Op dinsdag 2 juni 2026 16:29:02 schreef BRNRDS:
Grijs was toen aarde. Rood was de nul? Wie verzint het om een groene kleur voor de fase te gebruiken?Ik gebruik een elektronische multimeter. Maar die geeft alleen spanning aan en geen fase.
Tja, in de meterkast kun je zien dat de bronzen aardleiding die kast in-, of uit- gaat? Of dat hij nu de meterkast zelf aardt, of dat de meterkast de aarde levert, is de vraag?
Ik ben geen leek, want ik heb jaren in electro en computers gewerkt en ook heel wat elektronica.
Maar na een ervaring van een verwisselde aarde met fase ben ik behoorlijk geschokt, letterlijk!
Om met het laatste te beginnen:
Dat je geen leek bent, wil nog niet zeggen dat je een voldoend onderricht persoon(VOP) bent, of een vakbekwaam persoon (VP).
Mijn vrouw is een leek, schakelaar om een lamp aan te doen ok, stekker van de strijkbout, idem dito. Maar daarna houdt het snel op.
Een bronzen aardleiding? Uit welk jaar stamt dat huis? Bij mijn weten is dat altijd 6 mm2 vertinde koperdraad geweest. Bronzen draad geleidt slechter dan koper. Geen aardlekschakelaars, en je aarde bestaat uit een enkel klemmetje aan de badkuip?
De meterkast hoeft niet geaard te worden, maar de aanraakbare geleidende delen, waterleiding en watermeterhouder, gasleidingen etc.
Je meet met een elektronische meter. Je hebt dan de installatie spanningsloos gemaakt (stoppen eruit gehaald) om allerlei storende invloeden uit te schakelen, anders heeft het meten geen zin. Een paar mA lekstroompjes vanuit aangesloten apparatuur doen je meting geen goed.
Of je aarding goed is, meet je met de juiste apparatuur.
Wie verzint het om een groene kleur voor de fase te gebruiken?
Duik eens in de geschiedenis van het ontstaan van elektriciteit in bedrijven, huizen kantoren etc. Dan kom je zo ergens in 1880 uit.
De kleur groen voor doorrijden, rood voor stoppen en wit (langzaam doorrijden) kwam alleen bij de spoorwegen voor. De machinisten (en de stokers misschien) wisten wat deze kleuren betekenden, ze waren er voor opgeleid en hebben er examens voor gedaan.
Verder waren er geen stoplichten in die tijd voor de enkele automobiel, en de kleur groen had verder geen betekenis.
Dus ja, waarom ook niet voor een fase draad. Groen werd alleen toegepast voor 2,5 mm2, voor andere diameters was het zwart (1,5 en 4 mm2 en hoger) Rood was de nul, de doorgaande leiding en werd niet onderbroken (vlgs een boekje uit ca. 1910).
Aan een elektrische (huis)installatie mochten alleen vakbekwame personen werken die na een toelatingsexamen van de "Gemeentelijke Electrische Werken" mochten installeren. Zelf werken aan je huisinstallatie was verboden, en bij sommige Bedrijven zelfs strafbaar gesteld.
Tegenwoordig kan iedere leek bij de bouwmarkt draad, schakelaars en zelfs een groepenkast kopen en zelf kan gaan knutselen. Met alle gevolgen van dien.
Uit de praktijk:
- gehele kast met 2,5 mm2, vanaf de hoofdschakelaar doorgelust naar drie aardlekschakelaars,
- idem, nog goedkoper, alleen bruine draad gebruikt, ook voor aarde,
- hergebruik van "aanwezige" type AC aardlekschakelaars, 30 en 500mA door elkaar,
- stoppen van 20 en 25A op afgaande verlichtingsgroepen,
- kroonsteentjes om 2,5mm2 draden te verlengen,
- en al die rommel die in de loop der jaren erbij geplakt is (tuinverlichting, schuurtje, dhz zonnepanelen, etc etc etc....
Beste TS, je aarde is je eerste en moet je beste beveiliging zijn, aardlekschakelaars zijn je back-up in geval je aarde niet goed functioneert. Je aarde is PRIO 1.
Tsja, en als je dan als niet leek een optater krijgt van een groene draad....
Op donderdag 4 juni 2026 17:40:55 schreef revado:
[...]Eeeh, HmH schrijft dat je de FASE en nul mag wisselenm die hebben immers geen vaste positie in een wandcontactdoos, niet de aarde en de nul...
En die oude netten bestaan in NL niet meer, nog wel in belgie.
Inderdaad, slordig van mij.
Op donderdag 4 juni 2026 20:39:52 schreef nonius:
[...]Het vinden van de fase is volgens mij nooit zo'n probleem geweest. Spanningszoeker, Duspol (1-polig gebruikt of 2-polig), DMM, of desnoods een opengevouwen paperclipje in de WCD steken
Dat plaatje herinnert mij aan een gebeurtenis in mijn jeugd waar mijn demonische broertje mij uitdaagde om iets in het stopcontact te steken. Ik nam een van de spijkers en stak die in de WVD, er gebeurde niets.
Maar hij daagde mij uit ook de andere te proberen en ik sprong ongeveer een meter hoog met een kreet.
Nou ja, toen wist ik dus waar de (toen groene) fase zat.
Op donderdag 4 juni 2026 22:22:09 schreef keebrev:
[...]Om met het laatste te beginnen:
Dat je geen leek bent, wil nog niet zeggen dat je een voldoend onderricht persoon(VOP) bent, of een vakbekwaam persoon (VP).Een bronzen aardleiding? Uit welk jaar stamt dat huis? Bij mijn weten is dat altijd 6 mm2 vertinde koperdraad geweest. Bronzen draad geleidt slechter dan koper. Geen aardlekschakelaars, en je aarde bestaat uit een enkel klemmetje aan de badkuip?
De meterkast hoeft niet geaard te worden, maar de aanraakbare geleidende delen, waterleiding en watermeterhouder, gasleidingen etc.Beste TS, je aarde is je eerste en moet je beste beveiliging zijn, aardlekschakelaars zijn je back-up in geval je aarde niet goed functioneert. Je aarde is PRIO 1.
Tsja, en als je dan als niet leek een optater krijgt van een groene draad....
Ik heb al meerdere keren aangeven dat ik hier geen aardleksysteem heb. Dat aarde prioriteit 1 is, is precies wat dit topic beoogt. Maar groen, of geelgroen is dus niet altijd veilig. "Laat de ware aarde opstaan".
Er komt een aarddraad uit mijn meterkast en dat heeft toch een duidelijke reden?
Ik neem aan dat het energiebedrijf er een aarde mee levert? Ik kan namelijk niet zien waar die draad verder heenvoert. Het is een stugge leiding, die doet denken aan brons, maar het kan best messing zijn of koper.
Is in elk geval vertind.
Nou ik ben om te beginnen geen leek, want ik heb wel degelijk gestudeerd op dat gebied, maar lang geleden en ik heb nooit veel in electro installaties gewerkt, want dat is gewoon mijn ding niet. Maar wel in de bouw van zeer grote schakelborden. We installeerden wel computers, maar deden geen netwerken met electro. Mochten we ook niet. Ik heb wel een VEV vooropleiding gehaald en daarna MTS. Dus ik mag thuis installeren.
Dat er gigantisch geknoeid wordt op dat gebied is mij wel bekend.
Toch leert dit topic dat er heel wat onduidelijkheid bestaat in het vinden van de aarde of de nul.
Tja, kleurpsychologie. Groen associeer je met veilig. Rood met gevaar, geel als waarschuwing. Vandaar de alarmlichten. De natuur levert zelf ook voorbeelden. Wit is weer neutraal, of zuiver.
We hebben groen, oranje, rood, als verkeerslichten. Schepen: Bakboord Rood, Stuurboord Groen.
Op woensdag 3 juni 2026 14:58:08 schreef BRNRDS:
Zoals eerder gesteld, heb ik geen aardleksysteem, dus kan ik dat ook niet zo testen.
Dat is misschien eerder een 'probleem' dan een N en een PE die zichzelf gaan omdraaien 
Tja een installatie van een nieuwe moderne kast met automaten kost vlot 800 Euro.
Ik leef al zo lang met dat oude systeem dat het mij verder een worst zal wezen.
Zolang het maar goed geaard is.
Op donderdag 4 juni 2026 16:48:20 schreef BRNRDS:
[...]Tja, in de meterkast kun je zien dat de bronzen aardleiding die kast in-, of uit- gaat? Of dat hij nu de meterkast zelf aardt, of dat de meterkast de aarde levert, is de vraag? Verder duikt hij in het beton en dat is denk ik dezelfde die ergens onder het bad hangt en de waterleiding daar. Ik heb wel in de keuken de randaarde en de nul tegen "aarde" (de kranen dus) gemeten en dat was nul Ohm. Morgen met een lange draad de rest van het huis testen. Stel dat de waterleiding niet echt zou zijn geaard*, dan weet je nog niets, want dat meet uiteraard toch door in huis.
.
Heb je geen aardrail, waar alle aardingen samen komen voor ze naar de aardpen gaan? Zoja, alle aardingen aan de rail even losmaken en kijken welke eventueel de meting bedriegen door via een andere (water) leiding aarde nemen. Dan kan je ook even meten tussen de aardpen en de nul, geeft een idee van de aardpenweerstand. Wel omzichtig zijn, je toestellen in huis zitten tijdens dat proces zonder aarde.
Op woensdag 3 juni 2026 14:58:08 schreef BRNRDS:
Zoals eerder gesteld, heb ik geen aardleksysteem, dus kan ik dat ook niet zo testen.
Zou ik zelf wel direct aan gedachte hebben.
Het is wel voorgekomen dat ik op een nul 160 V mat tegen "aarde"
Zet je daar een meter tussen fase en aarde dan lijkt het wel dat de fase de nul is. 230 -160V
Komt natuurlijk omdat een V meter een zeer hoge impedantie heeft.
Blijft lastig, maar het is toch heel belangrijk.
Je moet ook maar hopen dat ze de meterkast goed hebben aangesloten.
Zoals gesteld, is er geen schone referentie. Tenzij je een eigen aarde slaat. Maar ook die is niet altijd schoon.
Ooit veel problemen gehad met een PH meter die door een vuile aarde foute aanwijzingen gaf.
Oorzaak was een elektrische stoof die natuurlijk berucht was om zijn vrij hoge lekstroom.
160v?dand er ergens niet in orde met je aarde.
Ik snap niet wat dan het probleem is.
Die aarde is te controleren, daar kan je een aardspreidingsmeting voor ( laten ) doen.
Zelf is het ook te testen, dat is in andere topics al vaak genoeg aangegeven hoe.
Het energiebedrijf levert niet verplicht een aarde mee, dat doen ze soms wel, maar niet verplicht.
Vroeger zat ie zelfs aan de waterleiding, bij vervanging van de leidingen in de straat en invoer moest er alsnog een aardelektrode geslagen worden.
Maar een elektrode slaan en zorgen dat de aarde goed is moet de eigenaar zelf voor zorgen.
Bij jou kan het een aardelektrode zijn, maar in bv flatgebouwen van de jaren 60-70 zit de aarde ook vaak aan de bewapening van de fundering ( heipalen) vast,.
Dan is de aarde gezamenlijk voor meerdere woningen.
Over de kleuren.
De oude 3 fase kabels hadden de kleuren Rood- Blauw-Geel voor resp. de 3 fases.
Een monteur hoort gewoon te weten wat de kleuren zijn van een installatie, en anders meet hij dat.
Zo niet dan afblijven, dan gaat het om een leek.
Ik zou eens iemand vragen met een installatietester om bij je te komen meten.
Op vrijdag 5 juni 2026 08:50:42 schreef revado:
Ik snap niet wat dan het probleem is.
Die aarde is te controleren, daar kan je een aardspreidingsmeting voor ( laten ) doen.
Zelf is het ook te testen, dat is in andere topics al vaak genoeg aangegeven hoe.
Het energiebedrijf levert niet verplicht een aarde mee, dat doen ze soms wel, maar niet verplicht.
Vroeger zat ie zelfs aan de waterleiding, bij vervanging van de leidingen in de straat en invoer moest er alsnog een aardelektrode geslagen worden.
Maar een elektrode slaan en zorgen dat de aarde goed is moet de eigenaar zelf voor zorgen.Bij jou kan het een aardelektrode zijn, maar in bv flatgebouwen van de jaren 60-70 zit de aarde ook vaak aan de bewapening van de fundering ( heipalen) vast,.
Dan is de aarde gezamenlijk voor meerdere woningen.Over de kleuren.
De oude 3 fase kabels hadden de kleuren Rood- Blauw-Geel voor resp. de 3 fases.Een monteur hoort gewoon te weten wat de kleuren zijn van een installatie, en anders meet hij dat.
Zo niet dan afblijven, dan gaat het om een leek.Ik zou eens iemand vragen met een installatietester om bij je te komen meten.
Als je enkele jaren in de bouw van hoofdschakelborden hebt gezeten, weet je wel wat de kleuren zijn.
Maar ik zat nooit in de huis of bedrijfsinstallaties.
Het is hier inderdaad hoogbouw, dus ik weet niet hoe het verder zit met aarding. Ik neem echter aan dat de waterleiding en verwarming allen degelijk zijn geaard. Spanningen op de aarde met een multimeter levert aardige waarden op, want de ingang is immers zeer hoog. Maar als ik met de hand aan een van de losse meetpennen zit, zie ik dus een spanning die er niet is als ik op de kraan meet. Ikzelf lever dus de nodige spanning, (alhoewel ik niet gestrest ben). Ik had nota bene zware rubberen slippers aan. Daarom is meten met een gewone meter dubieus. Losse, niet gekoppelde apparaten laten vaak hoge verschilspanningen zien. Dat leer je wel in de audio en brom op de installaties. Was overigens een van de redenen om alles te gaan aarden.
Ook uit veiligheid. Metalen kasten zonder aarde!? Mijn printer levert zoveel prik dat het niet leuk meer is.
Oudere hoogbouw is heel vaak een doorlopende 4 of 6 mm vertinde koperdraad die door de woningen van boven naar beneden loopt.
In iedere meterkast een aftakking.
En als iemand die ergens los maakt...
Zo ziet het bij mij ( ook hoogbouw uit 1968).
En ja, ik heb alles gemeten met de installatietester 
Op vrijdag 5 juni 2026 08:16:46 schreef BRNRDS:
We hebben groen, oranje, rood, als verkeerslichten.
Bij verkeerslichten noemt bijna iedereen de middelste kleur oranje, maar dat is niet juist. De goede benaming ( volgens de verkeerswet) is geel.
Wat betreft groen en rood in oude installaties, mij is ooit verteld dat rood een verbod betekende, namelijk verboden in deze draad schakelaars te zetten. Voor wat het waard is.
Op vrijdag 5 juni 2026 08:37:42 schreef BRNRDS:
Tja een installatie van een nieuwe moderne kast met automaten kost vlot 800 Euro..
Een tussen (naast) kastje met een ALS is een stuk goedkoper.
Op vrijdag 5 juni 2026 10:18:59 schreef KlaasZ:
[...]Bij verkeerslichten noemt bijna iedereen de middelste kleur oranje, maar dat is niet juist. De goede benaming ( volgens de verkeerswet) is geel.Wat betreft groen en rood in oude installaties, mij is ooit verteld dat rood een verbod betekende, namelijk verboden in deze draad schakelaars te zetten. Voor wat het waard is.
Zelfs de politie schrijft bekeuringen uit voor het rijden door "Oranje".
Ik kan van een verkeerslicht geen geel maken.
Dat laatste is wel interessant. Rood was immers de nul.
Op vrijdag 5 juni 2026 10:39:12 schreef Sine:
[...]
Een tussen (naast) kastje met een ALS is een stuk goedkoper.
Heb je daar een voorbeeld van? Misschien kan het erboven, maar dan moet ik de rest ook verlengen.
Dat gaat weer draden trekken opleveren. Dat was al een heel gevecht. Leidingen met klonten gips.
Maar misschien kan ik de rest in de kast ook doorvoeren?
Ontdekte een doorlopende PVC leiding met die dikke, kale aarde, dus het lijkt erop dat de hele boom in deze flat is doorverbonden.
Maak even een foto van je groepenkast.
Dat is een lastige om een kastje bij te zetten.
Geen hoofdschakelaar, dan zijn de draden vanaf de meter te kort en lasblokken plaatsen kan in de oude kast ook niet.
En je kan de spanning er ook niet afhalen.
Dan is een 2 rij groepenkastje met een hoofdschakelaar onder en 5 aardlekautomaten boven misschien wel een betere oplossing.
Of beneden 2 aardleks en 5 gewone automaten, een enkele aardlek is onhandig omdat dan alles uit gaat bij een aardfout.
Dat past wel op de zelfde plek.
Die stotz automatische zekeringen heb ik een uitgesproken mening over, die komen er bij mij niet in, die heb ik te vaak zien falen.
Maar dat is alleen maar een opmerking.
Nog een "alleen maar opmerking" ... wat doet die 25A daar?
Op vrijdag 5 juni 2026 20:00:38 schreef Sine:
Nog een "alleen maar opmerking" ... wat doet die 25A daar?
Die is van de kookplaat.
Kun je die voorstellen van die rijen en automaten wat verduidelijken?
Ik ben ook geen fan van die automatische "stoppen".
Maar het wordt wel steeds lastiger om zekeringen te vinden.
Het zijn wel nieuwe automaatjes.
[Bericht gewijzigd door BRNRDS op (38%)]
Op vrijdag 5 juni 2026 11:00:07 schreef BRNRDS:
Zelfs de politie schrijft bekeuringen uit voor het rijden door "Oranje".
Die kan je dan meteen aanvechten, omdat de kleur oranje niet voorkomt in verkeerslichten. Politie zou beter moeten weten.
Turbokeu
Golden Member
I love watching conspiracy theorists use the airtight logic of the argument from incredulity: "Well I don't understand how it works so it can't be real!!!"
Dan is er dus nog een verschil tussen BE en NL.
In BE zijn de oranje lichten...tja.. oranje (ik heb in ieder geval nooit gele verkeerslichten gezien).
Ik zie wel dat ze in geschreven taal dikwijls 'oranjegele' lichten genoemd worden.
Misschien ben ik kleurenblind maar ik zie toch duidelijk het verschil tussen geel en oranje.
In de volksmond noemen we het trouwens oranje licht (feu orange).
Op zaterdag 6 juni 2026 09:20:11 schreef KlaasZ:
[...]Die kan je dan meteen aanvechten, omdat de kleur oranje niet voorkomt in verkeerslichten. Politie zou beter moeten weten.
Nederland heeft geen feitcode voor door oranje /geel rijden.
Onnodig door oranje / geel rijden (nog makkelijk kunnen stoppen, maar toch flink gas en doorrijden etc.) wordt gezien als door rood rijden en ook als zodanig beboet.
Op zaterdag 6 juni 2026 08:50:33 schreef BRNRDS:
[...]Die is van de kookplaat.
Kun je die voorstellen van die rijen en automaten wat verduidelijken?
Ik ben ook geen fan van die automatische "stoppen".
Maar het wordt wel steeds lastiger om zekeringen te vinden.
Het zijn wel nieuwe automaatjes.
Tik in google in "22x22 groepenkast samenstellen" dan kan je het zelf zo invullen en zie je de prijs.
Ik zou zelf een merk nemen zoals bv ABB , Hager of Eaton en niet de goedkoopste prijsvecht merken.