Jongensradio anno 2007 Deel5

Ik mag weer solderen, en ik denk de fout gevonden te hebben. Een koperdraad verbindinkje, dat geen goed contact _{Goh, ik dacht altijd dat 'contact' met een 'k' was} maakt.
Ik had vandaag ook bijna alles opgeblazen. Ik had de plus en min omgepoold. Gelukkig ben ik ooit zo slim geweest een 1N4007 in sper over de aansluitdraden te zetten en kan mijn trafo maar 1.5A leveren. Dat heeft mijn schakeling gered. Ik dacht al toen ik hem aansloot: Wat een vonk, en toen ging het ledje van de trafo ook nog uit...

Fred, leuke dingen heb jij allemaal gekregen/gekocht. Over die philips dingen, groot gelijk. Ik weet niet meer waarnaar ik laatst zocht, maar ook een manual van iets. Ook nooit gevonden...

Ik heb in de afgelopen week nog wel wat vragen bedacht, dus die ga ik dan maar even stellen...

Ik wil graag mijn fm-bug in een doosje doen. Het gaat om de bug van zweetvoetje. Het probleem is alleen, dat er geen trimmers met een asje zijn, maar wel potmeters. Nou had ik dus bedacht de trimmer door een varicap te vervangen.
Kan dat en zo ja, hoe? Ik moet dan namelijk een variabele sperspanning op het ding aanleggen, maar hoe doe ik dat zonder de rest van het schema te 'verstoren'.

Die DC-ontvanger ontvangt toch AM?? Dat vind ik vreemd, want als je een draaggolf hebt, met zijbanden, dan wisselen de zijbanden toch van frequentie en niet van amplitude.
Als ik een draaggolf heb van 1Mhz. Daarbij mix ik een toon van 10000Hz. Dan is mijn eindsignaal 1,01MHz. Als ik er een toon van 20000Hz bij mix, is mijn eindsignaal 1,02MHz. Dan verandert de frequentie toch?

Nouja, ik zal het wel weer verkeerd begrijpen...

[Bericht gewijzigd door Pietdepiet op zaterdag 6 september 2008 11:59:47 (11%)]

Bij SSB heb je geen draaggolf en een zijband. Bij DSB heb je twee zijbanden maar geen draaggolf en bij AM heb je twee zijbanden en wel een draaggolf.

Draagolf bv 1Mc gemoduleerd met 1Kc dan wordt het spectraal plaatje:
AM een piek op 1Mc, een ongeveer 1/4 zo hoog piekje op 1Mc+1Kc en een op 1Mc-1Kc
LSB: alleen een piek op 1Mc-1Kc. Maximale amplitude want er gaat geen energie in de draaggolf zitten
USB: Zelfde maar dan op 1Mc+1Kc
DSB: het AM plaatje maar dan zonder de draaggolf. De amplitudes ongeveer 50% tov SSB (LSB/USB)

Als je dus nu 1Mc mixt met 1Kc en 2Kc dan krijg je dus twee paaltjes naast elkaar. De wel of geen draaggolf blijft gelijk. De power wordt dan verdeeld over die paaltjes. Die worden dus beide de helft lager. (zal wel iets anders liggen met pi's en kwadraten enz maar het gaat om het idee. De frequentie verschuift dus maar een stem bevat tonen grofweg tussen 300-3000Hz dat daarboven filter je meestal weg.

Fred

oei oei oei, ik krijg nu even een deja vu FET en zweetvoetje snappen hem wel.

Laten we die uitleg even aan FET over dan leer je het zeker goed. Maar alvast kort.

Amplitude: grofweg het voltage van een sinusachtig signaal op een bepaald moment

Als Jij 1MHz ongemoduleerd in AM uitzend dan heb je geen zijbanden en alleen de draaggolf. Als je nu in een ssb zender een signaal van 1KHz stopt en dat uitzend in LSB op 1001Kc dan ontstaat er een paaltje op 1MHz. In beide gevallen staat er dus een signaal op 1MHz. Wat je daarmee doet bepaald je ontvanger. In de AM stand afgestemd op 1Mc is het een draaggolf in SSB afgestemd op 1001 hoor je een 1000Hz toon. Het blijft echter gewoon een frequentie met een bepaalde amplitude. De ontvanger bepaald wat je er mee doet en of je het dus hoort. Zoals een vertaalcomputer. De bron tekst blijft het zelfde maar als je duits in een franse programma duwt krijg je onzin op je scherm.

Fred

Fred

Oke, dat gedeelte begrijp ik nu, maar hoe zit het dan met zijbanden en de draaggolf?

Ik zal het proberen uit te leggen...

Als je een AM zender hebt welke een draaggolf produceert van zeg 100 Watt dan is er om deze draaggolf 100% te moduleren (dat wil zeggen, de hoogte van de laagfrequent sinus past nog net tussen de nul en de top van de draaggolf sinus) een laagfrequent vermogen van 50 Watt nodig. Deze 50 Watt gaat in de beide zijbanden zitten en wordt gelijk verdeeld. Elke zijband 25 Watt.

Van de totaal toegevoerde 150 watt komt er dus maar 25 Watt in één zijband, dat is dus maar éen zesde deel en niet echt efficiënt.

Nu bevatten beide zijbanden exact dezelfe informatie, als je er een weglaat gaat er geen informatie verloren. Ook de draaggolf heb je niet nodig (deze bevat per definitie geen informatie) om te zenden, de zijband is namelijk ook een HF signaal dat je gewoon kunt uitzenden alleen de frequentie ligt iets hoger, of lager, dan de draaggolf frequentie. Je hebt wel een draaggolf nodig om het signaal weer hoorbaar te maken in de ontvanger, maar die draaggolf hoeft niet persé van de zender te komen, je kunt deze ook gewoon in de ontvanger opwekken en daar toevoegen aan het ontvangen signaal (de z.g. BFO, in mooi Nederlands zwevingsoscillator).

De grap is nu dat bij eenzijband modulatie met onderdrukte draaggolf de volledige 150 Watt in één zijband beschikbaar is.

Ik snap het.
Ik moet zo nog even de stad in, wat ik mij bedacht: Zou het zin hebben een BC559B te kopen? Als ik die dan in de plaats van de BC557B (Moest origineel een BC178 zijn) zet, zou er dan minder ruis zijn?

Pietdepiet,

om op diverse vragen terug te komen.
Het vermogen van je FM-bug is te meten. Alleen kun jij dat kleine vermogen alleen maar meten met een radio. En dat is onnauwkeurig. Bij een goede radio wordt vaak de gevoeligheid opgegeven. Bij een gemeten signaalsterkte kun je dan terugrekenen.
De FM-bug zal wel met een varicap werken.
Er bestaan ook nog andere modultietechnieken bijv FM.
De frekwentie wordt dan gemoduleerd.
Ruis is een moeilijk onderwerp. Er zijn verschilende soorten ruis die ook andere oorzaken hebben
Wat altijd belangrijk is, versterk alleen die frekwentie(band) die nodig is en niet meer. Versterk ook niet meer dan nodig is.

Hoe gaat het met H3 van de opamps? Als je dit boek een beetje kunt volgen, kun je een moeilijker onderwerp aan.
Behalve de eerste paar hoofdstukken hoef je het echt niet helemaal te begrijpen of te kunnen uitrekenen.

Op 6 september 2008 11:56:55 schreef Pietdepiet:
Ik wil graag mijn fm-bug in een doosje doen. Het gaat om de bug van zweetvoetje. Het probleem is alleen, dat er geen trimmers met een asje zijn [...]

Je kunt een gaatje in het doosje boren, boven de trimmer boven waar de trimmer moet komen. Daardoorheen steek je dan de trimsleutel om het zendertje op frequentie te zetten. Eventueel doe je er later een stickertje overheen, ofzo.
Je kunt ook een varicap gebruiken. In je schema zit al die fijnafstemming, die zou je ervoor kunnen misbruiken; of je kunt het circuit gewoon nòg een keer toevoegen, waarbij je dan zorgt dat de potmeter een groter spanningsbereik maakt voor de diode.
Een echte varicap kan op dezelfde manier worden aangesloten.

Over het zijbandverhaal zeg ik lekker even niets. Dat gaat veel te leuk zo. Alleen dit: als een luidspreker twee tonen tegelijk weergeeft, hoor JIJ duidelijk twee aparte tonen door elkaar... maar de conus (het membraan) kan toch niet twee sinussen tegelijk zwabberen; hij kan steeds maar één stand tegelijk innemen..

Jahaa, maar dat is juist je huiswerk. In ieder geval heeft een zendantenne hetzelfde probleem: al die zijbandfrequenties, en soms ook nog de draaggolf, zitten daarin. Hoe kan dat? Hoe doen die elektronen dat?
Gna gna gna...

/e: Je moet nodig een scoop hebben. Zeg maar dat ik dat gezegd heb.

[Bericht gewijzigd door Frederick E. Terman op zaterdag 6 september 2008 22:48:56 (15%)]

Op 6 september 2008 13:15:05 schreef Pietdepiet:
Ik wacht de uitleg van FET wel af. Hoezo deja vu? Begreep jij het ooit ook niet?

Lrees dit maar eens, daar staat heel veel goede info over zijbanden. Was een van mijn eerste vragen hier toen ik net begon te leren voor zendamateur. Daarna kreeg ik van FET de nodige hulp per Email. Die heeft me zo door het examenrijp gemaakt Dat schoot een beetje door want toen ik voor N opmoest was ik eigenlijk al klaar voor F

http://www.circuitsonline.net/forum/view/33688/2/lokata

edit: dit is niet Leuk FET, dacht ik eindelijk n00b af te zijn begin jij over die luidspeaker. Voel ik me weer nOOb.

Fred
Fred

Op 7 september 2008 08:59:47 schreef fred101:
edit: dit is niet Leuk FET, dacht ik eindelijk n00b af te zijn begin jij over die luidspeaker. Voel ik me weer nOOb.

Fred
Fred

Dat dacht ik dus ook, begrijp ik het net een beetje, krijg je dit weer...

Ik ga het wel eens testen... met een pc scoop...

Tja, die scoop. Ik heb nog niks gehoord van Jim Rea en die zou het melden als hij/collega weer eens in de buurt van Groningen was. Ik moet allang blij zijn dat hij hem wil brengen. Dan kan ik hem moeilijk gaan opjutten, dus ik zal nog even geduldig moeten wachten....

/e Ik heb me net even verdiept in dat verhaal van zweetvoetje. Ik denk dat ik het wel begrijp. Ik heb meteen ook maar eventjes die grafieken geplot...

[Bericht gewijzigd door Pietdepiet op zondag 7 september 2008 10:11:24 (11%)]

Ha, ha, heb ik jullie even beet.
Maar over luidsprekers mag ik trouwens niet eens wat zeggen. Ik heb geen gouden oren, geloof niet in gevlochten zilverdraad in het netsnoer (terwijl die 25km tot aan de centrale hetzelfde blijft), en ben zelf electronicus.. voldoende redenen om op audiogebied aan de kant te moeten staan, snik snik.

Het probleem wat we hier hebben is "het deelnemen van een lichaam aan meer dan één trilling tegelijkertijd."
Ik geef nog één voorbeeld.
Stel, je produceert flesjes priklimonade.
Kennelijk doe je het goed, want van jaar tot jaar verkoop je er meer en meer.
Maar er zit toch óók een op- en neergaande beweging in je wekelijkse verkoop. In de zomer verkoop je veel meer dan in de winter (duh).
Dus:
- van jaar tot jaar stijgt de verkoop
- van maand tot maand wisselt de verkoop

Nu komt je boekhouder klagen dat het slecht gaat: van juli tot december is de verkoop met de helft gedaald.
Jij legt uit dat de verkoop EIGENLIJK stijgt.
Wat moet hij nu geloven? Hoe kun je nu tegelijkertijd minder, en meer, verkopen?

De verkoopcijfers nemen deel aan twee bewegingen tegelijkertijd.
Hetzelfde geldt voor de luidsprekerconus die tegelijkertijd 50 en 100Hz probeert weer te geven, en voor de antennestroom die zowel zijbanden als draaggolf probeert te volgen (dat zijn veel meer dan twee trillingen!).

Nou begrijp ik het nog niet:( Nouja, dat boekhouderverhaal wel, maar die luidspreker/antenne nog steeds niet.

Dit krijg je bij het boekhouderverhaal toch?

Beetje extreem getekend, maar dit is het idee...
Whoeps, mijn nul ben ik op de X-as vergeten.

Is dit het luidspreker idee?
Vast niet, maar goed een poging...

Blauw=50Hz
Roze=100Hz
Geel=Zoals de luidspreker zwabbert

Update:

Nieuwe gedachte. Dit is wat ik bedoelde met dat verhaal een paar posts eerder. Of om eerlijk te zijn: Ik dacht eerder dat de '100Hz piekjes' de helft moesten hebben. Maar ik maakte een foutje, en toen had ik dit resultaat. Ik meende dit eerder te hebben gezien, dus vandaar...
/e ohnee, dit bedoelde ik toch niet in mijn eerdere post...

Blauw=50Hz
Roze=100Hz
Rood=Zoals de luidspreker zwabbert

Dit is wat ik dacht:

Blauw=50Hz
Roze=100Hz
Rood=Zoals de luidspreker zwabbert

Bij een antenne weet ik het wel. Daar is het de omhullende van het signaal waar de informatie inzit. We voeren een eventueel ontbrekende draaggolf toe via de CRO (carrier re-insert oscillator ) en detecteren de omhuldende door gebruikt te maken van de niet lineaire eigenschapen van een component.

Ik heb er alleen nooit bij stil gestaan dat dit wel eens tig tonen tegelijk kunnen zijn (drum, gitaar, zang, bas en dan ook nog alle harmonische die de instrumenten produceren. Dat ene speakertje moet dat allemaal tegelijk weergeven. Is dat het verschil tussen live en via een speaker. Niet alleen is het bereik kleiner maar het is ook nog eens gemiddelde. Maar aan de andere kant ons oor is ook een membraam wat het zelfde probleem heeft als die speaker.

He bah, ben ik vast gelopen met mijn scope reparatie, mijn tortester blijkt defect en nu laat dit me ook niet los, OVERLOAD mode rood

Fred

Vandaar ook de
Vuistregel: alle signalen die steile flanken hebben, bevatten hoge frequenties.
^{En als je die hoge frequenties eruit filtert, met een laagdoorlaatfilter bijvoorbeeld, dan houd je een signaal over waar die steile flanken weg zijn.}
Vuistregel 2: alle periodieke signalen (dat zijn signalen die na een duidelijk te herkennen periode weer hetzelfde doen, zoals een blokgolf enzo) bevatten alléén maar frequenties die exacte veelvouden zijn van de grondfrequentie.
De grondfrequentie is de frequentie die hoort bij de periodetijd.
^{Dus een blokgolf met een periode van 1ms heeft een grondfrequentie van 1kHz. Hij bevat verder frequenties van 2, 3, 4 etc. kHz.
Een symmetrische blokgolf bevat zelfs alleen de oneven nummertjes.}
Ziezo, nu weet je alles van Fourier-analyse.

Op 7 september 2008 21:10:02 schreef Frederick E. Terman:
...
Ziezo, nu weet je alles van Fourier-analyse.

@FET
Moet er niet het woordje "bijna" tussen?

http://nl.wikipedia.org/wiki/Fourier-analyse

Edit:
Op het ontbreken van de eerste even harmonische heb ik een tijd geleden een blok afgeregeld mbv FFT. De blok moest symmetrisch zijn.

[Bericht gewijzigd door rbeckers op zondag 7 september 2008 21:19:46 (21%)]

Als je weet waar je naar zoekt, kun je het meestal (althans bij audio, duh) wel horen.

Ik had vroeger de balorigheid om de quadspoel van de FM detector (van marifoons) op het gehoor af te regelen. Mijn collega gebruikte de vervormingsmeter. Zijn resultaat was even goed, maar ik ging echt sneller - ik draaide tot de tweede harmonische verdweeen. Ik noemde dat "het oktaaf" (om te plagen - collega was niet muzikaal).

En dat is de fourierreeks? Daar meen ik ooit van gehoord te hebben.

Met dat voorbeeld van de instrumenten bedoel je neem ik aan, dat elk instrument zijn eigen boventonen heeft. Niet dat een sax anders gestemd is dan een viool._{Er vanuit gaande dat je geen C-melody sax hebt}

Maar dan kan je dus nooit een ideale blokgolf horen? Een luidspreker kan immers niet in geen tijd bewegen...

Nee, liever niet
Maar inderdaad: wat zou ànders het verschil moeten zijn.

Nog een doordenkertje: stel, je gehoorgrens aan de lage kant ligt bij 16Hz.
Een sinus van 10Hz is dan dus onhoorbaar.
Maar een blok van 10Hz - of van 1Hz, wat dat betreft - kun je heel gemakkelijk horen. Hoe kan dat? Nou, je hoort alleen de boventonen boven de 16Hz!

Speel je nu een lage E op de bas, dan is dat 41Hz.
Op de meeste installaties is dat niet goed te horen, en uit een MP3 speler al helemaal niet.
Gelukkig maakt het ding ook boventonen. Je brein herkent de herhalingsfrequentie van het patroon dat door de boventonen gevormd wordt, en zegt: "Aha! 41Hz, alleen de grondtoon komt beroerd door!"
Zo komt het dat door extra vervorming de bas "voller" klinkt. Zonder vervorming zou je bijna niets horen.

Op 8 september 2008 21:01:52 schreef Pietdepiet:
Hmm. Heel fijn. En dat verklaart dus dit:
Doe ik morgen, maar waarom heeft het draaien aan de oscillatortrimmer geen effect? Dat circuit moet toch gelijkstaan met het antennegedeelte?

Eens zien wat ik daar aan kan doen...

Als je middengolf zender hoort, die kan buiten de kring om gedetecteerd worden. Er zijn hele sterke zenders en zonder afscherming kun je van alles doorelkaar ontvangen.
Houd maar met een hand de aarde vast en houd de andere hand kort boven de print. Dit is wel maar een matige afscherming. Blik is beter.

Hij hangt nu niet aan aarde hoor... Alleen aan een trafootje. Ik hoor nu de engelsman ook niet meer. Alleen nog maar witte ruis, en waar de engelsman zat krakende ruis. De dipper hoor ik nog wel...
Als de dipper op dezelfde frequentie staat als de DC hoor ik naast het gefliep van de dipper ook nog: 'Piep-pieeeeip-piep-piep' dat verschilt een beetje van toonhoogte en lengte. Lijkt wel een soort 'gecodeerde' boodschap. Wat is dit? Het zullen wel niet de marsmannetjes zijn;)

Ohja, iets wat ik me al langer afvraag. Als ik de dipper neerzet en afstem op de frequentie van de DC. En ik trek aan het plasticje van de dipper, dan maakt dat een soort ting-geluidje. Nou kan ik dat geluidje, als de dipper op dezelfde frequentie staat als de DC, versterkt uit de versterker horen komen. Hoe kan dit? Het is alsof er een microfoon zit... Ook als ik op die printplaat van de DC tik hoor ik dit. Dit had ik ook al met de FM-bug...

Als ik bij de murphy de luispeaker uitschakel hoor ik nog steeds het geluid. Het komt dan uit de audiotrafo. Soms heb je hele rare fenomenen. Dat heet microfonie meen ik.

Ik denk dat je perongeluk nu in het gebied 3500-3600KHz zit en het kan zijn dat je nu dus CW ontvangt (morse)

Fred

Edit: Jim was me voor

Ik hoor nu, zonder dipper of iets, alleen DC en koptelefoon, oscillatiegeluiden. Flierp-pliep-pliep-fliep, dus. Misschien toch de marsmannetjes;)

Hoe kan dat nou weer? Te grote koppelspoel? Daardoorheen hoor ik op een plek weer de engelsman. Verder blijf ik het vreemd vinden dat als de trimmer van de oscillator, en die van het antennecircuit helemaal anders staan, ik nog steeds de engelsman en het gefliep nog kan horen. Dat moet toch ongeveer gelijk zijn? Anders mixt de mixer een verkeerd eindproduct... Ik meet wel 2.7V HF...

Nico ,
Die engelsman kan weleens AM-doorbraak zijn , zoals Fred het al eens gezegd heeft : de middengolf ( of willekeurig ander sterk AM station op de korte golf ) is soms moeilijker niet te ontvangen dan wel ... ( steek voor de grap maar eens een stuk draad in de ingang van je geluidskaart en draai het volume maar eens open ...)

En een dc ontvanger kan erg gevoelig zijn voor die AM-doorbraak .
Hoe dat precies electronisch zit is mij weleens uitgelegd , maar een ander hier zal je dat ongetwijfeld beter uit kunnen leggen dan ik . Als ik het goed onthouden heb , ligt dat aan de (niet)lineairiteit van de mixer . Maar ik zal zeker verbetert worden .

Verder dat gebliep waar je het over hebt , kan heel goed aan de koppeling liggen tussen de oscillatorspoel en de ontvangstspoel . Ik meen mij te herinneren dat je ze op één koker hebt gewikkeld .
Misschien toch te dicht bij elkaar?
Het is toch niet zo dat er in die koker een aluminium laag/coating zit .
Zo ja dan heb je meteen een mooie kortgesloten wikkeling in jouw hoogfrequent gebeuren . Die belast het hele zooitje , koppelt alles wat niet gekoppeld moet worden en alles loopt in het honderd .

Zomaar een paar suggesties waar dit volgens mij aan zou kunnen liggen .

Groet en succes gewenst
Evert , die denkt dat als jij zo doorgaat je binnenkort mij wat kan leren

Fred ,

Dat is een Airmac Wave Analyser

Het is een DC onvanger , van de langegolf tot en met 30 Mc , met een boel buisjes en " echte " knoppen .
Wat ie nu eigelijk kan meten , want het is een meetontvanger , weet ik niet , omdat ik nog geen handleiding heb gevonden . Er kunnen " probes " op aangesloten worden en hij heeft twee ingangen . Die probes zijn niet in mijn bezit , en de pluggen daarvan zijn weer van die meerpotige bizarre dingen . Daar staat nog hoogspanning op ook , dus ik ga er vanuit dat er een soort van actieve probes bij horen .

Als radio leuk om mee te spelen , echter niet zo gevoelig en heeft daarom een flinke antenne nodig , wat weer resulteert in een vervelende hoeveelheid AM doorbraak .
Nee , het is geen radio , maar een meet-ontvanger .

Ik bedenk me net dat je misschien iets met een scoop op die probe aansluitingen wat kunt doen ...
Je eigen radio signaal bekijken ofzo ...

Ik weet het niet , ik gok ook maar wat , maar mocht er hier iemand zijn die dit of een vergelijkbaar apparaat kent of er iets meer van weet ... Ik luister .

Evert