Ik moet voor een project van de universiteit waar ik studeer een soort van inverter maken. Het project gaat over het draadloos overbrengen van vermogen via inductieve koppeling. Om vermogen te kunnen doorgeven over een afstand groter dan een paar centimeter is een redelijk sterk wisselend magnetisch veld nodig, en om dat te doen proberen we (= het team waar ik in zit) een soort van inverter te maken. Onze ontvanger maakt gebruik van resonantie (een LC-keten) om het voltage te verhogen (zonder resonantie komt er nooit genoeg uit om iets nuttigs te doen), dus we moeten de frequentie van de inverter zelf kunnen instellen zodat die overeenkomt met die van de LC-keten. Momenteel gebruiken we frequenties van ongeveer 8kHz, maar dat kunnen we nog veranderen (hogere frequenties lijken handiger te zijn vanwege de kleinere stromen door de spoelen).
Ik heb een schema bedacht voor een inverter op basis van een aantal dingen van het internet (o.a. deze site, zo kom ik hier). Dit is het schema:
(schema)
Het eerste stuk (links) is een simpele oscillator om blokgolven te maken. De 12.5k-weerstand is in werkelijkheid een potentiometer van 22k, daarmee wordt de frequentie geregeld. Het tweede stuk gebruikt condensatoren om de blokgolven een beetje af te ronden, dit doe ik om er zeker van te zijn dat het omschakelen langzaam gebeurt en er in de H-brug nooit twee transistoren boven elkaar tegelijk open zijn (want dat zou kortsluiting geven natuurlijk). Het derde deel is de H-brug. Ik ben van plan om de vier transistoren waar de stroom van de spoel door gaat te vervangen door de types BC637 en BC638, en de diodes door het type 1N4001, maar LTSpice ondersteunde die niet. Het is mogelijk dat ik ze later moet vervangen door types die nog meer stroom aankunnen.
Mijn vraag is nu of dit schema correct is, of dat ik dingen over het hoofd heb gezien. Ik ken niet veel van alle verschillende types transistoren en diodes, dus het zou best kunnen dat er veel betere types zijn voor deze toepassing.
Ik heb al geprobeerd om het schema te simuleren in LTSpice, maar dat lukt maar half. Het werkt, maar de stroom door de spoel gedraagt zich een beetje vreemd:
(resultaat van LTSpice)
De stroom door de spoel had eigenlijk een driehoeksgolf moeten zijn, en als ik de inductantie van de spoel of de frequentie van de oscillator verhoog, is dat ook zo (omdat de stroom dan nooit zo hoog wordt). Maar zodra de stroom wat groter wordt, werkt het niet meer goed. Ik neem aan dat dit komt doordat de transistoren weigeren meer stroom door te laten dan dit, omdat de basisstroom te laag is. Als dit in het echt gebeurt weet ik niet eens of die transistoren dat zouden overleven, want ze dissiperen hier ongeveer 1W vermogen. Hoe kan ik dat best oplossen? Ik heb geprobeerd om de 22k-weerstand te verlagen, en als ik het genoeg verlaag (1k) dan werkt het in LTSpice. Dat was voor de BC547 en BC557, wat eigenlijk al absurd is aangezien die maar 100mA aankunnen (maar SPICE negeert dat blijkbaar). Maar aangezien ik niet weet hoe de BC637 en BC638 zich gedragen, weet ik niet of dit in het echt ook zal werken. Hoe kan ik berekenen hoeveel stroom de BC637 en BC638 zullen nodig hebben om bijvoorbeeld 0.75A door te laten?
Ik zag dat veel schema's MOSFETs gebruikten, maar ik weet niet goed hoe ik die moet gebruiken. Wat ik ook ergens heb gezien is een soort van transistor met aan de binnenkant twee bipolaire transistoren achter elkaar, is dat misschien een beter idee?
Hi,
Om te beginnen je transistoren van je totem-pole zitten niet goed. En het is hartstikke leuk met transistoren en ik zie op het eerste gezicht ook niks raars maar dat gaat je vast veel tijd kosten om dat goed werkend te krijgen met zoveel onderdelen.
Waarom neem je niet een schmitt trigger inverter ic. Maak je van 1 je oscillator en de overige een niet- en inventerende uitgang.
Verder zou ik het met fets oplossen ga op zoek een fet driver (bv ir2125) en bv irf840 fets. Als dat niet een gewenste oplossing is. Kijk dan naar power opamps die kunnen zo amps leveren.
Ik hoop dat je hier wat mee kan.
Success
P.S. Je hebt geen stroombegrenzing in je circuit.
pros
Prosper, yop la boum, c'est le roi du macadam (aldus Maurice Chevalier)
Als de spanning op de basissen van Q6/Q4 helemaal hoog is, of helemaal laag, zal één van de transistors geleiden en de andere sperren. Zodra de basisspanning daar ergens tussenin zweeft, zal zowel Q6 als Q4 volop in geleiding gaan, met een kortsluiting tot gevolg.
Je kan de torren als emittervolger schakelen door ze van plaats te verwisselen. Dan kan je op hun basis een sinus, of een driehoek, of wat je maar wil zetten. De spanning op hun emitters zal dan ongeveer de basisspanning volgen.
FullPower
De grootste moeilijkheden liggen daar waar we ze niet zoeken. [Goethe]
Op 9 oktober 2010 01:21:59 schreef Maarten Baert:
Het werkt, maar de stroom door de spoel gedraagt zich een beetje vreemd:
De stroom gedraagt zich niet vreemd hoor. Je ziet in de simulatie dat de stroom door de spoel veranderd als er spanning over de stroom staat. du = L * (di/dt).
- Staat er een positieve spanning over de spoel, dan neemt de stroom toe.
- Staat er een negatieve spanning over de spoel, dan neemt de stroom af.
- Staat er geen spanning over de spoel, dan veranderd de stroom niet.
Probleem is dat je brug niet een mooi blok afgeeft; halverwege de puls de spanning in elkaar zakt aan de uitgang van de brug omdat er niet genoeg stroom geleverd kan worden.
Hoeveel stroom denk je nodig te hebben door de spoel??
Op 9 oktober 2010 01:21:59 schreef Maarten Baert:
Ik zag dat veel schema's MOSFETs gebruikten, maar ik weet niet goed hoe ik die moet gebruiken. Wat ik ook ergens heb gezien is een soort van transistor met aan de binnenkant twee bipolaire transistoren achter elkaar, is dat misschien een beter idee?
Die twee transistoren achter elkaar heet een Darlington.
FullPower
Op 9 oktober 2010 08:24:35 schreef MegaVolt:
Waarom neem je niet een schmitt trigger inverter ic. Maak je van 1 je oscillator en de overige een niet- en inventerende uitgang.
Daar had ik nog niet aan gedacht. Maar we proberen om zo veel mogelijk te werken met 'standaard' onderdelen, want die kunnen we gewoon uit het magazijn halen. Als we andere onderdelen willen gebruiken, moeten we die bestellen en dus langer wachten. Dus als het ook kan met gewone transistoren, gebruiken we liever die.
Die FET-driver lijkt me nogal ingewikkeld, de andere oplossingen leken mij simpeler.
Ik werk liever niet met opamps omdat ik dan ook nog een negatieve spanningsbron nodig heb. En aangezien het signaal toch maar een eenvoudige blokgolf is, is een opamp eigenlijk niet nodig.
Op 9 oktober 2010 08:24:35 schreef MegaVolt:
P.S. Je hebt geen stroombegrenzing in je circuit.
Klopt. Hoe kan ik zoiets best maken? Ik zou het willen begrenzen op 1 tot 2A.
Op 9 oktober 2010 08:28:35 schreef pros:
Als de spanning op de basissen van Q6/Q4 helemaal hoog is, of helemaal laag, zal één van de transistors geleiden en de andere sperren. Zodra de basisspanning daar ergens tussenin zweeft, zal zowel Q6 als Q4 volop in geleiding gaan, met een kortsluiting tot gevolg.
Normaal gezien gebeurt dat niet, want daarvoor zouden Q5 en Q3 beiden dicht moeten zijn, en dat kan niet. Ik heb de transistoren zo verbonden dat eerst Q5 zal openen (waardoor Q6 sluit), en daarna pas Q3 zal sluiten (waardoor Q4 opent).
Op 9 oktober 2010 08:28:35 schreef pros:
Je kan de torren als emittervolger schakelen door ze van plaats te verwisselen. Dan kan je op hun basis een sinus, of een driehoek, of wat je maar wil zetten. De spanning op hun emitters zal dan ongeveer de basisspanning volgen.
Dat kon ook, maar dat zou meer verlies geven, toch? Er valt dan namelijk 0.7 volt over de transistoren. Maar het zou het schema wel heel wat eenvoudiger maken natuurlijk ...
Op 9 oktober 2010 11:54:36 schreef FullPower:
Probleem is dat je brug niet een mooi blok afgeeft; halverwege de puls de spanning in elkaar zakt aan de uitgang van de brug omdat er niet genoeg stroom geleverd kan worden.
Hoeveel stroom denk je nodig te hebben door de spoel??
Als alles goed gaat ongeveer 400mA, maar bij het inschakelen wordt het soms iets meer. Dus voor de zekerheid wil ik dat de schakeling 1A aankan. Dan kunnen we eventueel later de spanning ook nog wat opdrijven om meer vermogen te hebben.
Op 9 oktober 2010 11:54:36 schreef FullPower:
Die twee transistoren achter elkaar heet een Darlington.
Bedankt. Ik heb wat gezocht en ik vond de TIP120 (NPN) en TIP125 (PNP), ik denk dat ik die ga gebruiken. Deze kunnen blijkbaar 65W dissiperen, betekent dit dat ik ze meteen ook zou kunnen gebruiken als stroombegrenzer?
Je krijgt in elk geval punten voor het duidelijk tekenen van het schema, zo netjes zie je ze niet vaak 
Waar komen de 22k en 220k bij je H-brug vandaan? Heb je uitgerekend hoe groot de stromen dan worden?
pros
Prosper, yop la boum, c'est le roi du macadam (aldus Maurice Chevalier)
Ik heb de transistoren zo verbonden dat eerst Q5 zal openen (waardoor Q6 sluit), en daarna pas Q3 zal sluiten (waardoor Q4 opent).
Daar had ik helemaal overheen gekeken. Smijt mijn commentaar maar in de papiermand...
Waarom neem je geen 4047 voor je oscillator.
Op 9 oktober 2010 16:31:52 schreef Robin F.:
Je krijgt in elk geval punten voor het duidelijk tekenen van het schema, zo netjes zie je ze niet vaak
Bedankt
.
Op 9 oktober 2010 16:31:52 schreef Robin F.:
Waar komen de 22k en 220k bij je H-brug vandaan? Heb je uitgerekend hoe groot de stromen dan worden?
Nee, ik kom aan die waarden door gewoon wat te simuleren in LTSpice. De 220k moet zo hoog zijn omdat anders de 1k-weerstanden samen met de 2.2k-weerstand (van de vorige stap) de spanning niet dicht genoeg bij de 12V krijgen. De 22k kan ik bijregelen om de basisstroom aan te passen (als ik het vervang door 1k werkt het). Maar ik denk dat ik gewoon emittervolgens ga gebruiken, dat is toch wel een stuk simpeler en dan heb ik al die problemen met mogelijke kortsluitingen niet. Mijn schema ziet er nu zo uit:
Ik ben van plan de BD135 en BD139 te gebruiken, die zouden genoeg energie moeten kunnen dissiperen om dit aan te kunnen.
Op 9 oktober 2010 18:38:33 schreef Lambiek:
Waarom neem je geen 4047 voor je oscillator.
Omdat ik die niet kende
. Maar de gewone transistorschakeling werkt prima, dus ik zie niet echt een reden om die te vervangen door een IC.
Nu heb ik dus alleen nog een stroombegrenzing nodig. Kan iemand mij zeggen hoe ik dat best doe (liefst met redelijk courante componenten)?
pros
Prosper, yop la boum, c'est le roi du macadam (aldus Maurice Chevalier)
Je schakeling werkt op 12V? Dan kan je een 12V-halogeenlamp in serie met de voeding zetten. In koude toestand is de weerstand van de gloeidraad heel klein. Naarmate het verbruik van de schakeling stijgt, en de stroom groter wordt, zal de gloeidraad opwarmen en zal zijn weerstand toenemen. Daarnaast krijg je een visuele indicatie, doordat de lamp dan gaat oplichten.
Als je een scherpere stroombegrenzing wil, dan kan je een stroombron tussen voeding en schakeling plaatsen:
In dit voorbeeld begint T1 te geleiden bij een stroom van 0.6A. In dat geval staat er 0.6V over R2. Zodra T1 geleidt, zuigt hij de basisstroom van T2 weg, zodat de stroom nauwelijks kan toenemen.
R2 pas je aan naargelang de stroom die je wenst. De overige componenten zal je ook moeten aanpassen bij grote stromen. En T2 zal dan wel een koelblok lusten.
Op 9 oktober 2010 20:06:03 schreef pros:
Je schakeling werkt op 12V? Dan kan je een 12V-halogeenlamp in serie met de voeding zetten. In koude toestand is de weerstand van de gloeidraad heel klein. Naarmate het verbruik van de schakeling stijgt, en de stroom groter wordt, zal de gloeidraad opwarmen en zal zijn weerstand toenemen. Daarnaast krijg je een visuele indicatie, doordat de lamp dan gaat oplichten.
12V was eerder een voorbeeld om mee te kunnen testen, ik denk dat we uiteindelijk de spanning zo hoog mogelijk zullen maken. Dat wordt waarschijnlijk 20 tot 25V (veel hoger mogen we niet van de begeleiders). Bovendien denk ik niet dat een halogeenlamp snel genoeg kan reageren om de componenten te beschermen. Als ik een halogeenlamp inschakel, duurt het meestal toch wel een halve seconde voordat die brandt op volle sterkte. In de tussentijd zou de stroom al te hoog kunnen worden.
Op 9 oktober 2010 20:06:03 schreef pros:
Als je een scherpere stroombegrenzing wil, dan kan je een stroombron tussen voeding en schakeling plaatsen:
[afbeelding]
In dit voorbeeld begint T1 te geleiden bij een stroom van 0.6A. In dat geval staat er 0.6V over R2. Zodra T1 geleidt, zuigt hij de basisstroom van T2 weg, zodat de stroom nauwelijks kan toenemen.
R2 pas je aan naargelang de stroom die je wenst. De overige componenten zal je ook moeten aanpassen bij grote stromen. En T2 zal dan wel een koelblok lusten.
Bedankt. Ik heb dit even getest, maar het werkt toch niet zo goed als ik had verwacht. Het probleem is dat T2 om te geleiden redelijk wat basisstroom nodig heeft, en die moet allemaal door de 1k-weerstand komen. Als T2 een versterkingsfactor van 100 heeft, moet er bij 0.5A dus al 5mA door de 1K-weerstand, waardoor er een spanningsval van 5V is over de weerstand (en dus ook over de transistor). De spanning begint dus al sterk te zakken voordat de maximum stroom bereikt wordt. Je kan die daling tegengaan door de 1k-weerstand te verlagen, maar dat heeft als gevolg dat de stroom gewoon langs die weg loopt in plaats van door T2. Maar dat kon ik oplossen door het schema wat aan te passen:
(schema)
Jouw schema staat links, het schema met mijn aanpassingen rechts. Dit is het resultaat:
(resultaat)
Ik gebruik hier een Darlington omdat er anders voortdurend stroom door de transistor moet gaan, zelfs als er helemaal geen belasting is. Dat heeft wel als nadeel dat er een beetje spanning verloren gaat. Dit is het schema dat ik waarschijnlijk zal gebruiken (maar wel omgedraaid, zodat ik de oscillator vóór de stroombegrenzer kan zetten en die dus niet zal ontregeld worden door de spanningsvallen.
Ik ben er net achter gekomen dat ik geen emittervolgers kan gebruiken. Het is nogal ingewikkeld om uit te leggen, maar het komt erop neer dat de transistoren ofwel soms tegelijk open zijn, ofwel (als ik 'dode tijd' toevoeg) heel veel vermogen dissiperen (tot 10W) omdat de vrijloopdiodes in de dode tijd niet gebruikt worden. Verder geven ze ook nog allerlei vreemde pieken op het signaal. Ik zal dus toch maar weer mijn oudere schema moeten gebruiken.
Misschien kan je hier iets mee, ze zijn er in allerlei waarde's.
FullPower
De grootste moeilijkheden liggen daar waar we ze niet zoeken. [Goethe]
Je hoeft natuurlijk geen aparte stroom begrenzings schakeling te bouwen. Je kunt ook kijken of je de sense weerstand met bijbehorende tor deel (van pros) uit kunt laten maken van de brug.
Dit wordt vaak gedaan, bijvoorbeeld door één weerstand aan de onderzijde van de brug. Met de sense tor kun je dan de brug transistoren dichtknijpen.
(ik kan zo snel even geen schematje tekenen...)
Let er wel op dat ik deze situatie de brug torren in het lineaire gebied komen, waardoor de dissipatie hoog is. Met de fout situatie zul je rekening moeten houden in je ontwerp.
FullPower
@Lambiek: Die lijkt mij een beetje overdreven in deze situatie
. Als ik die zou gebruiken zou ik bovendien lang moeten wachten, en ik zou de schakeling morgen al moeten bouwen.
@FullPower: Ik heb het even gesimuleerd, en dit werkt inderdaad zeer goed. Zo spaar ik weer een vermogentransistor uit.
Ik bedacht net dat ik de stroom in principe ook kan begrenzen door rekening te houden met de versterkingsfactor, en de basisstroom gewoon laag genoeg te houden zodat de collectorstroom niet te hoog kan worden. Als ik de basisstroom door een 1k-weerstand laat gaan, en de versterkingsfactor is bijvoorbeeld 80, dan kan er nooit meer dan 0.012*80 = 0.96A door de transistor gaan. Is dat een goede methode, of heeft dit ook weer andere nadelen die ik niet voorzien heb?
Het kan, maar houd er rekening mee dat je torren dus erg heet zullen worden omdat ze in hun lineaire gebied gaan werken. Een tor blijft het koelste als je hem 100% aan of uit zet.
FullPower
De grootste moeilijkheden liggen daar waar we ze niet zoeken. [Goethe]
Op 10 oktober 2010 23:21:14 schreef Maarten Baert:
...Is dat een goede methode, of heeft dit ook weer andere nadelen die ik niet voorzien heb?
Nee, dat is geen goede methode. De werking van een schakeling helemaal laten afhangen van de hfe is geen goede 'design practice'. Als de tor wordt vervangen, werkt het al niet meer. De hfe is ook afhankelijk van de temperatuur, collectorstroom etc.
De stroombegrenzing met de basis emitter spanning is overigens ook temperatuur afhankelijk: loopt van 0.35 volt bij 100 graden (o.i.d.) tot 0.85 bij koude. Maar echt kritisch is het hier denk ik niet, dus kan het op deze eenvoudige manier.
FullPower