Een nieuw projectje voor mij is de restauratie van een Olympia 522WM. Een toestel uit Oost-Duitsland van 1952.
Echt een oudje, met alleen AM. En buizen AZ11, ECL11, EBF11 etc.
Er zit een fout in het toestel: de voedingsspanning na gelijkrichting door de AZ11 liep op tot boven de 500V..
Vermoedelijk omdat de buis ECL11 het heeft begeven waardoor de voeding niet wordt belast.
Arme Elco, die het dan ook begeven heeft. Doorgeslagen.
In het schema staat deze elco merkwaardigerwijze niet vermeld.
Er zit een buis-elco in van 2 * 50uF. De ene zat met de + aan de gloeidraad (tevens kathode) van de AZ11 en de - (behuizing) aan het chassis.
De tweede elco in deze buis wordt niet gebruikt, maar ze hebben hem wel kortgesloten met een draad naar het chassis.
Was dat gebruikelijk? Een niet-gebruikte elco kortsluiten?
Nu is deze elco dus wel goed. Zou ik deze gewoon kunnen aansluiten i.p.v zijn 'overleden broertje 'in dezelfde buis?
kortsluiten van een niet gebruikte elco, nog niet gezien. vergeet hem vooral niet te formeren (met beperkte stroom op spanning laten komen) , anders legt ie vast het loodje. (sinds 1952 niet meer op spanning gestaan, das laaaang.)
Dat is gebeurd. Er zat nog een andere niet-gebruikte elco in het ding.
De spanning loopt hoog op, zo is de anodespanning van de ECL11 (penthode deel) 365V.
Het wachten is op een andere ECL11, die krijg ik binnenkort.
Maar het is wel link in deze schakeling, als die ECL11 zwak wordt of stuk gaat lopen andere componenten zoals de voedingselco's gevaar.
Er wordt in deze niks begrensd.
Op zich ook al vreemd dat deze elco's niet in het schema staan. (maar wel in de lay-out).
De elco van 16uF zit er wel, via een weerstand van 75 Ohm en 40 Ohm naar het chassis.
Maar die 50uF zit er dus ook tussen kathode/gloeidraad AZ11 en GND en ook eentje tussen punt 7 (schermrooster) van de ECL11 naar GND...
De fout die jij hebt ervaren, komt in principe niet voor tenzij de vorige gebruiker de radio heeft laten werken met een lekke koppel condensator die de ecl11 geheel om zeep helpt. Geleidelijke slijtage veroorzaakt zo'n extreme spanning meestal niet.
Rooster-kathode lek is ook een potentiële oorzaak, en veroorzaakt ook vervorming.
User error dus. Geen enkele radio is hiertegen beschermd. De vorige gebruiker had de hitte, brom en vervorming niet moeten negeren. Je zult ook zien dat bij het inschakelen de spanning fors oploopt, totdat de eindbuis emissie krijgt. Ook dat is normaal.
ECL11 en UCL11: 6,3 volt 1A respectievelijk 60 volt 100 mA. Beide mogelijkheden biedt de trafo. Het is toch niet zo dat de aanwezige (genoemde) ECL11 daarom de voeding niet belast.....?
Het gaat niet om de gloeidraad maar om de stroom door de buis zelf d.w.z. van anode + schermrooster naar kathode.
De afvlakking na de AZ11 is het z.g.n. "swinging choke" principe. Hiermee bespaart men een elko na de smoorspoel. Voorwaarde is wel dat er na de smoorspoel een belasting is.
Als die belasting er niet is heb je nog mazzel dat de AZ11 nog ok is. Meestal loopt de spanning dan zo hoog op dat de gloedraad van de AZ sneuvelt.
Ja, dat is duidelijk. Maar een ECL aansluiten als UCL zorgt ook voor een anodestroom die definitief weg is.
Hat apparaat geeft ook geen geluid. Ik moet gewoon de andere ECL11 afwachten lijkt me.
Ondertussen toen de sluiting van de elco begon, werd de AZ enórm schrikbarend heet. Wat wil je zijn gloeidraad/kathode gewoon naar DND door deze sluiting. Het is nog een wonder dat hij leeft en het glas niet is gebarsten.
Au!
Is 50 uF niet een beetje te veel, in het schema staat 16 uF.
Op vrijdag 9 augustus 2024 15:03:25 schreef Ledlover:
Je zult ook zien dat bij het inschakelen de spanning fors oploopt, totdat de eindbuis emissie krijgt. Ook dat is normaal.
De spanning op de anode van ECL11 daalt niet, ook nadat de ECL11 warm is.
Morgen krijg ik een andere.
Op vrijdag 9 augustus 2024 17:13:23 schreef revado:
Is 50 uF niet een beetje te veel, in het schema staat 16 uF.
Die 50Uf is éxtra, dus niet i.p.v. die 16uF.
Hij staat ook niet in het schema, dat vind ik ook zo vreemd.
Op vrijdag 9 augustus 2024 17:15:39 schreef Bavelt:
[...]Die 50Uf is éxtra, dus niet i.p.v. die 16uF.
Hij staat ook niet in het schema, dat vind ik ook zo vreemd.
Die hoort er in of is er extra in gezet?
Op vrijdag 9 augustus 2024 17:17:10 schreef revado:
[...]Die hoort er in of is er extra in gezet?
In de lay-out van het chassis staat hij wel getekend...
Maar de constructie van het schema vind ik wat wonderlijk. Een Elco van 16uF tussen de kathode van de AZ11 en midden aftakking van de trafo (die meestal aan GND hangt) en via twee weerstanden van 75Ohm en 40Ohm aan GND en daar dan ook nog eens een elco van 50uF vanaf de kathode AZ11 aan GND hangen.
En dan ook nog eens de tweede elco in de buis kortsluiten... 
Op deze manier wordt de negatieve roosterspanning voor de ECL11 verkregen. Normaliter zit daar dan nog een kleine elco met de plus aan de "echte" GND.
Overigens is het geen swinging choke. Ik had de tweede 16µF elco over het hoofd gezien.
Op vrijdag 9 augustus 2024 17:11:32 schreef Bavelt:
Hat apparaat geeft ook geen geluid. Ik moet gewoon de andere ECL11 afwachten lijkt me....
Toch zou ik de gloeispanning controleren voordat je die nieuwe ECL11 er in stopt. Misschien was de laatste reparatie een UCL11 vervangen door een ECL11 en toen dat niet werkte (!) kwam het apparaat bij de volgende reparateur. Met een verkeerde buis.
Just check!
Gloeispanning is 6,4V. Ik heb de netspanning-instelling op 240V gezet.
Ondertussen komt er weer wat geluid uit, omdat een lipje bij de uitgangstrafo los zat. Daarom daalde de anodespanning ook niet.
Op de ECL11 staat met een viltstift "slecht" geschreven..
Maar nog best wel werk aan de winkel met het ding.
Een ouderwetse "krakende" radio, potmeter open of niet. Een hoop gerommel en gekraak. Draai ik hem open, dan kan ik ook nog wat zenders te horen krijgen. Valt overigens niet mee die nog te vinden op de KG-MG-LG....
Het inwendige...
Best wel ruim opgezet.
Al die teer condensatoren met papieren hulsje zijn slecht. Staat er een hoge spanning over, zonder verder nadenken vervangen.
Er zit zoveel teer in, genoeg om de A35 mee te bedekken... 
Maar toch:
Bij inschakeling van het toestel is de gelijkrichter AZ11 eigenlijk vrijwel meteen actief en gaat gelijkrichten.
Onbelast.
De 'hoofdverbruiker', de ECL11 komt pas veel later op gang.
Dat betekent wel dat de elco de eerste 20 seconden de volle mep krijgt met een onbelaste spanning van dik 420V.
Pas als de ECL11 en anderen warm zijn, zakt de voedingsspanning.
Kunnen die elco's die overspanning wel goed aan?
Ja, dat was heel normaal. Je ziet nog genoeg oude toestellen waarbij de voedingselco nog in orde is ondanks de direct verhitte gelijkrichter. Ook zie je er vaker 450v dan 400v elco's. Het toestel dat jij hebt is echter een eenvoudig oostduits toestel. Iedere cent die ze op materiaal konden besparen, hebben ze bespaard, en dus wellicht ook op krap gespecificeerde voedingselco's.
Er zijn indirect verhitte gelijkrichters die specifiek ontworpen zijn om even snel op te warmen als een typische eindbuis. De elco's kunnen die overspanning hebben als ze er voor ontworpen zijn, maar het is netter om dat dus niet te doen.
Maar in dit geval kan je er niets aan doen behalve er nieuwe 450v elco's in zetten.
Die philips elco op je foto is echter ongeschikt. Daar staat expliciet 300v continu, 335 piek op.
Met de 220V naar 240V verhoging gaat de levensduur wel achteruit. Maar zo'n ouwe bak zet je meestal niet aan om dagelijks radio te luisteren.
Op zaterdag 10 augustus 2024 22:24:15 schreef Ledlover:
Die philips elco op je foto is echter ongeschikt. Daar staat expliciet 300v continu, 335 piek op.
Die zat er dus in...
Ik heb wat vervangende exemplaren uit oude radio's, maar die zijn ook allemaal 350/385V..
Maar ik snap nog niet wat de combinatie van een elco van 16uF in de voeding en daarnaast nog een extra 50uF er bij geplaatst. Die overigens niet eens in het schema staat.