schakeltransistor in lichtschakelaar

Is het mogelijk om bij de bouwmarkt/blokker een andere te halen voor 5 euro? Ik heb zelf 1 lampje van 7 Watt op zo'n stekkerdoosje met lichtsensor. Werkt prima, volgens mij niet eens met een relais.

Anders kan je misschien is proberen 'iets' erbij te steken. Een gloeilampje van 10 Watt, een oude adapter met niets aangesloten of zo'n stekkerdoos met een lampje in de schakelaar.

Behalve het minimale vermogen, kan het ook een rol spelen dat de spaarlampen een te inductieve last veroorzaken op de triac. Dat kun je met wat gehobby wel compenseren.

Bedoel je met 'lichtschakelaar' overigens een schemerschakelaar?
Kun je - om de oplossing zo simpel mogelijk te houden - niet gewoon een exemplaar met relais nemen?

inderdaad: een schemerschakelaar.
Ik heb er nu tijdelijk een met relais (zo'n vierkante Eberle), maar ben wel benieuwd naar je hobby-oplossing.
Er bestaat niet zoiets als een triac die ook een lagere belasting aankan.
Je opmerking over een te inductieve last begrijp ik overigens niet.

Dimt die schemerschakelaar (degene met triac) ook? Of is het nog steeds hard aan/uit, net als met een relais?

hij dimt niet, gewoon hard aan/uit.
Eigenlijk best een leuke schakeling met maar heel weinig componenten.
Werkt prima op gloeilampen, maat dus niet op spaarlampen.

Dat is een bekend probleem wat ik ook eens heb gehad met bewegingsmelders maar dat heb ik nooit op kunnen lossen. zit nu weer een gewone schakelaar in.

Enige oplossing was een 40 watt lamp erbij hangen maar dat was voor de klant ook geen optie

Dat kan ik begrijpen. Een spaarlamp, of bijvoorbeeld ledverlichting, werd nu juist verkozen vanwege de energiebesparing. Dus wil de klant, en in dit geval markdr, er vast geen gloeilamp parallel aan zetten.

Maar ik zou zeggen dat een ongedimde (dus permanent gestuurde) triac, desnoods met enige aanpassingen, best 14W moet kunnen schakelen, ook inductief. Misschien moet er een andere triac in, misschien een compensatie-circuitje, maar dan moeten we eerst lokaliseren wat er precies mis gaat.

Kun je eens een schema uittekenen van die schemerschakelaar?

Een schema wordt lastig omdat, los van de LDR, een elco en wat weerstandjes, er een onbekende IC in zit. Let wel: het gaat hier om een schemerschakelaar van € 1,80 van de Action, dus eigenlijk heeft KJ7z wel gelijk: koop gewoon een andere. Maar toch, ik wil het niet alleen oplossen maar ook kunnen begrijpen. Ik begrijp de theorie achter een triac niet; waarom schakelt hij moeilijker als er minder vermogen door loopt?

Een triac schakelt niet uit zolang er stroom loopt. Bij een wisselspanning gaat de spanning, en dientengevolge de stroom, 100 keer per seconde door een nulpunt. Dus als je een triac gebruikt met een wisselspanning lijkt hij wel gewoon gelijk uit te gaan als je de sturing op de gate onderbreekt.

Echter, de treshold van uitschakelen als er 'geen' stroom meer loopt, ligt niet exact bij 0,000A, maar wat hoger. Vandaar de minimum belasting. Maar meestal hebben we het bij problemen hiermee over een schakeling waarin de fase aangesneden wordt. Lage en inductieve lasten kunnen het hele principe dan overhoop gooien.

Wat betreft dat ding van de Action: is dat IC dan zonder opdruk? Of misschien een 'blob'? Of staat er een typenummer op, maar ken jij dat niet?

En is het IC de enige halfgeleider, of zit er daarnaast nog een triac in? Of misschien heb ik het wel mis en schakelt hij niet met een triac; een eenvoudig schema kan toch echt helpen!

Ik ben niet zo handig met het tekenen van die schema's en ik denk dat ik hier geen foto kan plaatsen, dus geef ik een beschrijving:
Ingang 230 v, weerstand, 2 diodes voor het gelijkrichten en een dikke condensator 0,33 uF, 2 weerstanden, 2 elco's, een IC (8 poots)(Texas Instruments Z9CXY8A NE555P) en dus die triac (Z0409MF A431 JSDG, met aan de andere zijde PHIL). Meer zit er niet in.

Je kunt foto's aan je post toevoegen. Zie de FAQ.

En hier nog meer tips voor het uploaden van foto's. Beide zijden van de print.

Maar is er nu nog een onbekend IC? Of bedoelde je daar die 555 mee?
Je zou bijna zeggen dat er toch een fase-aansnijding wordt gedaan, maar dan moeten we even kijken hoe die 555 geschakeld is.

Het is bijna jammer dat ik niet meer naast de Action woon, anders had ik even zo'n ding gekocht.

Het lukt niet om het registratieproces voor het uploaden te voltooien, dus ik kan niet uploaden.
Die onbekende IC is de 555 (was voor mij alleen zichtbaar met een loep).
Overigens zijn ze helaas uit de collectie bij Action.
Ik probeer die foto's nog te uploaden. IK heb me geregistreerd, maar op de uploadpagina kom ik niet verder...

Google even foto uploaden kan echt overal zonder registratie. Photobucket, tinypic, imageshack bv

En een ander type spaarlamp?

[Bericht gewijzigd door K7Jz op dinsdag 17 december 2013 22:33:44 (14%)]

Klik bij 'grootte aanpassen' eens op 800x800, misschien probeer je een te grote foto te uploaden.

Dus juist het linker rijtje, en niet wat er rechts omcirkeld is:

Ik kan niets uploaden omdat ik mij niet kan registreren. Als ik het registratieproces doorloop dan krijg ik de melding dat mijn emailadres en wachtwoord al bestaan.

Daarom maar via Tinypic: (de witte dubbele snoer gaat naar een externe LDR)

Nog afgezien van de minimale stroom die een triac nodig heeft om in geleiding te blijven, waardoor het bij hele kleine belastingen niet lekker wil werken, is er nog een probleem bij het ontsteken. Als de trigger schakeling alleen korte tijd na de nuldoorgang van de spanning een gate stroom geeft, terwijl de belasting vanwege een gelijkrichter en buffercondensator pas in de buurt van de top van de sinus stroom gaat trekken, gaat het ook niet goed werken.

Er liggen nog een paar onderdelen verscholen achter de condensator; waarschijnlijk een weerstand, diode en zenerdiode, die samen met die condensator een simpele voeding vormen. De condensator boven de 555 staat over de voeding ervan, die met zijn Vcc aan A1 van de triac ligt. Deze wordt ontstoken door de discharge pin van de 555. De LDR vormt samen met de condensator die verscholen zit achter de witte draden, en de twee weerstanden links het timing circuit.

Het lijkt erop dat die timing condensator niet ontladen wordt door de 555 zelf, maar ik zie ook niet direct hoe deze bij de volgende nuldoorgang of zo ontladen zou moeten worden. Ik krijg een beetje het gevoel dat het ding helemaal geen fase aansnijding doet, maar dat die 555 misbruikt wordt als comparator.

Maar eigenlijk doet dat er allemaal niet zoveel toe, het lijkt erop dat de triac niet lekker ontsteekt vanwege de niet-lineaire belasting, of dat zijn houdstroom niet gehaald wordt.

Je zou kunnen overwegen de triac te vervangen door een type met een lagere houdstroom, maar dan moet je ook de gate trigger current bekijken.

Zelfs een zekering voor 1,80 euro

volgens mijn onderdelen-leverancier is er geen triac met een lagere houdstroom; dat was ook mijn eerste reactie toen hij mij het probleem uitlegde. Op welke punten van de print meet ik de gate trigger current?

Achter de condensator zitten idd een diode, een zenerdiode en een weerstand.

Op 18 december 2013 00:30:27 schreef SparkyGSX:
Nog afgezien van de minimale stroom die een triac nodig heeft om in geleiding te blijven, waardoor het bij hele kleine belastingen niet lekker wil werken, is er nog een probleem bij het ontsteken. Als de trigger schakeling alleen korte tijd na de nuldoorgang van de spanning een gate stroom geeft, terwijl de belasting vanwege een gelijkrichter en buffercondensator pas in de buurt van de top van de sinus stroom gaat trekken, gaat het ook niet goed werken.

Dan bedoel je toch gewoon die inductieve belasting waar ik het over had? Daarbij ijlt de stroom immers na op de spanning.

Ik krijg een beetje het gevoel dat het ding helemaal geen fase aansnijding doet, maar dat die 555 misbruikt wordt als comparator.

Ja, daar heb je een goed punt denk ik. Een 555 bevat intern in feite 2 comparators aan een flipflop, en het lijkt erop dat ze die 555 inzetten om hysterese te bekomen.

Op 18 december 2013 07:30:34 schreef markdr:
volgens mijn onderdelen-leverancier is er geen triac met een lagere houdstroom

Dat wist je onderdelenleverancier zo uit z'n hoofd? Of ging het dan meer om wat hij zelf wel of niet op voorraad had?

Als ik moet gissen, dan hebben die Chinezen voor de Action vast een triac met een beetje doorsnee specs genomen. Wel is het zo, dat met de vereiste van het direct sturen vanuit die 555 al een beperking in de keuze van triacs is ontstaan. Maar uit dezelfde serie van je huidige triac (zie datasheet) is er al een variant met lagere hold current (en lagere trigger current): de Z0405 of Z0402. Maar afhankelijk van verkrijgbaarheid zijn er heus nog meer opties. (BT131-600 als voorbeeld).

Met het vervangen van die triac, zou ik ook nog een snubber over z'n contacten zetten (als je dat in de behuizing kwijt kan).

@Jochem: een inductieve last wil natuurlijk ook niet altijd lekker inschakelen als je alleen net na de nuldoorgang een korte puls zou geven, als de stroom voor het eind van die puls niet boven de latch current is gekomen, maar een gelijkrichter met condensator geeft een soortgelijk effect, doordat er pas stroom gaat lopen als de spanning op het net hoger wordt dan de spanning over de buffercondensator.

Ik vind de keuze van een 555 in plaats van een comparator met een weerstandje voor de hysterese toch raar, niet in de laatste plaats vanwege de toch wel forse stroom die een 555 trekt, waardoor die gele condensator in de voeding groter en dus duurder moet worden.

Een snubber zou kunnen helpen, omdat die bij het inschakelen van de triac ook een beetje stroom zou trekken, al is dat natuurlijk ook niet veel kort na de nuldoorgang.

Eigenlijk vind ik het raar dat het niet goed werkt, aangezien het erop lijkt dat er een constante stroom door de gate loopt, en deze niet met een korte puls ontstoken wordt. Zolang de gate voldoende stroom krijgt, zou de triac toch in geleiding moeten blijven, ongeacht de stroom erdoor? Dat lijkt logisch, maar ik heb het gevoel dat ik daar iets over het hoofd zie.

Een klassieke dimmer geeft geen constante stroom maar een korte puls door de gate, wat natuurlijk wel problemen zou geven.

spaarlampen kun je niet schakelen met een triac, gewoon een schemerschakelaar zoeken met een relais erin, die kunnen dat wel..

Die heeft TS nu ook.

Op 18 december 2013 11:57:14 schreef SparkyGSX:
Eigenlijk vind ik het raar dat het niet goed werkt, aangezien het erop lijkt dat er een constante stroom door de gate loopt, en deze niet met een korte puls ontstoken wordt. Zolang de gate voldoende stroom krijgt, zou de triac toch in geleiding moeten blijven, ongeacht de stroom erdoor? Dat lijkt logisch, maar ik heb het gevoel dat ik daar iets over het hoofd zie.

Ik ben het helemaal met je eens, vandaar dat ik in het begin al eens vroeg of het een aan/uit schakelaar was, of dimmend.

Ik ben eigenlijk te weinig bekend met triacs om een een goede verklaring te geven, maar op de een of andere manier blijkt het kennelijk toch zo te zijn dat die triac niet constant in geleiding blijft.

Hoe groot is die R tussen de gate en pin 7 van de 555?

Omdat ik er met bovenstaande bijdragen niet goed uitkwam, en ik in een doos oude spullen nog een fitting-model schemerschakelaar vond, heb ik daar nog eens wat mee geëxperimenteerd. En wat blijkt? Deze supersimpele schakeling met triac (BT136 500E) werkt zelfs bij de kleinste spaarlamp probleemloos! Waarom deze simpele wel, en die iets minder simpele dan niet? Iemand enig idee?