Ik ben mijn huis aan het verbouwen, de electra wordt volledig vernieuwd. Ik ben t.a.v. de verlichting aan het twijfelen over een paar scenarios. Er komen totaal een goede 70 plafond spots, 15 wandspots, enkele centraaldozen voor hanglampen en enkele buitenlampen.
Alles in huis gaat aangestuurd worden vanuit Loxone (domotica systeem). Alle lichtpunten wil ik verdelen over zo'n 40 tot 45 groepen (incl. enkele "groepen" van 1 lamp). Mijn plan is om Dali te gebruiken, Loxone heeft een Dali extension.
Ik heb een plafond spot op het oog, een led spot met meegeleverde externe constant current driver (Triac dimmable / fase afsnijding). De spot is ook tegen een flinke meerprijs leverbaar met een Dali driver.
Nu zie ik de volgende scenarios (van duur naar goedkoper)
1. Iedere spot een eigen Dali driver
Dit geeft maximale flexibiliteit. Ik kan iedere spot apart aansturen en in logische Dali groepen stoppen. Als ik morgen anders wil groeperen, kan ik andere logische groepen maken. Dit scenario is wel duur: ik moet overal 5-aderige kabel heen trekken en vooral: ik heb veel dure drivers nodig.
2. Ieder groepje spots (max 4) op 1 Dali driver
Idee is om drivers met voldoende Watt (spots zijn 5W, dus 20W voor 4 spots) te nemen en de spots in serie te plaatsen.
Dit is iets minder flexibel, achter de driver is het groepje spots "hard wired" dus ik kan bijvoorbeeld niet softwarematig een spot uit een groep halen. Ik denk eerlijk gezegd dat de groepjes zo logisch in mijn woning zijn dat dit geen probleem is.
Wat ik niet weet is of dit stabiel werkt. Gaat er niet minder stroom door de de laatste spot lopen, waardoor deze bijvoorbeeld wat minder dimt?
3. Dali-Triac-dimmers centraal in de verdeler plaatsen, en de standaard Triac-dimmable drivers hiermee aansturen
Ik heb Dali Triac dimmers van Yuled op het oog, deze zijn er 4-kanaals voor op de DIN rail, en er zijn 2-kanaals varianten. Kosten zijn zo'n 25 euro per kanaal (dus groepje). Dit is veruit de goedkoopste oplossing. Het biedt net als optie 2 niet de mogelijkheid om softwarematig te hergroeperen maar dat is acceptabel.
Wat ik niet weet is of dit stabiel werkt, en of het gebruik van een Dali-Triac dimmer en dan een Triac driver voor veel energie verlies gaat zorgen. Ik lees nergens dat mensen deze methode gebruiken, maar zou voor mij zo'n 50% minder kosten heb ik berekend.
Kan iemand mij goede adviezen of overwegingen sturen? Ik ben heel benieuwd!
joopv
Golden Member
Dali is toch een bedraad systeem? Ik vraag me af waarom je daarvoor kiest nu er zoveel betrouwbare draadloze alternatieven zijn.
Er zijn draadloze Dali dimmers/actoren, die zijn meestal vrij klein en kun je vaak direct op de lamp, of bij groep lampen aansluiten. Deze oplossing scheelt extra leidingwerk. Al moeten deze draadloze Dali actoren wel compatible zijn met je Loxone systeem en wellicht moet je dan sowieso een aantal draadloze schakelaars/dimmers in de woning houden voor een goede WAF factor.
Dali dimmen heeft geen invloed op groepen lampen zoals je dit met een normale dimmer en/of verschillende lengtes kabel kunt hebben.
Alle spots individueel een Dali dimmer/actor geven kan maar is zoals je zelf al schreef een behoorlijke investering in arbeid en geld. Daarbij moet je je zelf afvragen hoe groot de kans is dat je groepen lampen ineens totaal anders wilt gaan programmeren. Ik gok dat bepaalde groepen altijd zo zullen blijven en wijzigen niet altijd even logisch zal zijn.
Persoonlijk zou ik altijd eerst onderzoeken welk lichtmanagementsysteem het meest universeel is voor de toepassingen die je zoekt. Kies je voor een systeem wat beperkt is in mogelijkheden en koppelingen dan wordt je zelf dus ook gelijk beperkt. Kies je voor bijvoorbeeld een HomeAssistant oplossing dan weet je dat je veel flexibeler bent in materiaal en merk.
Ik heb een jaar of 4 geleden voor eenzelfde soort keuze gestaan. Het zijn dubbele inbouwspots geworden waarvan ik de niet-dimbare driver vervangen heb door een DALI CC driver. Lekker budgetvriendelijk want veel fabrikanten vragen de hoofdprijs voor een DALI armatuur, terwijl het vaak hetzelfde armatuur is met een DALI drivertje eraan. De drivers hangen hier centraal bij de zekeringkast, de bedrading naar de spots is uitgevoerd met een kloeke netwerkkabel (FTP AWG24 ofzo). Ik doe dan 3 dubbele spots op 1 kabel (1 paartje per spot, de verste spot 2 paartjes parallel). Aansturing is hier ook vanuit Loxone.
Je schrijft 70 + 15 spots van 5W elk, holy guacamole ik hoop dat dat voor een heel huis is en niet enkel voor de leefruimtes 
Het lijkt alleszins ERG veel, mogelijks kan je nut hebben van een lichtstudie. Kan je ook zelf doen bv. met het programma Dialux.
Om te antwoorden op je vragen... uit kostenoverwegingen zou ik ook voor 1 driver per groep gaan. Het in serie zetten van spots is hierbij geen enkel probleem en door de serieschakeling hebben ze per definitie dezelfde stroom.
Loop in een zo groot mogelijke boog rond triac dimmers heen! Niet doen. Met een DALI CC (constant current) driver is de helderheid van je spot perfect controleerbaar en voorspelbaar. Met een triac dimmer kan je niet netjes naar lage niveau's dimmen, bovendien heb je veel last van netspanningswisselingen.
Qua drivers heb ik gewerkt met zowel de Osram/Ledvance OTi DALI 25/220…240/700 LT2 als met de Meanwell IDLC-45. Beide goede drivers, de eerste dimt heel diep (1%) maar is een stuk duurder (ca 45 EUR). De Mean well is heel betaalbaar (19 EUR bij Reichelt) maar het laagste dimniveau is nog steeds 10%. Advies: koop een paar verschillende drivers en experimenteer.
Bedankt voor de erg bruikbare tips.
Ik ben niet op zoek naar draadloos, mijn hele huis is gestript en alles ligt open. Dit is dus het moment om alles bedraad te kunnen doen wat in mijn ogen toch altijd het meest stabiel is. Bovendien handig als ik ooit wat anders wil.
Ik heb al meer gehoord dat 70 veel is, dus ik begin toch te twijfelen. We hebben voor beneden een lichtplan laten maken dat er goed uit ziet, beneden komen we op 37 spots op ongeveer 130m2. Boven 33 spots op 90m2 (hier ga ik nog eens kijken of het te veel is).
subsonik: dit is precies de informatie waar ik naar op zoek ben. Ik heb zelf met een Triac dimmer zitten testen en het ziet er goed uit, maar jij zegt dus dat Triac echt geen goed idee is?
Die Meanwell is echt goedkoop! Dat het laagste dimniveau wat hoger is kan ik wel mee leven denk ik, maar inderdaad dat zou ik moeten uitproberen om te zien hoeveel licht dit daadwerkelijk is. 19 euro is in ieder geval erg goedkoop. Ik zie dat er geen 250mA variant is, maar minimaal 350mA. Heb je toevallig nog een tip van een goede en betaalbare Dali driver?
Een andere vraag over de aansluiting en bekabeling van de driver. Begrijp ik goed dat jij de spots parallel hebt gezet? Als je een paartje van je netwerkkabel per spot gebruikt, is dat denk ik de conclusie? Mijn beoogde spots zijn 250mA (althans dat is de meegeleverde driver, ik weet niet wat de chip aan kan maar neem aan dat dit in lijn is). Bij parallel aansluiten van 4 spots zou ik de driver op 1A moeten zetten toch? Alles wat ik er echter over lees is in de richting van serieel schakelen en de driver dus op 250mA zetten. Dat laatste lijkt me ook een grotere garantie dat alle spots gelijke sterkte krijgen. Bij parallel branden al je spots denk ik door als er 1 defect is (driver blijft Constant Current leveren maar gedeeld door 1 circuit minder), bovendien moet je bij ieder groepje een driver zetten die past bij het aantal spots (3 spots = 750mA). Ik ben heel benieuwd of ik je goed begrijp en zo ja - waarom je niet voor serie schakeling bent gegaan (met 2 draden van 1 of 1,5 mm2).
Aha, de aantallen zijn voor een complete woning, dan lijkt het mij inderdaad niet verkeerd. Bij ons zijn een aantal lichtpunten niet dimbaar, bv. kinderkamers, logeerkamer, berging, wasplaats, garage... hier en daar ook met 24V LED-strips gewerkt via 24V ELDOled DALI drivers.
Die Meanwell, ik geloof dat ik hier de 500mA variant heb die dan in Loxone begrensd is op 70%. Werkt prima. Zeker testen qua dimniveau's want je oog werkt logaritmisch waardoor 10% meer is dan je zou denken. Door de stroom in de software te beperken wordt je dimrange natuurlijk ook weer kleiner (bij mij dus 10%-70%). De Meanwells hebben ook wat lekstroom waardoor de LED's minimaal gloeien, ook als de driver "uit" is. Kan vervelend zijn in slaapkamers, maar ook weer op te lossen door een 10K weerstandje parallel aan de uitgang van de driver te hangen.
Bekabeling: nee, hier zit alles in serie, 1 armatuur heeft 2 spots van elk 350mA bij ca 18V. De CAT6 AWG23 kabel heeft 147 ohm per kilometer (heen en terug), dus voor pakweg 10 meter heb ik 1.47 ohm wat dan resulteert in een spanningsval van een halve volt. Voor de lichtpunten die het verste van de kast zitten, heb ik 2 paartjes in de kabel parallel gezet om de spanningsval te beperken. Bij de driver hang je dan bv. de bruine en blauwe ader aan plus, en bruin-wit/blauw-wit aan de min. Met slechts 250mA in jouw geval zou ik wel tot 20m durven gaan, wel opletten op de maximale spanning op de kabel, ik zou nu ook geen 100VDC op een UTP zetten maar 60 kan prima. Je kan natuurlijk ook gewoon 3G1.5 gebruiken ofzo, maar dat wordt snel een flinke bundel kabels.
Nog een andere optie is om de drivers bij de spots te zetten, dan hoef je slechts één 5G1.5 kabel te leggen langs alle lichtpunten, over die ene kabel loopt dan 230 en DALI. Dan kom je wel weer uit op 1 driver per lichtpunt. Ik heb dat overwogen maar uiteindelijk niet gedaan, was niet zo'n voorstander van DALI drivers in een verlaagd plafond op een houten structuur (brandveiligheid). Ook qua onderhoudsbaarheid is het niet handig (mocht een driver kapot gaan ofzo).
Ik heb ook een aantal niet-dimbare punten, daar ben ik van plan relais te gebruiken als ik die over heb, en anders idd een Dali driver die alleen schakelt en niet dimt. Ook een enkel Led stripje, daar is de Loxone RGBW dimmer prima voor.
Ik heb 3 centrale punten in het huis gecreeerd waar ik 5G1.5 heen wil leggen. Daar kan ik dan ofwel de Dali Triac dimmmers leggen (was ik eigenlijk van plan) ofwel de Dali CC drivers. Vanuit die 3 centrale plaatsen loopt een leiding naar ieder groepje spots.
Als ik met Dali CC drivers ga werken per groepje, zou ik daar toch standaard 2x1,5mm2 heen kunnen leggen? Bijvoorbeeld: https://www.sandervunderink.nl/vmvl-snoer-h05vv-f-wit-2-x-1-5-mm2-rol-…
Ik snap nog steeds niet helemaal hoe je bekabeld hebt. Heb je de leidingen van groepje naar groepje doorgetrokken en je UTP steeds doorverbonden (voor verder liggende groepjes)? Dan begrijp ik het, dat zou anders zijn dan bij mij omdat er een leiding naar iedere groep gaat...
Een spot die 250mA CC aan kan, waar je 350mA op zet, gaat niet doorbranden als je het wattage niet overtreft door het voltage te drukken mbt begrenzing in Loxone? Begrijp ik dat goed? Dat is wel interessant, een beetje tricky maar wel kosten efficient.
Ik ga ook eens kijken naar de EldoLed Ecodrive 250mA, die is wel duurder (43 euro) maar ik lees er veel positieve zaken over.
Is het lichtplan gemaakt door iemand die baat heeft bij een groot aantal spots?
Het klinkt wel als griezelig groot, maar wel op elke 3m² een spot? Dus stel je heb een hoek waar een vleugel staat en een standbeeld van opa Goldschmeding, zeg 40m² dan zouden daar 10-13 spots hangen? Moet je de nachtwacht ook uitlichten?
Heb je een binnenhuisarchitect? Deze hebben vaak echt goeie ideeën over haarden, zithoeken, opbergruimtes, fijne ruimtes creëren en goede verlichting.
Het is misschien uiteindelijk mooier om op sommige plaatsen een stel prachtige design lampen op te hangen in plaats van een soort tandartspraktijkverlichting (die nog duurder uitvalt ook).
Op dinsdag 5 maart 2024 00:01:00 schreef Baseman1:
Ik heb ook een aantal niet-dimbare punten, daar ben ik van plan relais te gebruiken als ik die over heb, en anders idd een Dali driver die alleen schakelt en niet dimt. Ook een enkel Led stripje, daar is de Loxone RGBW dimmer prima voor.
Hou er rekening mee dat die Loxone dimmer flikkert. Die doet PWM op iets van 100 à 120Hz als ik het mij goed herinner. Velen merken er niks van, maar ik krijg er instant hoofdpijn van Ik gebruik zelf de Eldoled LIN181D2 ook weer via DALI aangestuurd, nog steeds niet perfect flikkervrij maar ikzelf heb er geen last van.
Op dinsdag 5 maart 2024 00:01:00 schreef Baseman1:
Ik heb 3 centrale punten in het huis gecreeerd waar ik 5G1.5 heen wil leggen. Daar kan ik dan ofwel de Dali Triac dimmmers leggen (was ik eigenlijk van plan) ofwel de Dali CC drivers. Vanuit die 3 centrale plaatsen loopt een leiding naar ieder groepje spots.Als ik met Dali CC drivers ga werken per groepje, zou ik daar toch standaard 2x1,5mm2 heen kunnen leggen? Bijvoorbeeld: https://www.sandervunderink.nl/vmvl-snoer-h05vv-f-wit-2-x-1-5-mm2-rol-…
Correct, maar het lijkt me handiger om dan meteen 3x1.5mm² te leggen zodat je het desgewenst ook kan omzetten in een 230V lichtpunt.
Hou er rekening mee dat de opzet met een triac dimmer helemaal anders is dan met een CC driver.
Triac dimmer: ik vermoed dat je centraal dan een DALI triac dimmer plaatst, welke "gedimde 230" tot het lichtpunt brengt, bij het lichtpunt zit dan een dimbare driver (of een dimbare GU10).
DALI CC driver: centraal plaats je een DALI CC driver, van hier gaat laagspanning naar je lichtpunt, in je lichtpunt zit eigenlijk enkel een LED, verder niks van elektronica. Deze aanpak werkt niet met GU10 of MR16 lampjes, je moet echt een armatuur met ingebouwde LED en losse driver hebben.
Op dinsdag 5 maart 2024 00:01:00 schreef Baseman1:
Ik snap nog steeds niet helemaal hoe je bekabeld hebt. Heb je de leidingen van groepje naar groepje doorgetrokken en je UTP steeds doorverbonden (voor verder liggende groepjes)? Dan begrijp ik het, dat zou anders zijn dan bij mij omdat er een leiding naar iedere groep gaat...
Inderdaad, UTP loopt van de drivers bij de meterkast naar het eerste lichtpunt. Daar gaat 1 paartje in het lichtpunt, de overige paartjes zijn doorverbonden naar het volgende lichtpunt. Veel Wago klemmetjes maar ach
Op dinsdag 5 maart 2024 00:01:00 schreef Baseman1:
Een spot die 250mA CC aan kan, waar je 350mA op zet, gaat niet doorbranden als je het wattage niet overtreft door het voltage te drukken mbt begrenzing in Loxone? Begrijp ik dat goed? Dat is wel interessant, een beetje tricky maar wel kosten efficient.
Ik ga ook eens kijken naar de EldoLed Ecodrive 250mA, die is wel duurder (43 euro) maar ik lees er veel positieve zaken over.
Het mooie van een echte CC driver is dat als je een 350mA driver op 71% uitstuurt, je dan netjes 250mA in de spot duwt. De Meanwell en de Osram werken op die manier en dan is er geen risico voor je LED. Het kan altijd zijn dat andere drivers de stroom zouden PWM'en waardoor je 71% van de tijd 350mA hebt en de rest van de tijd niks, dat moet je vermijden, niet enkel voor de levensduur van je LED maar ook voor je ogen (flikkeren).
Lichtplan ziet er overigens wat mij betreft geslaagd uit hoor
Het interieur ziet er goed uit!
Even van iemand die 15 jaar lang verplicht VT wonen heeft moeten kijken op TV en een warme band heeft met alles wat licht geeft. Sla mijn geratel in de wind als je wil.
Ik vind het wel erg veel spots.. Aan de muren kan je bijna geen kunst, klok of zelfs hoge plant kwijt door al die 4 dubbele spots (boven, onder en twee naast elkaar). Ik zou daar dan liever een flexibele spot in het plafond hebben die je dan op een plant,schilderij of klok kan richten.
In de keuken hangt een futuristische ledstrip maar ook nog 3 spots in het plafond en 2 in de kastjes.
Spots geven toch een apart soort licht. Bijvoorbeeld in het halletje hangen als ik het goed zie 12 lichtbronnen (ik tel die muurspots dubbel). Maar toch heb je met spots het fenomeen dat je dan op de juiste plek moet gaan staan om even goed te zien waarom je rits niet dicht gaat. Ik zou liever 4 puntjes voor de sfeer/accenten en dan nog 1 mooie grote plafond/hanglamp voor het algemeen licht. Qua energieverbruik wil je die 12 spotjes of 8 in het kantoor toch ook niet altijd aan hebben.
De koffietafel is ook een mooi voorbeeld. De tafel zelf is zeer donker, als je met met iemand in de zithoek zit dan krijg je bijna alleen het silhouet te zien als ze daar op die losse fauteuil zitten met 4 spots op de muren achter zich. Die spotjes naast de TV zou ik ook niet doen, daar wil je doorgaans heel subtiel licht, misschien wel plafondspots hier, pas op dat je de TV niet te hoog hangt, het beste is ooghoogte.
In de woonkamer en kantoor zou ik ook zeker nog iets doen met een mooie staande lamp of schemerlamp als blikvanger.
Mijn oordeel: teveel spots, geen planten of kunst en bijna nergens licht vanuit het midden of decoratief (mooie staande of hanglamp). Zodat je alles goed ziet met stofzuigen of als je iets kleins laat vallen. En die muurspots hangen aan de verkeerde kant van de muur, die moeten naar buiten 
testman
waar rook was, werkt nu iets niet meer
de huizen in het hogere segment hebben dit vaker zo. inbouwspots, steeds vaker verzonken in het plafond gesmeerd ook nog. dat is mooi maar je hebt wel een stucadoor nodig die z'n vak verstaat. een verzonken spanningsrail in plafond. heb gewerkt met systemen die 48VDC op de rail hadden en dali gestuurd werden per armatuur in de rail. ledstrips zitten overal in verwerkt, hele interieurkasten zitten er vol mee. veelal dali gestuurd, primair dimmen is een doodzonde in een huis met bussysteem geregeld. vaak komt de ellende met primair dimmen dat men de lampen ziet knipperen. iets wat je erg moeilijk helemaal oplost bij een hanglamp waar je zo tegen de leds aankijkt.
Op dinsdag 5 maart 2024 10:46:14 schreef subsonik:
[...]
Hou er rekening mee dat de opzet met een triac dimmer helemaal anders is dan met een CC driver.Triac dimmer: ik vermoed dat je centraal dan een DALI triac dimmer plaatst, welke "gedimde 230" tot het lichtpunt brengt, bij het lichtpunt zit dan een dimbare driver (of een dimbare GU10).
DALI CC driver: centraal plaats je een DALI CC driver, van hier gaat laagspanning naar je lichtpunt, in je lichtpunt zit eigenlijk enkel een LED, verder niks van elektronica. Deze aanpak werkt niet met GU10 of MR16 lampjes, je moet echt een armatuur met ingebouwde LED en losse driver hebben.
[...]
Ja die verschillende opzetten heb ik precies zo in gedachte als jij ze beschrijft. Aanvankelijke idee was om die Triac dimmers "semi-centraal" te plaatsen en triac-dimmable drivers in het plafond. Bij gebruik van Dali dimmers leg ik de Dali dimmers op die centrale plaatsen en alleen de armaturen met CC LED chip nog in het plafond. Ik ben me nu op dat scenario aan het oriënteren, daar voel ik het meest voor
Op dinsdag 5 maart 2024 10:46:14 schreef subsonik:
[...]
Het mooie van een echte CC driver is dat als je een 350mA driver op 71% uitstuurt, je dan netjes 250mA in de spot duwt. De Meanwell en de Osram werken op die manier en dan is er geen risico voor je LED. Het kan altijd zijn dat andere drivers de stroom zouden PWM'en waardoor je 71% van de tijd 350mA hebt en de rest van de tijd niks, dat moet je vermijden, niet enkel voor de levensduur van je LED maar ook voor je ogen (flikkeren).
Volgens mij kan dit niet kloppen. Het idee van Constant Current is toch juist dat de stroom constant is? Dus de driver houdt deze op het niveau waarop de driver is ingesteld (in jouw geval 350mA). Als je vervolgens via Loxone 71% dimt, zal de driver volgens mij 71% van zijn maximale vermogen leveren door de spanning te verlagen. Volgens mij loop je risico dat je LEDs om zeep worden geholpen of te warm worden en minder lang mee gaan als je een 350mA CC driver op een 250mA LED zet, ook als je onder de 71% blijft.
Een nieuwe vraag t.a.v. selectie van de juiste driver. Als ik 4 spots van 5W 240mA CC heb die ik in 1 circuit wil aansturen, dan zou ik volgens mij een dimmer moeten hebben die 20W 240mA is. Echter de dimmers die 20W zijn en in te stellen zijn op 240mA of 250mA, hebben volgens mij altijd een maximale uitgangsspanning die te laag is om dat vermogen te halen. Bijvoorbeeld de Eldoled Ecodrive. Deze heeft een maximale spanning van 40V, om daarmee 20W te halen is 20/40=500mA nodig. Tenzij ik iets verkeerd begrijp, heb ik met mijn spots van 240mA dus niets aan dat 20W vermogen, ik kan hier maa de helft van gebruiken en dus maar 2 spots in serie plaatsen. Klopt dit? Da's wel jammer, dan heb ik toch nog vrij veel drivers nodig of ik moet een LEDspot vinden die 500mA is of een driver die hogere spanning kan leveren...
Op dinsdag 5 maart 2024 18:23:15 schreef testman:
de huizen in het hogere segment hebben dit vaker zo. inbouwspots, steeds vaker verzonken in het plafond gesmeerd ook nog. dat is mooi maar je hebt wel een stucadoor nodig die z'n vak verstaat. een verzonken spanningsrail in plafond. heb gewerkt met systemen die 48VDC op de rail hadden en dali gestuurd werden per armatuur in de rail. ledstrips zitten overal in verwerkt, hele interieurkasten zitten er vol mee. veelal dali gestuurd, primair dimmen is een doodzonde in een huis met bussysteem geregeld. vaak komt de ellende met primair dimmen dat men de lampen ziet knipperen. iets wat je erg moeilijk helemaal oplost bij een hanglamp waar je zo tegen de leds aankijkt.
Wat valt precies onder primair dimmen? Ik neem aan dat je het over Triac dimmen voor de driver hebt, maar niet over het gebruik van Dali drivers?
Op dinsdag 5 maart 2024 11:56:48 schreef K7Jz:
Het interieur ziet er goed uit!Even van iemand die 15 jaar lang verplicht VT wonen heeft moeten kijken op TV
Ik vind het wel erg veel spots.. Aan de muren kan je bijna geen kunst, klok of zelfs hoge plant kwijt door al die 4 dubbele spots (boven, onder en twee naast elkaar). Ik zou daar dan liever een flexibele spot in het plafond hebben die je dan op een plant,schilderij of klok kan richten.
In de keuken hangt een futuristische ledstrip maar ook nog 3 spots in het plafond en 2 in de kastjes.
Spots geven toch een apart soort licht. Bijvoorbeeld in het halletje hangen als ik het goed zie 12 lichtbronnen (ik tel die muurspots dubbel). Maar toch heb je met spots het fenomeen dat je dan op de juiste plek moet gaan staan om even goed te zien waarom je rits niet dicht gaat. Ik zou liever 4 puntjes voor de sfeer/accenten en dan nog 1 mooie grote plafond/hanglamp voor het algemeen licht. Qua energieverbruik wil je die 12 spotjes of 8 in het kantoor toch ook niet altijd aan hebben.
De koffietafel is ook een mooi voorbeeld. De tafel zelf is zeer donker, als je met met iemand in de zithoek zit dan krijg je bijna alleen het silhouet te zien als ze daar op die losse fauteuil zitten met 4 spots op de muren achter zich. Die spotjes naast de TV zou ik ook niet doen, daar wil je doorgaans heel subtiel licht, misschien wel plafondspots hier, pas op dat je de TV niet te hoog hangt, het beste is ooghoogte.
In de woonkamer en kantoor zou ik ook zeker nog iets doen met een mooie staande lamp of schemerlamp als blikvanger.
Mijn oordeel: teveel spots, geen planten of kunst en bijna nergens licht vanuit het midden of decoratief (mooie staande of hanglamp). Zodat je alles goed ziet met stofzuigen of als je iets kleins laat vallen. En die muurspots hangen aan de verkeerde kant van de muur, die moeten naar buiten
Bedankt voor alle suggesties, ik snap je meeste punten wel.
Overigens gaan we dit plan niet 1:1 uitvoeren, er zijn zeker een aantal aanpassingen die een heel eind in lijn zijn met wat je aangeeft. Zo zijn we niet van de rails, er komen mooie sierlampen boven het kookeiland en ook in de ruimte tussen de eetkamer en bijkeuken komt een centraaldoos voor een lamp. Ons plafond is niet heel hoog, dus we zijn wat beperkt met hanglampen die niet boven een tafel / kookeiland hangen.
In de zitkamer komt daarom een staande lamp, die kiezen we uit als alles klaar is en we een gevoel bij het licht hebben.
Verder is nu juist het idee van de vele kleine lichtgroepen, dat licht subtiel in te stellen is (naast tv, in hal) maar ook voor stofzuiglicht gezorgd kan worden met de "scenes/stemmingen". Niet alle spots hoeven onder alle omstandigheden aan te staan, ook dat is nu juist het idee van inrichting met Dali en een home automation systeem als Loxone.
Het punt waar we wel nog wat in gaan aanpassen zijn de muurspots. Of je ze wel of niet mooi vindt aan deze kant van de muur is natuurlijk vooral een kwestie van smaak (wij vinden het erg mooi) maar we brengen het wel iets terug in aantal om ruimte op te wanden te houden. De aansluitingen ga ik wel maken. Planten e.d. zijn geen onderdeel van het lichtplan, uiteraard zetten we hier en daar planten neer .
Overigens: 15 jaar verplicht VT-Wonen kijken? Wat is er gebeurd???? 
Op woensdag 6 maart 2024 20:44:38 schreef Baseman1:
[...]
Volgens mij kan dit niet kloppen. Het idee van Constant Current is toch juist dat de stroom constant is? Dus de driver houdt deze op het niveau waarop de driver is ingesteld (in jouw geval 350mA). Als je vervolgens via Loxone 71% dimt, zal de driver volgens mij 71% van zijn maximale vermogen leveren door de spanning te verlagen. Volgens mij loop je risico dat je LEDs om zeep worden geholpen of te warm worden en minder lang mee gaan als je een 350mA CC driver op een 250mA LED zet, ook als je onder de 71% blijft.
Maar hoe moet je dimmen als de stroom in gedimde toestand constant moet blijven? De helderheid is evenredig met de stroom, dus als je gaat dimmen gaat de stroom omlaag. Of de driver gaat PWM'en dus bv. 50% van de tijd de maximale stroom en 50% van de tijd niks om een helderheid van 50% te bereiken, maar de 2 drivers die ik opgaf regelen de stroom netjes terug zonder PWM.
Een nieuwe vraag t.a.v. selectie van de juiste driver. Als ik 4 spots van 5W
Op woensdag 6 maart 2024 20:44:38 schreef Baseman1:
[...]
240mA CC heb die ik in 1 circuit wil aansturen, dan zou ik volgens mij een dimmer moeten hebben die 20W 240mA is. Echter de dimmers die 20W zijn en in te stellen zijn op 240mA of 250mA, hebben volgens mij altijd een maximale uitgangsspanning die te laag is om dat vermogen te halen. Bijvoorbeeld de Eldoled Ecodrive. Deze heeft een maximale spanning van 40V, om daarmee 20W te halen is 20/40=500mA nodig. Tenzij ik iets verkeerd begrijp, heb ik met mijn spots van 240mA dus niets aan dat 20W vermogen, ik kan hier maa de helft van gebruiken en dus maar 2 spots in serie plaatsen. Klopt dit? Da's wel jammer, dan heb ik toch nog vrij veel drivers nodig of ik moet een LEDspot vinden die 500mA is of een driver die hogere spanning kan leveren...
Je moet uiteraard met de 3 parameters rekening houden, maximale stroom, maximale spanning én maximaal vermogen. Je driver moet aan de 3 vereisten kunnen voldoen. In de datasheet van de Eldoled ecodrive 240/A hebben ze een mooi grafiekje op pagina 4 gezet waar je ziet dat bij 40V inderdaad 500mA nodig is om 20W te halen. Bij 250mA haal je er dus maximaal 10W uit.
Op woensdag 6 maart 2024 20:59:47 schreef Baseman1:
[...]Overigens: 15 jaar verplicht VT-Wonen kijken? Wat is er gebeurd????
Don't get me started 
dat genre is erg populair in het gezin. De huis opruim show, Help mijn man is klusser, VT Wonen, Het blok (alle landen), huis weer als nieuw, verbouwen of verhuizen, de 400 shows waar de Bouvrie en Piet Boon zich bemoeiden etcetera. Plafond spots of Dali zijn woorden die daar niet werden gebruikt overigens, klein beetje HA zag je soms wel..
Op woensdag 6 maart 2024 21:43:21 schreef K7Jz:
[...]Don't get me started
Hahaha
Op woensdag 6 maart 2024 21:43:11 schreef subsonik:
[...]
Maar hoe moet je dimmen als de stroom in gedimde toestand constant moet blijven?Een nieuwe vraag t.a.v. selectie van de juiste driver. Als ik 4 spots van 5W [...]
Je moet uiteraard met de 3 parameters rekening houden, maximale stroom, maximale spanning én maximaal vermogen. Je driver moet aan de 3 vereisten kunnen voldoen. In de datasheet van de Eldoled ecodrive 240/A hebben ze een mooi grafiekje op pagina 4 gezet waar je ziet dat bij 40V inderdaad 500mA nodig is om 20W te halen. Bij 250mA haal je er dus maximaal 10W uit.
Verlichting en dimmen is een heel stuk complexer dan ik had ingeschat toen ik hieraan begon . Maar na weer een avondje deep diven op basis van wat je hier zegt is het me weer duidelijker geworden en ben ik volgens mij heel dicht bij beslissingen. Ik dacht dat CC wat anders betekende dan het blijkt te zijn.
Een niet-dimmable CC driver houdt de stroom constant, een niet-dimbare CV driver de spanning. Tenzij het PWM dimmers betreft, dimmen beide drivers dimmen door de spanning te reduceren. CC houdt vervolgens de stroom weer constant om een dimlevel vast te houden, CV weer de spanning. Erg logisch, maar dit kwartje was nog niet gevallen Ik snap nu ook dat het inderdaad geen probleem is om een 350mA driver te pakken zolang ik deze maar afknijp in Loxone.
Maar zoals je al aangaf zijn er dus weer 2 vormen van CC dimming, plus hybride vormen van deze 2 die vaak ook weer merk-specifiek zijn. Bovengenoemde techniek heet schijnbaar CCR (Constant Current Reduction) en volgens mij is AM (Amplitude Modulation) hetzelde. Alternatief is PWM. Nu begrijp ik dat PWM dieper kan dimmen, maar het hierboven ook beschreven knipper-gedrag kan veroorzaken. Daarnaast lees ik dat er interferentie kan optreden bij langere kabels (zoals in mijn geval, aangezien ik de drivers centraal plaats). Nadeel van CCR is het minder diep kan dimmen.
De leverancier van mijn spots is super communicatief en helpt mee in mijn zoektocht. Hij kan een Boke driver leveren waar 2 spots op kunnen voor 25 euro en terugdimmen tot 1%. Ik lees wel positieve verhalen over Boke, volgens mij wel goede prijs/kwaliteit.
Waar ik me alleen nog zorgen over maak is dat PWM/CCR verhaal. In de specs staat bij "dimming drive mode": AM/PWM(amplitude/pulse width modulation). Ten eerste snap ik niet wat bedoeld wordt als beide methodes genoemd worden (misschien laagste dimlevel PWM en de rest CCR?) - dit ga ik ook nog ff bij de leverancier navragen maar ik kom volgens mij op het punt waar het hun pet te boven gaat...
Ten 2e: verwachten jullie flickering problemen met kabels die oplopen tot 10m in geval van PWM? Ik heb liever een minder deep dimming level dan flickering, dat moet ik echt niet hebben.
joopv
Golden Member
Lange kabels waarover pulserende stromen lopen... Dat is een recept voor rammelende draden in leidingen en allerlei storingen op andere apparatuur.
Hoe ga je in je verbouwing rekening houden met netwerk / internet connectivity over je huis? Ga je daarin vertrouwen op wifi/draadloos of ga je dat ook uitvoeren met cat5 of cat6 bekabeling? Voor TV is wifi geen goede / bruikbare optie.
Op vrijdag 8 maart 2024 10:53:42 schreef joopv:
Lange kabels waarover pulserende stromen lopen... Dat is een recept voor rammelende draden in leidingen en allerlei storingen op andere apparatuur.Hoe ga je in je verbouwing rekening houden met netwerk / internet connectivity over je huis? Ga je daarin vertrouwen op wifi/draadloos of ga je dat ook uitvoeren met cat5 of cat6 bekabeling? Voor TV is wifi geen goede / bruikbare optie.
Ik ga een combinatie gebruiken. Vaste apparatuur (TVs, werkplek) bekabel ik met UTP, maar er zal altijd ook Wifi gebruikt worden voor telefoons, laptops op de bank, enz. Ik denk dat er geen huis is waar ontkomen wordt aan Wifi.
Speakers doe ik ook bedraad en Loxone (home automation systeem) ook bedraad op wellicht hier en daar een enkele uitzondering waar het niet anders kan.
Maakt het nog wat uit wat de spanningen of stromen zijn t.a.v. storingsrisico? Mijn spots zijn maar 250mA, dat is niet veel...
En anders moet ik zorgen dat ik CCR dimming neem en geen PWM...
testman
waar rook was, werkt nu iets niet meer
Op vrijdag 8 maart 2024 11:06:23 schreef Baseman1:
[...]Ik ga een combinatie gebruiken. Vaste apparatuur (TVs, werkplek) bekabel ik met UTP, maar er zal altijd ook Wifi gebruikt worden voor telefoons, laptops op de bank, enz. Ik denk dat er geen huis is waar ontkomen wordt aan Wifi.
Speakers doe ik ook bedraad en Loxone (home automation systeem) ook bedraad op wellicht hier en daar een enkele uitzondering waar het niet anders kan.
Maakt het nog wat uit wat de spanningen of stromen zijn t.a.v. storingsrisico? Mijn spots zijn maar 250mA, dat is niet veel...
En anders moet ik zorgen dat ik CCR dimming neem en geen PWM...
of neem afgeschermde kabels. overigens nog geen problemen gehoord mbt dali licht en wifi storingen. die frequenties zitten ook niet bepaald bij elkaar in de buurt.
Over wifi en bedrading.
Je hebt van die mooie "rookmelder-look" wifi punten tegenwoordig. Voor asn het plafond. Daar zou ik iig een paar kabels voor trekken. Idem voor PIR sensoren, deurschakelaars etc.
Wifi zie ik als een grote bouwlamp. Op de juiste plaats in de hal heb je overal licht, net om het hoekje en het wordt donker in diverse kamers.
Op donderdag 7 maart 2024 21:40:30 schreef Baseman1:
[...]
Maar ik me alleen nog zorgen over maak is dat PWM/CCR verhaal. In de specs staat bij "dimming drive mode": AM/PWM(amplitude/pulse width modulation). Ten eerste snap ik niet wat bedoeld wordt als beide methodes genoemd worden (misschien laagste dimlevel PWM en de rest CCR?) - dit ga ik ook nog ff bij de leverancier navragen maar ik kom volgens mij op het punt waar het hun pet te boven gaat...
Ten 2e: verwachten jullie flickering problemen met kabels die oplopen tot 10m in geval van PWM? Ik heb liever een minder deep dimming level dan flickering, dat moet ik echt niet hebben.
Die Boke driver met AM/PWM zal wellicht ook een hybride oplossing zijn. Aangezien je de stroom met een DIP-switch vooraf kan instellen, lijkt me dit een prima keuze. Gezien de flicker-cijfers in de datasheets heb ik er vertrouwen in dat je dit in de praktijk niet gaat zien flikkeren De kans is groot dat PWM slechts toegepast wordt bij de allerlaagste dimniveau's, de laagste (gemiddelde) stroom die de driver kan leveren is slechts 1mA (1% van de laagste DIP-instelling van 100mA), het zou wel eens kunnen dat je dan feitelijk 10% van de tijd 10mA krijgt ofzo. Een gebruikelijke techniek om de laagste dimniveau's nauwkeuriger te maken.
Lange bekabeling en flikkeren, ik zie geen relatie, je licht gaat niet flikkeren van lange bekabeling. Hooguit kan je wat HF-rommel de lucht in gooien, maar als je geen zendamateur bent is de kans dat je hier last van krijgt miniem. Als je echt geen risico wil nemen kan je nog altijd afgeschermde UTP gebruiken (zoals ik zelf gedaan heb), wel opletten dat je kwalitatieve kabel neemt: vol koper en voldoende aderdikte.