Elco meet goed door maar staat toch bol?!

dat is een lineaire voeding. draait op 50hz en lopen geen hoge stromen. die zal nog wel goed zijn.
soms zijn die 'behuizingen' door het indrukken van die T bovenaan zowieso al een beetje bol

[Bericht gewijzigd door fcapri op zaterdag 15 augustus 2026 18:46:06 (32%)]

het apparaat heeft niet toevallig lang geen stroom gezien? want dan komt het weleens voor dat een elco opzwelt door opwarming. een standaard trafo voeding kan oud worden, zolang deze maar constant word gebruikt. wat doet de voeding overigens? toestel nog voor 220V gemaakt kan op 240V ook weleens over het randje van componenten gaan.

Dat kan zeker. De afdichting is nog niet gecompromitteerd, maar dat komt héél snel. En als dat gebeurt droogt die cap in korte tijd uit en verhoogt de ESR.
Je hebt hem gewoon op tijd gevangen

Het vreemde is dat ik eigenlijk alleen maar het omgekeerde heb gezien: elco's met een hoge ESR maar waar uiterlijk nog niets aan te zien is....

Dat klopt, ik snap dat ook niet zo, anders dat dan de rubber afdichting aan de pootjes al niet luchtdicht meer zijn waardoor er nooit drukopbouw is.
Met dat beeld voor ogen zorg ik altijd dat ik de pootjes van een elco alleen met een tang als steun haaks zet, zodat dat seal niet zo belast wordt en open kan gaan. Maar dat is een gok puur uit voorzorg.
Het vloeistof hoeft niet te lekken, dat zit volgens mij alleen capillair tussen de platen.

[Bericht gewijzigd door erikdenhouter op zaterdag 15 augustus 2026 22:24:22 (12%)]

Deze videorecorder komt van mij, en heeft erg lang stilgestaan. Bovendien heeft hij jarenlang op mijn bergzolder gelegen, waar het in de zomer flink warm (ruim boven de 30 graden) kan worden.

Ik neem aan dat het een chemisch proces is wat b.v. kristalliseert en daardoor uitzet.

Dat wordt alle kleine elco's nalopen en controleren die sneuvelen meestal als eerste door langdurige hitte.

Het zijn in wat oudere apparatuur over het algemeen de kleine elco's die het eerst gaan, ik vermoed omdat de afdichting (rubber) relatief minder effectief is bij kleiner formaat (fysiek), het productieproces daarmee lijkt moeilijker te worden op die wat kleinere schaal.
Puur observatie hoor, niet gestoeld op onderzoek wat ik ken.

Ik neem aan dat het een chemisch proces is wat b.v. kristalliseert en daardoor uitzet.

Dat lijkt me wel een aannemelijke verklaring inderdaad....

waar het in de zomer flink warm (ruim boven de 30 graden) kan worden.

Dat valt nog mee, op m'n zolder hier wordt het veel warmer. Bovendien: daar zou de elco tegen moeten kunnen: -40C tot +85C staat er op.

Maar er zitten inderdaad (het zal geen verrassing zijn) veel slechte elco's in. Enfin, ben nu grofweg halverwege met het vervangen van de slechte elco's in het apparaat. Schat dat er zo'n 20 vervangen zijn tot hier. De 10u/16V en 47u/6V3 zijn sowieso allemaal slecht. Toch speelt het apparaat nog verdraaid goed. De rubbers zijn uiteraard ook een probleem: heb tijdelijk de rubber ring van de idler binnenstebuiten gedraaid en een 'nieuwe' passende snaar (uit de rommelbak) erop gelegd.

(de video was eigenlijk bedoeld als project voor de komende lange winteravonden, maar ik kon mezelf niet inhouden en heb het apparaat toch eens opengeschroefd. Van het één komt het ander, en voor je het weet ben je het apparaat aan het overhaulen....)

Dit was het model VCR dat we vroeger thuis hadden, dus is voor mij vooral een kwestie van nostalgie om weer zo'n zelfde werkend apparaat te hebben.

Op zaterdag 15 augustus 2026 23:59:17 schreef nonius:
. . . Bovendien: daar zou de elco tegen moeten kunnen: -40C tot +85C staat er op.

Zo'n ding met die spec's kan zelfs tegen 100°C, maar het verkort de totale levensduur. De garantie is (b.v.) 5000 uur bij 85°C, dat betekent véél langer bij 60°C, en nog veel langer bij 30°C, misschien wel 50.000 uur ( = 6 jaar continu), wie zal het zeggen.

Die kan niet op een praktische manier tegen 100 graden aangezien dat ver buiten de specificatie valt.

De benadering van de minimale levensduur is overigens tamelijk simpel. De elco is bijvoorbeeld gespecificeerd voor 1000 uur op maximale rimpelstroom bij 85 graden omgevingstemperatuur wat voor zijn bouwjaar niet onredelijk is. Voor elke 10 graden minder, verdubbelt de levensduur. Bij minder rimpelstroom zal deze ook toenemen, vandaar minimale levensduur maar als je het wilt afschatten pak je de temperatuur. Dus dan krijg je zoiets als minstens 32000 uur bij 35 graden.

Op zaterdag 15 augustus 2026 23:59:17 schreef nonius:

[...]

Dat valt nog mee, op m'n zolder hier wordt het veel warmer. Bovendien: daar zou de elco tegen moeten kunnen: -40C tot +85C staat er op.

Maar daar hangt wel een levensduur aan. In het bijzonder als de elco niet regelmatig onder spanning gezet wordt.

ééntje waarvan goed doormeette 2200uF/25V: ESR 0.3 ohm; capaciteit 2000uF, alles uitgesoldeerd doorgemeten.

Zo een elco hoort een een veel lagere ESR te hebben van als ze nieuw zijn wel 50mΩ tot 80mΩ Een ESR van 0,3 is veel te hoog.

Ik meet een elco uitsluitend op hun capaciteit en D. Een D waarde hoger dan 0,06 is matig en mag je al vervangen en boven 0,1 is elco is helemaal op. De ESR kijk ik nooit meer na dat is een totaal niets zeggende parameter zonder de datasheet na te kijken bedoel ik dan. En de ESR is afhankelijk van de waarde van de elco de spanningen en nog wat meer. En dan zijn er ook niet heel veel ESR meter die de ESR laag genoeg kunnen meten.

Maar de D is universeel voor alle elco's waarden en spanningen. Een goede elco zit onder de 0,02. D = dissiaption factor of verlies factor en is in procenten. Het geeft je dus direct weer hoe groot het deel van de stroom de elco in warmte omzet.

Een D van 0,02 betekend letterlijk 2% verlies
D 0,06 = 6% verlies.
De absolute grens waarde is D 0,1 = 10% aan warmte verlies altijd vervangen

Kan je ook de D meten of de Q is 1/D mag ook.
D werkt ook goed bij kleine elco's waar de ESR gewoon 10 ohm mag zijn ook daar meet een nieuwe 0,02 of lager

De ESR kijk ik nooit meer na dat is een totaal niets zeggende parameter zonder de datasheet na te kijken bedoel ik dan.

Tsja, da's eigenlijk ook wat Fred101 altijd zegt. Maar bij gebrek aan een echte LC-meter kan ik de verlieshoek niet bepalen echter.

Hm, bij nader inzien heb ik hier *wel* een LCR-meetbrug (Marconi TF2700). Net even geprobeerd te meten; hij kan de 2200u elco (die ca. 2000uF meet) nog *net* aan, het is de bovengrens van het apparaat. Ik meet daarbij D=2.5

(D=1/Q); D=DF=dissipation factor

_{(Dit ervan uitgaande dat ik geen meet- of rekenfouten heb gemaakt; heb deze meetbrug nog niet zo lang, en eigenlijk nog nooit 'echt' gebruikt, en ook nooit eerder gewerkt met dissipation factors; het zegt me intuïtief nog erg weinig, i.t.t. ESR)}

Maar dan nog, het is een lineaire voeding zonder grote rimpelstromen, dus een klein beetje hogere ESR of DF zou geen probleem mogen zijn, denk ik (warmte-ontwikkeling en opzwellen lijken me onwaarschijnlijk in deze toepassing). De condensator zit in de ongeregelde 18V-lijn. De verklaring van Erikdenhouter (kristalvorming en opzwellen tijdens opslag) klinkt wel aannemelijk voor me.

[Edit: heb helaas vergeten de 'gouden standaard'-diagnose/meting uit te voeren: rimpel meten met de oscilloscoop.... Dit omdat de voeding uitgebouwd was en de elco's uitgesoldeerd zijn getest.]

Op zondag 16 augustus 2026 00:37:49 schreef maartenbakker:
.... Die kan niet op een praktische manier tegen 100 graden aangezien dat ver buiten de specificatie valt.

Tja, dat is mijn "wie zal het zeggen" spec. De fabrikant geeft een kader waarin het product gezien mag worden, van daaruit is het ieders relatieve gok.

Op zondag 16 augustus 2026 02:13:23 schreef nonius:
. . . het is een lineaire voeding zonder grote rimpelstromen, dus een klein beetje hogere ESR of DF zou geen probleem mogen zijn, denk ik (warmte-ontwikkeling en opzwellen lijken me onwaarschijnlijk in deze toepassing). De condensator zit in de ongeregelde 18V-lijn.

Dat betekent een piekspanning van 25 Volt, voor een 25 V condensator. Dus wel op zijn grens. 35V zou ieders keus moeten zijn.

Op zondag 16 augustus 2026 01:33:09 schreef benleentje:
. . . de D is universeel voor alle elco's waarden en spanningen. Een goede elco zit onder de 0,02. D = dissiption factor of verlies factor en is in procenten. Het geeft je dus direct weer hoe groot het deel van de stroom de elco in warmte omzet.

Een D van 0,02 betekend letterlijk 2% verlies
D 0,06 = 6% verlies.
De absolute grens waarde is D 0,1 = 10% aan warmte verlies altijd vervangen

Heel begrijpelijk, mits je een meter hebt die dit weergeeft, of je naar dat kan omrekenen.

Dat betekent een piekspanning van 25 Volt, voor een 25 V condensator. Dus wel op zijn grens. 35V zou ieders keus moeten zijn.

Verdraaid, goed punt, daar had ik helemaal overheen gekeken! Ga C1102 vervangen door een 35V-exemplaar. Er is ruimte genoeg voor.

Hetzelfde geldt ook voor C1101, C1103 en C1104; daar is ook maar heel weinig tot geen headroom. En dat ook nog eens in combinatie met de iets hogere netspannning die we tegenwoordig hebben, in vergelijking met 1984. Het is nominaal een 220V-apparaat. Vandaag de dag kan de netspanning oplopen tot 253V.

Maar zelfs los daarvan heeft de ontwerper wel héél erg de grenzen opgezocht.

Ik begin me nu eigenlijk ook een beetje zorgen te maken over de toereikendheid van de spanningsrating van de elco's in de rest van het apparaat....

D en ESR zijn gerelateerd aan elkaar en zijn beide frequentie afhankelijk.
Een D of ESR meting op 1kHz zegt niets over de D of ESR bij 50Hz of 100Hz.

De levensduur van elco's halveert grofweg bij iedere 10 graden temperatuurstijging... (en vice versa uiteraard)

Er zou in dit geval ook een gelijkrichtdiode kapot kunnen zijn.
Dat merk je niet altijd in de werking van het apparaat (hangt van de opbouw af) maar geeft wel een veel grotere rimpel.

Een licht bolle bovenzijde zie je soms ook wel bij nieuwe elco's; ze zijn dan gewoon zo gefabriceerd...

De spanningen in de rest van het apparaat zijn doorgaans laag genoeg.

In de algemene docunentatie van elco's, ik denk zelfs dat ik het bij Panasonic gelezen heb, staat een vuistregel die waarschuwt dat je binnen 10% van het werkspaningsbereik de levensduur ernstig compromitteert en dat het voor de levensduur alsnog beter is om 20% uit de buurt te blijven.

Oftewel een ontwerper die het een beetje spannend wil maken gebruikt een 25V elco op spanningen (bias- of gelijkspanning) tussen 2,5V en 22,5V. Een ontwerper die optiaal dimensioneert bedrijft deze elco tussen 5V en 20V.

P.S. Mijn schoolvoorbeeld van een eng gedimensioneerde elco is de afvlakelco van de +57 in de Philips MFB's 22AH544 en 22AH567. Hier zit een 63V elco (de hoogste beschikbare werkspanning toendertijd denk ik, en mogelijk de reden om de voedingsspanning zo te kiezen) op de +57V lijn. Dat is krap 10% als de netspanning 220V is. Onbelast, dus box in standby, waarschijnlijk nog een stukje hoger, idem met 230V netspanning. Die elco hield het bij normaal gebruik vaak nog wel 10+ jaar uit, maar ik denk dat je inmiddels geen oorspronkelijke elco meer tegenkomt in een werkende box van dit type (er zat meestal een puist op het veiigheidsventiel). Dit los van het algemene recap-advies vanwege uitgedroogde kleine elco'tjes.

Op zondag 16 augustus 2026 11:45:08 schreef Bobosje:
D en ESR zijn gerelateerd aan elkaar en zijn beide frequentie afhankelijk.
Een D of ESR meting op 1kHz zegt niets over de D of ESR bij 50Hz of 100Hz.

Ja dat is waar maar de D meet je op 100 of 120Hz en dan zegt het omdat je hetzelfde meet altijd wel hetzelfde.

Bij het herstellen van een Panasonic NVR-370 videorecorder uit 1984 kwam ik zojuist iets raars tegen in de lineaire voeding

Oftewel een ontwerper die het een beetje spannend wil maken gebruikt een 25V elco op spanningen (bias- of gelijkspanning) tussen 2,5V en 22,5V. Een ontwerper die optimaal dimensioneert bedrijft deze elco tussen 5V en 20V.

Voor een fabrikant hoeft de VCR geen 40 jaar mee te gaan die gokken meer op zeg 10 jaar. Zelfs met een professionele

EMI (TDK LAMBDA) voedingen waren de elco 16V achter een 7815 en 7915. En na 32 jaarwaren die elco's met een D van 0,06 nog niet eens zo slecht. En er zaten ook nog 12x RIFA PME condensatoren in. Die halen sowieso nooit >30 jaar. Maar voor de fabrikant is dat niet iets waar ze rekening mee houden die ontwerpen voor 10 - 15 jaar dat de voeding 24/7 moet kunnen werken.

[Bericht gewijzigd door benleentje op zondag 16 augustus 2026 13:56:03 (54%)]

Ik heb toch ook regelmatig Philips jaren '60 spul gezien waar die blauwe elco's op het randje staan, maar nog 'prima' zijn. 10V elco op 9V supply, 6,3V elco op 6V. De specs zullen over de jaren wel wat aangescherpt zijn.

Die kleine blauwe elco's gaan sowieso kapot, ongeacht de spanning die erop staat. Ze drogen gewoon uit door een slechte seal.