Probleem met single ended versterker met EL84's parallel

Hallo allemaal,

Ik heb een SE versterker met 4 X EL84 parallel op een en dezelfde uitgangstrafo (1200 ohm impedantie op 8 ohm luidspreker) gebouwd met een ECC88 als voortrap. Een en ander geinspireed op de schakeling die op www.tubecad.com/september99/page12.html te zien is. Eerst heb ik een mooie overgedimensioneerde voeding gebouwd en getest. Vervolgens heb ik de voortrap gebouwd en getest. Toen alles werkte heb ik 1 EL84 trap gebouwd en op het geheel aangesloten. Bij lage vermogens was het resultaat prima. Toen dacht ik mooi, de rest is een eitje en heb ik een volgende EL84 trap parallel gezet. Prompt ging de zaak oscilleren (audio bromtoon en veel ruis). Ik heb nog wat gespeeld met kathodeweerstand en de lengte van de kabels geminimaliseerd maar niets helpt. Met 1 EL84 trap is het zaakje zeer stabiel en met meer trappen oscilleert de versterker.

Wie heeft de verklaring en een remedie?

Alvast bedankt en groetjes,

electro_fan

Geef elke EL84 een eigen grid stopper weerstand van 2.2 kohm, zo dicht mogelijk op de roosterpin gesoldeerd.
Ik neem aan dat elke buis zijn eigen kathodeweerstand en bypass-condensator heeft, alsmede aparte schermroosterweerstanden?

De aarding van de gloeidraden is ook belangrijk, neem een 100 ohm ontbrompotmetertje met de loper aan nul.
Zet over iedere gloeidraadaansluiting een ceramisch C-tje van 47 nF naar nul.

Bizar ontwerp trouwens :+

Bedankt voor de snelle reaktie,

Elke buis heeft inderdaad zijn eigen kathodeweerstand en bypasscondensator. Wat is een gridstopperweerstand? is dat een weerstand van grid naar nul?

vriendelijke groet,
electro_fan

Nee, een oscillatie-stopper.
Zit in serie met de ingang naar het rooster en hoort voor iedere buis apart geplaatst te worden.
De weerstand die jij noemt moet er ook in, dat is de roosterlek van 100k...470k.
Die hoeft maar 1 keer geplaatst te worden.

[Bericht gewijzigd door KT88 op ]

Bedankt,
Ik snapte het al niet, ik heb een roosterlek van 150k genomen en heel veel lager zou mijn voortrap te zwaar belasten. Ik had ook een weerstand in serie naar het rooster maar niet per buis dus dat ga ik nu proberen en ik zal het resultaat hier posten.
Vriendelijke groet,
electro_fan

lijkt me ook om een gridstopper toe te voegen :)
en idd een ontbrompot (hoelang bestaat dat trukje al ? :p )

dat van dat c-tje aan de gloeidraad dat wist ik niet :)

ik wil anders ook wel eens weten hoe dat ontwerp klinkt
maar ik zie dat er voor 1 rooster al een weerstandje staat.
maar voor de rest dan weer niet. strange
swat
uit een el84 in se dat is ongeveer 5w stel maal 5 dan he je 25w pak nu dat we 20 halen das wel mooi dan voor een se ontwerp.
ook als we weten dat de impedantie 5k2 is (volgens tdsl toch). dan nemen we delen door 5 geeft 1020 ohm dat is weer beter voor een goede trafo. (ik dacht dat de demping beter werd?).

[Bericht gewijzigd door beertje_01 op ]

Hallo,

Mijn dank is zeer groot. Het bleek de gridstopper te zijn. Ik heb nu een mooi bromloos en vol geluid met 3 X EL84 parallel. Ik ga vanavond nummer 4 erbij zetten. Het is nu al een succes qua geluid en ik kan deze schakeling beslist aanbevelen. De ontbrompot en de ctjes over de gloeidraad heb ik nog niet aangebracht maar als het geheel klaar is ga ik proberen of het in dit ontwerp iets toevoegt. Het resultaat post ik wel weer even.

Groetjes,
electro_fan

Die gridstopper van KT zorgt ervoor dat de Q factor van de oscilerende kring slecht wordt.
Daardoor willie niet meer oscileren.
Maar dat is geloof ik wat je wilde bereiken he ;)

vraag me wel af wat dat geeft die el84's parallel :)

maak me de bedenking die 5 buisjes parallel zorgt wel voor extra milercapciteit (5 maal zoveel).
dus miss dat er daarom een osscilatie op treed zonder de gridstopper

[Bericht gewijzigd door beertje_01 op ]

Op 15 januari 2006 16:56:57 schreef electro_fan: De ontbrompot en de ctjes over de gloeidraad heb ik nog niet aangebracht maar als het geheel klaar is ga ik proberen of het in dit ontwerp iets toevoegt. Het resultaat post ik wel weer even.

Voegt niets toe aan je geluid, het is gewoon goede practijk.

Op 15 januari 2006 19:32:59 schreef beertje_01:
maak me de bedenking die 5 buisjes parallel zorgt wel voor extra milercapciteit (5 maal zoveel).

Inderdaad, en zeker omdat ze ook nog eens in triode staan.
Dus een stevige driver nodig.

dus miss dat er daarom een osscilatie op treed zonder de gridstopper

Altijd toevoegen die gridstopper weerstandjes, bij elke buis.
Alweer een goede gewoonte die men blijkbaar tegenwoordig niet nodig acht, maar het is net zoiets als die 100 nF condensatoren bij een spanningsregelaar.

Op 15 januari 2006 15:46:53 schreef beertje_01:
ook als we weten dat de impedantie 5k2 is (volgens tdsl toch). dan nemen we delen door 5 geeft 1020 ohm dat is weer beter voor een goede trafo. (ik dacht dat de demping beter werd?).

Die blijft hetzelfde, want de interne weerstand van de 5 buizen is ook 5 maal zo laag.
In triode zetten verbetert wel de demping op de speaker, omdat de inwendige weerstand van de buis of buizen lager is dan de anodebelasting, en die laatste is weer de gereflecteerde speakerimpedantie in de primaire.

Hallo,

Ik heb de 4e EL84 aangesloten en ik ben helemaal lyrisch. Mooi geluid, geen brom, vermogen is ruim voldoende en dat met een paar EL84's en 2 ringkerntrafo's parallel als uitgangstrafo (totaal vermogen 100 Watt, dus overgedimensioneerd).

Ik ga nu een 2e exacte copie bouwen zodat ik ze kan gebruiken in combinatie met de cd speler in mijn hobbykamer.

Bedankt voor alle tips,

electro_fan

Gaaf man! :-) FOTO'S!!!

Nu zoiets eens proberen met 6AS7G, heb daar nog een doos van liggen.

Of toch maar een OTL, of een Circlotron, of...

<zucht> zoveel ideëen, zo weinig tijd.....

hmmm 6as7 is idd ook wel mooi om te experimenteren. ik zou hier voor mijn ruimte iets moeten bouwen.
mijn eerste idee was PPP el84 miss dat 6as7 ook wel mooi is

hmm even 5 keer een 6as7 parallel per kant in PP is een dubbel triode.
kan mooi zijn
als driver iets van 6sn7 alsook de fasedraaier
dus dan kom je uit op 2 of 3 6sn7 buisjes en 10 6as7 buisjes maar dan heb je ook wel wat :)

[Bericht gewijzigd door beertje_01 op ]

Op 16 januari 2006 00:36:24 schreef beertje_01:
hmmm 6as7 is idd ook wel mooi om te experimenteren. ik zou hier voor mijn ruimte iets moeten bouwen.
mijn eerste idee was PPP el84 miss dat 6as7 ook wel mooi is

hmm even 5 keer een 6as7 parallel per kant in PP is een dubbel triode.
kan mooi zijn
als driver iets van 6sn7 alsook de fasedraaier
dus dan kom je uit op 2 of 3 6sn7 buisjes en 10 6as7 buisjes maar dan heb je ook wel wat :)

Zo iets dus.
http://www.bonavolta.ch/hobby/fr/audio/6as7_2.htm

Hallo allemaal,

Bedankt voor de zeer interessante tips en andere schakelingen.
Na de eerste eurofie over mijn 4XEL84 versterker met E88CC driver heb ik het advies ter harte genomen een stevige driver te nemen. In plaats van 1 triode heb ik beide trioden parallel geschakeld en de rest van de voortrap hierop aangepast. Het lijkt erop dat de versterker nu bij (te) hoog volume beter klinkt en minder vervormt. Wel heb ik op deze manier wat brom geintroduceerd.

Ik kan de brom gemakkelijk terugbrengen door een klein beetje terugkoppeling toe te passen in de voorversterker (een Rtje via de koppelcondensator op de anode terug naar de ingang). Het klinkt nu echt lekker vind ik maar ik hoor vaker dat tegenkoppeling een vreselijke doodzonde is. Introduceer ik door de (beperkte) tegenkoppeling ook andere ongewenste effecten?

Vriendelijke groet,
elector_fan

Op 17 januari 2006 00:23:58 schreef electro_fan:In plaats van 1 triode heb ik beide trioden parallel geschakeld en de rest van de voortrap hierop aangepast. Het lijkt erop dat de versterker nu bij (te) hoog volume beter klinkt en minder vervormt. Wel heb ik op deze manier wat brom geintroduceerd.

Vandaar die gloeidraad-ontbrommer.
Je buisje gaat nu twee maal zoveel versterken in de schakeling (mits dezelfde anodeweerstand), wat je ruimte geeft voor een weinig tegenkoppeling.

Ik kan de brom gemakkelijk terugbrengen door een klein beetje terugkoppeling toe te passen in de voorversterker (een Rtje via de koppelcondensator op de anode terug naar de ingang). Het klinkt nu echt lekker vind ik maar ik hoor vaker dat tegenkoppeling een vreselijke doodzonde is. Introduceer ik door de (beperkte) tegenkoppeling ook andere ongewenste effecten?

De triode-mafia vindt tegenkoppelen een doodzonde inderdaad, maar een verstandig ontwerper luistert en kijkt naar de schakeling en optimaliseert die.
Als daar een beetje tegenkoppelen voor nodig is, dan is dat prima.
Zolang je onder de zeg 12...15 dB blijft, zal het geen nadelige effecten hebben.
Kom je daarboven, dan bestaat de kans op instabiliteit en/of oscillatie.
Tegenkoppelen zou ook nog kunnen vanaf de anoden van de eindbuizen (goede C ertussen! ), op die manier omzeil je de fasedraaing van de uitgangstrafo.
Die zal, omdat het een nettrafo is, niet al te best zijn vrees ik.

Mooi, ik laat mijn tegenkoppelingetje lekker zitten. Kan het trouwens nog zin hebben om zowel in de voortrap als in de eindtrap een kleine tegenkoppeling aan te brengen. De achterliggende gedachte is dat in beide trappen wat ruis/brom geintroduceerd wordt maar ik ben het nog niet eerder tegengekomen dus er zal wel een adder onder het gras zitten :-).

Groetjes,
electro_fan

In de voortrap tegenkoppelen kan wel, maar het gebeurt niet veel.
Tenzij er een toonregeling in de tegenkoppellus wordt gezet.

Een voortrapje moet wel voldoende ruis- en bromvrij gemaakt kunnen worden. Gloeidraden met DC voeden!

Hallo,
Ik had beloofd een foto te plaatsen van mijn bouwsel. Hier issie dan.
http://expand.xs4all.nl/uploadarchief/download.do?file=el84_amp_electro_fan.jpg
Groetjes,
electro_fan

Ha Cool, ziet er erg strak uit :)
Als je mij de links kan geven met het schema van je gebruikte voortrap is dit misschien nog een leuk ideetje voor de toekomst.
Heb namelijk nog een hele rits met EL84's liggen :)
Maarem is het hier niet gewoon des te meer buizen des te meer vermogen?
Stel dat ik nu 10 EL84's in 1 eindtrap wil gebruiken, welke buis kan dan het beste als driver optreden?

Als ik vragen mag wat was je kwijt aan je ringkern trafo's?

Groeten Pieter

je geeft 4 e84's aan mij (j/k ;) en je gebruikt iets alla 6sn7 ofzo. maar ik zou dan voor PP gaan. een goede stevige PP klinkt best lekker. je verschiet wat er uit 2 el84's in PP komt. dit dan nog eens parallel en je hebt toch een 30w
heb je in tottaal 8 el84's nodig

Hmm dat word wel leuk :)
Als ik maar genoeg EL84's paralell blijf zetten en de voeding zwaar genoeg maak kan ik er mss een dikke PA bak van maken ;)

maar even serieus, waar heb je je ringkern ugt's gehaal Beertje?

het was elektro_fan die hem gebouwt heeft hé ;) die SE toch
helaas gaat dta verhala van blijven parallel zetten niet helemaal op. je buizen verslijten sneller door mismatch.
en de klank zal zonder al te veel trukken uit te halen ook niet echt beter worden.
ga dan ineens voor el34 of kt66/88 of 6550 wil je nog extremer neem dan een zendbuis ofzo maar swat.
ringkern ugt's moet je eens zien bij amplimo. ik haal mijn gerief hier lokaal bij www.diyparadiso.com maar niet op de kleuren van die site letten.
hij verkoopt grotendeels lundahl trafo's en deze zijn echt wel lekker.
dan heeft hij ook wel andere dingen liggen in de schuur en om te proberen is dat leuk (hifi mensen zullen direct zeggen das niet goed ma swat).
heb voor 600€ aan onderdelen een PPP kt88 gebouwt ma khad nu ook wel wa korting :) en deze klinkt ook lekker ze al is het met gewone maar wel deftige onderdelen.
ben zelf aan het sparen voor mijn eigen PP (al dan niet parallel) el84 miss zelfs met buisgelijkrichter. heb nog een trafo liggen van 2*275v 6,3v 6A en 5v 3A ofzo lijkt me mooi beestje daarvoor. alleen nog de smoorspoelen en uitgangstrafo's ma da trekt mijn geldbuidel nu niet :)

Oww stom van me verkeerd gekeken, deze vraag was natuurlijk bedoelt voor elektro_fan ;)

En wat betreft die PA bak, tuurlijk is het te realiseren met een rits EL84's, maar daar zijn ze niet voor gemaakt.
Dan kan ik beter zoals je zegt een rits EL34's gebruiken of een zooi dikke zendbuizen :p :p
Maar voorlopig houd ik het gewoon lekker bij 12 eindtorren per kanaal voor PA ;)

zo'n vette eindbak met lampen lijkt me anders wel leuk om te hebben maarja......ne mens moet kunnen dromen hé en het zal zowiezo enorm veel wegen en stroom zuipen....
12 torren per kanaal das anders ook ni mis wat voor bakje is dat :p

persoonlijk vind ik de el84 een heel mooi buisje en bovendien zeer betaalbaar.
de klank die uit een PP el84 is best mooi (beter als el34 vind ik)
in PPP heb je nog wat extra vermogen en dat zou ik willen doen om zo'n 30w rms te hebben voor mijn vaste versterker in mijn werkruimte waar ik ook veel doe met muziek.