Hallo elektronista's, ik zit met m'n meisje een paar weken in een redelijk fors gehuurd huis in Zuid-Spanje (geen vakantie overigens, we zijn hier aan het werk). Na mijn eerste inspectierondje vorige week, viel me al op dat er veel elektrische apparaten aanwezig zijn, en maar een miniscuul groepenkastje. "Zal wel Spaans zijn", dacht ik.
Tot vanochtend om 8:00 uur de stroom wegviel. Ik had al een briefje op de "meterkast" gezien waarop stond dat als de stroom er uitklapt, je even een minuutje moet wachten, en dan de (hoofd?)schakelaar weer om moet zetten. Dus blijkbaar hebben de eigenaren zelf ook weleens last van wat "overbelasting".
Echter, toen ik het meterkastje opende, rook ik al meteen dat het niet goed zat. Kastje was warm, rook kwam eraf. Automaatjes stonden allemaal nog aan, maar de (enige?) aardlekautomaat was teruggeklapt. Ik heb de kap er maar even afgeschroefd om wat meer te zien, en ik vermoed nu dat er gewoon sluiting is ontstaan in de krokante bedrading:
Ik denk de meest vreselijke dingen te zien, maar misschien zien jullie nog meer:
- Litzedraad zonder adereindhulzen in kooiklemmen
- Meerdere (!) litzedraden zonder adereind (twin)hulzen in kooiklemmen
- Een soort mega kroonstenen, waar dan ook weer een zooi draden (van verschillende dikte!) bij elkaar in geklemd worden
- Allemaal C-karakteristiek automaten (zodat je fijn (nog) wat meer speling hebt?)
- Kleurcodering in je bedrading, waarom zou je?
Mooi authentiek Zuid-Europeaans installatiewerk. Hier even het overzicht van net na de "brand":
De eigenaar van het huis heeft snel een lokale electricien langsgestuurd. Die was het met mijn conclusie eens dat dit kastje wel echt te klein is voor dit huis, maar dat hij nu alleen maar een noodoplossing kon maken, geen hele nieuwe kast kon ophangen. Hij maakte dus een inventarisatie, moest vervolgens een uur heen en een uur terugrijden naar de elektrotechnische groothandel. Ik heb hem bij terugkomst eerst wat foto's van m'n eigen installatiewerk laten zien, en hem in m'n beste Spaans (non-existent) geprobeerd uit te leggen dat meerdere litzedraden nooit in een klem mogen, en er adereindhulzen gebruikt moeten worden (had ik zelfs een foto van). De "noodoplossing" bestaat uit gewoon identiek dezelfde setup met nieuwe automaten. Niks geen adereindhulzen. Ik weet het Spaanse woord voor momentschroevendraaier niet, maar ik begreep uit zijn antwoord toen ik probeerde om dat concept uit te leggen dat hij het netjes op moment heeft aangedraaid, maar twijfel daar ernstig aan nu ik het kastje weer opengeschroefd heb...
Ik ga nog even verder na de break...
Onderkant:
Hier de slachtoffers:
Punt is nu: slapen we hier nog rustig? M'n meisje is er niet gerust op. Ik kan het haar niet kwalijk nemen.
Ik heb even geïnventariseerd wat hier is aangesloten, nog buiten de zwembadpomp om (die heeft een eigen 'krachtgroep') die nu niet aan staat (zwembad is leeg).
4 x AC buitenunit:
- 1: Hitachi RAC-18WPC: heating rated input current 3.9A (rated power input 700 W?)
- 2: Daikin RXB35C5V1B: "power input (max): 1290 W"
- 3: Hitachi RAC-35WPC: heating rated input current 6.4A (rated power input 1380 W?)
- 4: Hitachi RAC-18WPC: heating rated input current 3.7A (rated power input 700 W?)
Vast aangesloten:
- 80L boiler 1: Termo Tefort-21 Antical: 2400 W
- 80L boiler 2: Aparici SIE100 Type C1033I: 2000 W
- Wasmachine: Bosch WFL 170P: 2000 W?
- Vaatwasser: AEG FFB53900ZM: 1950 W
- Inductiekookplaat: Bosch PUE611BB5: connection rating: 3700 W
- Heteluchtoven: Bosch HBA574ES3/95: 3600 W
Diverse keukenapp:
- Waterkoker: Becken Baringo: 2000 W
- Nespressomachine: DeLonghi EN80.B: 1250 W
- Koffiezetapparaat: Moulinex FG370: 1000 W
- Magnetron: Teka MW 20: 700 W
We hadden vanochtend vroeg een kwartiertje alleen wat verlichting, airco 2 + 3 aan, en mogelijk is er een e-boiler aangesprongen, maar misschien ook wel twee (je weet het tenslotte nooit met e-boilers).
Zelf denk ik dat het niet zozeer een overbelasting van de installatie zelf was, maar meer van de belabberde bedrading. Zie ik het goed?
Hier nog een kiekje van de (soort van) enkelvoudige hoofdschakelaar die beneden aan de oprit zit. Ik heb geen idee wat de werkelijke belasting mag zijn van deze aansluiting. Op de meter staat "0,25-5(60)A".
Op woensdag 21 januari 2026 18:19:13 schreef Erik777:
Gesmolten automaten is bijna altijd niet goed aangedraaide kooiklem
Is ook mijn (zij het beperkte, maar helaas wel aanwezige) ervaring. Mooi ook dat er zo van die vastgesmolten litzedraden uit die automaten hangen. Blijkbaar voor de electricien zelf geen aanleiding om het anders aan te pakken, helaas...
Ik zal 'ns gaan Googlen op "electrical code Spain"...
Hoeben
Golden Member
https://www.hoeben.com https://www.overstockdevices.com https://www.asensor.eu https://www.circuitsonline.net/forum/user/4355#aanbod Voor alle verkoop: een tegenbod is altijd welkom!
Niks aan de hand, "hij doet het toch"?
Niet alles tegelijk aanzetten, niet douchen, niets koken, niets wassen en na de vakantie of je werk heel snel wegrennen.
Op woensdag 21 januari 2026 18:22:24 schreef Hoeben:
Niks aan de hand, "hij doet het toch"?
Volgens mij (maar mijn Spaans stelt niets voor) is dat letterlijk wat de electricien zei toen ie wegging 
henri62
1-st law of Henri: De wet van behoud van ellende. 2-nd law of Henri: Ellende komt nooit alleen.
No problemo ?
Contact opnemen met de verhuurder en zeggen dat je huis in brand staat door electra problemen. Kijken wat de reactie is en hoe snel ie er is.
Als die dan komt en verontwaardigd is dat er (nog) niks gebeurd is probeer je gewoon in gebrekkig spaans/engels uit te leggen dat ie het verkeerd begrepen heeeft.
[Bericht gewijzigd door henri62 op (92%)]
Op woensdag 21 januari 2026 18:31:38 schreef henri62:
Contact opnemen met de verhuurder en zeggen dat je huis in brand staat door electra problemen. Kijken wat de reactie is en hoe snel ie er is.
Het zijn Nederlandse eigenaren, die momenteel in Nederland zitten, dus zij moeten alles op afstand regelen. We hebben al voorzichtig laten doorschemeren dat we niet veel vertrouwen hebben in deze Spaanse "noodoplossing", maar volgens de eigenaar hebben ze goede ervaringen met deze electricien.
Door gebrek aan kennis ligt de lat niet erg hoog, vermoed ik. Een bekend probleem waardoor er massa's beunhazen (in welke sector dan ook) altijd genoeg werk hebben...
Arco
Special Member
Arco - "Simplicity is a prerequisite for reliability" - hard-, firm-, en software ontwikkeling: www.arcovox.com
maar volgens de eigenaar hebben ze goede ervaringen met deze electricien.
Vrij vertaald: "iedereen leeft nog en er is niets afgebrand... 
Volgens Google's AI (waar ik overigens heel weinig vertrouwen in heb, maar die soms voor dit soort dingen (uit naslagwerken grazen) best eens gelijk kan hebben...), verschilt de Spaanse electrical code op dit punt niet wezenlijk van de onze:
- Alleen als de fabrikant van de automaten aangeeft dat het mag, mogen er twee (massieve) draden in de klem, mits deze van dezelfde diameter zijn (logisch, de automatenfabrikant bepaalt, ongeacht in welk land je die automaat gebruikt).
- Litzedraad moet altijd voorzien zijn van adereindhuls.
En ja, wat er kan gebeuren als je dit niet doet zag en rook ik vanochtend...
Roland van Leusden
It's the rule that you live by and die for It's the one thing you can't deny Even though you don't know what the price is. It is justified.
Het zijn Nederlandse eigenaren, die momenteel in Nederland zitten, dus zij moeten alles op afstand regelen.
Daar gaan ze uiteindelijk failliet aan, zie ik in Hongarije ook. Bij wat voor werkzaamheden dan ook, je moet gewoon aanwezig zijn, anders word je bedonderd.
Hoeben
Golden Member
https://www.hoeben.com https://www.overstockdevices.com https://www.asensor.eu https://www.circuitsonline.net/forum/user/4355#aanbod Voor alle verkoop: een tegenbod is altijd welkom!
Over een jaartje brandt het weer uit. Dan mag die man het weer repareren. Zo blijft hij wel goed aan de gang. En dat verklaart ook meteen de goede contacten die de verhuurders met hem hebben.
benleentje
Golden Member
geprobeerd uit te leggen dat meerdere litzedraden nooit in een klem mogen, en er adereindhulzen gebruikt moeten worden
Aderhulzen mag je gebruiken maar het is een kooiklem en geschikt voor aders zonder adereindhulzen.
En meerdere draden mag niet, maar voor een kooiklem zelf maakt het niet uit. Een goede kooiklem trekt dat gewoon allemaal vast.
Dat er geen adereindhulzen zijn gebruikt is hier niet de oorzaak van het probleem maar meer als alles goed vast gezeten had en alles van voldoende dikte is dan word er niets warm.
Op zich is een kroonsteen net zo goed als een reigklem of andere klem met schroef. En mits goed gemonteerd is het net zo goed. normaal zitter er onder een groepenkast er speciale doorverbind klemmen ook met schroef
Maar alles bij elkaar is het gewoon een rommeltje en is die niet het werk van een vakman zoals we dat hier gewend zijn. Maar in andere landen zijn ze het anders gewend. Maar alszelfs de lokale elektricien de kast te klein vind dat zeft wel wat.
Bij wat voor werkzaamheden dan ook, je moet gewoon aanwezig zijn, anders word je bedonderd.
Maar andersom ook als je als buitenlander een huis in NL hebt word je hier door lokale werknemer ook gewoon bedonderd.
Maar je hoeft natuurlijk niet perse zelf aanwezig te zijn het mag ook iemand anders zijn die het voor je regeld en waarop je kan vertrouwen.
[Bericht gewijzigd door benleentje op (16%)]
henri62
1-st law of Henri: De wet van behoud van ellende. 2-nd law of Henri: Ellende komt nooit alleen.
Op woensdag 21 januari 2026 18:41:07 schreef dokterbibber:
[...]
Het zijn Nederlandse eigenaren, die momenteel in Nederland zitten, dus zij moeten alles op afstand regelen.
Een Ryanair ticketje is niet zo duur.
Op woensdag 21 januari 2026 18:54:39 schreef Arco:
Vrij vertaald: "iedereen leeft nog en er is niets afgebrand...
Iets met kalf en put..........
mvdk
Golden Member
Ik heb in m'n werkzame leven verscheidene uitgefikte huisaansluitkasten, uitgefikte meterklemmen, uitgefikte hoofdschakelaars meegemaakt. Nooit daardoor een begin van brand.
Wel een paar keer me verbaasd over een gordijntje voor een stoppenkast in de gang. Geen plek voor een fatsoenlijke omkasting, dan maar een gordijntje. Dát kan, onder omstandigheden, een brand veroorzaken.
Een huisaansluitkast, een meter, een groepenkast met hoofdschakelaar, het zijn allemaal onderdelen die in de branddriehoek slecht scoren.
Hitte: mjah. Brandstof: beroerd, hoofdzakelijk kool. Zuurstof: weinig, slechte toevoer.
Zo'n gordijntje daarentegen hangt daar lekker in de verse lucht.
Op woensdag 21 januari 2026 20:11:00 schreef benleentje:
[...]
Aderhulzen mag je gebruiken maar het is een kooiklem en geschikt voor aders zonder adereindhulzen.
Heb je hier ook een schriftelijke onderbouwing voor, van een fabrikant ofzo? Ik heb altijd begrepen dat dit niet is toegestaan, en ik zie het ook nooit.
benleentje
Golden Member
Het staat gewoon een de datasheet van fabrikant wat er aan draad in mag.
Maar een kooiklem is altijd geschikt voor een blanke ader. Een kooiklem trekt de ader toch al zo strak aan dat de adereindhuls niet nodig is. En als er 25mm2 in de kooi mag dan mogen dat in theorie ook 4x6mm2 zijn.
Maar dan word het lastig om de aders goed in de kooi te krijgen want te strak twisten van de aders mag niet want dan kan je het niet goed aandraaien en kan het los komen. dat is eigenlijk de reden dat je niet meer dan draden in een kooiklem mag doen.
Te strak twisten en dan er een adereindhuls overdoen mag ook niet. Lukt ook niet want door het twisten word het al snel te dik.
Vroeger deden we niet anders dan losse aders direct in een kooiklem steken en daar zat ook 95mm2 tussen.
En andereindhulzen zijn ook maar net zo goed als de tang die je ervoor gebruikt. Ik heb het met adereindhulzen en veerklemmen best vaak verkeerd zien gaan. Waarbij de huls zo hard gepest was dat die gescheurt was en dan zit enkel de huls onder veerklem maar de ader zelf maakt maar slecht contact.
Met adereindhulzen ziet het er alleen maar mooier uit maar als de monteur zijn vak niet verstaat is het zelf slechter als zonder huls.
Niks geen adereindhulzen. Ik weet het Spaanse woord voor momentschroevendraaier niet, maar ik begreep uit zijn antwoord toen ik probeerde om dat concept uit te leggen dat hij het netjes op moment heeft aangedraaid, maar twijfel daar ernstig aan nu ik het kastje weer opengeschroefd heb...
Ik heb eigenlijk ook nooit iets met een moment schroevendraaier gedaan. Toch merk je vanzelf met aandraaien of de draad goed vast komt. Wel gemerkt dat een goed schroeven draaier die precies past bij de schroef belangrijk is. Want als de schroevendraaier niet goed past dan kan je het ook niet goed strak aandraaien.
Ik kende vroeger montuurs die het minimale aan gereedschap meenamen want aders moeste ze teveel tillen.
[Bericht gewijzigd door benleentje op (13%)]
testman
waar rook was, werkt nu iets niet meer
dit is helaas in spanje griekenland enz vrij normaal zo. de groepenkast is al 1 ellende ding, maar ook lasdozen in de muur waar alles in uitkomt en doorgelast zit met kroonstenen enz, voeding, cai, telefoon enz. er liggen wat ringlussen door t huis dus er zit snel veel last op 1 groep.
de tijdelijke oplossing is dan ook weer china meuk, 2 polige en enkelpolige automaten allen enkelpolig aangesloten. wel zit de goede zijde van de automaat met het bimetaal aangesloten, als de nul alleen was aangesloten had je alleen een schakelaar..
idd momentschroevendraaier is wat overdreven, helemaal voor die huiskastjes. ben kasten tegengekomen waar men met de schroeftol had aangedraaid en alle schroefkoppen waren gebroken, niks verbrand oid maar los kon het ook niet meer. wat je goed moet merken is dat je een klem aandraait die ineens "vastzit" dan zit de draad er niet tussen want je drukt het koper in. daar komt veel ellende vanaf. ook het bijfrutten van een automaat en dus andere automaten losmaken om een railtje of draad erbij te steken. die worden dan deels niet meer vastgedraaid en gaan knetteren..
[Bericht gewijzigd door testman op (35%)]
Gerard*
Statistics are like a bikini: What they show is suggestive, but what they hide is vital.
dokterbibber, je snapt het concept niet. Begrijpelijk voor iemand die de Spaanse taal niet machtig is.
In de eerste plaats functioneert de kast tevens als verwarming, dat is besparend. Verder is de kast in elkaar gezet met een evolutie van de Franse slag, hoe zuidelijker men komt, hoe groter de evolutie. Verderop ziet men vaak een rechtstreekse aftak van een stroomnet zonder zekering en keurig met in elkaar gedraaide aders, netjes afgewerkt met isolatieband of, nog minder milieubelastend, zonder enige isolatie. We zouden daar in Nederland toch wel een lesje van kunnen leren.
Ik vind het anti Spanje gezeur in deze topic een beetje onterecht. Ik ben in heel veel landen geweest, en in de meeste landen ook gewoon in Nederland heb ik toch wel veel van dit soort ellende gezien.
Een van de ergste dingen was gewoon in Rotterdam of Schiedam ofzo. Daar hadden ze toen nog een drie fase 220 volt netwerk. En om daar zware industriële machines op aan te sluiten hadden de de primaire 380 volt wikkelingen van de 25 KV hoogspannings transformatoren afgewikkeld. Om ze geschikt te maken voor een 220 volt voeding. Door afwezigheid van een nul hadden daarvoor maar de aarde draad gebruikt. Oude en nieuwe kleurcodering. Uiteraard was die aarde nooit getest en was dat eigenlijk een oude gasleiding die werd misbruikt als aarde.
Maar dat alles was nooit een probleem en werkte altijd prima. Er werkte bij dat bedrijf overigens iets van 30 mensen.
Ik heb toen geweigerd om deze problemen op te lossen, en geadviseerd om de hele installatie te vervangen.
Ze waren echt heel vreselijk boos. Ik was toen erg jong en hoefde daar dus niet meer te komen. Echt leuk was dat niet zeg maar. Maar ik had toe ook echt geen zin in een paar doden op mijn geweten zeg maar.
Ik heb nu een Spaanse collega en ik kan alleen maar zeggen dat deze man een topper is die zijn werk zeer serieus neemt een heel erg handig is in storing zoeken. Deze man laat ik zo in in blind vertrouwen zijn werk zijn werk doen.
En dat Spaanse verhaal over dat huis is gewoon triest maar wel iets dat overal gebeurt en niet speciaal alleen in Spanje ofzo.
maartenbakker
Golden Member
www.elba-elektro.nl | "The mind is a funny thing. Sometimes it needs a good whack on the side of the head to jar things loose."
Ik zie zo snel maar 1 over the top bericht, dat van testman bijvoorbeeld lijkt me redelijk feitelijk, dus met gezeur in het algemeen zal het meevallen.
Feit is dat je als leek in de problemen komt met dit soort dingen, en dan bedoel ik zowel het op afstand exploiteren van een huis als het aansturen van werkzaamheden in het algemeen (zie bijvoorbeeld het andere topic waar de aannemer gewoon wat losse VD draden in het plafond van een nieuwe aanbouw had gelegd), terwijl een taalbarriëre in combinatie met een dubieuze installateur zoiets flink veel erger kan maken.
Op donderdag 22 januari 2026 08:20:14 schreef testman:
de tijdelijke oplossing is dan ook weer china meuk, 2 polige en enkelpolige automaten allen enkelpolig aangesloten. wel zit de goede zijde van de automaat met het bimetaal aangesloten, als de nul alleen was aangesloten had je alleen een schakelaar..
Oei, dat was mij dus nog niet eens opgevallen. Inderdaad, wat een rare keuzes. Mogelijk was dit wat er bij de groothandel voorhanden was.
Wat mij zojuist opviel, is dat er dus een 32A automaat als hoofdschakelaar gebruikt wordt, en daar dan een 40A
alamat achter hangt waar dan weer de groepjes achter zitten. Er wordt aan de onder/afgaande zijde van die 32A automaat ook weer vrolijk afgetakt, "ergens" heen, dus buiten die aardlekautomaat om. Wel 10mm2 lijkt het, ook weer "spannend" gemonteerd:
Je maakt mij niet wijs dat dit (2x litze in een klem) volgens de spec van Hager is.
Op donderdag 22 januari 2026 08:52:34 schreef Gerard*:
hoe zuidelijker men komt, hoe groter de evolutie.

Verder inderdaad geen Spanje-bashing per se. Knutselwerk komt overal voor, schreef ik al in m'n openingspost. Ik verbaas me vooral over het feit dat de "noodoplossing" gewoon weer precies hetzelfde knutselwerk behelst. Zo jammer...