Naar aanleiding van een discussie op een ander forum, vraag ik me af wat voor nullaststroom je bij een trafo mag verwachten.

Het gaat hier om een 400VA scheidingstrafo, waar een nullaststroom (uit fase) van 700mA is gemeten waarbij de trafo na 3 uur niet meer dan handwarm is. Bij 250V is deze stroom opgelopen tot 1A.

Nou is mijn hypothese (niet met cijfers onderbouwd) dat dit ligt aan weinig windingen per volt en een onderbemeten kern, maar anderen gaan ervan uit dat er sprake moet zijn van een defect zoals kortsluiting.

Ik heb geadviseerd om hem eens onder belasting te testen en dan pas een conclusie te trekken.

Wat zijn hier de meningen?

Persoonlijk vind ik 700 mA best veel, maar dit hangt volledig af van de trafo constructie.
Ook zonder belasting heb je altijd verlies factoren.
De Ohmse weerstand van de windingen, de dikte van het blik beinvloed je verliezen aan eddy currents, je hysteresys verlies en gedeeltelijk buiten de discussie over nullaststroom leakage iductance.
Basicly, kosten besparing op de draad diameter betaal je terug op je electriciteit rekening, dikker blik doet je eddy verlies toenemen etc.
Het hangt allemaal volledig van de trafo constructie af (en hoe veel ze hebben beknibbelt op het materiaal)

Hooguit dat kern niet optimaal is, of de draad wat aan de dunne kant: de metingen lijken mij wel redelijk te kloppen. Wat je waarneemt is de totale stroom, die een hoek heeft van bijna 90° met de spanning (cosφ is heel klein) en dus vrij weinig vermogen produceert.
Dat die hoek niet 90° is (en dus toch wat vermogen produceert in de vorm van warmte) komt door de ohmse weerstand van de wikkeling en de (ijzer)verliezen in de kern. Beide zullen toenemen als de trafo wordt belast.

Walkura was sneller met typen.

Toevoeging: de cosφ neemt wel toe met belasting...

Mijn scheidingstrafo van 800W hangt altijd aan een energiemeter.
Onbelast vermogen is 14Watt, maar de cos/f is dan maar 0,17. Na uren is deze ook maar handwarm. Heb nog niet getest om de stroom onbelast te meten met een eenvoudige huis en tuin multimeter. Ik verwacht deze ook redelijk hoog door de blindstroom ivm de slechte cos/f.
Edit: Toch even gaan meten en kom op 0,31Amp bij 228V voor 14Watt verbruik. De wet van Ohm is dus niet juist :-).
Edit2: proficiat Holland.

Eden hele tijd geleden, had ik hier een 3.5kVA scheidingstrafo. Ik meen me te herinneren dat onbelast de vermogensmeter ook iets van 50W aangaf. cosφ? Te lang terug... Ding werd nauwelijks handwarm.

Hang er eens een 100W gloeilamp aan en kijk eens wat er dan gebeurt - ik deel je mening vooralsnog wel.

Het is een scheidingstrafo. Paar losse windingen erbij leggen als het kan, kun je volt/winding uit bepalen. Daaruit kun je de B, de magnetische inductie berekenen, oude kernen 1 weber/m2 (10000 gauss) nieuwere C kernen kunnen meer hebben.

De stroom piekt als hij erg piekt weet je dat het ijzer overbelast wordt, want de B verloopt sinusvormig als het net sinusvormig is dus de H (die evenredig is met de stroom) moet pieken als je in het deel van de hysteresislus komt met lage dB/dH .

Dat gebeurt bij 240 volt kennelijk, mogelijk is het een 220/220 geval.

Stroom effectief meten. Desnoods met een kwh meter.

Je hebt in rust de kernverliezen, die zijn hetzelfde (of zelfs meer) dan bij vollast. Dus dat is als koper en ijzerverliezen bij vollast gelijk zijn al de helft.

Koperdraad mag bij vollast vermoedelijk niet heter worden dan 90 graden. (Afhankelijk isolatiesoort) Dat kun je meten door de DC weerstand te bepalen op kamertemperatuur en korte tijd na langdurige vollast.

Omdat het koelend oppervlak evenredig met het kwadraat van de lengtemaat toemeent en het warmteproducerend volume met de derde macht moet het verlies in procenten bij vergroten van de trafo minder worden om de temperatuur als boven vermeld niet te overschrijden.

Als de primaire stroom effectief 0,7A is en de vollaststroom (400VA) rond de 2A, zit je op ruwweg een derde van de vollaststroom en dus 1/9 van de primaire koperverliezen, dus 1/18 van de totale koperverliezen bij vollast. Die spelen dus nauwelijks een rol bij nullast.

[Bericht gewijzigd door Druiloor op (21%)]

de oude ijzerkern scheidingstrafo's die nog voor 220v zijn gemaakt trekken veel stby stroom weg op 235v. heb er hier ook gehad die 35watt deden op 1000va. de huidige 230v ringkern van 1600va doet 6,5watt, maar als je de primair en secundair omdraait zakt de uitgangsspanning en de stbystroom ook. dan ligt de voedende wikkeling dus verder van de kern, dit scheelt ook in inschakelstroom..

Ik heb een 230 750VA trafo aan de muur hangen, waarbij de spoelen naast elkaar liggen. De primaire spoel is kleiner dan de secundaire en dat komt door de draaddikte die primair dunner is dan secundair. Bij gelegenheid zal ik de nullaststroom eens meten, moet ik even de ingang naar de kast vrij maken voor mijn sterkstroom meter, dus gelijk een reden om op te ruimen! Als tenminste de waarde interessant is voor jouw om te weten.

Groetjes Hans.

maar als je de primair en secundair omdraait zakt de uitgangsspanning en de stbystroom ook. dan ligt de voedende wikkeling dus verder van de kern, dit scheelt ook in inschakelstroom..

Stel dat je trafo bij ohmse vollast een rendement heeft van 92% en er dus 8% in warmte wordt omgezet, en dat primaire en secundaire gelijk windingaantal hebben. dan zou de secundaire 8% minder spanning afgeven bij vollast, dan de primair aangeboden netspanning.

Bij een scheidingstrafo is dat ongewenst dus leggen we er secundair ter compensatie 8% meer windingen op dan primair. Verwissel je nu primair met secundair, dan heb je 8% meer windingen primair en dus neemt je magnetische inductie B 8% af. Mooi, maar bij vollast heb je wel nagenoeg 16% minder spanning over dan primair; "nagenoeg" omdat de ijzerverliezen door die ingreep verlaagd zijn.

Je kunt dus het geplande rendement van je scheidingstrafo zien door onbelast de secundaire spanning te meten, primaire en secundaire aansluitingen te verwisselen en weer te meten. Daaruit vind je de wikkelverhouding, en dus de geplande verliezen bij vollast. (Iets minder nauwkeurig maar wel sneller: gewoon onbelast primair en secundair de spanning meten)

Dit voor een gezonde trafo.

Wat betreft een mogelijke sluiting in een van beide wikkelingen:

Als die optreedt is de waarschijnlijkheid het grootste dat het tussen twee buurwindingen is of tussen twee buurwikkellagen.

Met de afmetingen van de kern en het aantal windigen per volt, kun je de weerstand ongeveer berekenen van de kortgesloten link, je weet de kortgesloten spanning en je kunt dus het vermogen berekenen dat gedissipeerd wordt door de kortsluiting, en dat je primair moet terugvinden bij het verbruikte nullastvermogen.

Mijn oudste 1500VA scheidingstrafo met aardscherm heeft bij vollast een rendement van ongeveer 94%.
Bij nullast of een kleine belasting wordt hij handwarm.
De andere scheidingstrafo is een ringkern en is koeler. Maar die ringkern, ook 1500VA, inschakelen op 230V zonder stroombegrenzing is vragen om problemen i.v.m. de inschakelstroom.

Mijn stelling, zonder verdere metingen of resultaten:

Dat ding is prima.

"handwarm" na uren betekent "een paar watt" aan vermogen. Iets van 5W of 10W of zo. Met 700mA, verwacht je 160W. Maar met 160W zou ie knetterheet worden: Doordat ie dat niet doet weten we dat ie zoals het hoort (bij nullast) een lage cos phi heeft. Bij 10W zou de cos phi 0.06 zijn. Als Jerome z'n meting ook voor jou ding geldt, zou jou ding bijna 30W echt vermogen verstoken. Dan zou ik hem warmer verwachten. Kortom, volgens mij is jou ding kwalitatief /nog/ beter dan die van Jerome.

Als de stroom boven de 230V sterk toeneemt, dan ga je de kern in verzadiging sturen. Dan werkt eea niet meer, en moet je uitkijken. Kennlijk is ie niet geschikt voor meer dan 230V. (bij 60Hz heb je 20% meer!).

Dat sluit ook aan bij het idee dat ik nog steeds heb, hoewel er wel aanleiding is voor nader onderzoek.

Overigens tot zo ver iedereen bedankt voor de theoretische en practische inbreng. Ik hoop dat de vraagsteller op het buizenradioclubforum, waar ik inmiddels ook een verwijzing heb geplaatst, hier aanleiding in ziet om nog wat metingen te doen.

@Zoef: zeker interessant, dus als je een dezer dagen kans ziet om te meten...

Ik heb net een ongelabeld grijs gespoten blik pakket even (alleen aan de primaire kant) aangesloten.
Afmetingen: 18x15x5 cm
Volgens de 'power monitor' het volgende:
Netspanning: 227V
Frequentie 50.0Hz
Opgenomen stroom: 0.694A
cosφ: 0.11
17.3W / 157VA

Als ik er dan een gloeilamp van 60W aan hang:
226V / 50.0Hz / 0.768A / 0.45 / 76.9W / 171VA

Gezien de omvang, schat ik het vermogen van het ding in op zo'n 1.5kVA ofzo. Gemeten waarde overgetikt van display zonder na te denken over de correctheid ervan / de nauwkeurigheid van het meetinstrument :)

Even gemeten met 3 verschillende meters. De amperemeter ingesteld op 6 Amp. kwam nauwelijks de hoek uit. De sterkstroommeter ingesteld op 10A idem en met de multimeter die alleen AC kan meten op de stand 10A ook nauwelijks enige uitslag. Als ik heel goed mijn best doe dan kom ik uit op ca. 30mA. Omgerekend betekent dat nog geen 6 watt. De stroom die liep toen ik sluiting maakte tegen aarde was veel hoger, want mijn meetkabeltje ging in rook op!

Groetjes Hans.

als je een ijzer kern trafo hebt die voor 240v is gemaakt, is de stby stroom veel lager.

ik werkte met verlichting in een kapel, gloeilampen met standenschakelaars op een 7,5kVA trafo met 50-100-150-200v aftakkingen. die trafo deed een 100w stby vermogen. met een aanpassing naar spaarlampen kwam dat sluipvermogen pas in beeld, relais ertussen zodat het ding alleen stroom trok als er licht nodig was..

Hoe groter de trafo, hoe kleiner de nullast is als percentage van het max vermogen.... dus alle meetresultaten zien er m.i. realistisch uit.....
Ik heb het dan wel over het reeele vermogen, niet het schijnvermogen

De TS heeft de trafo 3 uur onder belasting waarvan 45 min. onder vollast laten spelen zonder dat deze ging roken of stinken. Wel werd hij onder vollast behoorlijk warm.

Conclusie die hij trok aan de hand van een tabelletje van muiderkring, was dat de trafo al voor 220V krap gedimensioneerd zou zijn.

Geen 100% uitsluitsel, maar het lijkt er dus op dat de trafo inderdaad niet stuk was.

Voor de liefhebbers om na te lezen http://www.buizenradioclub.nl/forum/zelfbouw/21190-nullastverbruik.htm…

Bepaald geen kennis van zaken daro. Ook die gelicentieerde of geregistreerde zendamateur huppeldepupZZ niet, en die zijn er altijd zo trots op dat ze een staatsexamen met goed gevolg afgelegd hebben en zich daardoor extreem onderscheiden van 27 MHz koopdoosjeszwetsers. Ik zie het verschil niet, zal wel aan mij liggen.

Koopdoos, en zwetsen in een koopmicrofoon en blijk geven van kennisniveau dat modulus epsilon verschilt met 0 met epsilon nadert tot nul terwijl je dit leest. Zonde van je tijd, om daar te lezen en te schrijven zou ik denken, maar goed, mij zie je er ook niet. Ik zou trouwens als troll onmiddellijk worden weggewuifd.

Hij kan met succes de primaire en de secundaire verwisselen en daar zijn antieke radio's op aansluiten, spaart elco's en buizen, hoewel de gloeidraden of kathodes er misschien minder gelukkig mee zijn.