Digitale klokken wijken af

Vermoedelijk wijkt het kristal af. Mijn zelf gebouwde stappenmotor klok wijkt ook af, alleen niet zoveel, zo'n 1 minuut in een jaar.

Zit er een RTC op?

Ik heb er even in gekeken om de CR2032 te vervangen afgelopen week, er zit een kristal in dus dat zal voor de RTC zijn lijkt mij.
Een openmaken en een paar foto's lijkt mij handig, ik neem er morgen een mee.

Perel is perrilous

Weer zo'n voorbeeld van handelsnamen van Velleman die nergens op slaan.

Afwijkend kristal klinkt voordehandliggend.

Als de klokken hun tijdreferentie halen uit een horlogekristal van 32kHz is het vrij logisch: die dingen hebben een hopeloos temperatuurgedrag en zijn eigenlijk alleen stabiel rond de 20 graden.
Een kristal op hogere frequentie is stabieler, maar zonder afregeling hebben twee nooit exact dezelfde frequentie. En zelfs met temperatuurstabiele oscillators krijg je ze nooit exact gelijk, daarvoor zouden ze een centrale referentie moeten hebben.

Afhankelijk van de inwendige uitvoering is het misschien mogelijk om ze om te bouwen zodat ze hun tijd van het web halen via WiFi. DCF is met zijn bekende ontvangstmoeilijkheden misschien een wat mindere keuze...

Een externe referentie zou prima zijn, ik heb ook netwerk beschikbaar in de buurt van die dingen.
Probleem is dat ze zo groot ( moeten) zijn , en er is niet makkelijk iets anders te vinden.
Ik plaats morgenavond wat foto's .

Aan groot en gelijklopend denk ik aan die grote stations klokken die een externe stuursignaal hebben. Maar daar heb je nu denk niet meer aan als je de klokken al hebt

50Hz van het net als referentie gaat ook goed.

1 minuut per maand is ongeveer 23ppm, dat is wel ongeveer wat je kunt verwachten van een ongecompenseerd kristal, nog zonder grote temperatuur variaties.

Je kunt proberen of je ze beter kunt krijgen door de frequentie te corrigeren met de condensators, maar het fundamentele probleem blijft.

Misschien hadden ze daar voor de aanschaf even iets langer over na moeten denken.

Afhankelijk van de inwendige uitvoering is het misschien mogelijk om ze om te bouwen zodat ze hun tijd van het web halen via WiFi.

Dat lijkt mij ook de eerste optie, maar het moet kunnen natuurlijk. Als de leds op een aparte print zitten dan kan die vermoedelijk worden aangestuurd uit een esp32-devkit of iets dergelijks. Maar als alles op 1 print zit wordt het lastiger...

Bemerk overigens dat het in de ouwe tijd, zonder NTP of DCF, heel normaal was dat klokken wat verliepen. We zijn verwend, tegenwoordig...

Zoals opgemerkt: volkomen logisch. Die klokken zijn free-running en niet gesynchroniseerd. En dus lopen ze na verloop van tijd niet meer gelijk - het zou raar zijn als het anders zou uitpakken.

Verder draait dat ding op z'n netvoeding. Die backup-batterij is er alleen maar om de clock in leven te houden als de netvoeding er even niet is - zodat je de boel niet op tijd hoeft te zetten na een korte onderbreking.

Als het synchroon moet lopen: koop een stel knappe klokken. Dat is goedkoper dan zelf gaan knutselen. Ombouw is op zich geen enkel punt. Er zit ongetwijfeld iets in wat de displays aanstuurt. Spoortjes doorkrassen, zelf wat maken. Maar die uren die je er op verstookt...

Je zou de mazzel kunnen hebben dat ze DCF77 kunnen, maar dat alleen de ontvanger er niet in zit. Wllicht is daar dan alsnog aan te komen.
Verder zou je de mazzel kunnen hebben dat ze inderdaad op een horloge Xtal lopen. Dallas (of was het al Maxim?) heeft daar mooie chippies voor die die 32kHz een stuk nauwkeuriger maken.

Er zijn ook digitale klokken te koop met NTP, de school heeft waarschijnlijk wel WiFi dus dan kunnen ze daar gebruik van maken. Als het een technische school is kunnen ze misschien ook een project maken om de bestaande klokken van nieuwe hardware te voorzien?

Minuten per maand voelt als erg slecht voor een kwarts uurwerk. Velleman zal zoals ik het begrijp niet veel support meer leveren.

Veel RTC chips hebben kalibratie registers. Als die default ingesteld zijn i.c.m. een matig of het verkeerde kristal zou dat een grote afwijking kunnen verklaren.

Als de er een aparte RTC is en dat een bekende is en de print voorziet in de nodige testpunten (I2C, µC reset, klok) dan zou eenmalige kalibratie van de RTC met een losse Arduino tegen een goede teller het gelijklopen flink kunnen verbeteren.
Dat lijkt mij niet onrealistisch om 12x te doen, het vereist geen wijzigingen aan de hardware.

In 'mijn' schoolgebouw zie je hier en daar nog op strategische plaatsen, heel platte niet-geaarde stopcontactjes. Dat waren de stopcontacten specifiek bedoeld voor de klokken met synchroonmotortje. Die hebben daar vanaf grofweg 1970 tot 2024 gehangen.

Een van die klokken hangt nu nog in de werkplaats, een ander ligt in de opslag omdat die kuren heeft sinds een of andere sufferd er van alles bovenop had gegooid (met een gebroken glas tot gevolg, maar hij valt ook willekeurig stil) en een derde woont nu bij mij thuis.

Ze zijn vervangen door doodnormale batterijgevoede kwartsklokken. We hebben eigenlijk geen problemen met niet op tijd lopen. De leerlingen kijken er niet van op als de bel een minuutje voor of een minuutje nadat de klok aangeeft al/pas afgaat.

De synchroonmotorklokken waren overigens wel beter, want die liepen echt nooit uit de pas tenzij er een balkanland besloot dat ze geen elektriciteit hoefden te exporteren en met tientallen klokken in het gebouw is er altijd wel eentje leeg. Gelukkig is het vervangen van de batterijtjes niet mijn taak.

Ik zit te denken. Als je zo gehecht bent aan je huidige klokken, kan je dan niet iets verzinnen met een stabielere 32768 Hz oscillator die je op de plek van het originele kristal plaatst? Die kan je vervolgens zo stabiel maken als je wil. Van een betere gewone kristaloscillator in een klein oventje, tot GPS disciplined. Of iets dat dagelijks een vast aantal cycli toevoert aan de 32khz ingang. Als het een minuut korter of langer duurt om dat aantal toe te voeren, maakt het niet uit, om 00.00 start je weer een nieuwe pulstrein van een vast aantal cycli, en via je netwerktijd zorg je er voor dat dat precies op 00.00 gebeurt. Op die manier heb je gedurende de dag wel een paar seconde afwijking, maar stapelen die afwijkingen zich niet op gedurende het jaar.

Even een kleine toelichting naar aanleiding van de reacties.

Deze klokken zijn gekocht door een van de conciërges vorig jaar.
Er hingen een zooi wijzerklokken, met DCF en dat werkte prima.
Maar nu komt het, een groot deel van de huidige leerlingen is niet meer in staat klok te kijken op een analoge klok... dat is geen grapje maar de trieste waarheid!
Daarom zijn deze digitale dingen gekocht, die waren relatief betaalbaar ( 80 per stuk) en leverbaar.
Ik ben er niet bij betrokken omdat aanschaffen van klokken geen issue zou moeten zijn.
Ophangen heb ik wel gedaan omdat er ook een 230 puntje bij moest komen.
Nu blijken die krengen dus flink af te werken en 1 minuut verschil geeft discussies.
De schoolbel die ik heb gebouwd , toongeneratortje met 100 volt versterker en speakers, stuur ik aan met een Web Enabled X 410 , die synct met een NTP server en kan ik webbased beheren voor alle vestigingen.
Zodra er een verschil zit in de klokken en de bel ontstaan eer discussies met leerlingen

Ze hebben deze dingen nu hangen dus als ik ze kan aanpassen is dat het mooiste.
Een andere klok die wel een externe sync heeft is nagenoeg niet te vinden, of kost een vermogen.

Er zit een aparte klok en display print in, dus dat is gunstig.
Vandaag haal ik eer een op en trek die uit elkaar voor een fotoshoot

Als er een vorkkristal in zit, dat is erg temperatuurgevoelig.

In software is dat vrij simpel te compenseren, maar dan moet je de kloksoftware hebben...
(heb ik in een applicatie ook gedaan, binnen 1min nauwkeurig per jaar)

Ah, het symptoom aanpakken en niet het probleem (leerlingen kunnen niks).

12x €80 klinkt toch als €1000. En dan hangen ze nog niet. Blijkbaar is er geld genoeg om te verbranden aldaar. Als ze er dan toch veel te veel van hebben, dan maakt een aanpassing ook niet meer uit.

Zoals ik reeds eerder schreef: kijk eens wat de tijdbasis is. En zie of die nauwkeuriger te krijgen is. En die verschillen... die ga je hoe dan ook houden. Ze worden alleen kleiner.

Mijn oplossing: hang de oude klokken terug. En los het probleem op. Daar heeft iedereen het meeste aan.

Dat laatste heb ik ook al voorgesteld, en ben ik het zeker mee eens, maar dat gaat het niet meer worden.
Ze hadden eerst de mobieltjes in de hand waar constant op gekeken werd, maar die mogen niet meer mee naar de lokalen....

Ik zat hetzelfde te denken als Ledlover, een ESP32 met NTP die het 32767Hz signaal maakt. Je raakt dan wel de backup batterij functionaliteit kwijt, want daar kan de ESP niet op draaien. Als de klokken na een stroomuitval zonder batterij op 0 beginnen zonder te knipperen, zou je het signaal kunnen versnellen (proberen wat ze nog accepteren) om de pulsen sinds middernacht in te halen.

De hele stuurprint vervangen kan natuurlijk ook, maar dat klinkt als best veel werk.

Hier geen issues wat analoog klokkijken betreft. Ik heb er nog nooit een docent of leerling over horen klagen. Wellicht verschilt het per school of per schoolniveau, al kan ik me dat bijna niet voorstellen dat de verschillen zó groot zijn. Over een verschil tussen de bel en de klok wordt alleen gemopperd onder het mom van 'we kunnen het proberen' maar de leerlingen maken er geen serieus probleem van.

Als ze het niet kunnen dan leren ze het vanzelf wel, want ze weten wanneer de bel gaat en zó moeilijk is klokkijken nu ook weer niet.

Voor mij zou het makkelijk zijn - of je leert analoog klokkijken, of je leeft gewoon zonder tijdsbewustzijn en alle consequenties van dien. De enige digitale klokken die we hebben, zijn de klokjes op de beeldschermen waar de roosterwijzigingen op worden gepubliceerd.

[Bericht gewijzigd door Ledlover op donderdag 17 september 2026 09:01:00 (11%)]

Op donderdag 17 september 2026 07:43:33 schreef revado:
Maar nu komt het, een groot deel van de huidige leerlingen is niet meer in staat klok te kijken op een analoge klok... dat is geen grapje maar de trieste waarheid.

Dan moet er dus een vak bijkomen op die school en dat wordt het vak klok kijken.

Hi,

Niet iedere leverancier heeft hem, maar de onderstaande module lost je probleem op zonder te veel ingrijpen.

Het gaat om de DS32 module.

Hij is van Maxim/Analog Devices, en bevat een 32KHz xtal met temepratuur compensatie.
Het is dus geen klok IC!
Voeding er op, 3,3V batterij er bij, sluit de 32KHZ aan op het punt van het orginele xtal en gaan met die bannaan.
Meestal minder dan 1-Minuut per jaar afwijking, helemaal als je 2x per jaar winter/zomertijd moet instellen.

Een NTP gedreven klok is naturulijk beter, maar kost bij elkaar denk ik veel meer geld.

Hier is de datasheet te halen.
https://www.analog.com/en/products/ds32khz/sample-buy.html

Als je iets gaat doen met de DS series van Maxim, zorg er dan voor dat je de type kiest welke een echt xtal heeft en geen micro machine!
De gecorrigeerde echte xtal versies zijn nauwkeuriger maar ook wat duurder.

Groet,
Bram

Zojuist dit draadje even doorgenomen. Menigeen wordt door de term 'Real Time Clock' op het verkeerde been gezet en denkt dat deze de werkelijke tijd weergeeft. De oude net-gesynchroniseerde digitale wekker is namelijk veel nauwkeuriger, omdat de netfrequentie over een heel jaar door de netbeheerders gemonitort en bijgestuurd wordt.

De RTC is ontwikkeld vanuit de Seiko-horloge-techniek als oplossing voor de IBM-PC-Date-Time-probleem, maar zijn op jaarbasis helemaal niet zo nauwkeurig. Een modern OS zal bij het opstarten eerst de RTC-tijd overnemen, en wanneer er een internet-verbinding is deze synchroniseren (=gelijkzetten) met de NTP-server.

In een groot schoolgebouw of industrie-complex zijn zelfstandige klokken niet echt handig, want je hebt een dagtaak om ze gelijk te houden. Een moederklok met kinderklokken is dan meer op zijn plaats.

Trouwens, in mijn schooldagen maakte niemand zich druk over de tijd, immers de toeter gaf aan dat de ene les eindigde en de volgende begon.

Even los van alle technische oplossingen. Als het probleem die paar minuten in de maand is. Waar gaat het over. Voor de directie, je kan de leerlingen ook vertellen dat de schoolbel leidend is en die klok een klok is die binnen die paar minuten redelijk in de buurt komt. En als ze dan toch zo nodig willen weten hoe laat het "exact" is, dan kopen ze ze zelf maar een horloge die dat kan. Een horloge wat trouwens ook gewoon de klas in mag.
Maar de schoolbel moet leidend zijn. En nu ik er zo wat langer over denk, je kan die klokken ook nog weg halen natuurlijk

Inderdaad, in mijn tijd hingen er geen klokken in de school, in ieder geval niet in de lokalen.
Op de lagere school was het horloge van de bovenmeester leidend, hij had een knop om de bel te laten klinken.
En leerlingen die een analoge klok niet snappen? Dat leer je toch al op de basisschool? Of hebben ze dat ook al geschrapt, net als goed leren lezen?

Als je een analoge klok niet snapt, dan heb je wel een probleem als je met de trein wil reizen. Op de treinaanwijzer staat de vertrektijd digitaal aangegeven, maar de werkelijke tijd staat op een analoge klok.
Als je de relatie tussen die twee niet begrijpt, dan weet je dus niet hoe lang het nog gaat duren.