De eerste (t)rolling blackout is een feit

Aha, bedankt voor de uitleg. Foute load balancing dus, om het maar even naar IT termen te vertalen.

Op zondag 5 juli 2026 18:48:08 schreef Sine:
[...]

Titel even daarop aangepast ;)

Grijns - mooi zo!

Op zondag 5 juli 2026 19:00:16 schreef mvdk:
Hoe groter de trafo, een 50/10kV of een 25/10kV, hoe groter de impedantie.

Als leek zou ik denken: hoe groter het normververmogen van een trafo, hoe kleiner (bij dezelfde spanningen) de impedantie.
Bij de kleine trafo's die ik ken, tot een paar kW, is dat ook echt zo.
Bedoel je hier met 'groter' iets anders?

is ook wel een raar moment om overbelasting te hebben, op een zondagmiddag met zon. dat zou je eerder verwachten op een werkdag in de piekuren dan.

Televaag:

Netbeheerder Enexis heeft zondag tegen het einde van de ochtend de stroom voor zo'n 18.000 klanten in en rond Tilburg kort afgeschakeld om te voorkomen dat het elektriciteitsnet daar overbelast zou raken. Dat bevestigt een woordvoerder van Enexis na berichtgeving door onder meer Omroep Brabant. Door de noodmaatregel zaten mensen zonder stroom.

Netcongestie
„Het stroomnet is vol en dat zorgt voor piekmomenten”, aldus de woordvoerder van Enexis. „Waardoor deze piek is ontstaan weten we nog niet. Deze viel op een ander moment dan we zouden verwachten. Maar het zou zeker te maken kunnen hebben met een vol stroomnet.”

Om grotere schade te voorkomen heeft Enexis om 11.37 uur de stroom afgeschakeld voor 18.000 huishoudens. Na een kwartier hadden 17.900 huishoudens weer stroom. „Om 12.11 uur was iedereen weer voorzien”, stelt Enexis.

https://www.telegraaf.nl/binnenland/stroom-rond-tilburg-voor-het-eerst…

[Bericht gewijzigd door Roland van Leusden op (34%)]

En wie zegt me dat dit normaliter niet vaker gebeurt met storingen maar je daar normaal niets van hoort?

Storingen zijn storingen. Dat deze dan toevallig door een piekvraag wat forser uitpakte en een afschakeling uit voorzorg vereiste is wat anders, maar ik kan me voorstellen dat er wel vaker mensen tijdelijk afgeschakeld moeten worden om een probleem elders te verhelpen.

@ mvdk: altijd interessant, distributie van elektriciteit is echt een vak apart en ook bij de spoorwegen zijn genoeg instinkers waar ik als 'gewone' elektromonteur niet eens aan denk ;)

Op zondag 5 juli 2026 19:55:45 schreef weardguy:
ik kan me voorstellen dat er wel vaker mensen tijdelijk afgeschakeld moeten worden om een probleem elders te verhelpen.

bij grootverbruikers probeert de netbeheerder dit in het contract te laten zetten tegen korting, dan kan er ineens een groot vermogen uitgezet worden om ademruimte te krijgen. niet bij elk bedrijf kan dat, met processen die snel stollen bijvoorbeeld.

edit: wat jaren terug ook uitval gehad van enige uren. er was toen een 25KV verbinding weggefikt bij het schakelstation. hele straat donker, ik had nog internet en alles draaide gewoon door. was net rond 4 uur in de winter, huis was koud want cv sloeg toen pas aan. ketel in ups gestoken en ook nog een warm huis.

dan zie je wel hoeveel mensen geeneens een kaars hebben om de zaklamp te zoeken. maar goed dat een gsm tegenwoordig ook een zaklamp is..

viel me pas op dat er bij gsm masten een snelle inhaalslag lijkt te zijn mbt accu backup op die masten. al meerdere gezien die duidelijk een koppelfunctie hebben ( veel straalverbindingen ) en nu allerhande toevoegingen krijgen. vroegah had een "hoofdmast" een generator aan boord, maar dat is allang niet meer gezien wat er maar bij word gehangen over de jaren. in die tijd had kpn de mast en antennes nog aan zichzelf.

[Bericht gewijzigd door testman op (48%)]

Waarom zou je afspraken maken met de grootverbruikers
Die wijken kun je tot 4u uitzetten zonder het een euro kost

Op zondag 5 juli 2026 17:10:01 schreef Frederick E. Terman:
[....]

Niet dat ik er last van had, trouwens: de auto levert ook gewoon 230 V. Tot 16 A, maar dat is voor mij prima.
De buren kwamen vragen hoe het kon dat de schoonmaakster gewoon aan het stofzuigen was. :)

Zoiets heb ik ook twee keer gehad. Buiten seeuwstorm.
Kwamne de buren vragen waarom i 'stroom'had en de hele straat donker was:

Ik had een Petromaxlamp van 250W equiv. >:)

Tweede keer een hele periode storigen ondervonden daaodat de plantsoenendienst een boompaaltje 'te dichtbij' de 10kV middenspannings kabel hadden gejast. Ik had toen een dikke UPS en kon zonder problemen doorcomputren. Heeft een paar weken geduurd voordat de 'fout' boven water kwam.

Ze hadden er al voor gewaarschuwd vorig jaar.
https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/4759888/probleem-met-stroomuitval-…

Er is een keer eerder een industrieterrein tijdelijk afgeschakeld , maar ik kan even niet vinden waar dat was., dacht ook brabant.

Op zondag 5 juli 2026 17:24:49 schreef mvdk:
Ik krijg zo de indruk dat er ergens een maximaalrelais getript heeft op overbelasting. Dat is dom.

Nee dat is het niet. En er is ook geen trip geweest. Er is handmatig (via OT) geschakeld.

De precieze reden laat ik nog even in het midden om mijn werkgever de kans te geven om het via een officiële weg te communiceren.

Maar kortgezegd is er naar aanleiding van daadwerkelijke overbelasting in het distributienet een vooraf opgestelde procedure opgestart om verder schade te voorkomen.

Tijdens het uit bedrijf zijn van de voedende transformator op 150 kV station zijn er schakelhandelingen uitgevoerd om de overbelasting weg te nemen en alle 18k+ aansluitpunten weer in bedrijf te nemen.

Hoop dat dit wat nuance in de zaak brengt. De procedure is heftiger dan het uiteindelijke probleem is mijn persoonlijke mening. Zelfde als 2 sneeuwvlokken en de NS die de gehele dienstregeling schrapt. Maar soms moet je voorsoorteren.

Groet,
KHJM

Het is natuurlijk wel een prachtige manier om extra druk te zetten op investeringen. :+

Dat vooral. Anders was het gewoon een stroomstoring geweest, zoals wel vaker voor komt. Net zoiets als RWS die geen geld heeft om gaten in het asfalt te repareren in de afrit van de A4 naar de N11 (en de boel dus maar afsluit) en gelijktijdig de A12 rijbaan breed gaat asfalteren.

[Bericht gewijzigd door Zeeuwsekees op (53%)]

Op zondag 5 juli 2026 20:16:42 schreef DK:
Waarom zou je afspraken maken met de grootverbruikers
Die wijken kun je tot 4u uitzetten zonder het een euro kost

Nou, je krijgt wel negatieve publiciteit als je dit doet.

Natuurlijk is het vandaag de dag politiek gunstig om deze pulbiciteit te krijgen: zo kan je politiek hardmaken dat er geld nodig is om het net uit te breiden.

De grootverbruikers die contractueel "zo nu en dan" uitgaan, daar hoor je natuurlijk niets van. Zelf weten ze dat ze een forse korting krijgen als de beheerder dat recht heeft om ze af te gooien en de beheerder ziet het als "normaal" om ze te vragen effe wat te dimmen.

Update, ze zagen een piek die er niet was, vuiltje in het oog?
https://www.ad.nl/binnenland/enexis-haalt-18-000-huishoudens-van-stroo…

Meetfoutje, hebben we allemaal wel eens meegemaakt (maar dan waren de consequenties wat minder). Of zitten hier techneuten die dat nog nooit hebben meegemaakt ?

Op maandag 6 juli 2026 18:41:26 schreef JoWi:
Meetfoutje, hebben we allemaal wel eens meegemaakt (maar dan waren de consequenties wat minder). Of zitten hier techneuten die dat nog nooit hebben meegemaakt ?

Precies.

Er zitten hier een hoop mensen die weten hoe het werk en hoe het moet. Ik snap daarom niet waarom we nog mensen te kort komen.

(maar dan waren de consequenties wat minder)

En daar zit hem nou juist de clou. Als ik hier achter m'n bureau een meetfoutje maak heeft niemand anders daar last van. Hooguit springt er hier een stop of blaas ik m'n meetinstrument op.

Maar wanneer er veel en grote consequenties aan vasthangen dan mag een 'meetfoutje' niet voorkomen. Ik denk dat we ook niet zo lakoniek zouden omgaan met een meetfoutje in een kerncentrale: 'oeps, foutje, bedankt!'

Blijkbaar waren er geen back-up meetsystemen, of iemand die even logisch nadacht en zag dat een rare meetwaarde op een bepaalde plek in het systeem niet correspondeerde met normale meetwaarden op andere plekken? Enfin, het klinkt mij (als buitenstaander) in elk geval eerder in de oren als een menselijke fout dan een meetfout. Al was het maar omdat iemand niet genoeg inzicht had in wat de *werkelijke* toestand was van het systeem, los van een evt. misaanwijzend meetinstrument.

(risico = kans dat iets gebeurt * consequenties van die gebeurtenis)

lastscheiders die verkeerd ingesteld waren op t werk ook al vaker gezeik mee gehad. bij een groot industriepand werd de koeling aangezet nog voor oplevering, bam hele trafo ging plat. bleek na veel zoekwerk en gedoe dat de netbeheerder de piekstroom een factor 10 te laag had ingesteld op de lastscheider. er liep nog amper stroom toen..

Op maandag 6 juli 2026 19:13:04 schreef KHJM:
[...]

Precies.

Er zitten hier een hoop mensen die weten hoe het werk en hoe het moet. Ik snap daarom niet waarom we nog mensen te kort komen.

Omdat die zelfde mensen zich nu al een slag in de rondte werken? :)
Werk in overvloed, en dat wordt steeds meer.

Op maandag 6 juli 2026 19:43:26 schreef nonius:
[...]
Maar wanneer er veel en grote consequenties aan vasthangen dan mag een 'meetfoutje' niet voorkomen. Ik denk dat we ook niet zo lakoniek zouden omgaan met een meetfoutje in een kerncentrale: 'oeps, foutje, bedankt!'

Blijkbaar waren er geen back-up meetsystemen, of iemand die even logisch nadacht en zag dat een rare meetwaarde op een bepaalde plek in het systeem niet correspondeerde met normale meetwaarden op andere plekken? Enfin, het klinkt mij (als buitenstaander) in elk geval eerder in de oren als een menselijke fout dan een meetfout.

Ik zie het helemaal voor mij:
Operator in Tsjernobyl:
Jongens, mijn meter geeft een rare en potentiële gevaarlijke waarde aan.
Zullen we een vergadering beleggen om te bekijken of mijn meetwaarde klopt met jullie meetwaarden. Dan kunnen we na de vergadering de kerncentrale uitschakelen als iedereen het er mee eens is. ;)

Jongens, mijn meter geeft een rare en potentiële gevaarlijke waarde aan.

Volgens mij is dit letterlijk een scene uit de film 'The China syndrome' (*), waarbij een operator op een analoog meetinstrument tikt omdat hij een meetwaarde niet vertrouwt en op die manier een vasthangende wijzernaald losmaakt.

Je mag hopen dat ook in deze digitale wereld mensen/operators nog steeds het besef hebben dat hun meetinstrumenten slecht kunnen functioneren. Sterker nog, in de luchtvaart zijn er zelfs speciale procedures voor uitgewerkt die gevolgd moeten worden wanneer een vlieger vermoedt dat bijv. z'n hoogtemeter niet goed werkt. (nog los van alle redundancies en backups aan boord).

De essentie is dat operators zich een mentaal beeld in hun hoofd moeten vormen. De meetinstrumenten vormen daarbij een (belangrijk) hulpmiddel, maar niet meer dan dat. Maar het werkelijke beeld bevindt zich in het hoofd van de operator. Een vergadering beleggen hoeft niet. Voorwaarde hierbij is uiteraard wel dat het competente operators zijn, met voldoende opleiding, ervaring, geen alcohol of drugs in hun lichaam, etc. Dit alles is tegenwoordig niet vanzelfsprekend meer.

Alles kan kapot. En dat in combinatie met de Wet van Murphy....

((*) en: bekend met de films 'Fail safe' en 'Dr. Strangelove'? >:) Niet dat Hollywood nu de bron van alle wijsheid is, maar toch.)

[Edit: en ondergetekende was geleerd om altijd even tegen de hoogtemeter te tikken vóór de waarde af te lezen, om mechanische frictie te overwinnen. Zelfde gold voor barometers. Je meetinstrumenten proberen je te bedotten! ]

Op maandag 6 juli 2026 21:00:35 schreef nonius:
[...]

Volgens mij is dit letterlijk een scene uit de film 'The China syndrome' (*), waarbij een operator op een analoog meetinstrument tikt omdat hij een meetwaarde niet vertrouwt en op die manier een vasthangende wijzernaald losmaakt.

"This one says it's high!"

-edit-

https://youtu.be/nemYBeT4aQY?si=3DwjAtOkjD8ol6Ou&t=167

Jack Lemmon als baasje van een kerncentrale. Haha.

Peter Sellers in Dr. Strangelove. Neemt drie personages voor z'n rekening, daaronder malletje Herr doktor Merkwurdigeliebe.

Three Mile Island, de kerncentrale van het incident, had een aantal ontwerp fouten. Een veiligheidsventiel, een zogenaamd Pilot Operated Relief Valve,
https://en.wikipedia.org/wiki/Pilot-operated_relief_valve
werd met een magneetspoel aangestuurd. Dan moet je de signaallamp niet parallel aan de spoel zetten, maak een contact in zo'n ding waarop je die signaallamp aansluit. Een aantal voedingswaterpompen stonden met uitgeschakelde werkschakelaars, een procedurefout.
Ik vind die opmerking van forumlid KHJM een beetje flauw. Dat van dat hier zo veel mensen zitten die het allemaal zo goed weten. Sommige dingen zijn zo vanzelfsprekend, en toch word er doelbewust maar wat aangeklooid.

Edit: Al sinds vóór de eeuwwisseling hebben netbeheerders websites waar storingen én de bijbehorende oorzaak op worden geregistreerd. Merkwaardig is wel dat in 95% van de gevallen "oorzaak onbekend" staat. Niet elke storing word, zoals Diemen in 2015, zowel door de ACM, als Justitie en Veiligheid onderzocht. Terwijl voor insiders de oorzaak hartstikke duidelijk, en uitlegbaar is. Ik herinner me een storing in Delft, brand in een eindsluiting in de 150kV hal schakelhuis Kruithuis. Om de brandweer veilig hun werk te laten doen, werd de hal spanningsloos gemaakt. Oorzaak onbekend, stond de volgende dag op de site. Later nog eens opgezocht, nooit aangepast.

Op maandag 6 juli 2026 21:00:35 schreef nonius:
[...]
Sterker nog, in de luchtvaart zijn er zelfs speciale procedures voor uitgewerkt die gevolgd moeten worden wanneer een vlieger vermoedt dat bijv. z'n hoogtemeter niet goed werkt. (nog los van alle redundancies en backups aan boord).

Is/zijn die ingevoerd voor of na flight TK1951?
Polderbaan 25-2-2009

:+

[Bericht gewijzigd door mvdk op (42%)]

Daar was min of meer bekend dat de RA het niet deed. Maar men kon prima visueel en op de andere hoogtemeters vliegen. Echter dat de autothrottle vanzelf in "je bent geland" mode zou gaan was een verrassing....