd, sloeg stilletjes en zonder rooksignalen de intern in de motor verstopte ontstoorcondensator door (fase naar motorhuis). De volgende keer dat ik die motor aanraakte kreeg ik daar een gemeen harde klap van. Dat was tevens mijn eerste 'serieuze' netspanningsklap in m'n leven. Niet slecht voor een elektronicus (maar dit was ook de niet-elektronicus dus overkomen...)
De condensator herstelde zichzelf bij afkoeling weer, dus in koude toestand geen lek te meten... En dus kwam ie ook ieder jaar braaf door de keuring van elektrisch materiaal op het werk. Warm ik 'm met een föhn weer op tot een graad of 65, dan zie je eerst de lekweerstand (bij laagspanning) langzaam van het maximum meetbare op mijn multimeter (ca. 40MΩ) zakken naar 1MΩ om daarna plotseling in kortsluiting te vallen.

Een andere collega heeft een eigen gitaarpedaaltje gemaakt met netspanningsvoeding. Zéker dan is het van belang dat je isolatie en kruipafstand in de gaten houdt. De netspanningsbedrading daarvan is zéker niet draad bedoeld voor netspanning. Nu houdt zelfs het dunste PVC laagje nog wel 320vp tegen, maar het is een doodeng idee als die bedrading langs een braampje schuurt.