Hoe staan we inmiddels tegenover 18mm brede alamats?

Zelf heb ik even geen idee waarom een 18mm alamat dan zo slecht zou moeten zijn. Want me in in ieder geval wel logisch lijk is dat ze een minder hoger kortsluitvermogen hebben. Maar de datasheet van siemens spreekt over 4,5kA.

Een andere insteek er zitten nu al alamatjes die allen de fase schakelen kunnen alamtjes met mee-schakelende nul dat nog slechter maken of kan het enkel maar beter worden?

Voor mensen gelijk weer over NEN1010 beginnen

Het doel van een alamat is die bij een kortsluiting of aardlek fout, de last veilig kan afschakelen zonder zelf in brand te vliegen. En als die dat in een wat extremer geval doet door zelf defect te gaan op een veilige manier dan heeft het zijn werk gedaan, daar heb je niet echt een bijbel voor nodig maar gewoon goede materialen van goed merken.

[Bericht gewijzigd door benleentje op donderdag 17 september 2026 19:27:40 (34%)]

Wat er nu in zit zijn zekeringsautomaten. Geen alamatjes.
Per 12 zekeringen een ALS - daar kun je wat van vinden (en dat doe ik ook ), maar dat is hoe het zit...

4.5kA is zeker voldoende. Een genny levert dat niet. Een omvormer toch al niet. Walstroom? Als je mazzel hebt, dan zit daar slechts 20 meter 6mm² tussen (meestal uiteraard langer en dunner...) - en dan nog de 'walstroomkast' met de voedingskabel - ik zit dat niet zo snel fout gaan.

[Bericht gewijzigd door EricP op donderdag 17 september 2026 19:30:30 (47%)]

Op donderdag 17 september 2026 18:56:11 schreef EricP:
In het verleden is er hier best wel wat discussie geweest over 'smalle' alamatjes. 'Men' was het er wel over eens dat dat 'allemaal rommel' was.

Dan heb je de topics slecht gelezen (of onthouden) er kwamen er een aantal uit die prima te gebruiken waren. Zo uit het hoofd eentje van Siemens en een ABB.

Inmiddels heb ik de Siemens 5SV13166KK16 en de ABB 2CSR255163R1165 gevonden.

Eh .. Juist, die

Voor mensen gelijk weer over NEN1010 beginnen (alsof dat een soort van wereld wijde bijbel is ofzo): niet van toepassing.

Het is een handvat, en sowieso al niet wereldwijd. Dat jij daar allergisch voor blijkt kan ik ook niet helpen

Is er een technische reden waarom dit niet handig zou zijn?

Alamats ipv automaten? Ik zou niet weten waarom niet? Maar ik zit niet in de maritieme sector.

Dan heb je de topics slecht gelezen (of onthouden)

Ik heb ze vast niet allemaal gelezen. Veel te veel onzin over NEN1010 tot wet verheffen.

Dat jij daar allergisch voor blijkt kan ik ook niet helpen

Een aantal mensen hier heeft er nogal een handje van om het als 'regel' of 'wet' te beschouwen. Terwijl het niks meer is dan... een handvat, zo je wilt... een norm.

dingen konden vroeger schijnbaar nogal slecht tegen warmte,
als je dan een kast bouwde waar nogal wat vermogen doorheen ging, gingen ze raar doen door de warmte van de buren

misschien valt het tegenwoordig wel allemaal mee, maar ik zet nog steeds geen 2 zwaar belaste groepen naast elkaar

Dat staat ook in de datasheets, die "smaltjes" verstoken hetzelfde vermogen als de brede variant, in de helft van de beschikbare ruimte. Dus tel uit je winst

Zou dat anders zijn dan bij automaten?
Het is toch vooral het 'termisch deel' wat staat te dissiperen...

Blijkbaar, de Siemens heeft het over 3,7W, een smalle siemens automaat doet 1,35W

Terwijl ABB het over 1.42W heeft - dat was eigenlijk de eerste datasheet die ik pakte. Dat is dan wel gespecificeerd 'per pol' (Duits). Worst-case scenario rekent men de N ook als 'pol'. Dan zit je op 2.8W tegenover de 3.7W an Siemens.

Verder specificeert Siemens voor een 'smalle' automaat geen 1.35W maar 2.3W (in dit geval een 5SL60166). ABB zelfs 3.6W (2CSS245101R0165).

Geen idee waar jouw 1.35W vandaan komt - blijkbaar een fabrikant die in dit verhaal even niet mee doet...

De ABB alamat zou onder 'vollast' dan dus zelfs minder dissiperen dan een zekeringsautomaat van hetzelfde merk...

Tja, toch ben ik gevoelsmatig geen fan van alamat. Liever losse ALS en Automaat.
Heb ze zitten voor badkamer, buitengroepen, maar verder alles apart.

Op donderdag 17 september 2026 18:56:11 schreef EricP:
Duitse stijl (ofwel: we schakelen alleen de fase).
Gevolg is dat wanneer het 'lek' tussen nul en aarde groot genoeg is, er 12 automaten met alles wat er achter hangt zonder spanning zitten. Aangezien die nul niet mee geschakeld wordt... ga maar eens vinden waar de ellende zit...

Is er een technische reden waarom dit niet handig zou zijn?

Als je naar groepenkasten in het buitenland kijkt, GB, D, F, ES, dan zijn dat vrijwel altijd een hoop enkelpolige automaten (vaak ook nog C-type kar.) achter een paar aardlekschakelaars. Alleen hier in NL (en B?, soms DK) zijn het dubbelpolige dingen.

Als er een aardlekfout is (I fase en nul > 30mA) , schakelt de ALS uit. Om achter te komen waar de aardlekfout is, schakel je alle automaten achter de ALS uit. ALS inschakelen, en moet ingeschakeld blijven, anders is de ALS fout. Daarna één voor één de automaten inschakelen tot de ALS eruit gaat. Dan weet je waar je zoeken moet.

Waarom ga je een groepenkast vervangen die pas twee jaar oud is? Werkt toch zo of is het B-merk kwaliteit? Of zet er nog een of twee ALS en knip de bestaande 12 automatengroepen in tweeën als je dat een beter gevoel geeft.

@HmH > +1

Sterker nog, in België BESCHERMEN ze ook dubbelpolig. In Nederland schakelen ze dubbelpolig maar beschermen ze enkel de fase. In België hebben we hier en daar nog 3*230V netten (in driehoek, niet in ster) waarbij er geen N is. Dus je mag er niet vanuit gaan dat er enkel op de "fase"draad een fout kan ontstaan, want beide draden zijn fasedraden.

Bijna 10 jaar geleden heb ik een renovatie gedaan in een appartement en smalle automaten gebruikt. Tot op heden meer problemen gehad met de huurder dan met de elektrische installatie.
(zie https://www.circuitsonline.net/forum/view/131850/2 )

Wel een bijkomende opmerking. Indien de voeding vanuit een generator gebeurt en gelet op de inwendige weerstand van de generator, dan is de kortsluitstroom eerder aan de lage kant.

Hoe hoger de kortsluitstroom, hoe beter het magnetisch deel van een automaat werkt. Ik denk wel dat je de automaten ook zal moeten selecteren op basis van de te verwachten lage kortsluitstroom.
Een gewone automaat met B, C of D karakteristiek zal volgens mij niet werken.

De kortsluitstroom moet
1) in het verste punt van je installatie (lees : lengte en sectie, koper of aluminium geleiders van de afgaande kring)
2) bij de laagst mogelijke voedingsspanning (lees : de spanning van de generator zakt in indien hij zwaarder belast wordt)
3) bij de hoogst mogelijke temperatuur van leidingen
4) grootst mogelijke kortsluitstroom drempel (B:3-5x In, C:5-10x In)
nog voldoende groot zijn om de automaat snel genoeg te laten uitschakelen zodat de opwarming van de geleiders beperkt blijft.

Zoek eens op automaten voor generator beveiliging

Op vrijdag 18 september 2026 06:12:06 schreef EricP:
Verder specificeert Siemens voor een 'smalle' automaat geen 1.35W maar 2.3W (in dit geval een 5SL60166). ABB zelfs 3.6W (2CSS245101R0165).

Geen idee waar jouw 1.35W vandaan komt - blijkbaar een fabrikant die in dit verhaal even niet mee doet...

De eerste smalle Siemens B16 automaat die ik kon vinden.

-edit-
https://sieportal.siemens.com/en-ww/products-services/detail/5SV6016-6…

Ook "per pole"

Dus dat is 3,7W voor de alamat en 2,7W voor een automaat. Dat klinkt inderdaad niet schokkend.

Blijkbaar is IEC61363-1 van toepassing voor de berekening van kortsluitstromen.

zoek eens op "Short Circuits in Power Systems"
"A Practical Guide to IEC 60909-0 second edition"
auteur Ismail Kasikci
uitgeverij Wiley-VCH

ISBN 978-3-527-34136-8

[Bericht gewijzigd door pamwikkeling op vrijdag 18 september 2026 13:26:56 (52%)]

Worst-case scenario rekent men de N ook als 'pol'. Dan zit je op 2.8W tegenover de 3.7W an Siemens.

De Siemens spreekt over maar 1 beveiligde pool. En dat gespecificeerde vermogen is per beveiligde pool. En voor de Siemens dan ook maar 1 keer.

Het is wel een goed idee om Worst-case te engineeren.

Als je zo telt (en de meeste warmte zal in het bimetaal zitten, dus zo mag je waarschijnlijk tellen)

Dan is het in het geval van Siemens 3,7W tegen 1,35W

Dat is niet verwaarloosbaar.

Tja, toch ben ik gevoelsmatig geen fan van alamat. Liever losse ALS en Automaat.
Heb ze zitten voor badkamer, buitengroepen, maar verder alles apart.

Ik deel dat gevoel, Sven. Maar in deze heb ik door beslissingen uit het verleden niet veel keus. Als in: die hele schuit hangt nu aan 2 ALSen voor alles op 230V. Er wordt een enkele keer wat nat. Halve schip dood. Je zou nog naar 1P+N automaten kunnen, dan kun je nog een soort van diagnose stellen waar je het probleem moet zoeken, met het enkelpolig wat er nu zit kun je bijna niks... En er wordt echt wel eens wat nat

Als je naar groepenkasten in het buitenland kijkt, GB, D, F, ES, dan zijn dat vrijwel altijd een hoop enkelpolige automaten (vaak ook nog C-type kar.) achter een paar aardlekschakelaars. Alleen hier in NL (en B?, soms DK) zijn het dubbelpolige dingen.

Ik heb met het land niks te maken. Het is een schip. als je de startpost gelezen zou hebben, dan had je geweten dat er nu enkel polig afgeschakeld wordt.

Als er een aardlekfout is (I fase en nul > 30mA) , schakelt de ALS uit. Om achter te komen waar de aardlekfout is, schakel je alle automaten achter de ALS uit. ALS inschakelen, en moet ingeschakeld blijven, anders is de ALS fout. Daarna één voor één de automaten inschakelen tot de ALS eruit gaat. Dan weet je waar je zoeken moet.

Dat werkt dus niet, zoals in de startpost beschreven.

Waarom ga je een groepenkast vervangen die pas twee jaar oud is?

Ik neem aan dat je daarmee de zekeringkast bedoelt? Die kast blijft gewoon hangen. Daar is niks mis mee. Met de opzet van het geheel wel zoals beschreven.

Werkt toch zo of is het B-merk kwaliteit? Of zet er nog een of twee ALS en knip de bestaande 12 automatengroepen in tweeën als je dat een beter gevoel geeft.

Dat staat in de startpost beschreven.

Een gewone automaat met B, C of D karakteristiek zal volgens mij niet werken.

Dat is natuurlijk onzin. Als je met een voeding met een 'dikke' kortsluitstroom de boel overbelast tot Inom*2, dan werkt het ding toch ook en fakkelt de draad toch ook niet af? Als nu je kortsluitstroom 'slechts' Inom*2 zou zijn, dan heb je exact dezelfde situatie. Dit is een verzonnen probleem wat een surveyor niet zou misstaan.

Het is wel een goed idee om Worst-case te engineeren.

Eens. En alleen als dat om de een of andere reden spaak loopt, dan kun je eens gaan kijken naar 'wat kan wel en hoe hard gaat dat fout'.

Dus dat is 3,7W voor de alamat en 2,7W voor een automaat. Dat klinkt inderdaad niet schokkend.

Als je zo telt (en de meeste warmte zal in het bimetaal zitten, dus zo mag je waarschijnlijk tellen)
Dan is het in het geval van Siemens 3,7W tegen 1,35W
Dat is niet verwaarloosbaar.

2x eens.
Die hele kast is ABB (op zich ook niet 'mijn' merk, maar 'brol' is het ook niet). Ik lees niemand met een 'echt niet doen, want <steekhoudend argument>', morgen ochtend gaat het er in.

vrij recent zijn de grotere merken ook met 18mm alamatjes aan het komen, waar je eerst alleen china meuk had, heeft nu siemens, schneider, abb, legrand ze . waar het eerst nog inkoop spul was waar ook GE het vandaan haalt ( chinees ) zijn het intussen ook merk eigen ontwerpen wat ik heb gezien. belangrijk is de werking onder 90V want dat was een afkeurpuntje doorgaans. ook de kA afschakelwaarde is veel lager, dat kan niet in elke kast.

onlangs een automaat ontleed die een harde kortsluiting van 1000A had afgeschakeld, dan snap je waarom die vonkkamers zo groot zijn. deze was even snel als de primaire zekeringen van de 400KVA trafo overigens.

alamatjes hebben de naam dat ze eerder stuk zijn, maar dat waren vooral de 1e en 2e generaties uit de 80' en begin 90's. nu worden op t werk ook standaard de kasten met alamats geleverd, prijstechnisch maakt het amper nog verschil. ook handig met groepen uitzoeken, aardlektester in wcd, dan springt de juiste groep uit.

want dat was een afkeurpuntje doorgaans

Afkeur door wie en op basis waarvan??

Schneider ben ik nog niet tegen gekomen (al bestaat het vast).

onlangs een automaat ontleed die een harde kortsluiting van 1000A had afgeschakeld, dan snap je waarom die vonkkamers zo groot zijn. deze was even snel als de primaire zekeringen van de 400kVA trafo overigens.

aardlektester in wcd, dan springt de juiste groep uit.

Wat minder ruig dan sluiting maken. Zelfde effect.

Ik ben om de een of andere reden nog steeds geen fan van die dingen. Maar in deze context is het wel de meest voor de hand liggende ingreep. En ja, het kost een paar centen. Zo nu en dan zoeken naar een fout kost ook geld... (en dat heb je op een bootje nou eenmaal wat vaker dan 'thuis' zeg maar).

)[...]Ik heb met het land niks te maken. Het is een schip. als je de startpost gelezen zou hebben, dan had je geweten dat er nu enkel polig afgeschakeld wordt.[...]Dat werkt dus niet, zoals in de startpost beschreven.[...]Ik neem aan dat je daarmee de zekeringkast bedoelt? Die kast blijft gewoon hangen. Daar is niks mis mee. Met de opzet van het geheel wel zoals beschreven.[...]Dat staat in de startpost beschreven..

De startpost heb ik gelezen voordat ik een antwoord gaf. Blijkbaar snap ik het niet, elektra op een schip.
Kun je met een simpel schemaatje aangeven hoe de enkelpolige automaten met de aardlekschakelaar met de nul en massa verbonden is?
Dank u

IK begreep dat het een Duits systeem is en dat de automaten alleen fase schakelen en dan zullen alle nullen wel gewoon aan elkaar liggen.

En die nullen moet je dus allemaal los halen en door de alamat rijgen, maar ik neem aan dat EricP dat wel weet

Op vrijdag 18 september 2026 19:48:30 schreef EricP:
[...]Afkeur door wie en op basis waarvan??

Er zijn wat eeeh .... normen ... die aangeven dat je die residentieel niet mag gebruiken (nee, niet enkel die norm)

Kun je met een simpel schemaatje aangeven hoe de enkelpolige automaten met de aardlekschakelaar met de nul en massa verbonden is?
Dank u

Met alle respect, maar... als de beschrijving niet voldoende is om dit te begrijpen, dan gaat de al dan niet aanwezige kennis mij niet verder helpen...

IK begreep dat het een Duits systeem is en dat de automaten alleen fase schakelen en dan zullen alle nullen wel gewoon aan elkaar liggen.

Dat staat er inderdaad. En dan uiteraard de nullen per 12 zekeringen samen door de betreffende ALS, maar ik neem aan dat dat vanzelfsprekend is.

Er zijn wat eeeh .... normen ... die aangeven dat je die residentieel niet mag gebruiken (nee, niet enkel die norm)

Ongetwijfeld. Welke dan? En zijn die van toepassing? Daarnaast... het is niet 'residentieel', dus daar heb ik - strict genomen - hoe dan ook al niks mee te maken.
Wat natuurlijk niet wil zeggen dat je er niet met een schuin oog naar kunt kijken of hetgeen er in staat 'zinnig' is in de betreffende context.

maar ik neem aan dat EricP dat wel weet

Als je dat niet doet, dan meldt die alamat zich toch vanzelf?