Is de kWh-meter een gesloten doos?

In een aantal topics is de werking van de kWh-meter onderwerp van discussie geworden. Er bestaan blijkbaar enige misverstanden over dit instrument. Sommige reacties waren zo stellig dat ik aan mijzelf begon te twijfelen. Door nieuwsgierigheid en twijfel gedreven (ben ik nou oud, seniel of beide?) heb ik mijzelf op een opfriscursus getracteert, de studieboeken uit de kast getrokken, en gericht op het internet gezocht.

In alle eerlijkheid moet ik vaststellen dat bij de opleidingen, de meettechnieken en meetinstrumenten een ondergeschoven kindje is. En dat geldt helemaal voor de kWh-meter. Wanneer men in de electriciteitsleer al informatie over de kWh-meter vindt, is het vaak als opmerking terzijde op HBO-niveau. Op internet, maar ook in de meettechniek-studieboeken, wordt de Watt-meter wel behandeld, maar ook dan is de kWh-meter vaak een kant-en-klaar gegeven.

In mijn studietijd was energie terugleveren een ondenkbaar verschijnsel; alleen blindstroom kon dat doen, en dat was niet best. Juist omdat er zoveel misverstanden over de kWh-meter bestaan, is het voor menigeen een gesloten doos (black box). In bijgaand artikel een voorzet om de werking van een moderne digitale kWh-meter nader toe te lichten.

Kortom, is de kWh-meter een black-box zoals menigeen denkt, of eigenlijk best wel transparant in zijn werking?

Volgens deze beschrijving wordt er dus gemiddeld over 1 s meettijd. Nochtans is er al verschillende keren proefondervindelijk vastgesteld dat slimme meters middelen over één periode. Ook mijn eigen DSMR 5 slimme meter kan in elke sekonde tegelijjkertijd verbruik en geleverde energie aangeven.

=> "... Volgens deze beschrijving wordt er dus gemiddeld over 1 s meettijd. Nochtans is er al verschillende keren proefondervindelijk vastgesteld dat slimme meters middelen over één periode. ... "

Correct, dat is eigen aan het principe van een sample&hold-effectieve-waarde-meting van spanning en stroom. Wordt in mijn bijdrage ook vermeldt.

Maar over welke periode heb je het dan? De eerste, de vijfde, de vijftigste? Wanneer eenmaal per seconde een 'periode- import' en 'periode-export' wordt gepresenteerd (welke OBIS-codes zijn dat?), over welke en/of hoeveel perioden wordt dan het genoemde gemiddelde berekend?

=> " ... Ook mijn eigen DSMR 5 slimme meter kan in elke sekonde tegelijkertijd verbruik en geleverde energie aangeven."

Ja dat kan. Ligt aan de programmering van de meter-fabrikant of deze tussenwaarden wel of niet bekend worden gemaakt. Maar wanneer je in één seconde x Ws importeert EN x Ws exporteert is het netto resultaat 0 Ws. De import- en exporttellers behoren dan stil te staan.

Here we go again...

Wat versta jij onder een kWh meter? Laten we daar eens mee beginnen.
En meter zoals bij jou in de meterkast hangt, die zal aan een aantal voorwaarden moeten voldoen. Daar zal ongetwijfeld een meetprincipe in genoemd worden.
Het idee zal wel zijn dat dat redelijk overweg kan met veel voorkomende lasten.

Een of ander hobby project van een of andere knutselaar waar je naar linkt, kan dat naar eigen inzicht doen - waarom zou dat ergens gedefinieerd moeten zijn?

Een multimeter die wisselspanning kan meten, doet dat vast goed. Toch geeft op een niet-sinusvormige spanning die van de Action een ander resultaat dan de Fluke true-rms.
En beiden zijn (in deze context) een spanningsmeter.

DE kWh meter bestaat gewoon niet. Net zo min als DE spanningsmeter bestaat.

Kortom: je begint wederom aan een zinloze discussie. Er is geen hard (als in: door natuurkunde wetten) opgelegd principe - net zo min als dat er voor een spanningsmeter is.
ELKE meet methode heeft randvoorwaarden. En je zult dus voor de betreffende situatie moeten kijken of die bruikbaar / acceptabel zijn of niet.
Goed, we werken doorgaans met de 'effectieve spanning'. Dan zou je nog iets met een verwarmingsspiraal en een bimetaal voor de naald kunnen als DE meter. En ook dat gaat niet op, want ook dat concept werkt alleen maar als de 'traagheid' groot genoeg is voor de periode tijd.

Wederom: een bij voorbaat zinloze discussie.

Wel een aardig verhaal, klopt ook wel in grote lijnen, maar het slaat ook wel de plank volledig mis zo hier en daar.

De laatste keer dat ik gewerkt heb met zo een energie-IC Kreeg ik een continu stroom van meetsamples binnen, 5000 samples per seconde, zowel voor stroom als voor spanning. Dat zijn dus 100 samples per periode, over alle perioden, en daaruit kun je dan van alles uitrekenen.

Op woensdag 16 september 2026 16:11:28 schreef Harm J Seef:

Ja dat kan. Ligt aan de programmering van de meter-fabrikant of deze tussenwaarden wel of niet bekend worden gemaakt. Maar wanneer je in één seconde x Ws importeert EN x Ws exporteert is het netto resultaat 0 Ws. De import- en exporttellers behoren dan stil te staan.

ja en nee....
mijn teller geeft elke seconde een telegram bericht, dus je zou kunnen zeggen dat hij elke sec meet. maar die meet veel meer en toont mij elke seconde een gemiddelde. En daar staat ofwel 1.7.0 ofwel 2.7.0 op nul en de andere een getal (verbruik OF injectie).
maar of beide telwerken dan effectief niet optellen, dat weet ik niet.
ik zou dan mijn hele huis moeten uitschakelen, en dan zelf een PWM verbruiker aanzetten en een constante injectiestroom uit een accu om dan na lange tijd de tellers te vergelijken.

REW hier op het forum heeft een meter waar zowel de 1.7.0 als de 2.7.0 een waarde heeft en hij moet ZELF uitrekenen of er netto verbruik of stroom is.
hier meet de meter dus BEIDE tegelijk, ook hier dan, telt 1 telwerk of beide???<
bv 200W verbruik en 400W injectie. telt dan enkel de injectie omhoog met 200W of beide?

[Bericht gewijzigd door fcapri op (14%)]

In mijn studietijd was energie terugleveren een ondenkbaar verschijnsel; alleen blindstroom kon dat doen, en dat was niet best. Juist omdat er zoveel misverstanden over de kWh-meter bestaan, is het voor menigeen een gesloten doos (black box). In bijgaand artikel een voorzet om de werking van een moderne digitale kWh-meter nader toe te lichten.

De oude draaischijf meters en voor zover ik weet kunnen kWh meters altijd al energie meten in 2 richtingen. Oude draaischijven draaien dan gewoon achteruit

Al in de jaren 70 konden grote motor regelaars al energie terug leveren aan het net al een motor moest afremmen.

En hoe exact een Digitale kWh meter hoort te werken is gewoon beschreven in de wet. En dit is belangrijk zodat het altijd op dezelfde manier gemeten word.

En de berichten over de P1 poort kunnen per meter wel iets anders zijn maar dat zie ik niet als de werking van de meter.

REW hier op het forum heeft een meter waar zowel de 1.7.0 als de 2.7.0 een waarde heeft en hij moet ZELF uitrekenen of er netto verbruik of stroom is.

Dat doet de meter niet eens. De meter meet per meetperiode omdat het digitaal is een elke meetperiode gaat gewoon direct naar een telwerk en het actuele vermogen. En bij een 3 fase systeem doet die dat ook per fase.

Als de meter bv 10x per seconde meet dan kan je best in de eerste 6 verbruik hebben en in de laatste 4 aan het terug leveren zijn. maar dat heeft de meter voor elke meet periode vast gesteld en dat in tellers gezet. En dan als na 1 seconde het volgende bericht er uit gaat dan zie je dat op beide tellers terug.

[Bericht gewijzigd door benleentje op (11%)]

Er wordt wel klakkeloos aangenomen dat TS het over de meter van de netbeheerde heeft. Terwijl de link naar de manual van een of ander hobby project gaat...

Op donderdag 17 september 2026 01:02:59 schreef benleentje:

En hoe exact een Digitale kWh meter hoort te werken is gewoon beschreven in de wet. En dit is belangrijk zodat het altijd op dezelfde manier gemeten word.

[...]

Dat doet de meter niet eens. De meter meet per meetperiode omdat het digitaal is een elke meetperiode gaat gewoon direct naar een telwerk en het actuele vermogen. En bij een 3 fase systeem doet die dat ook per fase.

Als de meter bv 10x per seconde meet dan kan je best in de eerste 6 verbruik hebben en in de laatste 4 aan het terug leveren zijn. maar dat heeft de meter voor elke meet periode vast gesteld en dat in tellers gezet. En dan als na 1 seconde het volgende bericht er uit gaat dan zie je dat op beide tellers terug.

De discussie blijft doorgaan omdat we tot nu toe nog nergens een wettekst of norm hebben kunnen vinden die iets zegt over middelen in tijd . Dat zou een gevalletje ‘fout lezen’ kunnen zijn: Er is wordt niks over gezegd dus mag het ook snel.

Er wordt wel duidelijk gezegd dat er bij 3-fasen altijd over de fasen verrekend moet worden (“zoals een ferrarismeter”).

In het eerdere topic heeft joopv in ieder geval duidelijk laten zien dat - in zijn situatie - binnen 1 seconde levering en verbruik apart geteld worden:

Op woensdag 15 juli 2026 10:03:50 schreef joopv:
[...]
Daar ben ik dus mee bezig, zie details hierboven. Ik gebruik een Opto22 SSR met nuldoorgangs schakeling en een DSMR4 meter die in 2017 geplaatst is.

Bij een met 1Hz geschakelde load van 1.5kW worden de heen en terug energie tellers (dus de kWh velden in de P1 output) nog steeds apart opgehoogt.

Interessante link: https://www.p1meter.nl/intern-salderen/. Daar wordt duidelijk uitgelegd dat de meter intern hoort te salderen; en dat er meters zijn/waren waarbij dat niet gebeurde. Die zijn niet in orde en moeten geupdate worden.

Op donderdag 17 september 2026 07:02:40 schreef HarmP:

Interessante link: https://www.p1meter.nl/intern-salderen/. Daar wordt duidelijk uitgelegd dat de meter intern hoort te salderen; en dat er meters zijn/waren waarbij dat niet gebeurde. Die zijn niet in orde en moeten geupdate worden.

en hier zit het gevaar ook direct.
als ze morgen beslissen dat het salderen niet meer moet, dan sturen ze een kleine update en je betaald voor alles

Op donderdag 17 september 2026 07:02:40 schreef HarmP:
[...]
Interessante link: https://www.p1meter.nl/intern-salderen/. Daar wordt duidelijk uitgelegd dat de meter intern hoort te salderen; en dat er meters zijn/waren waarbij dat niet gebeurde. Die zijn niet in orde en moeten geupdate worden.

Dat gaat dus over 3 fase meters.

Maar de TS heeft nog nooit een test opstelling gebouwd en een halve seconde energie afgenomen en een halve seconde energie terug geleverd en dan gekeken wat de kWh telwerken doen.

Het gaat om de integratietijd van de samples en de integratietijd.
De sample rate moet hoog genoeg zijn om correct het verbruik te meten: Richt de spanning gelijk met een diode brug en afvlakcondensator en hang er dan een belasting aan: slechts een klein gedeelte van de tijd loopt er stroom door de diode, dat kan best 10% of minder van de tijd zijn. Sample je te traag dan krijg je een misaanwijzing.
Ik vermoed dat dat het probleem was met oude meters (te traag samplen) en dan een load als ledlamp: Sample op het verkeerde moment en je meet een te hoog verbruik.

Met de integratietijd worden alle samples opgeteld en dat is je verbruik. Die tijd is minimaal 20ms (één periode)

Ik heb een testje gedaan: Ik exporteerde 1200 Watt en sloot een 2kWh waterkoker aan. De import teller liep omhoog (kwam 800W tekort).
Vervolgens er een diode tussen gezet: dus 10ms 800W importeren en 10ms 1200W exporteren.
Met de diode ertussen liep alleen de exportteller omhoog (met ongeveer 200W)

@rew schakelde 2 keer per seconde en toen liepen beide tellers omhoog.

Op donderdag 17 september 2026 07:02:40 schreef HarmP:
[...]
Interessante link: https://www.p1meter.nl/intern-salderen/. Daar wordt duidelijk uitgelegd dat de meter intern hoort te salderen; en dat er meters zijn/waren waarbij dat niet gebeurde. Die zijn niet in orde en moeten geupdate worden.

Dat artikel gaat over intern salderen tussen de fases, dus b.v. bij een 1 fase omvormer en een 3 fase voeding. Salderen in de tijd wordt niet genoemd.

Zoals ik het zie moet je vrijwel direct je verbruik en opwekking tegen elkaar weg proberen te regelen als je echt nul-op-de-meter wilt bereiken.

Iemand heeft hier een plaatje geplaatst van een strijkijzer die 5 seconden 2kW opneemt en daarna 20 seconden uit staat. Dat krijg je dus vrijwel niet weggeregeld. En dat schakelgedrag hebben heel veel huishoudelijke apparaten in de keuken.

Op donderdag 17 september 2026 11:26:31 schreef joopv:
Zoals ik het zie moet je vrijwel direct je verbruik en opwekking tegen elkaar weg proberen te regelen als je echt nul-op-de-meter wilt bereiken.

Voorzover ik de eisen aan kWh meters begrijp klopt dat: Er is geen minimale intergratietijd voor het bijwerken van de verbuik- en levertelwerken. Behalve dan dat je minimaal 20ms moet integreren om blindvermogen te onderscheiden van reel vermogen.

Als je dat niet zou doen dan zou je blindvermogen zowel bij je verbruik EN levering opgeteld worden.

Het kan zijn dat meters per seconde meten omdat het een eis uit DSMR 5.0 is om actuele vermogens per seconde te melden, maar volgens mij moet je per periode op nul uitkomen als je je meter op nul wil houden.

Technisch moeten een thuisaccu en zonnepaneelomvormer dat makkelijk kunnen: Ze moeten hun uitgangsspanning elke 10ms zo'n 650V omhoog of omlaag regelen. Dan kun je ook 20ms later een paar volt lager uitkomen.

Edit: Waar de uitgangstrap dit makkelijk moet kunnen, moet de omvormer natuurlijk wel weten naar welke spanning hij toe moet. M.a.w., hij moet de instantane stroom weten die door de hoofdzekering loopt.
Dat kan geen enkele kWh meter vertellen

[Bericht gewijzigd door blurp op (11%)]