[NL] Afzekeren 1,5 mm2 schakeldraad

Beste forum deelnemers,

Ik werd (in Nederland) in een oud huis geconfronteerd met een groep voor uitsluitend wat lampen, die was uitgerust met een smeltveiligheid van 16 ampère.
De doorsnede van de fase / nuldraad is 2,5 en van de schakeldraad 1,5 mm2.
Vraag: had de nominale waarde van die zekering, de 1,5 mm2 schakeldraad in acht nemend, geen 10 ampère moeten zijn?

Met vriendelijke dank,

Herbert

Voor lichtpunten is 1,5 als schakeldraad vrij normaal

Je kunt er voor de zekerheid 10A in draaien, maar 16A gaat er prima uit als een lamp kortsluiting maakt.

Op maandag 13 oktober 2025 17:53:32 schreef maartenbakker:
Je kunt er voor de zekerheid 10A in draaien, maar 16A gaat er prima uit als een lamp kortsluiting maakt.

Bij een installatieautomaat is dat wel het geval vanwege de snelle elektromagnetische werking van de kortsluitstroom beveiliging maar omdat het hier een smeltveiligheid betreft, die van nature langzamer reageert dan een automaat, vroeg ik mij af of hier i.p.v. en 16 A zekering, een 10 A zekering geen veiliger oplossing was? Voorzien de voorschriften daar niet in?

had de nominale waarde van die zekering, de 1,5 mm2 schakeldraad in acht nemend, geen 10 ampère moeten zijn?

Draaddiktes zijn gebaseerd op de zekering die ervoor zit en op de lengte ervan. En dat geeft dan een maximale weerstand waarbij de zekering nog snel genoeg kan uitschakelen. Tot ca 50 meter mag je 1,5mm2 afzekeren met 16A. Dat houd in dat je elke in kleine woning in principe gewoon 1,5mm2 kan gebruiken.

Echter zijn er specifiek voor woningen er een aantal aanvullende eisen zoals dat de minimale draaddikte 2,5mm2 moet zijn. Echter omdat er bij gangen met trappen er nogal wat schakeldraden kunnen zijn is er gezegd dat de schakeldraad 1,5mm2 mag zijn.

Als de lengte van de schakeldraad boven de 50 meter uitkomt dat moet dat eigenlijk een 2,5mm2 worden.

maar omdat het hier een smeltveiligheid betreft, die van nature langzamer reageert dan een automaat, vroeg ik mij af of hier i.p.v. en 16 A zekering, een 10 A zekering geen veiliger oplossing was? Voorzien de voorschriften daar niet in?

Dat doen ze ook er zijn verschillende tabellen voor automaten en smeltzekeringen.
Maar in alle tabellen mag je een stuk 1,5mm2 met 16A zekeren maar dan zijn de toegestane lengtes anders.

Het is niet helemaal waar dat een smeltzekering trager is. Een smeltzekering is vaak sneller op het gebied van overbelasting en wel iets trager bij een kortsluiting. Maar overbelasting telt iets zwaarder dan kortsluiten dus is smeltzekering soms zelf noodzakelijk.

Bij een automaat is de kortsluitstroom die er kan lopen vaak weer hoger en heel soms moet je automaten dan voor zekeren met een smeltpatroon. Smeltpatronen zorgen namelijk voor een gelimiteerde kortsluitstroom omdat ze meer weerstand hebben en die tijdens het doorsmelten nog eens toeneemt.

[Bericht gewijzigd door benleentje op (39%)]

Op maandag 13 oktober 2025 18:18:34 schreef herbert116:
Voorzien de voorschriften daar niet in?

de voorschiften voorzien daar prima in? niks in de voorschiften zegt dat jij daar geen 10A in mag zetten als je dat wil?
maar zoals gezegd, 16A springt er ook al sinds jaar en dag prima uit in een huis installatie

Op maandag 13 oktober 2025 18:18:34 schreef herbert116:
[...]

Bij een installatieautomaat is dat wel het geval vanwege de snelle elektromagnetische werking van de kortsluitstroom beveiliging maar omdat het hier een smeltveiligheid betreft, die van nature langzamer reageert dan een automaat

Bij een volle kortsluiting heb je het dan alsnog over fracties van seconden. De lengte van 50m die genoemd wordt in de regelgeving (citaat benleentje) is daar afdoende voorzorg voor.

Een 16A automaat kan er bv 1 uur over doen als er 20A loopt en de smeltzekering is daar weer sneller. Maar in oude automaten van het type K, L en ? is dat ook weer heel anders dan de moderne met A t/m D. En zo zijn er ook nog smeltzekeringen met specifieke toepassingen.

Als de schakeldraad voor algemene verlichting in woonhuizen is dan is dat toegestaan volgens de Nederlandse NEN1010.

HEt klopt ook dat het is toegestaan. Maar het gaat er mij ook om dat een 1,5mm2 prima achter een 16A zekering kan mits je op de lengte ervan let.

@Toeternietoe
Mag ik hieruit concluderen dat volgens de Nederlandse NEN-1010 in een lichtgroep met een 1,5 mm2 schakeldraad, een 16 A smeltveiligheid is toegestaan?

Edit: zag de reactie van Benleentje te laat. Dat maakte deze laatste vraag vraag overbodig.

Allen bedankt voor de reacties!

[Bericht gewijzigd door herbert116 op (28%)]

In de NEN1010 mag maximaal met 16A beveiligd worden, er staat niet bij dat het een installatie of zekering moet zijn. Maximaal, dus 10,6,4 en2A mag ook.

Op maandag 13 oktober 2025 19:46:16 schreef herbert116:
@Toeternietoe
Mag ik hieruit concluderen dat volgens de Nederlandse NEN-1010 in een lichtgroep met een 1,5 mm2 schakeldraad, een 16 A smeltveiligheid is toegestaan?

Edit: zag de reactie van Benleentje te laat. Dat maakte deze laatste vraag vraag overbodig.

Allen bedankt voor de reacties!

Ja, mits toegepast in woonhuisinstallaties .

Op maandag 13 oktober 2025 20:02:50 schreef Peter112:
In de NEN1010 mag maximaal met 16A beveiligd worden, er staat niet bij dat het een installatie of zekering moet zijn. Maximaal, dus 10,6,4 en2A mag ook.

Nee dat staat zeker niet zo in de NEN1010.

Voor een kort stukje 1,5mm2 mag dan ook gewoon nog een 25A zekering weet ik uit mijn hoofd maar groter misschien ook nog wel. Maar goed wie heeft er maar zeg 3 meter 1,5mm2 nodig. En vaak word dat toch ook gewoon een 2,5mm2 kabel omdat allerlei aparte kabels ook niet handig is om maar bij je te hebben op de klus.

[Bericht gewijzigd door benleentje op (12%)]

De meeste schakelaars waar de 1.5mm² aanzit zijn ook maar voor 10 Amp.
Voor lange lichtlijnen worden 2.5mm² kabels gebruikt worden vaak met een magneetschakelaar of een werkschakelaar geschakelt.

Dat klopt. Maar voor lichtlijnen gebruik je toch al snel een kabel en vaak zijn die lichtlijnen ook nog in 3 fasen uitgevoerd en zit er ook noodverlichting in en dan heb je al 5 aders nodig.
Maar als die kabel korter is dan 50 meter zou dat ook in 1,5mm2 mogen.

Op maandag 13 oktober 2025 22:35:59 schreef benleentje:
[...]Nee dat staat zeker niet zo in de NEN1010.

Voor een kort stukje 1,5mm2 mag dan ook gewoon nog een 25A zekering weet ik uit mijn hoofd maar groter misschien ook nog wel. Maar goed wie heeft er maar zeg 3 meter 1,5mm2 nodig. En vaak word dat toch ook gewoon een 2,5mm2 kabel omdat allerlei aparte kabels ook niet handig is om maar bij je te hebben op de klus.

De klok horen luiden………

Waar jij het over hebt staat zo ongeveer in de NEN1010, maar dat heeft geen betrekking op de installatie in woonhuizen.
Maak het voor de TS niet moeilijker dan dat het al is….

OP: Zet er dan ook een andere passchroef in rood=10A als er een andere stop in de kast komt. Of een zekeringautomaat plaatsen die in plaats van de stenen zekering kan.

[Bericht gewijzigd door RAAF12 op (16%)]

Op maandag 13 oktober 2025 22:35:59 schreef benleentje:
[...]Nee dat staat zeker niet zo in de NEN1010.

Voor een kort stukje 1,5mm2 mag dan ook gewoon nog een 25A zekering weet ik uit mijn hoofd maar groter misschien ook nog wel. Maar goed wie heeft er maar zeg 3 meter 1,5mm2 nodig. En vaak word dat toch ook gewoon een 2,5mm2 kabel omdat allerlei aparte kabels ook niet handig is om maar bij je te hebben op de klus.

2,5mm2 mag je voor maximaal 15 meter nog met 25A zekeren. maar dat moet je niet willen, de lassen worden doorgaans ook te warm, een gewone steeklasdop mag geen 25A voeren. ik ben weleens 1,5mm2 tegengekomen in een groep met overbelasting, die groep was al een C25 automaat. die ging pas bij 32A eruit na een tijd. de 1,5mm2 was zo heet dat je met een vinger de isolatie eraf kon duwen..

Op dinsdag 14 oktober 2025 08:04:47 schreef Toeternietoe:
[...]
Maak het voor de TS niet moeilijker dan dat het al is….

Eerlijk gezegd viel het nog wel mee met die moeilijkheid......
In feite was de centrale vraag in de O.P. simpel en de uiteindelijke conclusie idem dito:
de genoemde 16 A smeltveiligheid hoeft kennelijk volgens NEN-1010 niet verlaagd te worden tot 10 A en kan derhalve blijven zitten.

Al sinds jaar en dag wordt er 1,5 mm voor schakeldraad gebruikt en is de zekering 16 A.Meestal is het vermogen van lampen zo danig laag, dat er geen grote stroom loopt. De schakelaar van de lamp is meestal ook geschikt voor 10A.

Op dinsdag 14 oktober 2025 10:36:12 schreef herbert116:
[...]

Eerlijk gezegd viel het nog wel mee met die moeilijkheid......
In feite was de centrale vraag in de O.P. simpel en de uiteindelijke conclusie idem dito:
de genoemde 16 A smeltveiligheid hoeft kennelijk volgens NEN-1010 niet verlaagd te worden tot 10 A en kan derhalve blijven zitten.

DE vraag was niet zo moeilijk, maar veel van de antwoorden die komen hebben geen snars met de vraagstelling van de TS te maken.

Ik heb al heel veel gezien, maar een 3 fase lichtlijn ben ik in een woonhuis nog nooit tegengekomen.
En de voorschriften en normen voor kabel zijn toch een stukje anders dan een woonhuisinstallatie met VD draad in buis. Met kabel mag je zelfs (onder bepaalde voorwaarden) 1,5 qmm nog met 32A afzekeren, maar of de TS daar wat aan heeft betwijfel ik.

Op dinsdag 14 oktober 2025 09:01:04 schreef RAAF12:
OP: Zet er dan ook een andere passchroef in rood=10A als er een andere stop in de kast komt. Of een zekeringautomaat plaatsen die in plaats van de stenen zekering kan.
[bijlage]
[bijlage]

Zo'n zekeringautomaat lijkt me nou niet zo'n goed advies. Jaren geleden al uit de handel genomen wegens onbetrouwbaar.

En de voorschriften en normen voor kabel zijn toch een stukje anders dan een woonhuisinstallatie met VD draad in buis. Met kabel mag je zelfs (onder bepaalde voorwaarden) 1,5 qmm nog met 32A afzekeren, maar of de TS daar wat aan heeft betwijfel ik.

Kabel of VD draad maakt niets uit. Het gaat om aderdikte en het aantal belaste aders.
TS denk dat 1,5mm2 geen 16A continu aankan maar ik leg juist uit dat dat prima kan en ook mag.

Meestal is het vermogen van lampen zo danig laag, dat er geen grote stroom loopt.

Dat heeft er totaal niets mee te maken. Naar de meeste WCD's in je huis loopt er ook zelden een grote stroom. Wekkerradio of telefoon oplader enz.

Het enige wat belangrijk is om de kabeldikte te bepalen is de grootte van de zekering en de lengte van het circuit. Dit geeft je enkel de minimale aderdikte. Dan mag je volgens de regels een 1,5mm2 met 16A continu belasten. Maar verstandig is dat niet ivm met de verliezen maar het kan wel.

Op dinsdag 14 oktober 2025 14:49:36 schreef benleentje:
[...]

Kabel of VD draad maakt niets uit. Het gaat om aderdikte en het aantal belaste aders.
TS denk dat 1,5mm2 geen 16A continu aankan maar ik leg juist uit dat dat prima kan en ook mag.

[...]Dat heeft er totaal niets mee te maken. Naar de meeste WCD's in je huis loopt er ook zelden een grote stroom. Wekkerradio of telefoon oplader enz.

Het enige wat belangrijk is om de kabeldikte te bepalen is de grootte van de zekering en de lengte van het circuit. Dit geeft je enkel de minimale aderdikte. Dan mag je volgens de regels een 1,5mm2 met 16A continu belasten. Maar verstandig is dat niet ivm met de verliezen maar het kan wel.

Sinds de jaren 70 heb ik in mijn huiskamer alle wcd's dubbel uitgevoerd. Een helft is direct verbonden met de fasedraad (bruin), maar de andere helften heb ik uitschakelbaar gemaakt met één centrale normale schakelaar aan de wand. Ik zag het niet zitten om iedere avond alle schemerlampen apart aan en uit te doen en snoercentrales en snoer 2x 0,75 mm2 over de vloer is ook niet alles.
Had die geschakelde draad ook 2,5mmm moeten zijn en welke kleur dan?
Of verandert de schakelaar de eis van de draadikte daarna?
( Overigens was ik nog niet van plan om de boel te wijzigen!)