Er bestaan apparaten die je zo in de WCD steekt en dan met een kerstboom aan ledjes laat zien of het allemaal aangesloten is, zoals de aarde niet verwisseld is met de nul. Of erger de fase.
Is mij eens overkomen met die omzetting van Groene fase naar groene/gele aarddraad.
In het Rotterdamse nog in gebruik. Grijs was toen aarde. Rood was de nul? Wie verzint het om een groene kleur voor de fase te gebruiken? Een van de Amerikaanse technici van support heeft daarmee eens een vrij grote computerinstallatie opgeblazen. Die dacht dat de verder al weken goed werkende machine verkeerd op het net was aangesloten en de oorzaak zocht van een vaag probleem. Kleurcodes verschillend van US. Zijn ze weken mee bezig geweest. Transistor huisjes opvegend en talloze printen verkoold en elco's ontploft. Jaren later vonden we nog dopjes van transistors.
Vroeger had je een duspol. Een trekmagneet, zoals een lorrenweger (Unster) uit het stenen tijdperk. Tegenwoordig moet je er ook een aardlektest op hebben zitten. Die Unster klapte er sowieso de aardlek uit.
Het is natuurlijk handig als hij ook de spanning meet.
Maar vraagje, hoe weet het ding wat de aarde of de nul is? Heeft iemand ervaring met zo'n insteekmodel?
Vroeger kon je gewoon tegen een waterleiding of verwarming meten, maar dat kan niet meer want aarden op leidingen is niet meer toegestaan. Je kunt niet zeker zijn of er ergens kunststof leiding is gebruikt.
Dus ja, hoe "weet" zo'n tester dat? Best wel aan te bevelen om af en toe te testen of alles nog wel veilig is.
Vooral de aarde. Verder wil je soms van apparaten weten of ze in fase staan zoals een versterker.
Een zo laag mogelijke lekstroom en dus een laag brompotentiaal.
Ik gebruik een elektronische multimeter. Maar die geeft alleen spanning aan en geen fase.
Op dinsdag 2 juni 2026 16:29:02 schreef BRNRDS:
Maar vraagje, hoe weet het ding wat de aarde of de nul is? Heeft iemand ervaring met zo'n insteekmodel?
Via een weerstand netwerk tussen de fase en aarde kun je kijken of de aarde goed is aangesloten. Fase aarde is bij een goede aarde ook +/- 230VAC.
Vaak is dat galvanisch gescheiden door een optocoupler.
Ik gebruik een elektronische multimeter. Maar die geeft alleen spanning aan en geen fase
Als je één pen op de aarde houd en dan je andere pen in één van de andere gaten houd van je wcd, kom je er ook achter wat de fase is.
Zo, lap text ... even gedestileerd:
Maar vraagje, hoe weet het ding wat de aarde of de nul is?
Simpel, dat 'weet' dat ding niet.
Dus als je aarde en nul wisselt is het volgens zo'n 'inpugtester' allemaal primadesuper. Merk op dat PE/N verwisseld er ook niet op voorkomt.
Op dinsdag 2 juni 2026 16:38:13 schreef Lambiek:
Als je één pen op de aarde houdt en dan je andere pen in één van de andere gaten houdt van je wcd, kom je er ook achter wat de fase is.
De ene pen (het metaal ervan dus) in de hand houden is ook al voldoende. Dat is dan weer een vóórdeel van een gewone multimeter.
Op de fase zal de meter dan vele tientallen volts aangeven - hoeveel precies hangt van de omstandigheden af, maar is niet belangrijk -, en op de nul niets. En mocht je nog een oud sternet tegenkomen, dan zie je dat vanzelf, want dan geeft de meter op beide ongeveer dezelfde spanning (niet nul) aan.
Via een weerstandnetwerk tussen de fase en aarde kun je kijken of de aarde goed is aangesloten.
Je bedoelt hier vast iets anders dan het aanwijzen wát nul en wát aarde is. Heb je ergens een plaatje of zoiets?
Op dinsdag 2 juni 2026 16:29:02 schreef BRNRDS:
Vroeger had je een duspol.
Met een gewone 'duspol', nog altijd gewoon verkrijgbaar, kom je er natuurlijk snel achter waar de aarde zit: tussen fase en aarde laat hij met de testknop de aardlek aanspreken, tussen fase en nul niet.
e: op het intussen verschenen plaatje hierboven zie je ook een aardlektestknop. Als de aarde en N verwisseld zijn, faalt de test.
nonius
set SCE to AUX.
Er bestaan apparaten die je zo in de WCD steekt en dan met een kerstboom aan ledjes laat zien of het allemaal aangesloten is, zoals de aarde niet verwisseld is met de nul.
Yep, heb ik ooit ook gebouwd, maar dan met neon-lampjes (zie witte kastje in foto). En heb de mijne gebouwd nadat ik in m'n vorige huis constateerde dat iemand een geel/groene-draad als fasedraad had gebruikt. Dat doet wel eventjes alle alarmbellen bij een mens afgaan en sindsdien vertrouwde ik nergens meer op zonder dat ik het eerst zelf had gemeten.
Heb er ook gelijk een simpele aardlektester bij ingebouwd (gewoon een paar weerstanden en een momentschakelaar) om 30mA aardlekken te testen.
Dankzij dat simpele apparaatje kwam ik er in m'n huidige woning achter dat iemand ooit de aardlekdraad van de WCD boven het aanrecht had doorgeknipt. Blijkbaar deed het koffiezetapparaat de aardlekschakelaar te vaak trippen....
Tsja, onze lieve heer heeft vreemde gevaarlijke kostgangers.
M'n vertrouwen in de mensheid is er in de loop der jaren door dit alles niet op vooruitgegaan. Meten=weten!
Vroeger had je een duspol. Een trekmagneet, zoals een lorrenweger (Unster) uit het stenen tijdperk.
Die heb je nog steeds. Zit in mijn gereedschapskoffer gebroederlijk naast z'n modernere broertje (Benning Expert). Wanneer mogelijk gebruik ik de oude Duspol.
Tegenwoordig moet je er ook een aardlektest op hebben zitten.
Als je de testknop indrukt op de Duspol heb je een soort van lompe aardlektest. En ook op de oude Duspols zit zo'n testknop om te testen met een lage impedantie (de rode ring inknijpen bij de linker Duspol op foto in bijlage).
Die Unster klapte er sowieso de aardlek uit.
Alleen als je een 30mA aardlek hebt. Hier in huis kan ik 80% van de WCD's meten met de oude (of nieuwe) Duspol ZONDER dat de aardlek eruit springt. Maar die is dan ook 500mA....
Het is natuurlijk handig als hij ook de spanning meet.
Niet echt.
Maar vraagje, hoe weet het ding wat de aarde of de nul is?
Door de capacitatieve koppeling met je hand. Het ding gebruikt de operator als referentie-aarde. Dus je moet hem wel beetpakken voor een goede werking.
Best wel aan te bevelen om af en toe te testen of alles nog wel veilig is.
Sterker nog: de correcte meetprocedure met een Duspol is om éérst een live-punt te meten en te verifiëren dat de Duspol dus werkt; daarna je eigenlijke meting uit te voeren; en daarna nog een keer controleren, op een live-punt, of de Duspol nog steeds werkt.
Je lacht er misschien om maar dat is geen overbodige luxe, kan ik uit eigen ervaring vertellen (een veel te lang verhaal om hier op te schrijven; in elk geval, 3 dingen waren/gingen fout, en één heel toevallig ding voorkwam dat ik niet geëlectrocuteerd werd).
Daarom zijn er ook speciale testapparaatjes voor je Duspol (die je dus eigenlijk voor en na elke meting zou moeten gebruiken):
https://www.elektramat.nl/martindale-testunit-voor-2-polige-spanningst…
Daar zijn installatietesters voor 
Die meten wel alles, aarde, fase, nul, aardweerstand etc.
Als de aarde .los is, of ergens iets gewissled zie je dat meteen en weigert hij een test.
En kunnen een aardlek testen op uitschakelstroom en uitschakelsnelheid.
Hier een voorbeeld van een aardlektest die ik pas met mijn Fluke tester heb gedaan bij een nieuwe onderverdeler in een garageboxen complex.
Zelf zo'n tester kopen is niet zinvol als je hem niet regelmatig gebruikt, duur, maar je kan ze ook een dag huren.
nonius
set SCE to AUX.
Zelf zo'n tester kopen is niet zinvol als je hem niet regelmatig gebruikt, duur, maar je kan ze ook een dag huren.
...of als je geluk hebt kan je van een sympathiek forumlid zijn oude apparaat overnemen....
Op dinsdag 2 juni 2026 17:26:32 schreef nonius:
[...]...of als je geluk hebt kan je van een sympathiek forumlid zijn oude apparaat overnemen....
Dat komt heel soms ook voor
Op dinsdag 2 juni 2026 17:02:25 schreef nonius:
[...]
Door de capacitatieve koppeling met je hand. Het ding gebruikt de operator als referentie-aarde. Dus je moet hem wel beetpakken voor een goede werking.
Daar ga je een missende nul en/of aarde mee vangen, absoluut geen verwisselde nul en aarde.
Het enige wat kon opvallen bij een variant met aardlek tester is dat je ALS niet tript.
Op dinsdag 2 juni 2026 17:20:32 schreef revado:
Daar zijn installatietesters voor
Dat is zo ongeveer de enige 'echte' optie.
Bedankt voor de uitgebreide antwoorden.
Het is mij nog steeds niet duidelijk, hoe je het verschil tussen nul of aarde kunt bepalen?
In de centrale zijn ze immers doorverbonden. De spanningsverschillen ontstaan dus door stroom en letterlijke aarde weerstand. De Global Resistance. Er bestaat geen schone referentie.
Ik ben geen leek, want ik heb jaren in electro en computers gewerkt en ook heel wat elektronica.
Maar na een ervaring van een verwisselde aarde met fase ben ik behoorlijk geschokt, letterlijk!
Een installatie tester zal zeker heel mooi zijn, maar inderdaad veel te duur voor de enkele keer dat ik die nog zal gebruiken. Maar goed, die WCD tester is dus ook nutteloos. Voor een 2 tientjes moet je geen wonderen verwachten. Al zijn er ook veel duurdere.
Ik wil wel een betrouwbare indicatie, want stel dat, er ergens een las los zit, na uitgebreide wijzigingen in verband met randaarde voor WCD's. Misschien toch maar een ouderwetse Duspol opsnorren.
Ik herinner mij een moderne Duspol van een installateur, waar een indicatie op zat voor de nul. Mij is het een raadsel hoe je dat kunt meten tussen nul en aarde? Aarde is immers niet altijd proper. Er kunnen zelfs flinke spanningen op staan. Geen echter power, maar genoeg om verkeerde metingen te verkrijgen. Pennen vasthouden en dan meten lijkt mij niet echt veilig. (Dan maar hopen dat hij op HV staat en niet op Amps.) Alhoewel een moderne V meter een zeer hoge ingangsweerstand heeft en dus zelfs hoger dan een ouderwetste, maar wel professionele spanningzoeker.
Aardlekschakelaars heb ik niet, dus ik kan die Duspol er ook niet op gebruiken. Ik heb hier nog een ouderwetse stoppenkast.
Ik heb enkele eenvoudige testers, gewoon een degelijke meetsnoerset met leds.
Maar daar kun je dus geen aarde of nul mee onderscheiden.
fatbeard
Honourable Member
Een goed begin is geen excuus voor half werk; goed gereedschap trouwens ook niet. Niets is ooit onmogelijk voor hen die het niet hoeven te doen.
Door een weerstand van 4k7 aan te sluiten tussen fase (identificeerbaar) en de vermeende aarde zal de aardlek trippen als dat inderdaad aarde is, anders niet.
Op woensdag 3 juni 2026 09:00:52 schreef BRNRDS:
Bedankt voor de uitgebreide antwoorden.
Het is mij nog steeds niet duidelijk, hoe je het verschil tussen nul of aarde kunt bepalen?
Dat is een andere vraag dan 'hoe doet zo'n stekker tester dat?', want dat is simpel, die doet dat (ook) niet.
Wat FB zegt is inderdaad een optie als je het zelf wilt testen, een stroom naar aarde maken. Is het stiekem een nul dan blijft de aardlek er in. Bij werkelijke aarde tript de aardlek.
Allemaal aangenomen dat er ook een aardlek zit en dat die ook werkt uiteraard.
want stel dat, er ergens een las los zit
Dat kun je ook testen met een grote verbruiker, zoals een straalkachel en een voltmeter.
Als je de kachel inschakelt bij 1000W dan gaat er 5A lopen. Dan kun je meten hoeveel de spanning verandert en daaruit kun je de net-impedantie berekenen. Een losse las zal er dan wel uitkomen denk ik zo.
Het is mij nog steeds niet duidelijk, hoe je het verschil tussen nul of aarde kunt bepalen?
Dat kan met de straalkachel en een stroom tang. Straalkachel in het stopcontact en dan in de meterkast met de stroomtang kijken waar de stroom loopt.
Zoals eerder gesteld, heb ik geen aardleksysteem, dus kan ik dat ook niet zo testen.
Zou ik zelf wel direct aan gedachte hebben.
Het is wel voorgekomen dat ik op een nul 160 V mat tegen "aarde"
Zet je daar een meter tussen fase en aarde dan lijkt het wel dat de fase de nul is. 230 -160V
Komt natuurlijk omdat een V meter een zeer hoge impedantie heeft.
Blijft lastig, maar het is toch heel belangrijk.
Je moet ook maar hopen dat ze de meterkast goed hebben aangesloten.
Zoals gesteld, is er geen schone referentie. Tenzij je een eigen aarde slaat. Maar ook die is niet altijd schoon.
Ooit veel problemen gehad met een PH meter die door een vuile aarde foute aanwijzingen gaf.
Oorzaak was een elektrische stoof die natuurlijk berucht was om zijn vrij hoge lekstroom.
er is nog de oermethode. Je zet een kring spanningsloos. (ik ga er vanuit dat hierbij zowel L als N onderbroken worden). Dan meet je of de aarde nog is doorverbonden. Heb je geen lang meetsnoer, dan kan dat door een verlengdraad in het spanningsloze stopcontact te pluggen en je rolt af tot aan een gekend aardpunt, kan je daar een Ohmmeting doen, en meteen controleren of L en N echt onderbroken zijn.
Op woensdag 3 juni 2026 23:07:46 schreef kris van damme:
er is nog de oermethode. Je zet een kring spanningsloos. (ik ga er vanuit dat hierbij zowel L als N onderbroken worden). Dan meet je of de aarde nog is doorverbonden. Heb je geen lang meetsnoer, dan kan dat door een verlengdraad in het spanningsloze stopcontact te pluggen en je rolt af tot aan een gekend aardpunt, kan je daar een Ohmmeting doen, en meteen controleren of L en N echt onderbroken zijn.
Deels correct, leuke tip, maar wat, als er een aardleiding aan de waterleiding hangt, zoals hier het geval is, en de waterleiding een kunststof leiding bevat? Water geleid immers ook.
Het oude gietijzeren bad was verplicht geaard en dat aardleiding netwerk, van de meterkast en van het hele gebouw was daarmee verbonden. Zoals ook de verwarmingen.
De nieuwe persflens koppelingen zijn ook niet meer betrouwbaar realiseerde ik mij, nadat de loodgieter een kraan verving, want ze hebben een flenspakking en je hoopt maar dat de rest goed contact maakt. Die kans is vrij groot, maar niet meer gegarandeerd.
Onder het bad is het een netwerk van bronzen aarddraad en klemmen.
Wat een zooitje is dat en dat wordt nooit getest of gecontroleerd, ook niet na het bad vervangen voor een kunststof inzetbad. Waarbij ze een krater zagen in het oude ijzeren bad.
Eigenlijk is dus het hele huis geaard op één klemmetje.
Op donderdag 4 juni 2026 09:04:36 schreef BRNRDS:
[...]Deels correct, leuke tip, maar wat, als er een aardleiding aan de waterleiding hangt, zoals hier het geval is, en de waterleiding een kunststof leiding bevat? Water geleid immers ook.
Het oude gietijzeren bad was verplicht geaard en dat aardleiding netwerk, van de meterkast en van het hele gebouw was daarmee verbonden. Zoals ook de verwarmingen.
Daarom ook even meten of L en N open meten, dan ben je zeker dat de randaarde aan de aarde is. Dat was je vraag bovenaan. Of bedoel je dat je niet zeker bent dat de randaarde echt aan de aardpen hangt, maar komt via de waterleiding?
Op dinsdag 2 juni 2026 16:53:32 schreef Frederick E. Terman:
De ene pen (het metaal ervan dus) in de hand houden is ook al voldoende. Dat is dan weer een vóórdeel van een gewone multimeter. Op de fase zal de meter dan vele tientallen volts aangeven - hoeveel precies hangt van de omstandigheden af, maar is niet belangrijk -, en op de nul niets.
Dat kan ook ja.
Wat ik bedoel is dit.
Als je op de testknop drukt zal de groene led altijd oplichten als er spanning op een WCD staat, maakt niet uit hoe de stekker in de WCD zit.
Als de stekker er goed inzit, dus de fase pen zit in de fase en de nul pen zit in de nul en de aarde pen zit op de aarde, dan zal de rode en groene led oplichten als je op de testknop drukt. Als je de fase pen markeert, weet je precies wat, wat is en of je aarde goed is. Als de fase pen in de nul zit en de nul pen in de fase zal de rode led niet oplichten, dan weet je dus dat de fase en nul gewisseld zijn.
Op donderdag 4 juni 2026 15:22:09 schreef kris van damme:
[...]Daarom ook even meten of L en N open meten, dan ben je zeker dat de randaarde aan de aarde is. Dat was je vraag bovenaan. Of bedoel je dat je niet zeker bent dat de randaarde echt aan de aardpen hangt, maar komt via de waterleiding?
Tja, in de meterkast kun je zien dat de bronzen aardleiding die kast in-, of uit- gaat? Of dat hij nu de meterkast zelf aardt, of dat de meterkast de aarde levert, is de vraag? Verder duikt hij in het beton en dat is denk ik dezelfde die ergens onder het bad hangt en de waterleiding daar. Ik heb wel in de keuken de randaarde en de nul tegen "aarde" (de kranen dus) gemeten en dat was nul Ohm. Morgen met een lange draad de rest van het huis testen. Stel dat de waterleiding niet echt zou zijn geaard*, dan weet je nog niets, want dat meet uiteraard toch door in huis. Dus de aarde zal wel van de meterkast zelf afkomstig zijn.
Al die dikke metalen hoofd doorvoerleidingen en radiatoren zijn ergens verbonden.
Nieuwe huizen hebben echter ook vaker kunststof leidingen. Dat geldt ook voor de aanvoer van buiten.
*In een moderner huis kun je daar dus niet zo zeker van zijn.
Op donderdag 4 juni 2026 16:28:37 schreef Lambiek:
[...]
Dat kan ook ja.Wat ik bedoel is dit.
Als je op de testknop drukt zal de groene led altijd oplichten als er spanning op een WCD staat, maakt niet uit hoe de stekker in de WCD zit.
Als de stekker er goed inzit, dus de fase pen zit in de fase en de nul pen zit in de nul en de aarde pen zit op de aarde, dan zal de rode en groene led oplichten als je op de testknop drukt. Als je de fase pen markeert, weet je precies wat, wat is en of je aarde goed is. Als de fase pen in de nul zit en de nul pen in de fase zal de rode led niet oplichten, dan weet je dus dat de fase en nul gewisseld zijn.
Leuk schakelingetje. Is dat niet gewoon te koop dan? Neem aan dat iemand dat al eerder bedacht heeft?
Als ik met een elektronische meter meet, staat er als ik de testpen in de hand houd en de ander in de WCD steek Randaarde of de Nul, staat er ongeveer 3 Volt op, dat geldt ook voor de Nul. Meet ik echter met die pen op de kraan dan is het potentiaalverschil Nul.
Maar die 3 Volt zou ook inductie kunnen zijn met een minstens 10 Mega-Ohm ingangsimpedantie. Dat is dus tamelijk bedrieglijk.
[Bericht gewijzigd door BRNRDS op (19%)]
Simpel en effectief.
Echter 3 nadelen.
.1 je weet niet of de aarde wel of niet aangesloten is als je l1 op fase zit (rode led licht niet op
.2 werkt je schema niet op netten waarbij aarde en nul niet zelfde potentiaal hebben. Ofwel bijv 127 v naar aarde
.3 is in Nederland niet vastgelegd waar nul en fase zitten. Omkeren mag gewoon..
Op donderdag 4 juni 2026 16:53:41 schreef High met Henk:
Simpel en effectief.Echter 3 nadelen.
.1 je weet niet of de aarde wel of niet aangesloten is als je l1 op fase zit (rode led licht niet op
.2 werkt je schema niet op netten waarbij aarde en nul niet zelfde potentiaal hebben. Ofwel bijv 127 v naar aarde
.3 is in Nederland niet vastgelegd waar nul en fase zitten. Omkeren mag gewoon..
Zeer verhelderend. Ik wist niet dat je dat je aarde en nul mag omwisselen.
Soms staat er heel veel spanningsverschil tussen Nul en aarde. Hangt puur af van de impedantie van een meter. Tja en een beetje lekstroom..............
Of een oud systeem zoals ze wel in sommige steden hebben. Vroeger in het Rotterdamse. 2 fasen en geen verbonden aarde aan de generator. Wel met de "Planeet".
Op donderdag 4 juni 2026 17:07:56 schreef BRNRDS:
[...]Zeer verhelderend. Ik wist niet dat je dat je aarde en nul mag omwisselen.
Soms staat er heel veel spanningsverschil tussen Nul en aarde. Hangt puur af van de impedantie van een meter. Tja en een beetje lekstroom..............
Of een oud systeem zoals ze wel in sommige steden hebben. Vroeger in het Rotterdamse. 2 fasen en geen verbonden aarde aan de generator. Wel met de "Planeet".
Eeeh, HmH schrijft dat je de FASE en nul mag wisselenm die hebben immers geen vaste positie in een wandcontactdoos, niet de aarde en de nul...
En die oude netten bestaan in NL niet meer, nog wel in belgie.
Op donderdag 4 juni 2026 16:53:41 schreef High met Henk:
.1 je weet niet of de aarde wel of niet aangesloten is als je l1 op fase zit (rode led licht niet op
Dan is of je aarde niet goed of je aarde is niet aangesloten. Ik zie geen probleem.
.2 werkt je schema niet op netten waarbij aarde en nul niet zelfde potentiaal hebben. Ofwel bijv 127 v naar aarde
Dat heb ik hier in een woonhuis nog niet gezien.
.3 is in Nederland niet vastgelegd waar nul en fase zitten. Omkeren mag gewoon..
Daar kom je hier dus mee achter waar de fase zit.