hoe DC meten bij een audioversterker?

De plop is bij deze versterker normaal en niet goed weg te krijgen, wat helpt is een 1k weerstand tussen elke uitgang en massa.

Deze versterker heeft een elco op de uitgang, daarom is DC meten niet mogelijk. De plop komt door het laden/ontladen van de elco.

Schema versterker: http://doctsf.com/documents/schematheques/grundig/studio%202000%202000…

Alle schema's: http://doctsf.com/documents/schematheques/grundig/studio%202000%202000…

Inderdaad! Wat kan helpen, is - van de versterker uit gezien - eerst die 1k weerstand (of 330 ohm, of 820 , het komt niet zo nauw), dan het schakelcontact van de inschakelvertraging, dan de luidspreker.

De weerstand verwerkt dan de plop, en daarna komt de luidspreker er pas bij.

@ Henry S. SUPER bedankt voor de schema's ik heb er al naar aan het zoeken geweest en nooit de juiste gevonden, bedankt man!

@ Frederick, ik heb al eens 2 (parallel aan elkaar) 1K2 weerstanden van 1 watt op het normaal gesloten contact van het inschakel relais geplaatst (gezien in het schema van een luidspreker beveiliging van Velleman die ik op een andere versterker heb zitten). begrijp ik het goed dat de weerstand steeds mee aan de uitgang moet zitten? En dat de luidspreker vervolgens mee parallel over de weerstand wordt geplaatst?

Kan wel, gewoon een virtuele massa creeren.

C552 en C553 er uit, vervangen door een draadbrug.

Zet C552 en C553 nu in serie tussen de + en - van de voeding (C507).
Maak de massa verbindingen van de LS aansluitingen los, en verbind deze met het knooppunt in het midden van C552 en C553. Klaar is kees.

Let op dat de speakeraansluitingen GEEN verbinding meer met de massa mogen hebben.

Kan helaas toch niet, de schakeling rond T507 / T508 gaat roet in het eten gooien.

[Bericht gewijzigd door Roland van Leusden op dinsdag 16 augustus 2011 16:43:31 (10%)]

@bit: ik bedoelde gewoon dat de weerstand er altijd zit, voor en ook na het schakelen. Kwaad kan dat niet; hij neemt nauwelijks vermogen (met een 1k weerstand en 8 ohm luidspreker scheelt het 0,03 dB ).

Aan de mogelijkheid van een NC contact had ik nog niet eens gedacht. De resulaten moeten eigenlijk exact hetzelfde zijn.

Als je ondanks de weerstand toch nog een tik hoort, is de weerstand te groot of de wachttijd te kort.
Nu ik het zeg: hoe groot is de uitgangscondensator? Dan rekenen we dat na.

Ook al kan ik de DC niet meten op deze versterker, kan iemand mij zeggen wat de juiste manier is om dit te meten?

@ Frederick E.
Ik heb het toestel nu niet bij de hand maar op het schema zie ik dat de uitgangscondensatoren 4000µ zijn.

als ik het NC contact gebruik zweeft de uitgang wel weer zeer eventjes bij het omschakelen van het relais, of zou deze kleine tijd geen verschil mogen maken? de wachttijd tussen inschakelen van de versterker en het inschakelen van de luidsprekers is 2 seconden dacht ik. die tijd kan ik wel aanpassen als het moet.

[Bericht gewijzigd door bit op woensdag 17 augustus 2011 08:32:56 (40%)]

Op 17 augustus 2011 08:29:32 schreef bit:
Ook al kan ik de DC niet meten op deze versterker, kan iemand mij zeggen wat de juiste manier is om dit te meten?

Volume op minimaal, of ingang kortsluiten, spanning op de uitgang(en) meten. Ideaal is 0V op de uitgang maar het zo een volt afwijken, meeste DC-detectors reageren vanaf bijna 2V. Ik heb hier zzelf bijv een versterker waarbij de DC binnen kwartier een paar honder mV op en neer zweeft.

De voorgestelde weerstand van 1k is idd een experimenteerwaarde.

En het meten is dan zonder luidsprekers aangesloten?

Die enkele 100 mV die op jou versterker zitten is dat dan een probleem? vanaf welke waarde moet je opletten? de velleman versie schakelt de boel al uit op 1 V dacht ik.

Misschien een beetje uitleg over wat er gebeurt bij jouw versterker.

Een schema heb ik hier gevonden.
Daar zien we dat de 'eigenlijke' uitgang van de versterker (het punt tussen de twee uitgangstransistoren) op 20V staat. En rond die 20V staat dan de audio-wisselspanning.

De uitgangscondensator van 4000µF moet nu die 20V scheiden van de luidspreker. Dat doet hij door zich tot 20V op te laden: 20V gelijkspanning links, en 0V gelijkspanning rechts op de condensator.

Zet je nu de versterker aan zònder luidspreker, dan kan de condensator zich niet opladen. En met een flink hoogohmige voltmeter meet je dus gewoon gelijkspanning op de uitgang. Als je lang genoeg zou wachten, zou die spanning zelfs dan wel zakken, maar dat gaat maar héél langzaam.

Mèt een luidspreker als belasting loopt de laadstroom door de luidspreker. Dat is de tik of plop die je hoort.
Wat we nu willen, is dat de oplaadstroom door een àndere weerstand gaat, zodat het opladen al gebeurd is als de luidspreker bijgeschakeld wordt.

En nu heb ik me verkeken op de tijdconstante. Want als je een 4000µF condensator oplaadt via een 1kΩ weerstand, is de tijdconstante wel 4 seconden. Dus na 4 seconden hebben we nog steeds 37% van de beginspanning over, dus nog 7,4V. Je zou wel 12 seconden moeten wachten voordat de plopspanning onder de 1V gedaald is.

Je kunt dus beter een lagere weerstand nemen. En die zetten we dan inderdaad op het NC contact van de inschakelvertrager. Je kunt dan praktisch zo laag gaan als je wilt. Neem bijvoorbeeld 10 ohm of zoiets. Dan is de tijdconstante 0,04 seconden. De plopspanning is dan na 0,12 seconden al onder de volt gedaald.

Als de luidspreker er bij komt, gaat de weerstand er dan tòch weer vanaf; hij doet dan niet meer mee.

Dat het relaiscontact eventjes 'zweeft' maakt niet uit. De condensator zal zijn lading gewoon houden over die paar milliseconden - trouwens, over tien seconden ook wel hoor.

Andere versterkers hebben geen uitgangscondensator, en houden 'zelf' de uitgangsspanning op nul (ze hebben een symmetrische voeding, vandaar). Iedere gelijkspanning daar duidt op een fout.

Eén of twee volt op de luidspreker is op zich niet schadelijk, maar omdat het een foute situatie is, weet je niet wat er verder gaat gebeuren. Misschien is de spanning wel snel aan het oplopen. Vandaar dat je (d.w.z. de beveiliging) dan toch al ingrijpt.

Op 17 augustus 2011 12:12:30 schreef bit:
En het meten is dan zonder luidsprekers aangesloten?

Ja altijd, dat moet jezelf aanleren. Anders vergeet je het een keer als je in een versterker meet, en uitschiet met de meetpen.

Die enkele 100 mV die op jou versterker zitten is dat dan een probleem? vanaf welke waarde moet je opletten? de velleman versie schakelt de boel al uit op 1 V dacht ik.

Die spanning is in mijn situatie geen probleem, de spanning is laag genoeg en varieert weinig over een lange tijd. Na een kwartier is deze <10mV.

Zo als FET al zegt gaat het om situatie, een paar volt op de uitgang hoeft niet schadelijk zijn. Het is maar 1-2W en bij een PA is dat peanuts, maar in je transistorradiotje is dat de doodsteek voor de speakers.

Ga er van uit dat de uitgangsspanning zo dicht mogelijk bij 0V moet liggen, op wat uitzonderlijke versterkers na.

Flucturende of snel oplopende spanningen zijn altijd een slecht teken.

Dat van het relais als 2xom uit te voeren is waarschijnlijk de enige oplossing. Zoals ik het schema zie is er via het koptelefoon circuit al 370 ohm naar GND aanwezig (150+220). Of natuurlijk de inschakelvertraging enorm lang maken. Wat ik niet kan inschatten is of de leiding via R559/R561 (390 Ohm) nog een kleine DC offset blijft introduceren. Maar gedurende het korte omschakelen kan de uitgangselco dit mogelijk nog wel opvangen. Dit laatste DC element-klikje zul je dan toch nog blijven houden. Hoe groot dat is kun je nameten door de DC over de luidspreker te meten nadat deze een korte tijd aan staat.
Edit: ik zie in je startpost dat je dit al had gemeten. 0.001V zal geen harde klik meer geven.

Op 17 augustus 2011 13:24:18 schreef jojo:
Zoals ik het schema zie is er via het koptelefoon circuit al 370 ohm naar GND aanwezig (150+220).

Je hebt gelijk, ik had ook even meer naar rechts moeten kijken.

Maar dat is wel op een andere print en als ik de TS goed begrijp gebruikt hij alleen de eindversterkerprint. In dat geval zou hij de weerstanden (of vervanging - 390Ω ) zelf kunnen toevoegen.

Ik heb eigenlijk de Studio 2000 b versie. dit is dan het schema "studio 2000-10" uit: http://doctsf.com/documents/schematheques/grundig/studio%202...a%20200…

en inderdaad heb ik enkel de versterkerprint, dus de 2 laatste delen uit het schema zijn verwijderd. kan dit een oplossing zijn om die er weer aan te hangen? ik heb deze nog wel ergens rondslingeren.

@ Frederick: hoe bepaal ik het vermogen van deze weerstand? met welke waarden reken je dit uit?

Interessante vraag.
Tijdens het opladen tot 20V van de condensator van 4000µF dissipeert de weerstand in totaal 0,8 Joule. Grappig genoeg maakt de weerstandswaarde daarvoor niets uit, alleen bij een kleine waarde gebeurt het snel, bij een grote langzamer. Maar het totaal blijft 0,8J.

Omdat wij zo'n kleine elektrische tijdconstante hebben, gaat het nu meer om de thermische tijdconstante van het weerstandslichaam. Hij krijgt zijn energie heel snel binnen (die 0,8J) en staat die in verhouding langzaam (over een paar seconden) weer af aan de lucht.
Als we de thermische tijdconstante op een seconde zouden schatten, dan zou je heel ruwweg in de orde van grootte van één watt zitten.
In werkelijkheid zal de temperatuur nog wel wat trager reageren, maar een 1/2 of 1 Watts weerstand lijkt me ruim voldoende. Die zal nooit warm aanvoelen.

Je hebt kans dat de versterker vol open staat bij het aanzetten en dat er een geluidssignaal op de ingang aanwezig is. In dat geval gaat er ook nog muziekvermogen de weerstand in.
Maar een beetje weerstand kan over korte tijd best heel wat meer vermogen aan. Je zou eens moeten kijken naar dummy loads of daar een grafiekje van vermogen en tijdsduur in voor komt. Dan krijg je een beetje een idee.

Oh ja, dat kan er gemakkelijk bij. Tenslotte is die 20V absoluut (letterlijk! ) het grootste signaal; de rest is kwadratisch minder.
Maar het is goed het even op te merken, bedankt.

Net even de berichten in de praktijk gezet.
Ik heb de parallel schakeling van de 2 1K2 weerstanden op het NC gesloten contact van de inschakel vertraging vervangen door 1 weerstand van 10E...

... en toen was de plop weg

de weerstandswaarde was dus gewoon te hoog om de uitgangscondensator te kunnen opladen in die 2 seconden vertraging van het relais.

bedankt allen voor de zeer nuttige reacties!!!!

Yeeeeeh! de theorie klopt weer.

Toevallig ben ik ook bezig met een Grundig Studio 2000 (c)
Nu zitten er naast de BD130 eindtorren (nog niet nagemeten)
4 transistoren op het koelblok met de aanduiding SJE 2103

Ik kan nergens info vinden. Eentje heeft een Hfe van 20 en eentje geeft 169 aan.... Ik heb alleen geen idee wat 'ie zou moeten meten en waarmee ze te vervangen zijn.

Weet iemand hier dat ?

Volgens het in het hier genoemde schema moet dat een SJE210 zijn.
Vervanger schijnt de BD140 te zijn.

Okay, Kon t op mijn schermpje net niet lezen.
Bij mij staat er dus SJE2103 en SJE2113 op de torretjes,
is ook geen B van te maken.
Alhoewel, een ringel s misschien.
K heb er al 2 x BD 140 en twee x BD139 ingejast. Tnx.
Morgen nog ff de ruststroom afregelen.

Als het gaat om T505 en T506, dan zit je volgens het schema goed met de SJE210.