Jongensradio anno 2007 Deel4

Direct bij de bron afvoeren... dat zie ik dan meteen weer letterlijk voor me. Fred die met een Vikinghelm met vleugeltjes, en in de ene hand een kort zwaard en in de andere een strijdhamer (type Mjölnir) op de lichtdimmers van de buren afrent, "bij Thor en bij Odin, staakt Uw lawijt!" roepend.
Ik moet zeggen, het zou wel helpen op de lange golf.

Een korte draad (kort in verhouding tot de golflengte) is vergelijkbaar met een kleine raamantenne: de hoeveelheid vermogen die je uit het veld kunt peuren is ongeveer gelijk ongeacht de frequentie, maar de impedantie is wel erg reactief.
Waar de kleine raamantenne veel weg heeft van een kleine spoel, doet de korte draad denken aan een kleine condensator.

Een weerstand van 10k naar aarde zal niet zoveel uitmaken voor de ongewenste frequenties. Maar de parallelkring zal op de gewenste frequentie wel belast worden met die 10k. Of dat erg is, hangt af van de impedanties die er verder nog aan hangen.

Deze vormt een weerstand naar aarde voor de RF spanning maar geen weerstand voor hele lage frequenties.

Dat klopt.

Daardoor gaat er minder stroom naar aarde en wordt de spanning hoger aan de hete kant van koppelspoel (vermogen blijft dus gelijk en dat deel miste ik).

Alleen als ze heel vast gekoppeld zijn. Als de koppelfactor minder is, wordt het beeld ingewikkelder. Je ziet dan op de primaire spanning een soort "slinger", waar ook een minimum in zit, rond de resonantiefrequentie.
Denk maar aan de "dip" van de dipper. Die wordt veroorzaakt door de resonantie van de andere spoel, maar de primaire spanning neemt juist af. Dat komt doordat er, bij losse koppeling, alleen in resonantie behoorlijk vermogen wordt overgedragen naar de kring.

Hierbij een actie foto van mij in mijn vorige woonplaats

Fred

Op 22 april 2008 12:38:21 schreef Frederick E. Terman:
Direct bij de bron afvoeren... dat zie ik dan meteen weer letterlijk voor me. Fred die met een Vikinghelm met vleugeltjes, en in de ene hand een kort zwaard en in de andere een strijdhamer (type Mjölnir) op de lichtdimmers van de buren afrent, "bij Thor en bij Odin, staakt Uw lawijt!" roepend.

Oooh! Daarom heeft Fred101 geen last van QRM!!!
Tja, zo kan ik het ook ... Maar het idee bevalt mij wel!

Ben blij dat ik jullie ook eindelijk wat heb kunnen leren dan

Fred

Fred,

verhuur je jezelf ook, inclusief hamer, om wat QRM plat te slaan?
Mijn actieve antenne vangt ze anders wel maar ze blijven maar komen. Oftewel tijd voor een andere antenne.

Nu heb ik helemaal geen verstand van gewone electronica en nog minder van digitaal maar zomaar wat wilde ideetjes:
-Een antenne in een kooi van faraday waarbij de maasgrote zo is dat hij als HPF werkt.
-Anti-signaal, Via een soort processor gestuurde signaalgenerator een signaal er bij mixen wat in tegenfase is met de storing waardoor het tegen elkaar wegvalt. Zo zou je misschien halogeenverlichting kunnen filteren. Maar dan zou je dmv een spectrumanalyse de storing moeten herkennen.
- Een heel goed bandfilter, die storing zit neem ik aan niet altijd op de ontvangstfrequentie maar is zo hard aanwezig dat hij door de presectie heendringt en mee versterkt wordt, dat is wat ik bedoelde met bij de bron aanpakken. (voor het zeldzame geval dat inslaan van de dimmers en halogeentrafo's bij de buren niet in goede aarde valt)

Leuk verhaal van een club lid. Na lang zoeken bleek de storingsbron een ikea trafo voor halogeenverlichting te zijn bij de buren. Deze heeft hij toen vervangen en de ikea trafo heeft hij toen op zijn antenne aangesloten, is in de auto gestapt en van culemborg naar utrecht gereden. Bij zijn ouders in utrecht kon hij de trafo nog steeds horen. (een legale 12V vonkenzender dus). Hij heeft de trafo toen naar het AT gestuurd.

Fred de wrede,
Voor al uw QRM vermorzeling

Ik zou wel eens onderzoek willen doen naar de mogelijkheid om het elektrische veld, en het magnetische veld apart op te vangen. Voor radiogolven is het elektrische veld, en het magnetische veld altijd in een bepaalde combinatie van sterkte aanwezig. Maar voor storingsbronnen geld dat niet helemaal; indien je in het nabije veld zit van de storingsbron, dan kunnen magneetveld en elektrisch veld een verschillende sterkte hebben. Je kunt dan het elektische veld, en magneetveld in de goede verhouding bij elkaar stoppen, zodat je alleen radiogolven opvangt, maar niet de 'ongebalanceerde' stoorsignalen. Werkt natuurlijk alleen maar tegen 1 bepaalde storingsbron. Maar goed, het zou wel leuk zijn als het iets doet.

Wel interressant om dan antennes te ontwerpen die precies de goede hoeveelheid elektrisch veld, en magneetveld ontvangen. En goed opstellen natuurlijk. Faseverschillen doen je al snel de das om. (en die storingsbronnen hebben misschien ook faseverschillen tussen magnetisch en elektrisch veld, wat het dan allemaal nog weer extra ingewikkeld maakt)

Je ziet inderdaad veel "noise cancelling" systemen. Een extra antenne vangt hoofdzakelijk storing op. Dit kan bijvoorbeeld een binnenantenne zijn.
Dit signaal wordt dan in de goede fase en amplitude bij het signaal van de hoofdantenne opgeteld (op het kastje zitten dus in ieder geval die twee knoppen, vaak nog een schakelaar voor 180°, omdat de faseknop geen 360° haalt).

Het bedienen, vooral de eerste paar keer, "vergt enige oplettendheid". Als de amplitude zwaar fout staat hoor je bij het aan de fase draaien bijna geen verschil, en omgekeerd. Maar uiteindelijk vind je meestal een stand voor beide knoppen waarbij de storing heel wat minder wordt. Vooral plaatselijke, natuurlijk, omdat daarvan de waarden vaak heel lang hetzelfde blijven.

E- en H- veld apart opvangen kan natuurlijk prima. Voor het eerste neem je een korte spriet, voor het tweede een raamantennetje.

Jongensradio anno 2008:

http://websdr.ewi.utwente.nl:8901/

Leuk om eens mee te spelen.

Wat me opvalt op zowel 40 en 80 zijn breedbandige signalen die regelmatig even swepen terwijl de hoofdfrequentie langzaam varieert.

Fet hoe ziet zo'n schakeling die jij beschrijft eruit. Is dat met ingewikkelde electronica of met varco's en potmeters.

Fred

http://www.radiosky.com/cancelit.html

Hier worden stukken coax gebruikt om het signaal te vertragen en daarmee de fase te regelen t.o.v. het hoofd signaal.
Een verzwakker/versterker regelt de amplitude van het stoorsignaal.
De combiner telt het stoor- en hoofd signaal op, als de fase van het stoorsignaal tegengesteld is aan het stoorsignaal uit de hoofd antenne en de amplitude is gelijk, dan blijft in principe alleen het hoofd signaal over.

[Bericht gewijzigd door Rd12tf op woensdag 23 april 2008 08:41:43 (85%)]

Quote van die site: " There is no claim to originality here. Circuits like this have been used almost since the beginnings of radio technology for this purpose."

Ik had het na intensieve therapie weer verdrongen, alles in radiotechniek is al een keer uitgevonden. (OK de op de hydrodyne na) kan ik weer in therapie.

Maar dit idee werkt niet voor wat ik wil, die coax-stubs maken het voor 1 frequentie geschikt per stuk coax begrijp ik. Dit zou zo wel in een radio ontwerp geintergreerd kunnen worden. Namelijk in het MF.

Maar die coax-stubs zijn de fasedraaiers, nu kan dat natuurlijk om elecytronisch. Ik zag laatst een schema van een dubbeltriode als faseverdraaier in een audio-circuit. Geen idee wat dat ding daar deed maar zo moet ik toch een regelbare frequentie onafhankelijke faseverdraaier kunnen maken.

De stoor detectie antenne (sprietje of vertikaal dipooltje, zou dan bv nog een inschakelbare preselectie kunnen krijgen waardooor je kunt "inzomen" op de ergste bron.

Dat antenne signaal in de faseverdraaier, Misschien moet er een regelbare versterker bij. Dan een tweede antenne ingang met ook een regelbare voorversterker (die twee versterkers in een dubbeltriode ? ), bij raamantenne nodig bij grote dipool niet denk ik). Deze signalen samen in een passieve mixer. Dan een stappenverzwakker. Dit alles in een superafgesloten kastje en dan met een heel korts stukje aircom-plus naar de ontvanger. We willen tenslotte niet weer opnieuw het afval ontvangen.
Als het werkt dan zou je het kunnen uitbreiden met meerdere afgestemde "sniffer" antennes in verschillende polarisaties zodat je meerdere stoorbronnen kunt aanpakken.

Geheimpje: op het platteland doen we dit al jaren zo, enige probleem is dat het uitgefilterde afval weer weg moet, dat stuurde we met een derde schakeling met richtantennes normaal gesproken richting de stad, daar viel het minder op maar ik denk dat we daar nu ik het resultaat heb gehoord maar mee moeten stoppen (shit, ik zou geen grapjes meer maken)

Ik wil hier eigenlijk wel mee gaan experimenteren, maar hoe wek ik dan stadse storing op om te testen of het werkt ? Ik heb alleen de halogeenlamp die ik kan laten storen. Raar dat het blijkbaar al erg lang bekend is maar ik er nog nooit een zendamateur over gehoord heb en bijn a iedereen wel over QRM klaagt.

Fred

[Bericht gewijzigd door fred101 op woensdag 23 april 2008 09:38:12 (11%)]

Maar die coax-stubs zijn de fasedraaiers, nu kan dat natuurlijk om elecytronisch. Ik zag laatst een schema van een dubbeltriode als faseverdraaier in een audio-circuit. Geen idee wat dat ding daar deed maar zo moet ik toch een regelbare frequentie onafhankelijke faseverdraaier kunnen maken.

Dubbeltriode fase draaier gaat niet echt werken, kan je alleen het signaal mee omkeren terwijl je met een stoorsignaal niet weet wat het faseverband is tussen de sense antenne en de hoofd antenne. Dit kan bijvoorbeeld 38^o zijn,daarom heb je (eigenlijk per stoorsignaal!) een variabele vertraging nodig ... Met één of twee LC kringen kan dat ook. Of je breidt het aantal stukken coax uit met 1*lambda, 2*lambda, 4*lambda ...

Ik denk dat goede, betere, bandfilters beter of gemakkelijker zijn. Storing is niet constant. Bij verschillende storingsbronnen werkt dit combineren van antenne + storingssignaal niet meer.

Op 51.510 MHz heb ik een stevige carrier van een buurman met een fax, die hij niet wil/kan uitzetten ...
Daar helpt geen bandfilter tegen! Alleen een "canceling" systeem.

(Of de buurman schaft een andere fax aan ... Blijven er nog legio carriers en troep over.)

Het stoorsignaal zit al op de ontvangstfrequentie. Daar doet geen enkel bandfilter wat aan.

Iedere noise-canceller heeft een fase(-verschil) en een amplitude(-verhouding) regeling. Amplitude is heel gemakkelijk te maken.
Eén manier om de fase te regelen is gewoon een afgestemde kring. Zet hem naast de frquentie, en de fase verandert! Met twee achter elkaar kun je zo heel ver komen. Ja, de amplitude verandert daardoor ook, maar die moest je toch instellen.

Een andere manier is met de (halve) brug. Trafo met middenaftakking, de ene poot via een regelbare R, de andere via een vaste C. Als je de R van 0 naar ∞ draait, blijft de amplitude gelijk maar gaat de fase van 0 naar 180°. In de praktijk kom je natuurlijk niet aan dat hele bereik.

Hier wordt dat tegelijk voor signaal en storing gedaan, om zo het maximale bereik voor de fase te verdubbelen. Omdat de R's tegen elkaar in moeten werken, heeft de ontwerper dat handig kunnen combineren in één potmeter!
Loop even het hele artikel door, anders mis je de clou misschien. De schakelaars (alleen 1, alleen 2, in/uit fase, etc.) maken het inregelen makkelijker.

Een manual van een handelsapparaat.

Echt gehoorde opmerking:
"Maar wat nu als het stoorsignaal niet op mijn hulpantenne te ontvangen is? Dan werkt de canceller toch niet?"
"Nee, maar dan zet je de ontvanger gewoon op die hulpantenne.. als daar tòch geen stoorsignaal op staat..!"

Natuurlijk helpt een bandfilter niet voor stoorsignalen die frekwenties hebben die in de doorlaatband van het filter vallen.

@FET
Ik heb het artikel gelezen. Mischien ga ik wel eens een experimentje in die richting opzetten.
De echt gehoorde opmerking is leuk, maar ook niet leuk. Ik vraag me wel eens af hoe men in dit soort gesprekken kan komen. Is een beetje filosofisch bedoeld.

Oh, daar moet je niet zo zwaar aan tillen; het is trouwens een makkelijk gemaakte misstap.
_{Stoorsignaal, gewenst signaal, alletwee aanwezig; andere antenne erbij, idem maar in andere verhouding; aha, storing gelijk maken, cancellen... maar dan moet er wel storing op staan.. "vraagje"}

Kan de beste overkomen, toch?

Net zoiets als met tegenkoppeling.......om goed te werken, moet er een error signaal aanwezig zijn.
Maar de tegenkoppeling gaat het ontstaan van dat error-signaal dus tegen........

Ik kwam ook op het idee na een artikel over error-correction in een audio versterker. Alleen bleek het dus al te bestaan, ik moet meer lezen en minder bouwen zie ik wel.

Dat faseverdraaien met een halfgeleider denk ik te snappen, die draait de fase altijd 180 graden en je wil dat regelbaar hebben.
Die coax stubs hebben dus niets met de ontvangstgolflengte te maken maar je krijgt zo gewoon een aantal stappen in fase verdraaing en kan dus op diverse frequenties. Alleen bepaalt de laagste band de minimale lengte. Dat wordt wel wat lastig richting VLF.

Fred

Edit: FET, dat is een mooie link, dat is een complete bouwbeschijving zelfs.

Tsja ..., een coax lijnstuk met een lengte van 4*lambda op 137 kHz wordt wel heel lang en duur!

Eigenlijk moet ik even wachten want als ik Eat zo hoor en ik hem was zat ik het nu al in elkaar te frutten.

Fred

In Eat's tuintje wordt 4 lambda op 70 cm al wat lastig......