Buizen in buizenontvangers vervangen door FET's.

@Dawmast: klopt, maar dat maakt van een dual Gate Mosfet nog geen Penthode.
Mac.

Laten we even het huisje bij het schuurtje houden.
Mijn eerste schema werd gepresenteerd als vervanger voor een pentode.

Om precies te zijn: een pentode waarvan de schermroosterspanning een bepaalde waarde heeft waar we verder niet aan hoeven te komen omdat we er geen kunstjes mee uithalen.

Wat er dan overblijft is een ding met een K, G en A, en een erg hoge inwendige weerstand en een overeenkomstig hoge versterking (beide veel hoger dan bij een triode).
En dat is ook wat dat vervangschema met twee fetjes deed. Niet meer of minder.
(Ook van een enkele jfet is de inwendige weerstand al erg hoog; de Ia/Ua (eigenlijk Id/Ud) karakteristiek loopt al heel vlak; niet zoals bij een triode, waar alles schuin oploopt.)

Als je het schermrooster per se nodig hebt om de buis te laten 'opzitten en pootjes geven', dan heb je natuurlijk een ingewikkelder vervanging nodig.
Dat is bijvoorbeeld waar het verhaal uit Haut-Parleur over gaat, bij de Drake ombouw. Daar worden nog wel moeilijker dingen geprobeerd, zoals complete mixerbuizen.

Dat je het oscilleren van een teruggekoppelde detector kunt regelen door aan de spanning op de tweede gate te variëren, bewijst niet dat die gate in alle opzichten overeenkomt met het schermrooster in een pentode. Wat gebeurt er met Ig2 als Ud<Ug2?

Op 1 november 2010 13:44:10 schreef dawmast:
McDuff: [...] Op de schermrooster sluit je de regenpotmeter aan en d.m.v. het variëren van de schermroosterspanning regel je de regeneratie.

Sluit je die aan op de waterleiding of de regenton?

@McD
Er heeft ooit een artikel in Radiobulletin gestaan over Fetrons

Op 1 november 2010 13:44:10 schreef dawmast:
Bij een regeneratieve ontvanger met een penthode gebruik je vaak de schermrooster om de regeneratie te regelen. Op de schermrooster sluit je de regenpotmeter aan en d.m.v. het variëren van de schermroosterspanning regel je de regeneratie. Hetzelfde trucje kun je ook doen door het variëren van de spanning op G2 van een Dual-Gate MOS-FET.

Het genereren regel je door het varieren van de versterking.

Dat een "trucje" hetzelfde resultaat geeft (regeling v.d. versterking) wil nog niet zeggen dat de onderdelen waarop het trucje is toegepast ook gelijk zijn/werken.

Bij een triode kun je de versterking regelen door het aanpassen van de anodespanning (Ua). Een pentode heeft een veel hogere Ri, de anodestroom is dus vrijwel niet afhankelijk van de Ua en dus kun je de versterking niet regelen met aanpassen van Ua. Bij een pentode regel je de versterking (instelpunt) met de schermroosterspanning. Een dualgate FET is imho gewoon een FET met twee (gelijkwaardige) gates.

Hier nog wat te lezen. CQ Magazine, december 1968

@Schimanski:

Bij een triode kun je de versterking regelen door het aanpassen van de anodespanning (Ua). Een pentode heeft een veel hogere Ri, de anodestroom is dus vrijwel niet afhankelijk van de Ua en dus kun je de versterking niet regelen met aanpassen van Ua. Bij een pentode regel je de versterking (instelpunt) met de schermroosterspanning. Een dualgate FET is imho gewoon een FET met twee (gelijkwaardige) gates.

Dat klopt. Door de Ua van een triode te regelen, kun je in een regeneratieve ontvanger de mate van regeneratie instellen. Nadeel daarvan is dat deze methode door de weerstand van de regelpotmeter een niet-soepele regeling kan veroorzaken met hysteresis in de regeling van de terugkoppeling (dode gang, backlash) tot gevolg. Een oplossing is er dan om een triode als spanningsvolger in serie met de detectortriode te nemen. Op de gate van die triode sluit je de regelpotmeter aan om de regeneratie in te stellen. We noemen deze serieschakeling van twee triodes dan ook wel een cascodeschakeling.

Voorbeeld van een regeneratieve ontvanger volgens de cascode topologie:

Is dat wel een cascode ?
Ik las laatst dat het: cascade to cathode betekent het. Het was in eerste instantie een soort vervanger voor een penthode.
Het waren twee triodes waarvan de eerste een common cathode en de tweede common grid.

Het idee er achter is dat de onderste een heel lage versterking heeft waar je het signaal op het rooster inkoppeld. Deze heeft daardoor weinig last van het Miller effect. De tweede zorgt daarvoor door een laagohmige load voor de eerste te zijn en is ingesteld op een vaste spanningsversterking. Deze maakt die gain weer goed.

In jou schema is de tweede niet ingesteld op een vaste gain en de cathode hangt voor het signaal aan massa.

Gyula Kiss heeft ook triodes vervangen door fet's: http://www.phga.nl/radiocafe/jfet.htm

Klopt Fred, eigenlijk hetzelfde verhaal als we al meer gehad hebben: het plaatje van het schema lijkt er oppervlakkig op, maar daarom is het het nog niet. Dit is geen cascode.
Hetzelfde zagen we al eerder bij de 'long tailed pair' die er geen was.
We zouden wat nauwkeuriger de termen moeten gebruiken, zeker als de fout al eens eerder is geconstateerd.

Hier is de rechter triode gewoon een manier om de linker, die een teruggekoppelde detector vormt, laagohmig te voeden, terwijl je toch de LF over een hoge weerstand kunt afnemen.

Bij Duncanamps staat een Generic Triode Model voor simulators. Ik denk dat ik weet waarop die geïnspireerd is, ik had al wat oude artikelen van Infineon gelezen. Hoe dan ook, de roosterstroom is daarin ook enigszins geloofwaardig gemodelleerd.
Het ontvangertje laat zich dan ook leuk in Simetrix nabootsen.

V2 is hier 2mVpp 492kHz HF, 70% gemoduleerd. De drie spoeltjes zijn allemaal steeds met k=0.1 gekoppeld.
De weerstand van 68k stelt een kring Q van ongeveer 100 voor. De ontvanger genereert daardoor heel snel; normaal is de kring slechter.

De output op de anode van de rechterbuis zie je in de grafieken, voor een V3 (regelspanning) van 5, 5.5, 6, 6.5, en 7V. Bij 7V zie je dat de boel gaat genereren: behalve de 1kHz van de modulatie ziet er nog een toontje bij.
De amplitude van de audio op anode U2 is ongeveer een volt pp.
Het iets oplopen van de traces komt doordat meteen na t=0 is gemodelleerd.
    Simetrix

@Frederick E. Terman:

Hier is de rechter triode gewoon een manier om de linker, die een teruggekoppelde detector vormt, laagohmig te voeden, terwijl je toch de LF over een hoge weerstand kunt afnemen.

Zou je de linker triode van de regeneratieve ontvanger voeden d.m.v. een potmeter met een ohmse waarde van bijv. 10 k, dan kan die weerstand er voor zorgen dat bij het gaan oscilleren dat de anodespanning stijgt en daardoor de ontvanger nog harder gaat oscilleren. Gevolg dode gang (hysteresis ook wel backlash) bij het regelen van de terugkoppeling. Daarom de rechter triode die als een laagohmige spanningsvolger werkt. Bovendien versterkt de rechter triode het LF-signaal ook nog eens. In het Electron van Juni 2003 staat daarover uitgebreid geschreven. Titel van het artikel luidt: "Technische Notities van PA0SE".

Op http://www.jogis-roehrenbude.de/Bastelschule/0-V-2.htm, http://www.jogis-roehrenbude.de/Leserbriefe/Riedel-0V2-Type5/0V2_T5.ht… en http://www.jogis-roehrenbude.de/Leserbriefe/Michael-Kammerer-0V2/0V2.h… staat meer info over deze type regeneratieve ontvangers met dubbel triodes.

Dit foefje met de laagohmige spanningsvolger kun je ook met twee in serie geschakelde J-FET's en zelfs met bipolaire transistoren toepassen. Denk maar aan de tweekrings rechtuitontvanger van topic "Hoogfrequent voorversterker in cascode schakeling" http://www.circuitsonline.net/forum/view/85826/1/tweekrings.

Bovendien versterkt de rechter triode het LF-signaal ook nog eens

Dat is maar hoe je het noemt.
Het LF signaal is gelijk aan de LF stroom in de linker triode, maal de anodeweerstand (hier 1M). Daar doet de rechter triode niets aan toe of af.
De rechter maakt het mogelijk 1M te gebruiken zonder veel dode gang, maar dat is wat anders dan te zeggen dat hij versterkt. Als ik de rechter triode weglaat, en ik verlaag de 280V zo ver dat de linker triode weer dezelfde voeding ziet, dan verandert er aan de versterking en aan de LF uitgangsspanning niets.
Dat het in- en uit oscilleren brengen dan anders verloopt doet is een andere zaak, ik heb het over de situatie als hij eenmaal ingesteld is.

Terug echter naar de halfgeleiders die de buizen uit hun sokkels moeten verdringen. Ik vind nog steeds dat een jfet meer van een pentode (met vaste schermspanning) heeft, gezien zijn hoge inwendige weerstand in het 'anode' circuit.
In het schema van Kiss maakt dat maar weinig uit, want daar hangen vrij lage impedanties om de jfets heen. Maar er is een verschil in uitgangspunt.
Wie maakt een halfgeleidervervanger voor een triode die zich meer als een triode gedraagt? Graag compleet met roosterstroomgedrag.

De TR1008 van Teledyne zou een vervanger van een dubbeltriode zijn. Ik meen te herinneren een ECC82.
Helaas heb ik geen data. Het is een Fetron met een 9 pens Noval voet; de meeste andere (pentode) Fetrons hebben een 7 pens miniatuurvoet.

Zie ook http://www.robkalmeijer.nl/techniek/electronica/radiotechniek/hamblade… "'Torrenbuizen', een nieuw leven voor oude apparatuur".