Men neme een glazen pot stoofperen van de LIDl of elk ander. Schroeft de deksel met 4 schroeven vast op een onderplaat. Boort 10 mm gat in een stukje hout. Zaagt er een stukje af. Fixeert hem tegen de deksel op de onderplaat. Haalt een stuk 3 aderig dik netsnoer door de 10mm alu buis, binnendiameter 8mm. Zet wat start- en stop- potloodstrepen op de buis. Knel de buis vast voor het stukje hout met wat rubber en slangenklem. Plak wat tape op het glas en zet bril op ter bescherming. Verbuig met wat kracht de buis rond de inkeping tussen deksel en glas.
Je kan natuurlijk ook een wat lange stalen buis om de alu buis doen om beter kracht te zetten.
nonius
set SCE to AUX.
Necessity is the mother of invention....
Slim bedacht. Ik had trouwens niet verwacht dat het electriciteitssnoer voldoende weerstand zou bieden tegen het plat worden van de buis, maar blijkbaar wel dus.
Blijft in m'n achterhoofd nu alleen de prangende vraag knagen waar het gebogen buisje voor is..... (lijkt me te kort voor een gevouwen dipool)
buckfast_beekeeper
Van Lambiek wordt goede geuze gemaakt.
Vullen met zand en aan beide zijden een kurk erin. Verwarmen kan helpen.
Arco
Special Member
Arco - "Simplicity is a prerequisite for reliability" - hard-, firm-, en software ontwikkeling: www.arcovox.com
Meestal vult men inderdaad de buis met zand, kurk erin of de eindes platknijpen...
Voor koperen waterleidingbuis bestaan buigveren. Die gaan niet zoals bij elektriciteitsbuis in de buis, maar om de buis. Bestaan in ieder geval voor 12 en 10 mm. Die diameters zijn dun genoeg om met de hand te buigen.
Verkrijgbaar bij de bouwmarkt.
buckfast_beekeeper
Van Lambiek wordt goede geuze gemaakt.
Maar dan heb je zacht koperen buis nodig. Hard koper plooi je daar niet mee. Dan is een plooitang noodzakelijk. Zacht koper trek je daarin weer kapot.
Voor de Ollanders hier: een plooitang is een buigijzer 
Goeie tip! Dit moet ik binnenkort nog doen, en was er nog niet uit hoe ik dat netjes voor elkaar zou gaan krijgen.
Hunebedbouwer
De spanning is te snijden, welke mes moet ik daarvoor gebruiken?
Vullen met water en laten bevriezen, dan om een mal trekken het ijs voorkomt dat de buis plet, vooral bij krappere bochten.
Op vrijdag 3 oktober 2025 15:57:33 schreef Hunebedbouwer:
Vullen met water en laten bevriezen, dan om een mal trekken het ijs voorkomt dat de buis plet, vooral bij krappere bochten.
Dan moet je de einden wel open laten of er een slangetje op doen wat iets hoger uitkomt, anders scheurt je buis door het uitzettende ijs.
Op vrijdag 3 oktober 2025 11:23:55 schreef buckfast_beekeeper:
Maar dan heb je zacht koperen buis nodig. Hard koper plooi je daar niet mee.
hoe kan je dat onderscheid zien?
Arco
Special Member
Arco - "Simplicity is a prerequisite for reliability" - hard-, firm-, en software ontwikkeling: www.arcovox.com
Op vrijdag 3 oktober 2025 16:00:00 schreef revado:
Dan moet je de einden wel open laten of er een slangetje op doen wat iets hoger uitkomt, anders scheurt je buis door het uitzettende ijs.
Meestal doet men dan afwasmiddel door het water, dan blijft het ijs enigszins flexibel...
Op vrijdag 3 oktober 2025 16:55:24 schreef KlaasZ:
[...]hoe kan je dat onderscheid zien?
Op rol?
In mijn tijd met eigen huis deed ik het met rechte stukken en bochten solderen. Buigen vond ik maar niks.
Koperbuis op rol heb ik nooit gebruikt, altijd rechte stukken. Buis 15 mm en 22 mm met het buigijzer, 12 mm met een uitwendige buigveer. Ging altijd zonder problemen.
benleentje
Golden Member
Op vrijdag 3 oktober 2025 16:55:24 schreef KlaasZ:
[...]hoe kan je dat onderscheid zien?
Uitgegloeid koper is net iets roder van kleur.
Maar het goed zien is best lastig en als je het verschil wilt weten dan pak je een stuk koper in de hand en kijkt af het makkelijk wilt buigen.
buckfast_beekeeper
Van Lambiek wordt goede geuze gemaakt.
Op vrijdag 3 oktober 2025 16:55:24 schreef KlaasZ:
[...]hoe kan je dat onderscheid zien?
Zacht koper is inderdaad meestal op rol. Hard koper is meestal in lengtes van 6m te verkrijgen (of delen ervan). Hard koper kan je aan het uiteinde uitrekken om als mof te dienen. Met zacht koper gaat dat sneller scheuren.
Op vrijdag 3 oktober 2025 17:17:02 schreef KlaasZ:
Koperbuis op rol heb ik nooit gebruikt, altijd rechte stukken. Buis 15 mm en 22 mm met het buigijzer, 12 mm met een uitwendige buigveer. Ging altijd zonder problemen.
5/8 buis of 16mm doe je niet met een veer. Zelfs met een buigijzer/plooitang heb je nog wel wat macht nodig. Bij 3/4 buis wordt het alleen maar erger. Ik weet niet dat er >40 jaar geleden 22mm verkrijgbaar was.
12mm is meestal zacht koper en wordt meestal gebruikt voor het aansluiten van lavabo, gootsteen, ... Dat doe je inderdaad best met een veer.
nonius
set SCE to AUX.
hoe kan je dat onderscheid zien?
Zien kan ik het niet, maar voelen des te beter:
Uitgegloeid koper buigt al als je er nog maar kijkt; het is zeer makkelijk in allerlei vormen te buigen.
Hard koper (koper wordt hard door koudvervorming) buigt zeer moeilijk, en als het al buigt scheurt het snel.
I.t.t. staal kun je koper *niet* harden door te verhitten en plots af te koelen. Koper kan alleen gehard worden door koudvervorming (cold forming; work hardening). En weer zacht gemaakt worden door uitgloeien.
Da's ook de reden dat in een lasdoos oude installatiedraad (die al vaak losgehaald, rechtgebogen, vastgemaakt in een lasklem en opnieuw in de lasdoos gepropt) zo lastig te buigen wordt. Het wordt harder (en sterker, hoewel dat nauwelijks relevant is) maar ook brosser, en scheurt bij verdere vervorming dan gemakkelijk.
</beginnerscursus warmtebehandeling non-ferrometalen>
Deze heb ik voor "Shell" buisjes, en koper buis van 10mm. Van het merk Virax.
Ik heb een grotere voor 15mm.
Vroeger ook nog 1 gehad voor 22mm, da's echt trekken
nonius
set SCE to AUX.
Zulke schattige buigijzertjes voor de dunnere maten (6-8-10mm) heb ik nog niet.
Vroeger ook nog 1 gehad voor 22mm, da's echt trekken
Voor RVS e.d., en vooral wanneer het dikwandig is, begin ik dan toch al voorzichtig naar m'n hydraulische buigpomp te grijpen, die heeft er geen enkele moeite mee. Alleen het opbouwen van de buigpomp is altijd zo'n gedoe, waarbij alles, inclusief ikzelf, onder de olie en het smeer komt te zitten....
benleentje
Golden Member
Op vrijdag 3 oktober 2025 18:11:52 schreef nonius:
[...]Hard koper (koper wordt hard door koudvervorming) buigt zeer moeilijk, en als het al buigt scheurt het snel.
Zolang je 1 kant op buigt scheurt het niet, of je moet het heel lomp doen. Maar dan is de buis ook zover geknikt en afgeplat dat er geen of nauwelijks nog water door kan. Maar zondert buigijzer knikt het vrij snel. En als er een knik in zit en dan weer terug buigt dan kan het gaan scheuren.
Maar als je een keer je buigijzer vergeten bent en er moet een heel klein bochtje in dan buig ik dan op mijn knie. Maar het word al vrij snel iets plat. Dus het is echt een noodoplossing, maar is verder niet zo mooi om te zien. De afplatting kan meestal geen kwaad.
Voor RVS e.d., en vooral wanneer het dikwandig is,
Vroeger werkte in nog bij een verwarmingsbedrijf. Toen eens meegelopen met een oude man. En die boog gewoon die dikwandige pijp zonder buigijzer of hydraulisch was er toen nog niet zoveel. Die tekende gewoon af waar de bocht moest komen en wist voor elke pijp diameter welke lengte hij daarvoor moest aftekenen. Dan met de gasvlam de buis tussen het afgetekende deel roodgloeiend maken en dan beugen. Dan werd het in het midden iets dikker en daar zette hij dan zijn pijptang op en kneep dat weer en vorm en dan weer verder beugen en in vorm brengen. Dat ging eigenlijk nog vrij snel ook allemaal. Het werd bij dat bedrijf bijna altijd aan elkaar gelast met een hete gasvlam en lasdraad. Maar meestal gebruikte ze wel lasbochtstukken.
[Bericht gewijzigd door benleentje op (34%)]
benleentje
Golden Member
5/8 buis of 16mm doe je niet met een veer. Zelfs met een buigijzer/plooitang heb je nog wel wat macht nodig. Bij 3/4 buis wordt het alleen maar erger. Ik weet niet dat er >40 jaar geleden 22mm verkrijgbaar was.
Dat moet haast wel. Want daarna bij een koeltechniek bedrijf gewerkt en die oude installaties hadden ook allemaal koperbuis van soms wel tot 110mm dik. Ik heb daar gewerkt in de begin jaren 90 en dat is al ongeveer 35 jaar gelden En toen waren er al oude installaties met koperbuis.
buckfast_beekeeper
Van Lambiek wordt goede geuze gemaakt.
Dat er veel dikkere buis was, is wel een zekerheid. 1" 1,5", ... maar de metrische maten zoals 22mm zeggen me totaal niks.
...Die tekende gewoon af waar de bocht moest komen en wist voor elke pijp diameter welke lengte hij daarvoor moest aftekenen...
In mijn jonge jaren was ik "helper" verwarmingsman. Wij hadden ook zo'n hydraulische pomp om te plooien, en inderdaad heb je wat opstel werk. Dit ding kon stalen (ijzeren) buis tot 2" plooien.
De man waar ik helper bij was kon sneller buis tot 1" plooien met de gasvlam (acetyleen/zuurstof) dan ik met de pomp (opstellen, afmeten...)
Ook zelf gedaan, 1 buisdikte naar voor en 2 diktes naar achter aftekenen , roodgloeiend stoken en dan buigen en biiwerken. Snel werken is hier de boodschap.
Mijn jonge wilde jaren
benleentje
Golden Member
Op vrijdag 3 oktober 2025 21:46:55 schreef buckfast_beekeeper:
Dat er veel dikkere buis was, is wel een zekerheid. 1" 1,5", ... maar de metrische maten zoals 22mm zeggen me totaal niks.
Oh bedoel je dat. Dan heb ik het verkeerde begrepen. Ja dat weet ik ook niet.
Maar toen ik ca 35 jaar gelden dat werkt deed gebruiken wij merendeels metrische maten voor koperbuis en was het bv 40mm koper voor een hoofdwaterleiding.
Ergens is het ook niet zo belangrijk zolang alles maar op elkaar past.
In mijn oude huis probeerde ik 15mm buis op in de muur verwerkte koper buis die in mijn keuken uitkwam aan te sluiten, dat lukt net niet. Daar waren dan ook geen knelkoppelingen voor maar wel soldeer sokjes.
[Bericht gewijzigd door benleentje op (23%)]
Op vrijdag 3 oktober 2025 18:04:39 schreef buckfast_beekeeper:
[...]Zacht koper is inderdaad meestal op rol. Hard koper is meestal in lengtes van 6m te verkrijgen (of delen ervan). Hard koper kan je aan het uiteinde uitrekken om als mof te dienen. Met zacht koper gaat dat sneller scheuren.
12mm is meestal zacht koper en wordt meestal gebruikt voor het aansluiten van lavabo, gootsteen, ... Dat doe je inderdaad best met een veer.
Niet helemaal correct.
In de koeltechniek was het vroeger gebruikelijk de flair koppelingen er zelf aan te trompen.
Dat lukt je met hard koper niet, dat scheurt kapot.
Tegenwoordig (hard)soldeer je er een complete koppeling aan.
In NL is 12 mm voor wastafels en dergelijke ook hardkoper.
Zachtkoper wordt niet veel gebruikt.
ALS er al koper gebruikt wordt, het is heden ten dage meestal kunststof.
Hardkoper is ook wel logisch, alles is tegenwoordig knelkoppelingen en die werken met zachtkoper alleen maar met een inzetstuk in de buis anders kan je blijven vastdraaien tot het einde van de schroefdraad
Ik heb in mijn eerste job heel veel witgoed en haarden aangesloten, voor een gashaard was 15mm koper buigen met de buigtang, en eventueel een enkel soldeerknietje als er een scherpe buitenbocht moest worden gemaakt bij een schoorsteenmantel.
Dat buigen gaat op gevoel na een tijdje en dan weet je de lengtes die voor buigen nodig zijn.
Die leidingen pasten op de milimeter.
Dat verleer je nooit meer, al is het bijna 40 jaar geleden
Net als de lood / koper verbindingen of lood op lood.
Dat was toen nog regelmatig een klusje wat veel handigheid vraagt.