Ik heb een vraag over het aanbrengen van elektra kabels in een appartementencomplex voor laadpalen in de parkeergarage. Het gaat om een bestaand complex bouw 2019 met 30 appartementen, 7 verdiepingen.

Alle meterkasten van de woningen zitten boven elkaar. Er moet vanuit elke groepenkast in de woning een laad-, communicatiekabel naar een gedeelde technische ruimte in de parkeergarage komen.

Nu hebben wij de mogelijkheid om de kabels via doorvoeren die al in de meterkastvloer gestort zitten de kabels aan te brengen. Kan er vreemd elektra door de kast van de buren lopen?

Verder voldoet het complex en laadsysteem aan huidige wet- en regelgeving over laadpalen in parkeergarage.

[Bericht gewijzigd door ArashiZoner op (21%)]

Dat is wel een kostbare oplossing.

Is het niet handiger tussenmeters te plaatsen of de interne meters in de laadpalen te gebruiken voor afrekening? Kortom alles aansluiten op een backoffice, dan kun je ook aan loadbalancing doen.

Met kaartjes kun je gewoon zien wie/wat laad en "derden" kun je eventueel een ander tarief geven.

Even direct antwoord:

Op donderdag 11 juni 2026 13:10:45 schreef ArashiZoner:

Nu hebben wij de mogelijkheid om de kabels via doorvoeren die al in de meterkastvloer gestort zitten de kabels aan te brengen. Is het toegestaan om kabels vanuit de bovenliggende meterkasten, via de meterkast van de onderburen, naar de gemeenschappelijke ruimte te voeren, puur gekeken naar regelgeving?

Mijn "gevoel" zegt: Niet. Waarom: De installatie wordt onoverzichtelijk omdat het niet makkelijk vast te stellen is van die bundel kabels waar ze vandaan komen, laat staan als je onderhoud moet doen aan 1 laadpaal.

Uit eigen ervaring: is zeer onpraktisch.
Als er in de bekabeling van de bovenste woning iets moet veranderen moeten alle tussenliggende woningen ook steeds thuis zijn.
Geloof me, dat is heeel erg lastig en irritant.

Je krijgt ook veel meer bekabeling, verlies, en kans op storingen.
Beter een aparte aansluiting in de kelder en dan het verbruik per appartement bijhouden.

Stelregel:
Zo min mogelijk bekabeling voor appartement A door ruimtes van appartement X laten lopen.

[Bericht gewijzigd door Arco op (12%)]

Het is een hele kostbare situatie. Tijdens de opkapping (3+ jaar geleden) zijn ze vergeten de laadkabels aan te brengen. Theoretisch gezien zouden er 30 auto's gelijktijdig kunnen laden (30 appartementen * 1 aansluiting). Op de gemeenschappelijke aansluiting is deze capaciteit niet beschikbaar. Het verzwaren van de gemeenschappelijke aansluiting lijkt ons niet haalbaar, gelet op 30 auto's.

[Bericht gewijzigd door ArashiZoner op (46%)]

Waar staat dat, dat t niet mag? Zoals ik t lees, zitten de doorvoeren er al. Kabels in buis, aansluitend op die doorvoeren.
Een en ander regelen in de VVE. Als iedereen dit wil, is het gauw geregeld. Als er dwarsliggers zijn, bijvoorbeeld, "ik heb geen EV, hoezo moet ik meedoen.." is er wellicht wat overredingskracht nodig. Een aparte netaansluiting (welke contractwaarde, redden we dat met een 3x25?) is een dure oplossing.
Eerst praten, dan doen. Net zoals bij de meeste andere dingen. :+

Edit: ieder appartement een 3x35? Nogal kostbaar.. Nouja, warmtepomp zeker..

Zit die parkeergarage onder het gebouw?

Waar je het over hebt zijn vreemde spanningen door een ruimte, in dit geval de meterkast. Bewoner A op de eerste verdieping krijgt 4 stuks vreemde spanningen door zijn meterkast van bewoner B, C, D en E.

Of dit mag? Mits elke kabel om de ca. 1-2 meter duidelijk gelabeld is met goede zichtbare labels en als de kabels in een aaneengesloten dichte en gelabelde kabelkoker door de meterkasten lopen.
Kabeldoorvoeren door de meterkastvloeren/plafonds brandwerend laten sluiten met certificaat-dichtingen.
Kabeltypen conform kabelberekeningen, installatie conform de NEN1010 en alles halogeenvrij uitvoeren.

Of je het moet willen? Mijns inziens is dit een beste klus die ook redelijk wat zal gaan kosten. Of de VvE dit ooit terugverdient ten opzichte van een verzwaarde algemene aansluiting in het complex voor een laadplein is hier de vraag...
In de praktijk wil men meestal thuisgekomen in de avond/nacht opladen, dus dat kan dan ook minder snel. Dan zou ik de netaansluiting van het complex laten verwaren tot 3x80A of 3x100A en een uniform laadplein aan laten leggen waarbij alle zelfde merk/type laders met elkaar communiceren en load balancing toepassen op de netaansluiting plus op de auto's onderling, op basis van hoever de accu leeg is (SOC). Hierbij onbekend of een verzwaring lokaal nog mogelijk is i.v.m. de landelijke netcongestie.
Bijvoorbeeld Zaptec Pro 11KW 3 fase laders die hun laadstroom afnemen en over het net met elkaar communiceren via 5x16mm2 vlakband. Kijk hier anders eens naar, als voorbeeld: https://www.qcharge.nl

Meestal ligt alles nogal problematisch qua positionering.
Je ziet dat vaak de kabellengte voor een parkeerplaats varieert tussen de 10 en de 80 meter.

Daarom hebben 'gestapelde' appartementencomplexen meestal ook centrale verlichtingssystemen in kelderboxen.
(het wordt gewoon ondoenlijk om iedere kelderbox te bereiken vanuit ieder appartement)

Centrale aansluiting is wel duur, maar de beste oplossing. (je kunt de kosten toch alleen over de 'laadpaalbezitters' verdelen?)

De capaciteit van de centrale aansluiting zal afhangen van het aantal laadpalen en of er load balancing wordt gedaan.
(bij 30 laadpalen zonder balancing is 3x80A zeker niet genoeg, dan kom je eerder in de 3x160A/3x250A terecht)

'Gemeenschappelijke kosten' blijft altijd een twistpunt. ('wie betaalt wat'?)
In ons complex hebben we een gemeenschappelijke watermeter.
Enkele jaren terug vertrok een bewoner kwaad en had alle kranen opengedraaid, waar men pas na langere tijd achterkwam.

Dat resulteerde in een waterrekening die voor alle bewoners zo'n 41 euro hoger was die maand.
Daar was uiteraard verzet tegen, maar er wordt gewoon gezegd: "iemand moet toch de rekening betalen?"... :(

[Bericht gewijzigd door Arco op (25%)]

Op donderdag 11 juni 2026 14:01:39 schreef mvdk:
Waar staat dat, dat t niet mag? Zoals ik t lees, zitten de doorvoeren er al. Kabels in buis, aansluitend op die doorvoeren.

Ik heb niemand horen zeggen dat het niet mag maar meer dat het niet heel erg handig is.
Maar het mag verder gewoon wel.

Het verzwaren van de gemeenschappelijke aansluiting lijkt ons niet haalbaar, gelet op 30 auto's.

Dat is ergens niet jullie probleem ;) Maar van de netbeheerder die moet de verzwaring uitvoeren en opdraaien inclusief het leveren van en maken van de extra dikke kabels. Wat wel een probleem kan zijn is dat er gewoon geen ruimte op het net is.

Individuele woningen hebben elk ene 3x35A aansluiting.

Weet je dat heel zeker want dit is erg ongebruikelijk ivm de extra hogere vast kosten. Maar als dat zo is dan zou ik inderdaad vanalf elke woning een kabel trekken. Maar hou er wel rekening mee dat ideaal gezien een 6mm2 kabel moet zijn om zo min mogelijk verliezen te hebben. En minimaal is een 4mm2 een 2,5mm2 is voor die continu grote stroom te dun en heeft te veel verliezen.

Het lijkt met het beste om eerst te bekijken hoe haalbaar het is om een 6mm2 door de buizen te krijgen of dat zelfs een 4mm2 wel past. Ook zou ik daarna in elke woning over die doorvoerkabel een RVS profiel zetten met een label let op laadkabels van andere woningen. Maar dat is niet verplicht

Kabeldikte varieert tussen de 2.5mm2 en 10mm2, afhankelijk van laadvermogen en afstand.

Is het echt 3x35 per appartement? hebben ze dat wel nodig?

Als je die terug kan zetten omdat er geen auto is naar 3x25 scheelt dat al ruim 1200 per jaar per appartement.

voor die 30x1200 = 36k kun je dan de gezamelijke infra doen en verzwaren (als er netcapaciteit is). En per jaar is de meerprijs van 3x80 of 3x100 of wat er te krijgen is aanzienlijk goedkoper dan die 36k jaarlijks over alle appartementen. Voor dat geld kun je zelfs extra PV en/of een accuset rendabel krijgen

Daar heb je helemaal gelijk in maar ivm met verliezen vind ik een 2,5mm2 te dun

Op donderdag 11 juni 2026 15:36:16 schreef DJSmiley:
Is het echt 3x35 per appartement? hebben ze dat wel nodig?

Als je die terug kan zetten omdat er geen auto is naar 3x25 scheelt dat al ruim 1200 per jaar per appartement.

voor die 30x1200 = 36k kun je dan de gezamelijke infra doen en verzwaren (als er netcapaciteit is). En per jaar is de meerprijs van 3x80 of 3x100 of wat er te krijgen is aanzienlijk goedkoper dan die 36k jaarlijks over alle appartementen. Voor dat geld kun je zelfs extra PV en/of een accuset rendabel krijgen

Die netcapaciteit valt vanzelf vrij wanneer je terug gaat naar 25A per aansluiting. Maar je moet wel weer wat centraal gaan regelen voor laden, en dat kost ook geld en is gedoe.

Maar je moet wel weer wat centraal gaan regelen voor laden, en dat kost ook geld en is gedoe.

Ik vraag me ook af of iedereen wel netjes aan zijn eigen laadpaal gaat staan of dat er anderen ineens daar gaan laden. Dus hoe wil je dat voorkomen en beveiligen. Dus ergens lijkt me het gewone laden een stuk beter en dan eventueel voor de bewoners een aangepast tarief. Links om of rechtsom betaal je toch voor het laden.

Dank u } allemaal waardevolle informatie.

De parkeerkelder is inderdaad onder ons complex, iedereen heeft daar een eigen parkeerplek. De bouwcombinatie zijn de kabels vergeten tijdens de bouw, dus alle kosten zijn voor hen.

Voor de aansluiting per woning: dit is overal 3x35A. Daar zit inderdaad hoge jaarlijkse kosten aan verbonden, terwijl niemand dit contractvermogen nodig heeft binnen ons complex. Dit gaan wij verder onderzoeken.

[Bericht gewijzigd door ArashiZoner op (11%)]

Er is mogelijk nog een addertje onder het gras.
De woningen hebben ieder 3 x 35A, maar de voorzekering in de centrale ruimte is waarschijnlijk maar 3 x 80 of 3x 125 ampere,en waarschijnlijk over meerdere strangen een kast.
Als de woningen een WP hebben en inductie koken, er er komen opeens 30 EV's bij dan is die voorzekering dus veel te laag.
Die kunnen ze ophogen ( als je dat nog krijgt) maar dan is de bekabeling naar de woningen mogelijk weer veel te dun het eerste stuk.

Een centrale aparte invoer met laadpalen die met een kaart werken hebben nog een heel ander voordeel.
Bewoners met een leaseauto hebben vaak een zakelijke laadpas .
De kosten van de prive elektrameter gaan verrekenen met de werkgever of leasemaatschappij? Sterkte.. En de ene heeft een dynamisch contract de andere een vast contract.

De woningen hebben ieder 3 x 35A, maar de voorzekering in de centrale ruimte is waarschijnlijk maar 3 x 80 of 3x 125 ampere,en waarschijnlijk over meerdere strangen een kast.

Ja dat is ook waar en dat maakt het centraal regelen nog weer een stuk makkelijker en de maakt load balanceren ook weer een stuk makkelijker.

Ik zou dan eerst een bekijken wat de hoofdzekering voor het complex is en centraal heeft eigenlijk meer voordelen.

het grootste probleem wat je hebt is wrs verzekering, cq afkeur van de brandweer. bij 1 flatgebouw heb ik laadkabels getrokken vanuit de appartementen, 25mm buizen vanuit die meterkasten naar de parkeerplaatsen zaten al in het dek. pand uit 2024 maar het probleem was de brandweer. ondanks brandalarm en overal roosters in de wand ( kelder lag maar half onder maaiveld ) maar na veel regelwerk door een aantal bewoners was het geregeld met de verzekering en brandweer. de laders worden door een relais bij elke parkeerplaats afgeschakeld als het brandalarm afgaat. daarvoor is er een ring rondgelegd met op elke parkeerplaats een lasdoos. wil men laden, dan komt er een 5x4mm2 in en een kastje met relais welke de voeding onderbreekt.

anders heb je al snel een sprinkler installatie nodig wil je kunnen laden onder een wooncomplex..

bij nieuwere panden kun je vaak niet eens in de kast waar de netbeheerder hoofdzekeringen zitten van de appartement stijgvoedingen. dat is een slot van de netbeheerder. idd kun je wel vergeten om ineens 10 EV's te gaan laden na 17uur, dat gecombineerde vermogen heb je niet. wel 3x35A, maar de voorzekering gaat dat niet trekken. voorheen ( afgelopen 80 jaar oid ) werd 5% gelijktijdigheid gerekend. dat is nu in een paar jaar sterk veranderd.

Ik heb ook het gevoel dat de installateur het helemaal niet vergeten is , maar het niet zag zitten vanwege te verwachten gezeur.
Die denkt nu, laat een ander het maar doen.
Anders zou hij het toch zelf wel doen?

Op donderdag 11 juni 2026 16:06:45 schreef ArashiZoner:
Enorm bedankt - allemaal waardevolle informatie.

De parkeerkelder is inderdaad onder ons complex, iedereen heeft daar een eigen parkeerplek. De aannemer / installateur zijn de kabels vergeten tijdens de bouw, dus alle kosten kunnen (en mogen) wij aan hen doorberekenen. Dat scheelt weer.

Voor wat betreft de aansluiting per woning: dit is overal 3x35A. Daar zit inderdaad enorme jaarlijkse kosten aan verbonden, terwijl niemand dit contractvermogen echt nodig heeft binnen ons complex. Dit gaan wij verder onderzoeken.

Dank!

Je trekt het probleem naar je toe. Niet doen.
Kennelijk heeft de aannemer toegegeven dat ze het project niet volgens contract hebben opgeleverd. Laat ze het zelf maar oplossen, anders is de VVE straks degene die het verkeerd heeft gedaan.

Overigens zou ik het zelf meer in een andere richting zoeken:
Laat bedrijven als Vattenfall, Ubitricity, TotalEnergies e.d. inschrijven met opgave van hun financiële randvoorwaarden (zoals kWh-tarief, prijsvaste periode, indexering e.d.) en laat de gunstigste aanbieder de hele uitvoering voor hun rekening nemen (waarschijnlijk vanaf een nieuwe hoofdaansluiting).
30 laadpunten is best interessant voor zo'n partij.

[Bericht gewijzigd door Boudie op (19%)]

Op donderdag 11 juni 2026 16:03:03 schreef benleentje:
[...]

Ik vraag me ook af of iedereen wel netjes aan zijn eigen laadpaal gaat staan of dat er anderen ineens daar gaan laden. Dus hoe wil je dat voorkomen en beveiligen. Dus ergens lijkt me het gewone laden een stuk beter en dan eventueel voor de bewoners een aangepast tarief. Links om of rechtsom betaal je toch voor het laden.

Dát lijkt mij nou het meest simpel opgelost als die laadpaal, dat laadstopcontact uit je eigen meterkast gevoed word. Gewoon de schakelaar in de meterkast uitzetten.

Ongeveer elke paal heeft toch een pincode of badge oid
Uitzetten niet nodig, gewoon configureren

Verder inderdaad alle palen op centrale voeding, elk appartement zijn eigen badge, backoffice het financiele laten regelen
Terug naar de meterkast is alleen maar onnodige moeite

als men ook de parlofoon cq intercom kabels is vergeten dan was het sowiso een goed doordacht bouwtje.

dat hoeft overigens niet meer, je hebt ook intercom op 4g. die belt dan het ingeprogrammeerde nummer voor dat adres en belt de gsm van de bewoner op. geen kabels trekken, alleen de module bij de hoofdvoordeur buiten.

en tja, ik vraag me af of je nu nog garen op de klos krijgt bij dat werk wat toen niet is gedaan. wrs is dat werk eruit gehaald wegens kosten oid. vaak krijg je als bewoner een ander verhaal te horen als wat eigenlijk de reden was. op t werk gebeurt het ook vaker dat dingen uit een project gehaald worden ivm kosten, maar komen dan halverwege de bouw toch ineens weer terug erin. leidingen kun je niet meer maken, want de beton dekken zijn al lang klaar dan. dan worden die leidingen vaak toch gelegd met het dek maken. de kosten vallen mee ( pijp en wat binddraad ) en later kun je die dan toch doorberekenen en kost je veel minder manuren als het opbouw maken, door de tuin graven oid.

overigens heb je laadpalen ( zaptec pro ) die je met max 10 laders op 1x 3F63A groep kunt zetten. de laders samen zorgen dat ze niet over die 63A uitkomen. geen utp nodig, en de laders regelen zelf de gebruikte fase bij 1 fase EV's, zodat niet scheef word belast. maar 32A beschikbaar? dat kun je ook over 10 laders of minder verdelen.

Op donderdag 11 juni 2026 21:35:51 schreef mvdk:
[...]
Dát lijkt mij nou het meest simpel opgelost als die laadpaal, dat laadstopcontact uit je eigen meterkast gevoed word. Gewoon de schakelaar in de meterkast uitzetten.

Ja zou je denken dat iedereen die discipline heeft auto parkeren, kabel inpluggen naar boven lopen automaat inschakelen. De volgende dag automaat uitschakelen. Nee 100% zeker dat niemand dat gaat doen.

"Oh ja mijnheer, voor een 3 x 80A aansluiting bent u over drie jaar de eerste in de rij"....Spreek uw netbeheerder toe.
En wat denk je wat de jaarlijkse kosten voor een grootverbruiker (> 3 x 80A), met een piektarief als toetje?

Na 1 juli is het helemaal afgelopen met verzwaren naar 3 x 25A en hoger.

Dan is een optie (zeker als je zonnepanelen op het dak hebt) uit je eigen meterkast de enige, ook al kost dat best wat.

De Vereniging Eigen Huis heeft de Notifactieregeling Laadpalen voor VvE's opgesteld, waarin alles besproken wordt.