Jongensradio anno 2007 Deel 8

Zo, tijd gevonden. Vanavond weer eens gaan luisteren met de radio.

Fred, ja, je kan grote getallen makkelijker vermenigvuldigen, je hoeft alleen de logaritmes op te tellen en dan heb je het logaritme van het antwoord. Heb je natuurlijk wel een logaritmetabel nodig:)

veel plezier Piet

@fred: Dat zou in principe moeten werken.
Nog een heel klein puntje van kritiek (maar niet heel erg): Jammer aan deze variant is dat je de versterking op hoge frequenties niet makkelijk opkrikt.
Ik gebruik daarom liever een andere manier van tegenkoppeling. Dus niet de 120 Ohm collector-basis. Maar een weerstandje in serie met de 1n in de emitter. In dat geval bepaald de verhouding collectorweerstand/emitterweerstand de versterking per trap. Maar door nu een klein C-tje van een paar pF parallel over de emitter te zetten kun je parasitaire capaciteiten opvangen met extra versterking. (immers de emitterweerstand is door een klein C-tje overbrugd, en is dus lager op hogere frequenties)

Volgens mij kun je met deze schakeling niet zo eenvoudig parasitaire capaciteiten teniet doen. Waarschijnlijk wel door een spoeltje in serie met de 120 Ohm te zetten, maar da's nogal lastig om precies goed te doen.

Ik heb wat andere opties geprobeerd. Dre meethode van (Z) was niet zo'n succes, zal ik wel fout doen) Het lukt me om hem breedbandig te maken met een constante amplitude maar dat is van 400 tot 1GHz. Daar onder doet hij niets meer. De originele versie versterkt van 50MHz tot 1GHz maar de versterking neemt steeds verder af. Door de by-pass Ctjes te verkleinen naar zo'n 27-33pF kan ik hem boven de 400 goed krijgen. Ik denk dat ik niet beter kan met wat ik op dit moment weet. Ik ben benieuwd hoe het in de praktijk uitpakt.

Vandaag naar Driebergen geweest. Geen bekende gezien. Geen rekenliniaal gevonden (vorig jaar wel gezien)
De testset is iets vaags. Militair gemaakt door schlumberger. Eeen PCB aansluiting op de voorkant, digitaal LED display met uS, mS en volt lampje ernaast. Aansluitingen voor laser-power, shoulder pack, HT, unit en 28V VIP.
Een knop test select: pcb, rx/tx unit, rx align, unit test set, shoulder pack. verder een knop test en 1-10 erbij en rx delay min/max. Als laaste een aantal banaanbussen met RFenv + en -, 0V, rx-tmg en pre-trig en een bnc zonder opdruk behalve de letter F maar dat is het connector nummer want de eerste (28V) is A.

verder een mooie simpson multimeter in zwaar leer etui. Erg mooi ding in AVO 8 stijl, een echte Wee-megger. Een schattig klein ding (broekzak formaat) wat 500V maakt, een mooie HP3435A digitale tafelmultimeter, een heathkit regelbare voeding (0-400V) voor 15 euro, een stapel kastjes met potmeters en banaanaansluiting wat ex-schoolspul was, ik wilde er een maar kreeg toen de hele stapel mee. Zitten ook een paar kastjes bij met een versterkerschakeling rond een FET waar je op elke denkbare plek bananen om te meten in kunst steken en potmeters als weerstand. Daar haal ik de FET uit en dan heb ik een mooie hulpmiddeltje om torren of FET's in te stellen of testen. Verder een paar losse onderdeeltjes waaronder twee zware trommel schakelaars (type bandschakelaar) voor een kop koffie

De heathkit is een beetje een miskoop want al de buizen blijken er uit te zijn gehaald. En het zijn vage types. 2x een 6L6, de voorganger van de 807 en twee oa2 regelaars. Ook redelijk obsolete volgens mij. De 6x4 en gelijkrichter had ik wel.

Ik denk dat ik hier mijn nog niet uitgevoerde idee met mijn mooie grote HV trafo in bouw. Deze trafo doet 0-500VAC bij iets van 1A ofzo met steeds om de 50V een aftakking. Ik heb nog een variac over die er bij in kan. Dan is hij ook regelbaar. Kan er gelijk een regelbare AC uitgang bij op met tussen schakelbare gloeilamp (die zit nu op mijn werkblad maar sneuvelt nog al eens) Dan heb ik daar eindelijk een mooie kast voor met meters, schakelaars enz. Alleen jammer dat de 2x4A gloeitrafo die er in zit voor 110V is maar als ik een gloeitrafo vind voor 230V kan ik die er altijd nog bij zetten.

De RX/TX testset heeft ook wat werk nodig. Ik sloot hem aan op de voeding (28V want die plug ging via een zekering en schakelaar met "power on" naar binnen) Ik begon voor de veiligheid bij 9V, de voeding sprong in zijn begrenzing, ik gaf wat meer stroom en dat ging goed. Echter ineens bij 12V ongeveer begint hij te "piepen" als een fluitketel en er komt een vieze bekende rooklucht uit het ding. Elco naar de elco hemel. Dat is de eerste keer dat ik ze met met een doodskreet hoor gaan

Fred, die 6L6-en en OA2's lagen vast verderop op de beurs bij de bekende handelaren.
De buizen-techniek is sowieso obsolete maar alles is nog wel verkrijgbaar.
Kijk hier eens: KLIK

Zelfs BACO heeft nog 6L6-en. Wel China-brand.

HI Hugo mooie site, die kende ik nog niet. Maar ik wist toen niet dat de kast leeg was en wat voor buizen er in moesten. Ik heb best veel buizen (iets van 600) maar net die niet. Geeft niet want het ding is 110V en zit ook vol met antieke karton elco's dus ik bouw gewoon die nieuwe voeding in de kast.

Over voedingen gesproken ,
Het lukt mij op dit moment niet eens om een LM317 voedinkje werkend te krijgen .
Het is zo'n simpel ding wat hier ook de site staat ; kan toch niets mis gaan ? Wel dus .
Het apparaat kan nog geen 10mA leveren bij 10V , dan stort de spanning al in naar een 8,7V ( gemeten met een 1k weerstand als belasting ) .
Van alles al geprobeerd : LM vervangen ( was een nieuwe , maar je weet het maar nooit ) potmeter naar massa vervangen , weerstand aan de LM vervangen , DVM die erop zit losgekoppeld . Het mocht allemaal niets baten .
De ingangspanning stort dus niet in , dus de gelijkrichter met elco lijkt goed te werken .
Maar ik weet het even niet meer , heeft iemand hier al eens de zelfde problemen gehad ?

Zo , de licht gefrustreerde modus weer uit .

Hallo allemaal ,
Tijdje niet veel van mij laten horen , maar ik ben er nog wel hoor ! En ik heb sowieso wel meegelezen .
Ik had niet veel zinnigs te melden , en zat vaker buiten dan binnen . Nu het weer weer wat minder begint te worden komen de soldeer kriebels naar boven en pikken we de hobby weer op . Helemaal nu de Lichtmis in aantocht is .
En inderdaad Hugo , mooie site en die kende ik dus ook nog niet .

Radioor,

Ja dat probleem had ik ook. Bleek de trafo die ervoor hing stuk te zijn en in te duikelen. Kijk daar eens naar.

/e niet goed gelezen. Had je al nagekeken.

/e nergens een rot elcootje?

oscillerende lm317. Kleine Ctjes plaatsen zoal in het datasheet vlak bij de in en uitgang is erg belangrijk heb ik ontdekt. Ze zijn ook erg kwetsbaar voor spanning op de uitgang. Ik zet ook altijd de protectie diodes. Ik heb ook meestal ruzie met die dingen. Vooral in gecombineerde voedingen met meerdere spanningen. Ingang spanning moet wel hoger dan uitgang zijn.

Bedankt voor de tip , Fred .
Ik zal er morgen eens naar kijken , dus een scoop aan hangen .
En wat jij zei , Nijneman , dat is allemaal gecontrôleerd en/of vervangen , maar bedankt voor het meedenken .

Oja over scoops : Ik heb er een museum stukje bij . Een oude Philips : de GM5659 . Een leuk en lief gevalletje uit de begin jaren '50 . Compleet met groen contrastfilter en kijktrechter . Werkt nog prima en er zit zelfs nog een boel licht in de buis .
En wat ik het aller mooiste vond is dat ik het manual zomaar , gewoon , eventjes googlen , in het Nederlands , te pakken had .
Dat is meestal anders met die handleidingen van Philips .
Het groeit hier nog niet zo snel als bij jou , maar ik kom er wel Fred

Op 21 september 2009 21:58:49 schreef Radioortje:
Hallo allemaal ,
Tijdje niet veel van mij laten horen , maar ik ben er nog wel hoor ! En ik heb sowieso wel meegelezen .
Ik had niet veel zinnigs te melden , en zat vaker buiten dan binnen . Nu het weer weer wat minder begint te worden komen de soldeer kriebels naar boven en pikken we de hobby weer op . Helemaal nu de Lichtmis in aantocht is .

Ik denk dat dit voor de meesten geldt, is elk jaar een op en neer van interresse (en temperatuur op zolder).

Ik zie je zaterdag.

Op 21 september 2009 22:25:57 schreef Radioortje:
Oja over scoops : Ik heb er een museum stukje bij . Een oude Philips : de GM5659 . Een leuk en lief gevalletje uit de begin jaren '50 . Compleet met groen contrastfilter en kijktrechter . Werkt nog prima en er zit zelfs nog een boel licht in de buis .

Kiek ut! Daar zitten 'mooie' teercondensators in die binnenkort beginnen te roken.

BTW: Als je nog steeds een LM317 probleempje hebt... open dan een apart topic. Zie http://www.circuitsonline.net/forum/view/message/1001816#1001816 en verder.

Ach , veel zal die scoop niet aangaan bij mij .
Zoals ik al zei : het is voor mij een museum stukje . En hij staat mooi op de plank .
Toch bedankt voor de tip over die teerC's . Maar heeft dat alleen te maken met de leeftijd van die dingen of meer van hoeveel uren ze "gewerkt" hebben . Aangezien er nog echt veel licht in de buis zit denk ik dat hij niet veel gebruikt is . Tenzij er natuurlijk dat iemand er ooit eens een nieuw pijpje in gezet heeft .

En sorry van dat offtopic : ik zal er beter om denken , de volgende keer ( hoewel als hij staat te oscilleren , zou het best wel eens HF kunnen zijn , en dan kom je toch weer hier terecht ).
Nu ik erover nadenk is die vraag betreffende die C's hier ook offtopic , dus laat maar zitten .

En inderdaad tot zaterdag !

Die teerknollen kom je ook in oude radio's tegen: http://verdijk.info/tips-en-trucs/theorie/#teerknol

@pientertje

Ben jij helemaal klaar met componenten lijst? Als dat zo is zou je die dan nog even kunnen posten?

componentenlijst ?

Heb ik even wat gemist. Gaan we wat bouwen ?

Op pagina 12 van dit topic was pientertje bezig met het samenstellen van een componentenlijst. Deze componenten had hij nodig om met dat boek van Hayward (EMRFD) aan de slag te gaan. Dat lijstje is wel handig voor de lichtmis zaterdag, vandaar.

Maar nou je d'r toch bent nog even dit. In het eerste deel van het HF-messungen boek wordt een rechthoek generator met een LTC1799 gebouwd. Heb jij deze ook gebouwd?

Nee, ik ben aardig voorzien op het gebied van generators

Ik had wat spul besteld laatst om te kunnen bouwen maar net wat ik echt wilde, de AD8305 (uit mijn hoofd) voor de powermeter hadden ze net niet en de ERA6 heb ik weer gevonden, blijkt een voltage reference in het zakje te zitten (wat dat ook wezen mag). Verder wat 4060, CA3140 opamps en dat soort dingen. Ik heb verder grijpvoorraad genoeg. Je kunt het beste bij jongens als Kent van die voordeel en verassing-paketten kopen.

Een assortiment weerstanden
Assortiment condensators pF (alle waarden) en nF (in ieder geval 1, 10, 100nF) en elco's (bv 2, 10 en 100uF maar zo'n pretpakket bevat van alles)
Wat basis torren , 2n2222, bc547, powertorretje ala 2n3906 ofzo iets (ben niet goed in nummers) Ook de J310 en BF245 FET met wat BF981 duall gates. Voor hoger wat BFR92A torren.
Diodes. 1n4007, 1n4148, wat zenerwaarden (3, 5, 9, 12V of daar in de buurt) en een paar bat-85 of andere schottkey's
Opamps: ca3140 (zie boek voor goede nummer), LM324 en de LT72 ofzo iets (rene weet wel welke ik bedoel)
Spanningsregelaars: lm317, 7805, 7809 en 7812 en hun 79xx versie
Trimmertjes in diverse waarden
varicapjes
instelpotjes, ook multiturn. bv 100ohm.500 ohm, 1K, 2K2, 5K, 10K, 100K en 1M
Portmeter in deze waarde
schakelaars, banaanbussen, bananen en bnc chassisdelen
CU draad in 0,3 0,5 en 1mm en wat verzilverd 1mm draad

Dan heb je een aardig begin.

In het Lichtmis Topic kwam kort RG-59 coax (75 ohm) ter sprake en omdat ik daar net een balun mee heb gemaakt had ik er een foto geplaatst.

Gisterenavond sprak ik Hugo nog even en vertelde hem dat ik twee lampjes (12V/10W) gebruik om globaal te kijken of de balun symmetrisch is (met een antennestroom metertje gaat dat natuurlijk veel beter, maar dit is ook leuk). Hugo was enigzins verbaasd, dus bij deze twee foto's.

Het is ook handig om te tunen op max. vermogen.

30 Watt sturing

100 Watt sturing, daar kun je al aardig bij lezen

Ik heb een 2 x 20 mtr. dipool met 7,5 mtr. openlijn (450 Ohm). Eerst gebruikte ik een 1:4 balun op een 4C65 kern, maar dat werd warm. Dus toen kwam ik op het idee van de coax balun naar aanleiding van wat artikelen in Electron (PA0SE, 1992) en PA0FRI (website)
Ik heb de balun met RG-59 gemaakt omdat ik daarvan toevallig 8 mtr. had liggen, bijkomstig geeft het ook minder verlies dan RG-58.

Het gaat mij in eerste instantie om van a-sym naar symmetrisch te gaan, maar enige transformatie is meegenomen. Het is een 1:4 balun (37,5 - 150 Ohm) maar de antenne is natuurlijk alles behalve 150 Ohm. Op 40 mtr. b.v. is de dipool spanningsgevoed en kan wel zo'n 4 Kohm zijn. Kan ik nu aannemen dat die balun naar 1 Kohm transformeert, of gaat dat niet op omdat balun niet karakteristiek is afgesloten?

De spanning in zo'n 4C65 balun wordt te hoog op 40 meter. De balun verzadigt dan en hij haalt dan geen 200 ohm meer. Dit is al een verbetering denk ik maar RG59 kan minder spanning aan als RG58, hou dat wel in de gaten. Mooi in balans trouwens. Nog optimaler is een symetrische tuner met balun tussen set en tuner. Gewoon 8 a 9 wikkelingen RG58 om twee 4C65 kernen op elkaar en je kunt QRO gaan.

Laatst een lezing van Bob gehad met rekenvoorbeelden over een antenne van iets 2x19 meter op 10 meter hoogte met iets van 5Kohm impedantie op 40 meter en dan 10 meter rg58 als voeding. Er ging met 100W iets van 80W in dat stukje kabel zitten. Hou je balun dus in de gaten. Dat is voor je set gewoon 8 meter coax, daar gaat dus heeeeel veel vermogen in zitten. Ik zou voor een symetrische tuner gaan, oh nee, dat heb ik al gedaan

Mijn HP counter is af. Er was nogal wat kapot maar het is gelukt alle functies doen het weer. Tenminste op kleinigheid na. De niet in gebruik zijn de nullen moeten uit gaan en dat doen ze nog niet.

Zo ik ga weer aan de wiskunde, sinus enzo heb ik nu door. Gaaf hoor, weet ik eindelijk waar de crest factor vandaan komt en volgens mij snap ik nu vectoren ook. Logarithmes lukken ook aardig en nu ben ik met vergelijkingen oplossen bezig zodat ik straks aan thevenin en maas, knooppunten enzo kan beginnen. Dat allemaal gewapend met ouderwetse rekenliniaal

Fred, thanks voor de tips. Hoe zit dat met die varicaps? Ik heb daar nog geen ervaring mee. Heb je daar ook weer allerlei types van?

Fred,

was het de opamp in de HP?

Veel oefenen!

Op 24 september 2009 22:33:14 schreef fred101:
Dat is voor je set gewoon 8 meter coax, daar gaat dus heeeeel veel vermogen in zitten.

Nou dat valt erg mee hoor. De balun is gemaakt met 3 mtr. coax. (2 maal). PA0SE heeft eraan gemeten in zijn artikel en demping op 80mtr. is 0,3 dB. (rg-58 0,5 dB) op 18 Mhz is de demping 1,1 dB (rg-58 3,6dB). Dat klopt ook wel anders branden mijn lampjes ook niet zo lekker.

Ik heb tussen balun en set een L-tuner zitten. Ik heb ook een symetrische tuner, maar dat trekt stevige vonken in de C's (uit een oude radio). Met de coax-balun en L-tuner combi is de boel wat laag-impedanter en kan ik met eenvoudige radio C toch 120 Watt op 80 mtr. gebruiken.

Eergisteren QSO met OZ7AKT (Kopenhagen). Ik was daar 59+20 met 100 Watt dus het werkt prima hoor.

Ik ga op de Lichtmis wel op zoek naar een eiersnijdertje

Rene: Het was de opamp en Q8.

Woelimaster: ja die heb je, maar er zijn wel wat veel gebruikte types. Ik weet zo geen types BB nogwat. Het ligt aan de gewenste δC en spanning.

Mans, die verliezen gelden volgens mij alleen als de boel correct is afgesloten. Bij een hoge SWR, en die is heeeel hoog hier na de tuner op 40m. Moet het signaal heel wat keertjes door de kabel op en neer. Dat is dan ook heel wat keertjes 0,3dB en dat gaat best hard in dB's.

Wat ik me afvraag, die lampjes zijn 12V/10W en daar stuur jij 100W doorheen zonder ze op te blazen. Ik wist niet dat dat zo makkelijk ging. Ik heb of liever had twee thermocouple ampere meters. Deze zitten in mijn tuner. De ene kan 2A en de ander 3A. De eerste test molde ik gelijk de kleinste van het stel toen ik de FTdx tunde (niet op vol vermogen. Maar zo'n lampje blijft wel heel ? Ik gebruik wel eens een gloeilamp van 230V/100W na mijn tuner als dummy maar dan moet ik ook niet te veel vermogen maken.

Leuk voer voor de rekenmeesters hier wat de theorie is in deze. Daarnaast eemn leuke test: Meet eens de spanning over je balun met de antenne eraan (QRP). Daarna een dikke potmeter en met laag vermogen deze instellen tot de spanning gelijk is. Dan een dikke weerstand eraan en meer vermogen maken. Spanning weer meten en je weet wat er uit je balun komt en in de coax achter blijft. In de tuner gaat maar weinig vermogen verloren.

Ik kom S9 op 80 meter in zoetermeer binnen met 5W dus daar zou ik niet te veel waarde aan hechten. (behalve dat het leuke verbindingen zijn )

Mans : Het lijkt inderdaad mooi in balans met die lampjes , maar vreten die zelfde lampjes niet een enorm vermogen van jouw uitgestraalde vermogen ? Het dunkt mij dat die lampjes niet op gratis energie branden . Of is dat alleen maar als test voor de symetrie ?
Dus als je daadwerkelijk een QSO gaat doen , zijn die buislampjes weg ?

Verder ben ik opzoek geweest naar iemand in mijn buurt die zo'n elektrische figuurzaag heeft .
Niemand dus .. Ik heb namelijk het idee opgevat om een varco zelf te maken . Behoorlijk geïnspireerd door een Spaanstalige amateur van wie ik veel eerder het één en ander gelezen heb , maar waar ik de website niet meer van kan vinden , helaas .
Idee en eer gaat naar hem .

Het gaat namelijk hier om : mijn random-wire-antenna needs a tuner .
Dus ik wil een antenne tuner bouwen .
Ik denk dat ik mij redelijk verdiept heb in tuners voor de zelfbouw , dus ik vraag hier niet om een een schema met alle gegevens uitgekouwd voor mij uitgerekend , en heb mijn eigen plannen voor een tuner .

Waar ik keer op keer op stuiter met kant en klare oplossingen voor een tuner is het feit dat het niet helemaal of helemaal niet op mijn situatie van toepassing is . Sowieso is er een probleem met de gebruikte varco's .

Ik ben dus serieus van plan , zelf die dingen te gaan maken .
OK . Zit ik met een ander dingetje , buiten de hoeveelheid werk , hoeveel C heb je nodig ?
Dat valt te berekenen .
OK .
Maar ...
Wat ik nog niet heb gevonden is hoeveel pF/mm² aluminium bij een bepaalde plaatafstand geldt , met als diëlectricum gewoon lucht , met een gemiddelde luchtvochtigheid .
Voor zover het idee nu is uitgewerkt , is de maximale plaat oppervlakte , die elkaar "dekt" , per plaat 1363mm² met een plaatafstand van 0,65 mm .

De maatgeving is theoretisch , dus er is voor zover geen rekening gehouden met de zaagsnede , met andere woorden : zijn er berekeningen voor de bepaling van de capaciteit per oppervlakte van een bepaald materiaal met een bepaalde "luchtspleet" ?
Of zijn daar tabellen voor ?

Capaciteit van een condensator:

Volgens wikipedia. Met A de het plaatoppervlak, d de plaatafstand en epsilon de dielektrische constante. ( van lucht 8.8*10^-12)

Ja, draaicondensator maken. Erg praktisch.
Maar een elektrische figuurzaag heb ik ook niet. Pff, en zelfs met zo'n ding is het nog heel wat werk.

Die lampjes moet je gewoon zien als een extra weerstand in serie met de antenne. Dat hoeft niet veel uit te maken, zolang de antenne maar niet toevallig heel laag-ohmig is op een bepaalde frequentie. Want in dat geval vreten de lampjes bijna alles op.
Onhandig is wel dat de weerstand van zo'n lampje sterk afhankelijk is van hoe hard ie gloeit. Bij sterk gloeien is ie hoger. Tunen dus op max. vermogen, anders is de SWR fout op max vermogen, en dat wil je niet. Maar dan nog blijft het niet heel netjes (vooral bij lage impedanties dus, maar bij grote misaanpassingen is er een redelijke kans dat die impedantie vrij laag is). Al is een 12V 10W lampje maar een weerstand van rond de 1 Ohm.
Dus het zal niet heel erg zijn.

zal je net weer zien, heb ik de ontvanger (dacht ik) definitief in elkaar zitten, blijkt er in de LF-filterunit (natuurlijk net dat ding dat ergens onder/achter zit weggestopt) een draadje los. Kan ik al die zooi weer loshalen.
Nouja, maar de ontvanger wil in ieder geval wel samenwerken met de rest van de zender. Binnenkort kan ik ook lekker ceekjoe ceekjoe roepen.
Nu maar hopen dat RF-filterunit naast de PLL niet verlopen is. Anders mag ik weer al die 24 kringen opnieuw gaan trimmen.
Ook de antenne weer wat naar boven halen. Die is van de zomer bij windstoten tegen de 100km/h wat omlaaggezakt langs de gevel. (maar niet kapot gegaan. Tis wel kwaliteit, fred )