mailtje van Elektuur

Ze zaten heel lang in Beek en nu in Susteren, beiden limburg inderdaad.
Maar helemaal met MJU eens, oude zooi, veel te ingewikkelde dingen en schakelingen die vaak niet goed werken.
Ik heb al vele jaren geleden afscheid genomen van ze...

Over dat laatste... Ik heb me in januari 1990 geabonneerd en -ondanks dat Elektuur me de laatste jaren een beetje omslachtig voor "lul" uitmaakt door me als abonnee, lid te nomen- altijd trouw gebleven. Ik boek het abonnement wel als onkosten op de zaak en kan dan maar liefst 9% BTW aftrekken.

Ik heb een paar van die USB sticks en vooral de scankwaliteit van de oude nummers is erg beroerd (te ver "afgeknipt"). Dan staan er op archive.org betere versies.

Afgelopen middag zat ik te kijken naar:
https://github.com/balmerdx/RLCMeterH750

Ziet er uit als een best net project voor een (niet al te nauwkeurige, maar goed genoeg voor mij) LCR meter (Die russen husselen alle letters een beetje door elkaar).

Het project lijkt vrij compleet te zijn, compleet met KiCad project en C source code. Ik was nieuwschierig wat de BOM kosten van zo'n project ongeveer zijn (Meeste IC's bij elkaar ong. EUR 80) en ik kwam toen al 3 IC's tegen die niet meer leverbaar zijn. Met de virus dinges van een paar jaar terug zijn heel veel IC's uit de handel geraakt en niet meer terug gekomen. Het zijn vooral simpele IC's, maar omdat het KiCad project erbij zit kun je dat gemakkelijk even aanpassen voor IC's die wel verkrijgbaar zijn voordat je een printje bestelt ergens.

Het zijn ook van die kleine SMD dingen, dus even een ander IC'tje er op stoppen dat eigenlijk niet past is ellende.

------------
Van wat "niet passend" betreft...
In de jaren '90 stond er een frequentie regelaar in de elektuur, gebazeerd op een Fet / BJT / IGBT module. Alleen die module was al > 100 Guldens, terwijl hij dus 6 van die schakel blokjes (a HFL 4 ofzo) vervangt. Reden die elektuur toen aangaf was dat ze het "220V gedeelte" op de print beperkt wouden houden, en "nabouwen vergemakkelijken". Vervolgens bleek die module moeilijk leverbaar, en werdt later met een hoop gepruts en losse draadjes "niet passende" modules gesoldeerd. En dat allemaal op een 300V bus voor een frequentie regelaar voor 1.5kW ofzo.

Tegenwoordig ben ik blij met m'n chinese frequentie regelaar van EUR 120 waar gewoon 6 losse IGBT's (TO-247) in zitten.

Op zondag 16 augustus 2026 22:39:02 schreef bprosman:
Ik heb een paar van die USB sticks en vooral de scankwaliteit van de oude nummers is erg beroerd (te ver "afgeknipt"). Dan staan er op archive.org betere versies.

Helemaal mee eens, vele scans van de Elektuur / Elektor bladen uit het archief van hun zelf zijn rampzalig en niet meer dan wat losse flarden aan tekst en schema's (er zitten zelfs volgorde fouten in).
Op archive.org zijn inderdaad betere / volledige scans te vinden.

Op zondag 16 augustus 2026 18:49:44 schreef revado:
Ze zaten heel lang in Beek en nu in Susteren, beiden limburg inderdaad.

Op Kasteel Limbricht...
Magazijn Susteren.

[Kortsluiting_Online] Van wat "niet passend" betreft...

Dat heb ik altijd het nadeel gevonden van het nabouwen van projecten op de originele (geëtste) print: je moet eigenlijk EXACT de juiste onderdelen hebben, met EXACT dezelfde footprint, anders wordt het een hele hoop geklooi om het toch passend gemonteerd te krijgen, en dan vaak op een erg klungelige manier gemonteerd (component gelijmd op de print en met draadjes verbonden).

Dat was één van de redenen voor mij om op gaatjesprint over te stappen: dan kan ik de onderdelen gebruiken die ik hier heb liggen. Kleine aanpassingen zijn eenvoudig te maken. Een afwijkende footprint van een component is ook geen probleem.

Vaak wil ik ook een andere frontplaat layout dan Elektuur voorzien heeft (omdat ik het inbouw in een andere behuizing; eentje die ik al heb liggen, of eentje die beter bij m'n reeds gebruikte andere behuizingen/projecten past). Maar bij sommige Elektuur-projecten bevat de print ook gelijk de (draai-)schakelaars, potmeters, LEDs, etc., (dat scheelt weer in de bedrading, is de gedachte) zodat je slechts heel moeilijk van de frontlayout kunt afwijken.

Op gaatjesprint monteer ik gewoon een Molex-connector en zet een Molex-stekker aan de potmeter of schakelaar, waarna ik hem op de frontplaat kan plaatsen waar *ik* het wil.

Ook de allerkleinste modificatie, zoals een extra indicatieLEDje, wordt direct een hele tour als de ontwerper er geen plek voor voorzien heeft.

Bij die kant-en-klare projecten krijg ik een heel vervelend gevoel van in een keurslijf gestopt te worden waar ik eigenlijk niet in wil maar dat me door de ontwerper toch wordt opgelegd. Vandaar dat, als ik nog wat bouw, het op flexibele gaatjesprint is. En inderdaad, ook zo weinig mogelijk SMD, tenzij het echt niet anders kan.

(tsja, een 12GHz pre-scaler met een HMC363 bouw je niet even snel op een stukkie gaatjesprint - maar met massieve koperprint en een scherp mesje kom je al een heel eind.)

In de jaren '90 stond er een frequentie regelaar in de elektuur, gebazeerd op een Fet / BJT / IGBT module. Alleen die module was al > 100 Guldens, terwijl hij dus 6 van die schakel blokjes (a HFL 4 ofzo) vervangt.

Veel van die projecten waren veredelde applicatienotes. Die moeilijk verkrijgbare onderdelen hadden in de advertenties van winkels in het blad een aparte sectie.

Op maandag 17 augustus 2026 00:40:52 schreef nonius:
[...]
Dat heb ik altijd het nadeel gevonden van het nabouwen van projecten op de originele (geëtste) print...
Vaak wil ik ook een andere frontplaat layout dan Elektuur voorzien heeft...
Ook de allerkleinste modificatie, zoals een extra indicatieLEDje, wordt direct een hele tour...
Bij die kant-en-klare projecten krijg ik een heel vervelend gevoel van in een keurslijf gestopt te worden...

Het grote probleem is dat je alleen het resultaat krijgt. Je krijgt niet de schema-sources. Als je nu alle Kicad files krijgt kun je er alles mee doen. En je krijgt geen sourcecode. Je zit helemaal eraan vast, net alsof je een winkelapparaat koopt. En dat terwijl je als elektronicus juist altijd aan het veranderen en verbeteren bent.

Dé oplossing is dat ze gewoon alles beschikbaar stellen, Kicad files, source code, gewoon alles in plaats van er een veredeld Velleman pakket van te maken.

Ik denk dat dit juist ervoor zou zorgen dat meer mensen een abonnement nemen. Maar ja, het zal wel weer te eenvoudig zijn. En soms komt het not-invented-here syndroom ook om de hoek kijken.

Net als bij microcontrollers kom je dan bij het oude probleem ... welke ga je gebruiken?

Heel veel spul komt tegenwoordig ook van externe auteurs, en die gaan niet even een ander PCB pakket aanleren omdat elektuur (bijvoorbeeld) Kicad als standaard heeft.

Dus goed doe je het nooit ;)

Tja, wellicht een idee om alle schakelingen die "wij" als hobbyisten maken met schema, pcb layout, gerbers en evt software en BOM hier te publiceren op de site.

Als we dat zouden doen, draai je elektro gewoon keihard de nek om.

Een forum als CO heeft daar zeker potentie voor.

MAAR....
Dan moet iedereen zijn schakeling hier aanleveren met bovenstaande info:
En daar wringt de schoen: het is een hoop werk voor liefdewerk oud papier.

Ofwel het loont niet.

Als we dat zouden doen, draai je elektro gewoon keihard de nek om.

Niet dat dat het doel is, en daarnaast geloof ik daar helemaal niets van.

Ik zou wel eens willen weten hoeveel projecten de gemiddelde elektuur lezer werkelijk (nog) bouwt uit elektuur. Sorry, elektor.

Dat kon best eens tegenvallen.

Geloven doe je in de kerk :-) De eerste PCB die werd gekocht via Elektuur

De Moeder van de stereo decoder IC's.

[Bericht gewijzigd door RAAF12 op (12%)]

Wellicht is er iemand bekend met de revisie? Volgens mij was deze print de eerste in serie dus ook geschikt voor de DIL uitvoering van de RCA CA3090 eps 1226-12

Op maandag 17 augustus 2026 12:17:11 schreef Sine:
[...]

Niet dat dat het doel is, en daarnaast geloof ik daar helemaal niets van.

Ik zou wel eens willen weten hoeveel projecten de gemiddelde elektuur lezer werkelijk (nog) bouwt uit elektuur. Sorry, elektor.

Dat kon best eens tegenvallen.

Iets van 2 in 36 jaar.

Op maandag 17 augustus 2026 12:26:48 schreef RAAF12:
Geloven doe je in de kerk :-) De eerste PCB die werd gekocht via Elektuur,

1. Nog niet misschien.
2. Ik had het niet over de 70's, maar hoeveel % van de lezers er anno NU nog dingen bouwt uit elektor.

oKE had er een ;) moeten zetten bedacht ik me later. Mja zoals mijn vader zei, gedane zaken nemen geen keer.

3 PCB's gekocht 84018, 83124 en 1226-12

[Bericht gewijzigd door RAAF12 op (16%)]

[HmH] Als we dat zouden doen, draai je elektro [sic; Elektor?] gewoon keihard de nek om. Een forum als CO heeft daar zeker potentie voor.

Ik ben geen lezer meer van Elektuur maar draag ze ook zeker geen kwaad hart toe. Ben indifferent t.o.v. Elektuur.

Het is zeker niet mijn levensdoel om Elektuur de nek om te draaien. Het is een verrijking van het toch verder wel erg verschralende electronica-landschap, ook al betekent Elektuur voor mij persoonlijk helemaal niets meer, behalve wat goede herinneringen. Maar leven en laten leven....

ja, wellicht een idee om alle schakelingen die "wij" als hobbyisten maken met schema, pcb layout, gerber en evt software en BOM hier te publiceren op de site.

Sowieso zijn al 'mijn ontwerpen' (wat klinkt dat heerlijk pretentieus!) geen geheim. Heb er geen enkele moeite mee om ze te publiceren voor wie er belangstelling voor heeft - maar dat gaat niet verder dan handgetekende schema's, want meer bestaat er gewoon niet van. Dat is wat er is en daar zullen mensen het mee moeten doen. Te nemen of te laten, even goede vrienden.

M'n bouwsels bevatten geen geheimen, maar omgekeerd, ik ga ook niet veel extra moeite doen om de, wereldwijd, anderhalve man en een paardenkop die het willen nabouwen, te faciliteren :) Vragen beantwoord ik, maar printlayouts en BOM's laat ik over aan de gemotiveerde nabouwer.

Sowieso is alles gebouwd met onderdelen die ik toevallig had liggen. Een 10kA hockeypuck-thyristor van de oud-ijzerboer vormde het hart en de basis voor een puntlasapparaat, om maar eens een zijstraat te noemen. De inductieverhitter idem dito. De gatedrive-trafo is handgewonden, op basis van een ferrietkerntje met onbekende spec's uit de rommelbak (maar wel met hele lage leakage inductance en verder goed gedrag).

Iets ontwerpen voor brede nabouw is iets héél anders dan iets voor jezelf ontwerpen en bouwen, in enkelstuks, op basis van toevallig rondslingerende componenten....

(komt nog bij dat je altijd dat !@#!@# gezeik krijgt: 'kun je deze functie niet toevoegen?', 'kun je dit of dat veranderen?', 'kan ik geen 741 gebruiken i.p.v. die chopper opamp?', 'ik wil functie mezus mezo, kun je dat even erbij programmeren?')

Op maandag 17 augustus 2026 12:43:36 schreef RAAF12:
Wellicht is er iemand bekend met de revisie? Volgens mij was deze print de eerste in serie dus ook geschikt voor de DIL uitvoering van de RCA CA3090 eps 1226-12

Volgens mij wel. Het artikel dat ik heb (dec 1971) heeft het alleen maar en ook zeer uitgebreid over CA3090.
Artikel wil niet uploaden, want: nét iets te groot.
Deel 1:

Elektuur 1971-103 Stereo Decoder (CA3090)a.pdf

en deel 2:

Elektuur 1971-103 Stereo Decoder (CA3090)b.pdf

ja, wellicht een idee om alle schakelingen die "wij" als hobbyisten maken met schema, pcb layout, gerber en evt software en BOM hier te publiceren op de site.

Wat ik wil delen zet ik op Github.

@Hensz En ga het even nalezen, big hand!

Ik heb niet gezegd dat ik elektuur de nek om wil draaien: mijn doel is om aan te geven dat de concurrentie letterlijk moordend is.

Daarbij is elektronica als hobby in de klassieke vorm zo goed als dood:
.1 er zijn heel veel kant en klare modules te koop voor ESP en arduino
.2 een microcontroller / PC (single board) is zo goedkoop en met software kun je heel veel al, dat custom bouwen niet loont.
.3 consumenten electronica is ook veel goedkoper geworden in verhouding. Een radio kost niet meer de wereld.
.4 radio comunicatie is compleet vervangen door internet.

Al met al is het een prachtige hobby, maar voor het geld/besparing of noodzaak ligt het heel anders als 30 jaar geleden!

Op maandag 17 augustus 2026 17:16:00 schreef High met Henk:
Ik heb niet gezegd dat ik elektuur de nek om wil draaien: mijn doel is om aan te geven dat de concurrentie letterlijk moordend is.

Daarbij is elektronica als hobby in de klassieke vorm zo goed als dood:
.1 er zijn heel veel kant en klare modules te koop voor ESP en arduino
.2 een microcontroller / PC (single board) is zo goedkoop en met software kun je heel veel al, dat custom bouwen niet loont.
.3 consumenten electronica is ook veel goedkoper geworden in verhouding. Een radio kost niet meer de wereld.
.4 radio comunicatie is compleet vervangen door internet.

Al met al is het een prachtige hobby, maar voor het geld/besparing of noodzaak ligt het heel anders als 30 jaar geleden!

Grotendeels eens met "High"..

Maar wat ik nooit zal begrijpen aan dit forum is dat mensen vaak zo snel zijn om alternatieven aan te bieden als iemand voor commentaar vraagt.

Als ik zelf iets wil bouwen en stel er een vraag over op dit forum, dan krijg ik bergen commentaar van "koop dat in de Action, dat is goedkoper". Ja duhhh.
Natuurlijk is dat goedkoper als je het kant en klaar koopt, maar het is toch net het leuke aan een hobby?
Waarom zou iemand nog muzieklessen volgen of een instrument kopen? Je kan toch muziek beluisteren via de radio of streamingdiensten?
Ik heb een paar projecten die al zeer lang werken tot mijn grote tevredenheid. Allemaal zaken waar ik tijd en moeite heb ingestoken om eventuele pitfalls te vermijden.
Dit zijn MIJN projecten en ben trots op wat ik maakte.
Dat is de essentie van een hobby.
En ja, ik heb al geregeld zaken gedeeld, ik wil mijn projecten niet geheim houden.

Wat ik zeker wel merk, en die mening wordt ondersteund door een vriend/leerkracht electronica. Het boeit nog zeer weinig mensen.
Als wij vroeger tijdens onze opleiding uren en dagen zaten te klooien met transistoren, opamps etc, en alles mooi moesten berekenen dan denk ik dat de jeugd graag alvast de uitkomst wilt en zelf niet te veel moeite wilt doen. Mijn idee..

Dat bepaalde bordjes zo goedkoop en makkelijk zijn is geen bezwaar. Elektor publiceert ook zelden nog schema's zonder die bordjes.
Toegeven, een bordje met wat 402 componenten ga ik zelf niet meer produceren. Trough hole is ook niet zo cool meer :)
De bordjes zijn nu eenmaal een noodzaak. Ik heb nog veel DIP PIC's liggen die ik op voorraad had om later mijn projectjes mee te maken. Nu heb ik voor een paar € een dev-board waar ik ineens mijn projectjes kan aanhangen zonder Xtal en externe componenten te moeten opsporen.

Kortom, ik denk dat onze hobby een beetje aan het uitdoven is. Jammer genoeg.

BTW: ik heb deze middag uren aan het solderen geweest omdat ik een projectje wat kleiner geschaald heb waardoor alle wiring enorm veel complexer geworden is. Dat maakt deze hobby voor mij net zo fijn, even alles vergeten en gaan met die bout... :-)

Ik ben het wel met je eens.
Wat ik soms jammer vind is dat er voor de meest eenvoudige oplossing al meteen een ESP of iets dergelijks geadviseerd wordt.
Een simpel relais , of een eenvoudige schakeling is blijkbaar niet meer van deze tijd, het moet meteen een microprocessor worden.
Het zal wel aan mijn leeftijd liggen denk ik :)