Ontkoppelde hoofdwaterleiding geeft spanning

Ik heb een vreemde situatie qua mogelijke spanning op/aarding via de waterleiding:

Onze hoofdwaterkraan was kapot gegaan, dus ging ik die vervangen. Toen ik de koperen leidingen in het huis vast had en ook de koperen leiding die naar buiten ging voelde ik een sterke tintelinf/spanning. Voor het ontkoppelen hebben we hier nooit iets van gemerkt. Vervolgens een draad verbonden met de waterleidingen in huis en de andere zijde tegen de hoofdwaterleiding aangetikt. Hier kwam dan een klein vonkje.
We hebben geprobeerd te testen op welke groep het probleem zat: alle groepen uit gezet en toen elke keer een groep aangezet. Het kwam enkel voor bij de losse groepen voor de vaatwasser en wasmachine. Het was laat dus ik heb de hoofdleiding weer met koper aangesloten. Er hebben nu nergens last van.

Het is een ouder appartement met twee onderburen.
De groepenkast is door de vorige bewoners 2 jaar geleden vervangen door een abb kast. In de badkamer en keuken zijn overal geaarde stopcontacten. Er loopt in de meterkast ook een aardedraad naar beneden, maar kan die daarna niet meer volgen natuurlijk.

Is dit een gebruikelijke lekstroom of is hier meer aan de hand? Hoe kan ik meten of er nu lekstroom door de waterleiding stroomt?

Vroeger werd de aarding van een woning via de waterleiding gedaan, niet netjes, maar soit, toen.
Als je dan die waterleiding loshaal houd je een geleider over die nergens aan vast zit, maar wel de schakelende voedingen van je witgoedapparatuur aangesloten heeft.
En gezien die apparatuur van iedere geleider (de nul en de fase) een condensator naar aarde heeft voel je dus de deelspanning uit die apparatuur, ongeveer tussen de 105 tot 126 Volt.

Oplossing, een aparte aarddraad trekken naar een aardpunt.
Gezien je blijkbaar hoog woont zal dat niet meevallen.

Een sanitair installateur/loodgieter zal, alvorens het eigenlijke werk aan te vangen, het vervangen/repareren van de hoofdkraan, de koperen leidingen aan weerszijden verbinden met een koperdraad. Dit zijn gevaarlijke situaties.
Uit de startpost blijkt niet dat er aardlekschakelaars aanwezig zijn. Kan dus nog iets gevaarlijker zijn dan alleen maar de door Jinny genoemde condensators.

Edit1: antwoord op de laatste vraag.

Ga naar de hardwareshop/bouwmarkt, en koop een bos draad. Of als je een snoerhaspel hebt staan die lang genoeg is, doe het dan daar mee. Leg de draad of het snoer naar beneden, sla buiten in de tuin of in het trottoir een pennetje, 20cm zal genoeg zijn. Emmertje water erover. Verbind die pen met de draad of het snoer, verbind boven bij de meterkast je multimeter stand 300V met het snoer of draad. Kijk wat je afleest. Schakel nu de hoofdschakelaar uit. Weer aflezen.

Edit2: Wat Sine zegt.

Een beetje loodgieter/metervervanger weet dit. Ik heb al vaker gezien dat die een startkabel meenemen en die over de leidingen klemmen.

Even voor het begrip van een aantal mensen...

Die condensatoren hebben een impedantie van zeg 100k tot 1M. Geen zin om uit te rekenen. Laten we even een makkelijk getal in die range nemen: 230k. Dan kan er een stroom van maximaal 1mA gaan lopen. Dat voel je maar is niet fataal.

Als er nu een apparaat, zeg je wasmachine een 2.3k lek-naar-aarde heeft, en zolang als de aarde goed werkt, dan is er weinig aan de hand. Je betaalt een paar euro extra aan elektrakosten en klaar.

Maar als je nu de aarde onderbreekt en goed contact maakt (b.v. wegens water op je vingers) met de "draad" waar via 2.3k de 230 op staat en de echte aarde... dan kan er 100mA gaan lopen hetgeen best wel eens dodelijk kan zijn.

Vandaar dat de professionals die dit dagelijks doen niet een 1:1000 kans willen lopen om dood te gaan. Dan halen ze statistisch het eind van het jaar niet...

Ik heb een moderne meterkast met 3 aardlekschakelaars. Die zijn nog nooit af gegaan.

De hoofdkraan heb ik zelf vervangen, ik was niet bekend mee dat de aarde hier nog via de waterleiding liep, gezien we een aardedraad hebben die naar in de meterkast omlaag loopt. Echter vraag ik me nu af of die draad niet allen naar de badkamer radiator gaat gezien in het koppelblokje maar 1 draad zit. (er zit geen waterleiding of meter in de meterkast)

Ik zal die test met de pen doen, dat is goed te doen qua hoogte hier. Wat moet ik in de groepenkast dan precies meten?

Het is dus normaal dat er stroom 'loopt' op de aarde, echter hoort dat nu niet meer de waterleiding te zijn?

Iets lekstroom heb je altijd, ook zonder filter C's, dat is niet schokkend (heh)

Het kan best dat er een aardpen is, maar dat er op de route daarnaartoe *ergens* wat onderbroken is, ik heb geen idee hoe men dat typisch in een appartement oplost.

Waar gaat de aarde van de groepenkast zelf naar toe, die draad die naar beneden loopt?
Dan is er een redelijke kans dat die draad bij de onderburen ergens los of onderbroken is...
In oudere gebouwen loopt die vertinde draad gewoon door alle woningen met een koppelblokje om af te takken.
En sons knippen ze dat wel eens los bij een vervaning van een kast...
Bij de buren kijken, ook beneden in het gebouw in de ruimte waar de watermeters zitten, en meten en zo nodig gewoon een professional inroepen.
Dit kan serieus gevaarlijk zijn, ook bij de buren.
De waterleiding hoort bij het binnenkomen van het gebouw een goede aarde te hebben en de aardleiding, in dit geval gezamenlijk, ook.

Met de introductie van de ontstoor condensatoren en de schakelende voedingen hebben we dus de situatie dat er standaard een stroom kan lopen over de aarde draad.
Vroeger was dat alleen als er iets grondig fout was en de smeltveiligheid doorging.
De reden dat de aarde ook aan de waterleiding als hoofdaarding hing, die was van metaal en lag over kilometers lekker in de grond het had dus een vrijwel te verwaarlozen aardweerstand. (niet dat dat toen mocht, maar soit)

Wat eigenlijk aangesloten zou moeten zijn op een aardblokje,
1] de aardpuls, ofwel de hoofdaarding van de woning
2] de waterleiding om te vereffenen
3] de aardrail in de groepenkast
4] de gasleiding (indien aanwezig)
5] eventueel de aparte vereffeningsdraad uit de badkamer.

Wat hieruit volgt is dat er aan dat aardblokje minimaal 3 draden aangesloten zouden moeten zitten.
Alles wat minder is zou argwaan moeten wekken...

Hierbij de meterkast. @Revado, ja dat is de vraag inderdaad. Vanaf het aardeblokje loopt er maar 1 blanke draad door die buis naar beneden. En dus 1 naar de aarderail in de groepenkast. Verder onder de vloer kan ik dat niet controleren.

[Bericht gewijzigd door Doublemx op (11%)]

De buren zitten ook op die leiding vermoed ik, kan het evengoed zijn dat hun installatie spanning zet op de binnenkomende leiding

Wat fcapri zegt, daar had ik ook iets over willen schrijven.
Maar er zijn vonkjes getrokken, (hoop met brilletje op) en er vonkte niet toen de juiste groepsschakelaars afstonden. Dus een kans dat het niet van buiten komt.
Maar meten is weten, en je moet dan ook weten wat je meet.

Wiens signature was/is dat ook alweer?

Edit: ik zie toch een tweede draad, rechts in die buis. Maar die zit vermoedelijk aan de waterleiding.
Het veiligste is, om op die waterleiding twee klemmen te zetten, eentje aan de huiskantvan de meter, de andere klem aan de toevoerleidingkant van de meterkraan. Daar een stukje aarddraad tussen.

Zit me wel af te vragen hoe die hoofdwaterkraan drukloos gemaakt was bij dat werkje. Die kraan is eigendom van het waterleidingbedrijf. Had je hullie moeten laten doen.

[Bericht gewijzigd door mvdk op (42%)]

Het kwam enkel voor bij de losse groepen voor de vaatwasser en wasmachine.

Deze 2 toestellen hebben 100% zeker een netfilter met 2 Y-condensatoren naar aarding.
Daar het onderbreken van de hoofdleiding bij u "kriebels" geeft wil zeggen dat de normale lekstroom van de netfilters niet via de reguliere aarding kan wegvloeien maar enkel via de waterleiding.
Uw aarding is dus niet in orde! :(
Met de hoofdleiding onderbroken had je tussen de 2 pijpeinden wss 110V gemeten en had je ook "kriebels" gevoeld als je met je hand eens langs de trommel van je wasmachine of de binnenwand van je vaatwas had gewreven.... zeker op kousevoeten.
Dat er geen aardwachters afvallen/afvielen wil zeggen dat de lekstroom onder de aanspreekstroom blijft/bleef.

Edit: bij de buren moet je niet gaan zoeken als het duidelijk uw vaatwas en wasmachine groep is
Simpelste om (lek)stroom door je waterleiding te meten is een lekstroomtang

Dat ziet er allemaal erg nieuw uit, inclusief het meterbord en hoofdaansluiting.

Op zondag 10 augustus 2025 15:56:06 schreef Doublemx:
Hierbij de meterkast. @Revado, ja dat is de vraag inderdaad. Vanaf het aardeblokje loopt er maar 1 blanke draad door die buis naar beneden. En dus 1 naar de aarderail in de groepenkast. Verder onder de vloer kan ik dat niet controleren.

Hier in de flat waar ik woon zit het ook zo ( doosje op de foto even open gemaakt).
Die buis gaat door de vloer naar de onderliggende meterkast.

Als je het bovenste appartement hebt zit er maar 1 aankomend van de woning er onder.
Daar zit een aftakblokje met een omhoog en omlaag lopende draad, en in de onderliggende dan ook weer.
Bij de benedenburen gaan kijken en uitleggen, ook in hun belang.

Overigens een keurige groepenkast.

Op zondag 10 augustus 2025 16:19:49 schreef revado:
[...]

Hier in de flat waar ik woon zit het ook zo ( doosje op de foto even open gemaakt).
Die buis gaat door de vloer naar de onderliggende meterkast.
[bijlage]

Overigens een keurige groepenkast.

Behalve de kabel die "kaal"de groepenkast ingaat, en vast zit met een tyrap...

Op zondag 10 augustus 2025 16:47:41 schreef mel:
[...]Behalve de kabel die "kaal"de groepenkast ingaat, en vast zit met een tyrap...

Bedoelde die kast van TS :)

Op zondag 10 augustus 2025 16:56:45 schreef revado:
[...]

Bedoelde die kast van TS :)

Zeg dat dan :)
Trouwens, dit voor TS,nu weet je gelijk waarom IEDERE binnenkomende leiding vereffend moet worden,gas, water, verwarming..

Zou het handig zijn om dan aan beide zijden van de meter de leidingen met elkaar blijvend te verbinden met een aardkabel? Om alle risico te vermijden naast de 'normale' aardpen zelf.

[Bericht gewijzigd door Dr Panda op (20%)]

Volgens mij mag je al een halve eeuw nooit een waterleiding gebruiken als aardleiding. (in NL) Wel moet echt alles geaard zijn.
Dat kan serieus gevaarlijk worden als leidingen vervangen worden.
Zo is er iemand als eens geelectrocuteerd onder de douche nadat bet waterleidingbedrijf de boel vervangen had door een kunststof leiding vanaf de straat.
Derechtzaak die er op volgende heeft jaren geduurd. Vast wel ergens is de uitspraak ergens te vinden.

Waterleidingbedrijven hebben vanaf het begin toen er asbestleidingen gelegd gingen worden, brieven gestuurd naar aangeslotenen. Veel mensen hebben die brief gewoon weggegooid, en zaten na de werkzaamheden zonder een goeie aarding. Het kleine stukje dienstleiding, wat tot eind jaren 70 in koper werd uitgevoerd, gaf nog een klein beetje aardcontact. Velen hebben, als doehetzelver, of met medewerking van een installateur, geaard op de armering van de aansluitkabel. Ik heb ze allemaal gezien, als stoppendraaier.
Bij de ombouw van oud 220 in Delft kwam de projectleider van die klus deze situaties ook tegen, meer dan de helft van de aansluitingen had geen eigen aardelektrode. Wat nu te doen? Gewoon weer aarde leveren, door de armering, én de nulader in de huisaansluitkast onder één klem te zetten, en daar het huisaardsysteem op aan te sluiten. Je moet toch wat..

Edit: die brieven van de waterleidingbedrijven legden in heel veel woorden, in Jip en Janneke taal, uit wat het probleem was, en dat klanten zélf, voor eigen rekening, een aardingoplossing moesten regelen. De meesten deden niks.

[Bericht gewijzigd door mvdk op (12%)]

pas nog bezig geweest bij een VVE uit de jaren 50. die hadden hoofdzekeringen in de algemene kelder 3x35A en daar zaten dan 6 flats op met 1 fase 25A. die zekeringen waren nogal eens gewisseld gezien sommige woningen 10 groepen hadden en die kast nogal wat gebruikssporen had. wat veel last voor een 35A zekering, 2 woningen. echter kwam de 6mm2 aarding nog van de hoofdwaterleiding af. dat geheel was oud spul, en zo vochtig daar dat het meterbord bijelkaar werd gehouden door de meterkast. de planken vielen van rottigheid er al af. de hoofdwaterleiding buiten kon goed al vervangen zijn, je weet het niet maar dan zaten er dus 6 woningen zonder aarding..

bij ts lijkt het ook nog jaren 40/50 te zijn, maar er is wel een nieuwe hoofdkast in gehangen. wrs nog een gietijzer hoofdkast geweest die is geruimd. wat doet die buis rechts van de hoofdkast? kan een losse aarde zijn maar ook een loze buis.

[Bericht gewijzigd door testman op (16%)]

Maar meten is weten, en je moet dan ook weten wat je meet.

Wiens signature was/is dat ook alweer?

Zit er onder in de kast nog een aansluiting 25 of 16mm², wat wel zo hoort te zijn , en die we wel zien gebruikt om te verlengen voor nieuwe groepenkast.
De aarddraad mag alleen per etage met een aftakklem worden gemaakt zonder de hoofdaarde te onderbreken.

Op zondag 10 augustus 2025 20:31:32 schreef henri62:
Volgens mij mag je al een halve eeuw nooit een waterleiding gebruiken als aardleiding. (in NL) Wel moet echt alles geaard zijn.

Niet als aardleiding, klopt. Maar de koperen waterleiding zelf moet na de watermeter wel altijd aan aarde liggen.