Hoe met een energiemeter welke richting het vermogen opgaat?

Op dinsdag 8 september 2026 22:59:34 schreef Profane199:
Als stroom 100x per seconde van richting verandert, hoe bepaalt hij dan de richting.?

De spanning wisselt ook 100x per seconde, het gaat dus om het product van de stroom en de spanning (en dan vergeet ik cos phi maar even)

Nee.
Bij verbruik heb je 50 keer per seconde +230V en +X ampère, en -230V en -X ampère.

Maar de omvormer doet +230V en -X ampère dan -230V en +X ampère.
Die gaat dus de andere kant op.

Op dinsdag 8 september 2026 22:59:34 schreef Profane199:
Of de bron nou de energiecentrale is, of mijn pv omvormer/thuis accu omvormer... in beide gevallen heb je toch +230 volt en +X ampère en daarna -230 volt en -X ampère?

Je hebt de netspanning over de (blauwe en bruine) draden en je hebt de stroom door de draden. Als de spanning tussen de bruine en blauwe draad +230V is, (dus spanning op de bruine draad is 230V en de spanning op de blauwe draad is 0V) en de stroom loopt op dat moment van de centrale naar je koelkast (bijv +2A), dan is je opgenomen vermogen 460W (en dat kost je geld). Als 10 miliseconde later de spanning -230V is, (dus spanning op de bruine draad is -230V en de spanning op de blauwe draad is 0V) en de stroom loopt op dat moment van de koelkast naar de centrale (-2A), dan is je opgenomen vermogen -230V maal -2A = 460W. (en dat kost je nog steeds geld).
Soortgelijk verhaal kan je voor je omvormer houden. Als die energie levert dan loopt de spanning en stroom onderling in fase, dus bij hoge positieve spanningen loopt de stroom van de omvormer naar je gebruikers en centrale (beter is overige gebruikers aan de 'andere kant van je meter). en bij negatieve spanning loopt de stroom de andere kant op.
.
Je GX device weet niet of het vermogen de verkeerde kant op gaat. Alleen jij weet dat en omdat je ziet dat de aanwijzing niet klopt, heb je de aansluitingen van de stroomspoel omgedraaid. Het is ongeveer hetzelfde als je de accuspanning van je auto met een voltmeter controleert. Je ziet op je meter bijvoorbeeld -12V staan. Dan weet jij dat je de meetklemmen van je voltmeter verkeerdom aangesloten hebt en dan draai je de meetklemmen om en zie je de goede waarde. (Of je hebt een hele oude auto waar de plus van de accu aan het chassis ligt)

Met wisselstroom meet je het faseverschil of fasehoek tussen spanning (U) en ampère (I). De fase van I meet je met een stroomtrafo. Spanning (U) en fase kan je met een gewone nettrafo van b.v. 230V-6V o.i.d. meten aan de 6V kant.

Stroomtrafo:

Verder hier onder een link naar een heel verhaal (van de vele) op CO over dit onderwerp.
Schema:

hoe weet een energiemeter eigenlijk welke kant het vermogen opgaat?

Door de cos phi of maw de faseverschuiving van spanning en stroom.
Bij een faseverschuiving tussen -90° en +90° is het product van U en I positief.
Is de faseverschuiving groter dan is het product negatief .... en gaat het vermogen dus de andere kant op

stel nu dat ik een DC 12V batterij hebt.
ik geef je 5sec lang stroom +12V
daarna wissel ik de draden 5sec lang zodat je -12V hebt

je weet niet wat eraan hangt, een lamp of een lader.
doch als je +12V hebt, en je meet +2A, dan ben je op dat moment aan het verbruiken.
5sec later draait de spanning om naar -12V, en dan krijg je -2A. je verbruikt nog altijd

als er nu een lader aan zou hangen, dan heb je -2A bij +12V en +2A bij -12V.

idem voor wisselspanning dus. het gaat alleen sneller. is de stroom hetzelfde teken als de spanning dan heb je verbruik, zijn ze tegenovergesteld, dan heb je injectie.

@fcapri, Dat is een mooie uitleg

https://www.spellmanhv.com/en/Technical-Resources/Application-Notes-HV…

https://www.keysight.com/blogs/en/tech/educ/2023/source-meter

Als je uitgaat van een energiemeter met draaischijf, kun je deze vergelijken met een 1fase inductiemotor. , De richting van de stroom in de hoofd en de hulpwikkeling keren steeds gelijktijdig om, draai je 1 wikkeling om draait de motor de andere kant om. Bij de meter blijft het spannings potentiaal op het net en de andere fase richting het zelf met de andere bron, alleen heeft de stroom een andere richting.

Op dinsdag 8 september 2026 22:59:34 schreef Profane199:
Op chatgpt las ik iets van dat de sinus van de stroom dan 180 gedraaid is tov de spanning. Maar ik zie het even niet voor me.
Of de bron nou de energiecentrale is, of mijn pv omvormer/thuis accu omvormer... in beide gevallen heb je toch +230 volt en +X ampère en daarna -230 volt en -X ampère?

De energie meter kijkt naar de fase van spanning en de fase van de stroom.
Om de fase te bepalen word bijna altijd de top van de spanning als 0° genomen.

Situatie 1, afname:
Bij puur ohmse belasting zit de top van stroom sinus dan ook 0°. Maar die kan met verschillende belasting varieren tussen -90° en +90°. Als de kWh meter deze waarden meet dan is de richting van het vermogen van buiten naar je woning.

Situatie2, terug levering:
Maar als de hoekverschuiving die de kWh meter meet nu tussen +90° en +270° zit dan is de vermogens richting de ander kant op om de richting van de stroom dus +180° is verschoven. En dit geval weet de kWh meter dan er energie van je woning naar het net gaat

Bedankt voor de reacties.
Dit vond ik het makkelijkst in te beelden.

Op woensdag 9 september 2026 08:56:51 schreef fcapri:
stel nu dat ik een DC 12V batterij hebt.
ik geef je 5sec lang stroom +12V
daarna wissel ik de draden 5sec lang zodat je -12V hebt

je weet niet wat eraan hangt, een lamp of een lader.
doch als je +12V hebt, en je meet +2A, dan ben je op dat moment aan het verbruiken.
5sec later draait de spanning om naar -12V, en dan krijg je -2A. je verbruikt nog altijd

als er nu een lader aan zou hangen, dan heb je -2A bij +12V en +2A bij -12V.

idem voor wisselspanning dus. het gaat alleen sneller. is de stroom hetzelfde teken als de spanning dan heb je verbruik, zijn ze tegenovergesteld, dan heb je injectie.

Heb ik het zo goed?
Dus als hij de fase als referentie gebruikt weet hij eigenlijk alleen: als spanning op deze draad +230V is en de stroom gaat een bepaalde richting op dan spreken we af dat dit 'vebruik' is. En als de spanning 0V is en de stroom gaat de andere kant op dan moet dit dus ook 'verbruik' zijn. Maar is de spanning 0V is en de stroom gaat dezelfde kant op als eerst, dan moet dit dus 'teruglevering' zijn.

Waar ik van in de war raak: ik zie een sinus van spanning en stroom voor me die op hetzelfde moment tegengestelde richtingen uitgaan, terwijl dit bij een ohmse belasting niet zo is.
Maar volgens mij wordt met + ampère en -ampère dus gewoon bedoeld: verandering van richting?

Brengt mij op de volgende vragen:
De meter heeft naast de CT-klemmen ook fase nul aarde aansluiting.
Stel ik zou de fase en nul omdraaien... zou hij dan ook andersom meten?
Als ik het goed begrepen heb dus wel: richting van de stroom blijft hetzelfde, maar hij krijgt nu 0V of +230V op het moment dat hin respectievelijk +230V of 0V verwacht?

En er zit ook een aarde op aangesloten. Maar waarvoor? Eerst dacht ik om de nullijn te bepalen. Maar de kWh meter van de netbeheerder heeft dit ook niet nodig. Voor veiligheid is hij ook niet want dat ding is helemaal van plastic.
Enige idee waarom deze erop moet? Wat zou er gebeuren als je hem niet aansluit?

Op woensdag 9 september 2026 21:23:33 schreef Profane199:
En er zit ook een aarde op aangesloten. Maar waarvoor?

Ja waarvoor

Dus puur en alleen om de spanning op de aarde te meten tov de nul?
Wat moet hij met deze informatie? Is ook geen garantie dat de spanning overal op de aarde 0,6V is...
Maar het heeft dus niets te maken met de meting?

Heb ik het zo goed?
Dus als hij de fase als referentie gebruikt weet hij eigenlijk alleen: als spanning op deze draad +230V is en de stroom gaat een bepaalde richting op dan spreken we af dat dit 'vebruik' is. En als de spanning 0V is en de stroom gaat de andere kant op dan moet dit dus ook 'verbruik' zijn. Maar is de spanning 0V is en de stroom gaat dezelfde kant op als eerst, dan moet dit dus 'teruglevering' zijn.

Nee?
De spanning van het net is wel een sinus. Maar als je de tijd heel klein maakt en gewoon heel even stil zet dan staat bv de spanning op 230V op zijn top en op dat moment kan de sinus van stroom negatief zijn of positief.

We kijken altijd als de spanning op zijn top zit dit stellen we als 0°
daarna kijk de kWh meter welke fase de stroom heeft met als referentie dat de fase van de spanning op 0° zit

Als de stroom zit tussen -90° en 90° je verbruikt energie
Als de stroom zit tussen 90° en 270° dan lever je energie terug.

En voor gelijkstroom doe je het zelf je zet de spanning dan bv +12V maar in ieder geval weet je dat die altijd positief is omdat het de accu spanning is en dan kijk je naar de stroom
Is de stroom ook + positief dan gaat er energie de accu uit.
Is de stroom - dus negatief dan gaat er energie de accu in.

[Bericht gewijzigd door benleentje op woensdag 9 september 2026 22:09:01 (17%)]

Op woensdag 9 september 2026 21:53:43 schreef Profane199:
Dus puur en alleen om de spanning op de aarde te meten tov de nul?

ja net als de andere 20 waardes, een energiemeter meet

Wat moet hij met deze informatie?

is oa om zijn aardingsrelais in eilandmode te controleren, of aardpen controle maar zijn vast meer toepassingen

Is ook geen garantie dat de spanning overal op de aarde 0,6V is...

dat geldt voor de stroom en spanning ook, een meter meet alleen op de plek waar hij zit

Maar het heeft dus niets te maken met de meting?

'de meting'
Jij focust je op een ander getal, heel dat ding geeft alleen maar metingen

Je kunt dat ding ook voor andere zaken gebruiken als alleen 'p1 meter'

Nee?
De spanning van het net is wel een sinus. Maar als je de tijd heel klein maakt en gewoon heel even stil zet dan staat bv de spanning op 230V op zijn top en op dat moment kan de sinus van stroom negatief zijn of positief.

Ja ik snap dat de stroom en de spanning beide een sinus is. Maar ik bedoel dat afhankelijk van hoe jij je CT klem neerzet, wordt bepaald of de sinus van de stroom positief of negatief is tov de fase.
Maar met het voorbeeld van de 12V accu met ampèretang waarbij je steeds de polariteit van de accu zou wisselen is het mij nu duidelijk. Op het moment dat de polariteit wisselt verwacht de ampèretang dus ook een negatieve stroom. Als de stroom positief is, dan gaat de stroom dus de andere kant op.
Dus bij AC moet de stroom iedere 10ms dezelfde richting hebben als de referentie.

'de meting'
Jij focust je op een ander getal, heel dat ding geeft alleen maar metingen

Met 'de meting' bedoel ik uiteraard de vermogensmeting waar mijn vraag over gaat...

is oa om zijn aardingsrelais in eilandmode te controleren, of aardpen controle maar zijn vast meer toepassingen

Oke, dus een extra veiligheid die kan waarschuwen als in eilandbedrijf de Multiplus de aarde niet aan de nul gekoppeld heeft? Dan geeft hij een waarschuwing of zo? Want je kan de Multiplus immers ook zonder VM3P75CT in eilandbedrijf/ESS gebruiken door al je verbruik door de Multiplus te laten lopen.

Op woensdag 9 september 2026 21:23:33 schreef Profane199:
Waar ik van in de war raak: ik zie een sinus van spanning en stroom voor me die op hetzelfde moment tegengestelde richtingen uitgaan, terwijl dit bij een ohmse belasting niet zo is.

Dat is ook niet het geval. Spanning en stroom zijn altijd met elkaar in fase, alleen is die 230V die hier telkens wordt aangehaald niet de spanning is die de stroom doet vloeien. Dat is het spanningsverschil tussen de ingang en de uitgang van de meter.
- Als een omvormer terug levert is de spanning aan de uitgang van jouw meter (momenteel) hoger
- Als de netspanning 0V is en er vloeit stroom dan zit er aan de uitgang een reactieve belasting die aan het “ontladen” is en op dat moment dus een bepaalde spanning genereert.
- Bij een ohmse belasting is dat wel zo omdat deze nooit spanning kan terugleveren en die 230V dus ook echt de spanning is.

met faseverschuiving moet je nu niet teveel rekenen, dat maakt het te ingewikkeld.

eerst zuiver ohm. bv een 300ohm weerstand.
als de sinus op 300V top komt, dan loopt er 1A.
+300V en +1A = 300W, je verbruikt dus 300W.
de sinus zakt dan naar pakweg +150V, dan loopt er +0.5A .
de sinus zakt naar 0V, de stroom wordt 0A
de sinus zakt naar -150V, de stroom wordt -0.5A
de sinus piekt op -300V, de stroom is -1A.

+300V +1A
+150V +0.5A
0V 0A
-150V -0.5A
-300V -1A
dat is zuiver verbruiken.

voor terugleveren (injectie) geld dat omgekeerd.
de sinus is 300V piek, je omvormer wil stroom terugleveren. om stroom de andere kant te laten vloeien, moet de spanning hoger worden.
bv kje hebt aan 1draad 300V, en aan een andere draad 305V, dan loopt er stroom terug. dus die omvormer zal de sinus volgen en iets hogere spanning maken, 305V bv, er loopt -1A in het net.
de sinus zakt naar 150V, de zonnepaneel omvormer houd de spanning op 152A, er loopt -0.5A
de sinus zakt naar 0V, de omvormer gaat ook naar 0V
de sinus zakt naar -150V, de omvormer gaat mee naar -152V en er loopt 0.5A

dus hier is het tegenovergesteld.
+300V -1A = -300W (injectie)
+150V -0.5A
0V 0A
-150V +0.5A
-300V +1A
....

dat is zuiver terugleveren.
jouw kwh meter meet gewoon 2 dingen tegelijk:
de spanning van de sinus en de stroom die vloeit OP DAT MOMENT. komt de stroom uit het net (de 2 tekens zijn gelijk), dan verbruik je.
loopt de stroom de andere kant uit (+V en -A) dan injecteer je.

als jij dus de CTklem verkeerd omzet, dan meet de kwh meter fout.
heb je een 1A verbruiker (+300V +1A), maar doordat je CTklem verkeerd om zit, meet die dan +300V -1A. dan ziet die dit als 'injectie'.
injecteer je 1A, dan meet die +300V +1A, dan meet die dat als verbruik.

die meter kan niet enkel naar de stroom kijken en zeggen:
ik meet nu +1A, dan -1A, dan +1A, dan -1A... 50keer per seconde. daar is die niks mee.
de combinatie van spanning EN stroom (dan heb je een watt meter) dan kan je bepalen of dat vermogen injectie of verbruik is (+ of -)
300V x 1A = 300W (vebrruik)
300V x -1A = -300W (injectie)

@New Beetle
Ik snap dat er pas stroom loopt als er een spanningsverschil is. Wanneer mijn omvormer 5kVA levert dan is de spanning op de omvormer 238V en bij de meter iets van 236V. Op die manier is het overduidelijk welke kant het vermogen op gaat.
Maar omdat bij wisselstroom de stroom telkens een andere kant op gaat en de meter geen spanningsverschil meet, had ik even een brainfart.
Maar het heeft natuurlijk allemaal te maken met referentie. Als de referentiedraad positief is (230V) dan moet de stroom de verwachtte kant op gaan. Is de referentiedraad negatief (0V) dan moet de stroom de andere kant op gaan. Is dat niet het geval, dan loopt de stroom dus telkens de andere kant op van de referentie. Op die manier begrijp ik het nu.

Je moet gewoon "doen alsof het DC is".

Bij het werken met AC stromen hebben de eerste elektriciteits-onderzoekers de juiste definities gekozen: Het werkt net als DC.

Als je een accu hebt, zeg 12V. stel je sluit een 12W 1A lamp aan. Dan gaat er 1A lopen. Prima.

Maar stroom heeft een richting. Dus als we deze 1A nu +1A noemen, dan is het vermogen 12V * +1A = 12W.

Hangen we de accu nu aan de lader, dan gaat de stroom de andere kant op lopen. En dat noemen we dan een negatieve stroom. Bijvoorbeeld -2A. Het vermogen is dan 12V * -2A = -24W. De accu levert -24W oftewel hij wordt met 24W geladen.

Bij AC is het precies hetzelfde. Het net levert 1A, 230V * +1A = 230W jou installatie in.

Op het moement dat je zonnepanelen dan 460W gaan leveren, dan wordt de stroom -2A, het net levert 230V * -2A = -460W.

Niks van aantrekken dat de spanning en stroom 50x per seconde van polariteit wisselen.

Wil je toch daarover nadenken, kan je het eerst wat vereenvoudigen. Stel dat het net een blokspanning van 230V is met een frequentie van 50Hz. De eerste 10ms is de spanning dan 230V, de tweede 10ms is ie -230V.

Een stroom van 1A AC betekent nu dat je de eerste 10ms een stroom van +1A ziet. Het vermogen gedurende deze periode is +230V * +1A = +230W.

De tweede 10ms is de spanning -230V en de stroom ook op dat moment -1A. Het vermogen gedurende deze periode is nu -230V * -1A = +230W! Precies hetzelfde. Kortom, deze apart berekenen wat er in de twee helften gebeurt was nergens voor nodig. (Je moet het 1x doen als oefening om zelf te gaan inzien dat het nergens voor nodig is...)

Ik laat het opsplitsen van de 2A terug aan het net leveren aan jou over als "oefening voor de lezer".

Met voldoende wiskunde kennis kan je de berekeningen nog een keer doen, maar dan met de sinusvormige spanning en stroom. Ook dan komt er precies hetzelfde uit. Mijn wiskunde is te ver weggezakt om dat "even" te reproduceren. Maar net als met de blokgolf is de conclusie hetzelfde: de moeilijke berekening was nergens voor nodig.

Dan nog even een laatste dingetje:

Jou omvormer 5kW aan vermogen het net op kan sturen (want dat leveren de panelen op dat moment). Dan zou ie de spanning 238V kunnen maken en kunnen constateren dat er dan netjes de gewenste 21.0 A gaat lopen. Maar wat nu als het bedrijf om de hoek dan een zware machine aanzet? De spanning in je meterkast zakt naar 235V en de stroom schiet omhoog naar 31.5A ! Dat kost 7.5kW die hij niet heeft! Dat gaat een aantal cycli van de netfrequentie goed en dan is het over (40 of 60ms). Hij zou dan binnen die tijd moeten bijregelen om te zorgen dat ie niet plots zonder energie zit.

Daarom kiezen de fabrikanten van zonnepaneel omvormers er voor om stroomgestuurd te werken. Hij rekent uit dat ie 21.0A moet leveren. Dus hij duwt die stroom het net op. Zakt nu de spanning aan je meterkast van 236 naar 235 en bij de omvormer dus van 238 naar 237, dan kan ie ineens maar 4979 kwijt. Nu blijft er dus 21W over ipv dat ie 2500 W te kort komt. Nu maakt "te kort" vs "over" niet veel uit voor de elektronica, en als het apparaat uitgezet wordt gaat alles ineens de andere kant op, maar wat wel van belang is dat het "probleem" van energie over/tekort 100x kleiner is dan eerst.

Nu heeft ie 100x meer tijd om te reageren, en/of 100x minder buffer nodig om dit soort gevallen te kunnen opvangen.

[Bericht gewijzigd door rew op donderdag 10 september 2026 10:51:43 (25%)]

Op donderdag 10 september 2026 09:52:13 schreef Profane199:
@New Beetle
Ik snap dat er pas stroom loopt als er een spanningsverschil is. Wanneer mijn omvormer 5kVA levert dan is de spanning op de omvormer 238V en bij de meter iets van 236V.

In je vorige post schreef je toch net dat je niet begreep waarom de spanning 0V is en er toch stroom vloeit?

Dan was ik daar niet duidelijk genoeg in. Ik begreep niet waarom de sinus van de stroom 180° verschoven zou zijn ten opzichte van de sinus van de spanning terwijl we met een ohsme belasting te maken zouden hebben en deze gewoon in fase zouden moeten lopen.
Maar nu begrijp dat deze sinus gewoon gelijk loopt maar als je de CT-klem om zou draaien, of je levert daadwerkelijk vermogen terug, dus telkens de stroomrichting tegen de richting van de referentie in gaat.
Het voorbeeld met de 12V accu heeft het voor mij denk ik wel helder gemaakt.

Bij het opstarten van je omvormer loopt de omvormer het e.e.a. na. Onder andere of er netspanning aanwezig is (230Vac +/- 10%), de netfrequentie 50,0 Hz met niet teveel afwijking enz.
Pas als de omvormer precies in de pas loopt met de netspanning/ frequentie gaat de omvormer vermogen leveren aan het net, door een hogere spanning te genereren dan dat die eerst mat aan het net.

Blijkt dat er veel verlies is naar de meterkast, dan verhoogt de omvormer nog meer zijn spanning om zijn vermogen aan het net te leveren, tot de 230Vac + 10% = 253V. Dan schiet de omvormer in de beveiliging.

De omvormer loopt zo precies in fase met de netspanning/ stroom